Category: เศรษฐกิจ

ก้าวสำคัญของประเทศไทยบนเวทีโลกร้อน COP30

เมื่อโลกกำลังเผชิญกับภาวะสภาพภูมิอากาศรุนแรงอย่างสุดขั้วและต่อเนื่อง การประชุมสมัชชาภาคีแห่งอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ COP30 ที่จะจัดขึ้น ณ เมืองเบเล็ง สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิลระหว่าง วันที่ 10 – 21 พฤศจิกายน 2025  จึงเป็นอีกหนึ่งเวทีประวัติศาสตร์ที่สายตาทั่วโลกจับจ้อง นี่คือจุดที่ประเทศต่าง ๆ จะมาร่วมกันกำหนดทิศทางของโลกใบนี้ ว่าจะเดินหน้ารับมือกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศอย่างไรให้เกิดผลจริง

สำหรับประเทศไทย ปีนี้มีความหมายยิ่งกว่าครั้งใด เพราะเป็นจังหวะที่รัฐบาลเตรียมประกาศ “ยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนด ฉบับที่ 3” หรือ Nationally Determined Contribution (NDC 3.0) แผนแม่บทระดับชาติที่สะท้อนความมุ่งมั่นใหม่ของไทยในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและขับเคลื่อนสู่สังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน ยุทธศาสตร์ฉบับใหม่นี้ไม่เพียงเป็นเอกสารเชิงเทคนิค หากแต่เป็น “คำประกาศเจตจำนง” ของประเทศไทยต่อประชาคมโลก ว่าเราพร้อมจะเปลี่ยนผ่านสู่อนาคตที่สมดุลทั้งเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของผู้คน 

“NDC 3.0” แผนที่เส้นทางใหม่ของไทยสู่ Net Zero

NDC 3.0 เป็นกรอบการดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยสำหรับช่วงปี พ.ศ. 2574–2578 (ค.ศ. 2031–2035) ซึ่งถือเป็นทศวรรษแห่งการเร่งเครื่องจริงจังในการลดก๊าซเรือนกระจก ยุทธศาสตร์นี้ครอบคลุม 5 ภาคส่วนหลัก ได้แก่ พลังงานและคมนาคมขนส่ง, กระบวนการทางอุตสาหกรรมและการใช้ผลิตภัณฑ์, เกษตร, ของเสีย และป่าไม้กับการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยทั้งหมดนี้ถูกวางให้เป็น “ระบบเชื่อมโยงกัน” เพื่อให้เกิดผลลัพธ์เชิงโครงสร้างต่อเศรษฐกิจไทยในระยะยาว

หัวใจสำคัญของ NDC 3.0 คือการเร่งเป้าหมาย Net Zero เร็วขึ้น 15 ปี

จากเดิมปี ค.ศ. 2065 มาเป็น ปี ค.ศ. 2050 การปรับเป้าหมายครั้งนี้สะท้อนถึงความทะเยอทะยานที่ไม่เพียงตอบสนองพันธกรณีภายใต้ความตกลงปารีส แต่ยังสอดคล้องกับแนวทาง “1.5°C Pathway” ที่มุ่งควบคุมอุณหภูมิโลกไม่ให้เพิ่มขึ้นเกิน 1.5 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นเส้นแบ่งสำคัญระหว่างโลกที่ยังพอปรับตัวได้กับโลกที่กำลังร้อนจนวิกฤต

หมุดหมายปี 2035 ลดการปล่อยก๊าซ 47% จากปีฐาน 2019

เพื่อบรรลุเป้าหมาย Net Zero ในอีก 25 ปีข้างหน้า ไทยได้วางหมุดหมายระยะกลางในปี ค.ศ. 2035 (พ.ศ. 2578) ซึ่งถือเป็น “ช่วงทดสอบความจริง” ว่าเราสามารถเปลี่ยนแปลงได้มากน้อยเพียงใด โดยตัวเลขหลักในร่าง NDC 3.0 มีดังนี้:

• ระดับการปล่อยก๊าซปีฐาน (2019) อยู่ที่ 379 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

• เป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจก 109.2 ล้านตัน โดย 70% จะดำเนินการโดยใช้ขีดความสามารถของประเทศเอง ส่วนอีก 30% จะต้องพึ่งพากลไกสนับสนุนจากต่างประเทศ เช่น เงินช่วยเหลือ, เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ, การลงทุน, หรือการค้ำประกัน ภายใต้กลไกของอนุสัญญาฯ
• เป้าหมายการปล่อยสุทธิ ไม่เกิน 152 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (ลดลงร้อยละ 47 จากปีฐาน)
• เป้าหมายการดูดกลับ เพิ่มขีดความสามารถดูดซับก๊าซเรือนกระจกจาก 107 ล้านตัน เป็น 118 ล้านตัน

กล่าวอีกนัยหนึ่ง เป้าหมายสุทธิ 152 ล้านตันนี้เป็นผลจากยุทธศาสตร์ “สองง่าม” ทั้งการลดการปล่อยและการเพิ่มศักยภาพการดูดกลับ ผ่านกลไกทางธรรมชาติอย่างป่าไม้ ป่าชายเลน และระบบนิเวศที่ฟื้นตัวได้อย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ ประเทศไทยยังได้จัดทำ แผนการลงทุนเพื่อดึงดูดเงินทุนจากต่างประเทศมูลค่า 230,000 ล้านบาท (ประมาณ 7,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อสนับสนุนการดำเนินโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวม 32.8 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ซึ่งจะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ พร้อมสร้างโอกาสในการลงทุนสีเขียวและเทคโนโลยีสะอาดในประเทศไทย

ทั้งนี้ กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (DCC) ได้จัดส่งร่าง NDC 3.0 ต่อ สำนักเลขาธิการอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) อย่างเป็นทางการแล้ว และจะนำเสนอแผนยุทธศาสตร์ฉบับนี้ต่อที่ประชุม COP30 ณ เมืองเบเล็ง สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล เพื่อประกาศความมุ่งมั่นของประเทศไทยต่อประชาคมโลก ว่าไทยพร้อมเดินหน้าอย่างจริงจังในการรับมือกับวิกฤตโลกร้อน และร่วมเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนโลกสู่อนาคตที่ยั่งยืนร่วมกัน

สองแนวทางเดิน แบบมีเงื่อนไขและไม่มีเงื่อนไข

เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ NDC 3.0 ได้วางแนวทางดำเนินงานไว้สองรูปแบบ คือ

• การดำเนินการโดยไม่มีเงื่อนไข (Unconditional Target): ครอบคลุม 70% ของเป้าหมายทั้งหมด โดยอาศัยขีดความสามารถและทรัพยากรในประเทศเป็นหลัก
• การดำเนินการแบบมีเงื่อนไข (Conditional Target): อีก 30% ที่เหลือ ขึ้นอยู่กับการสนับสนุนจากต่างประเทศ ทั้งในรูปของเงินทุน เทคโนโลยี และการเสริมศักยภาพบุคลากร

แนวทางนี้เปิดโอกาสให้ประเทศไทย “ยืดหยุ่นแต่มั่นคง” ใช้พลังของตนเองควบคู่กับการเชื่อมต่อทรัพยากรระดับโลก เพื่อสร้างการเปลี่ยนผ่านที่ทั้งเป็นไปได้และยั่งยืน

โอกาสเชิงยุทธศาสตร์ จากพันธกรณีสู่แต้มต่อทางเศรษฐกิจ

การยกระดับเป้าหมายใน NDC 3.0 มิใช่เพียงการ “ทำตามข้อตกลง” แต่เป็นการพลิกเกมทางเศรษฐกิจและการเมืองระหว่างประเทศของไทยอย่างชาญฉลาด เพราะการตั้งเป้าที่ชัดเจนและทะเยอทะยานมีแนวโน้มจะสร้างผลประโยชน์หลากหลายมิติ ได้แก่

• เพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขัน เมื่อโลกกำลังเข้มงวดกับมาตรการสิ่งแวดล้อม เช่น CBAM ของสหภาพยุโรป ประเทศที่ปรับตัวได้ก่อนจะได้ “แต้มต่อ” ในการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศ

• ดึงดูดการลงทุนสีเขียว ไทยตั้งเป้าดึงเม็ดเงินจากต่างประเทศกว่า 230,000 ล้านบาท เพื่อใช้ในโครงการลดการปล่อยก๊าซ 32.8 ล้านตัน ซึ่งจะช่วยสร้างอุตสาหกรรมใหม่ งานใหม่ และระบบเศรษฐกิจที่หมุนเวียนยั่งยืน

• เสริมภาพลักษณ์บนเวทีโลก การประกาศเป้าหมาย NDC 3.0 ที่ COP30 จะเป็น “ข้อความแห่งความมุ่งมั่น” ของไทยต่อประชาคมโลก ว่าประเทศเราพร้อมเป็นส่วนหนึ่งของคำตอบ ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของปัญหา

ความท้าทายที่รออยู่ ต้นทุนสูงและความซับซ้อนในทางปฏิบัติ

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายที่สูงย่อมมาพร้อมความท้าทายมหาศาล โดยเฉพาะในสามประเด็นหลัก ได้แก่

1. ความท้าทายทางการเงิน เงินลงทุนจากต่างประเทศ 230,000 ล้านบาท ครอบคลุมเพียง 30% ของเป้าหมาย (ส่วนมีเงื่อนไข) เท่านั้น ต้นทุนรวมจริงของประเทศอาจสูงกว่านี้หลายเท่าตัว ซึ่งอาจกลายเป็นภาระทางการคลังและต้องการนโยบายสนับสนุนทางเศรษฐกิจที่ยืดหยุ่นกว่าที่เคย

2. ความเสี่ยงจากการพึ่งพาต่างชาติ หากการสนับสนุนจากต่างประเทศไม่เป็นไปตามคาด ไทยจำเป็นต้องมี “แผนสำรอง” เพื่อไม่ให้การดำเนินงานหยุดชะงัก

3. อุปสรรคใน 5 ภาคส่วนหลัก การลดก๊าซในพลังงาน ขนส่ง เกษตร ของเสีย และป่าไม้ ต้องอาศัยการบูรณาการเชิงนโยบาย กฎหมาย และแรงจูงใจทางเศรษฐกิจร่วมกัน ซึ่งเป็นภารกิจที่ซับซ้อนและต้องอาศัย “ความร่วมมือข้ามกระทรวง” อย่างแท้จริง

กลไกข้อ 6.2 ของความตกลงปารีส กุญแจปลดล็อกการสนับสนุนจากโลก

หนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ไทยจะนำเสนอในเวที COP30 คือ กลไกข้อ 6.2 ของความตกลงปารีส (Article 6.2) ซึ่งเปิดทางให้ประเทศต่าง ๆ แลกเปลี่ยน “คาร์บอนเครดิต” ที่เกิดจากโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างเป็นทางการ นี่คือแนวทางที่สามารถระดมทุนจากต่างชาติและสร้างความร่วมมือเชิงรูปธรรมได้จริง

ไทยถือเป็นหนึ่งในประเทศแรกของโลกที่ใช้กลไกนี้สำเร็จแล้ว ผ่านโครงการ รถโดยสารประจำทางไฟฟ้า (EV Bus) ของบริษัท ไทย สมายล์ บัส ซึ่งมีการถ่ายโอนคาร์บอนเครดิตจริงระหว่างประเทศ ปัจจุบัน ไทยได้ลงนามความร่วมมือแล้วกับ สวิตเซอร์แลนด์, ญี่ปุ่น (JCM), และสิงคโปร์ และกำลังพัฒนาโครงการใหม่ เช่น โครงการป่าชายเลน และการจัดการขยะอาหาร เพื่อขยายผลในอนาคต

ความสำเร็จเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าประเทศไทยไม่เพียงมี “เป้าหมาย” แต่เริ่มมี “เครื่องมือ” ที่จะทำให้เป้าหมายนั้นเป็นจริง

เดิมพันครั้งใหญ่เพื่ออนาคตที่ยั่งยืน

การประกาศ NDC 3.0 ในเวที COP30 คือบทพิสูจน์ครั้งใหญ่ของประเทศไทย ว่าเราสามารถก้าวข้ามจาก “คำมั่น” สู่ “การลงมือทำ” ได้จริงหรือไม่ ยุทธศาสตร์ฉบับนี้คือการเดิมพันระหว่างการรับผิดชอบต่อโลกกับการสร้างอนาคตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนของประเทศ

ในท้ายที่สุด ตัวเลขเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่จะมีความหมายก็ต่อเมื่อเรามี “แผนปฏิบัติการ (Action Plan)” ที่ชัดเจน มีระบบ ติดตามผลแบบดิจิทัล (Digital Tracking) ที่โปร่งใส และมี “พลังร่วม” จากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม

เพราะการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมคาร์บอนต่ำไม่ใช่เรื่องของรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง แต่คือภารกิจร่วมกันของคนไทยทุกคน เพื่อให้โลกที่เราทิ้งไว้ข้างหลังนั้น เย็นลงกว่าที่เราเป็นอยู่ในวันนี้

รวยเงียบไม่บอกใคร “อ้น” สัตว์เศรษฐกิจตัวใหม่แห่งภาคเหนือ เลี้ยงง่ายราคาดี

เศรษฐกิจ

บทสรุปยกระดับประเทศไทย ถึงเวลากล้าฝ่า ‘กับดัก’ ใหญ่ฉุดรั้งการพัฒนา

จากนโยบายร้อยเอกธรรมนัส พรหมเผ่า รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ประกาศยกระดับราคายางพารา ภายในเดือนพฤศจิกายนนี้ จะได้เห็นราคาเป้าหมายยางแผ่นรมควันชั้น 3 ที่สูงกว่า 70 บาทต่อกิโลกรัม (กก.)

ต่อกรณีดังกล่าว นายพงศ์นเรศ วนสุวรรณกุล นายกสมาคมน้ำยางข้นไทย เผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ถึงสถานการณ์ยางพารา ณ เวลานี้ว่า ความต้องการของผู้ซื้อลดลงมากจากเศรษฐกิจโลกไม่ดี และยางสังเคราะห์ราคาถูกมากทำให้ลูกค้าหันไปใช้สินค้าทดแทนยางธรรมชาติมากขึ้น ขณะเดียวกันราคายางพาราตลาดล่วงหน้ายังลดลงต่อเนื่อง สวนทางวัตถุดิบในประเทศราคาสูงกว่าตลาดโลก จากฝนตกชุกในประเทศ กรีดยางลำบาก ทำให้ผลผลิตขาดตลาด ในภาพรวมตลาดไม่ค่อยดี ไม่มีกำลังซื้อ คาดหากฝนตกน้อยลง ปริมาณยางจะออกมามากขึ้นในช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม ราคายางจะปรับตัวลดลงอีก

ปัจจัยต่อมาจากที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐอเมริกา และ ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีน ได้บรรลุข้อตกลงทางการค้าที่สำคัญในหลายเรื่อง ช่วยลดความตึงเครียดของสงครามการค้าที่ยืดเยื้อมาตั้งแต่ปี 2018 โดยล่าสุดสหรัฐจะลดภาษีนำเข้าสินค้าจากจีนจากเฉลี่ยที่ 57% ลงเหลือเฉลี่ยที่ 47% ส่งผลทำให้สินค้าโภคภัณฑ์โลกทุกรายการปรับราคาลงมา เช่นเดียวยางพารา

นายพงศ์นเรศ กล่าวอีกว่า ปัจจุบันผู้ประกอบการเดินกำลังผลิตเท่าที่จำเป็น บางโรงไปต่อไม่ไหวก็ปิดตัวลง และที่ประกาศขายกิจการไปก็มี จากขาดทุนสะสมต่อเนื่อง ส่วนรัฐบาลจะทำราคาเท่าไร ก็ทำได้หมด จะซื้อกิโลกรัมละ 100 บาทเก็บสต็อกก็ทำได้ หากมีงบประมาณ แต่ปัญหาเวลานี้ตลาดไปได้หรือไม่ เพราะปัญหาคือผู้ใช้ไม่มีแรงซื้อ

“ทุกวันนี้จีนซื้อยางทุกวัน แต่ไปซื้อเวียดนามเพราะราคาถูกกว่าไทย ส่วนตลาดล่วงหน้าทุกตลาดราคาตํ่ากว่าราคาในประเทศ ยกตัวอย่าง ราคาตลาดล่วงหน้าไซคอม 165 เซนต์สหรัฐ คูณอัตราแลกเปลี่ยนที่ 32.5 บาท เท่ากับ 53.62 บาทต่อกิโลกรัม ส่งมอบถึงสิงคโปร์ รวมเสียค่าเซสส์ 2 บาท/กิโลกรัมแล้ว ขณะที่ราคาในประเทศ การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ประกาศราคาวัตถุดิบในประเทศ 54.6 บาทต่อกิโลกรัม แพงกว่ายางสำเร็จรูป ด้วยเหตุผลทำให้โรงงานต่างๆ อยู่ไม่ได้ นอกจากจะขาดแคลนวัตถุดิบในตลาดจริง”

ส่วนตลาดผลิตภัณฑ์ยางพารา เช่น ยางยืดที่ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม และยางรัดของในประเทศ ทุกบริษัทชะลอรับซื้อวัตถุดิบ เพราะถูกสินค้าจีนถล่มตลาดทั้งในประเทศ และตลาดโลก เนื่องจากจีนขยายกำลังการผลิต โดยใช้วัตถุดิบยางพาราราคาถูกจากเวียดนาม รวมถึงจากมณฑลไห่หนานซึ่งเป็นแหล่งปลูกยางพาราสำคัญของจีน หากไม่เพียงพอก็จะหันมาใช้ยางไทย ทำให้ผู้ผลิตสินค้าสำเร็จรูปของไทยแข่งขันได้ยาก เพราะสินค้าจีนราคาถูกกว่า ทำให้ขายได้เฉพาะลูกค้าเกรดพรีเมียม แต่ก็ไม่สามารถขายราคาสูงได้ และถูกกดราคาลงมา

เช่นเดียวกับถุงมือยางที่ถูกล็อกราคาซื้อล่วงหน้าไปแล้ว ในราคาที่ผู้ประกอบการถุงมือยางรับซื้อได้ ที่ 1,250 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน จากต้นทุนนํ้ายางสด วันนี้ (5 พ.ย. 68) อยู่ที่ 1,350 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน เมื่อคำนวณกลับมาเป็นราคายางพาราอยู่ที่ 55 บาทต่อ กก.

 นอกจากนี้ยังมีปัจจัยภายนอกที่ส่งผลต่อราคายางพาราในประเทศ โดยล่าสุดมาเลเซียซึ่งเป็นคู่ค้าสำคัญของไทยในส่วนของนํ้ายาง มีนโยบายใหม่เพื่อการดูแลผิวจราจร บังคับให้รถขนส่งบรรทุกได้ไม่เกิน 25 ตันต่อคัน จากเดิม 30 ตันต่อคัน ทำให้มีค่าขนส่งเพิ่มขึ้นอีก 20 สตางค์ต่อกก. หากถูกจับครั้งแรกจะถูกยึดรถ และนำฟ้องศาล ครั้งที่ 2 ดำเนินคดีอาญา ครั้งที่ 3 สั่งปิดกิจการทันที ประกอบกับรัฐบาลจีนจะลดการอุดหนุนผู้ส่งออก ยิ่งทำให้บริษัทจีนขายดัมป์ราคาสินค้าในไทยมากขึ้น  สรุปแนวโน้มยางพาราไทยปลายปีนี้ และแนวโน้มปี 2569 ยังไม่ค่อยดี ยกเว้นมีปาฏิหาริย์ทำให้ภาพรวมเศรษฐกิจโลกดีขึ้น จะทำให้ราคายางไทยฟื้นตัวได้

หน้า 9 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 45 ฉบับที่ 4,147 วันที่ 9 -12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568