Category: เศรษฐกิจ

19/05/2569 | 126 |

19 พฤษภาคม 2569 นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ลงนามในคำสั่งรองนายกรัฐมนตรี ที่ 2/2569 เรื่อง แต่งตั้งที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี (นางศุภจี สุธรรมพันธุ์) โดยคำสั่งดังกล่าวระบุว่า

ตามที่ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ เป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ตามประกาศลงวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ.2569 นั้น

เพื่อให้การบริหารราชการในความรับผิดชอบของรองนายกรัฐมนตรี (นางศุภจี สุธรรมพันธุ์) ดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย บังเกิดผลดีต่อทางราชการ จึงแต่งตั้งคณะที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี (นางศุภจี สุธรรมพันธุ์) ดังนี้

1. นายวีระศักดิ์ โควสุรัตน์ เป็นประธานที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

2. นายกอบศักดิ์ ภูตระกูล เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

3. รศ.ปิติ ศรีแสงนาม เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

4. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ อาร์ม ตั้งนิรันดร เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

5. นายพิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

6. นายยรรยง ไทยเจริญ เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

7. นายภูสิต รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์ เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

8. นายอนันต์ ลาภสุขสถิต เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

9. นางสาวอาจารี ตราชูกุล เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

10. นางสาวอนัญญา แก้วนิล เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

11. นายอดิศร์ หะริณสุต เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

12. นายนนทกร โรจน์อุ่นวงศ์ เป็นที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี

เพื่อให้คำปรึกษา เสนอความเห็นหรือข้อเสนอแนะต่างๆ และติดตามการปฏิบัติราชการของหน่วยงานภายใต้บังคับบัญชาและกำกับของรองนายกรัฐมนตรีให้บรรลุผลสัมฤทธิ์และเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งสนับสนุนภารกิจของรองนายกรัฐมนตรีตามที่ได้รับมอบหมาย

ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป จนกว่าจะเสร็จสิ้นภารกิจ

สั่ง ณ วันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ.2569

– 006

ปัจจุบันประเทศไทยมีปริมาณขยะมูลฝอยที่สูงทะลุ 27 ล้านตันต่อปี ขณะที่ สถานที่กำจัดขยะทั่วประเทศที่มีอยู่ 2,057 แห่ง มีเพียงแค่ 6% เท่านั้นที่จัดการได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ ส่วนอีก 94% ที่เหลือใช้วิธีเทกองและเผากลางแจ้ง กลายเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศอย่างฝุ่น PM 2.5 รวมถึงน้ำชะขยะปนเปื้อนโลหะหนักที่ซึมลงสู่แหล่งน้ำใต้ดิน

เครือข่าย Thailand Circular Economy นำโดย ดร.สุจิตรา วาสนาดำรงดี นักวิจัยเชี่ยวชาญ สถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมด้วยภาคีเครือข่ายรวม 28 องค์กร ได้เดินทางเข้ายื่น “ร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจหมุนเวียน ฉบับประชาชน” ต่อรัฐสภา โดยมี พลตำรวจตรีวิชัย สังข์ประไพ ที่ปรึกษาประธานรัฐสภา เป็นผู้รับมอบเมื่อวันที่ 18 พ.ค.69

กฎหมายฉบับนี้ใช้การศึกษาและวิจัยอย่างเข้มข้นยาวนานกว่า 6 ปี เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทย โดยมีเป้าหมายหลักคือเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจแบบเดิมที่เป็นวงจร “ผลิต-ใช้-ทิ้ง” แล้วเปลี่ยนผ่านไปสู่ “เศรษฐกิจหมุนเวียน” ผ่านกลไกการบริหารและเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ที่สำคัญ 2 ตัว คือ

• EPR (Extended Producer Responsibility): กำหนดให้ผู้ผลิตต้องรับผิดชอบซากสินค้าของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นบรรจุภัณฑ์ เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า (EV)
• PAYT (Pay-As-You-Throw): ใครทิ้งมาก ต้องจ่ายมาก ตามหลักการสากล “ผู้ก่อมลพิษเป็นผู้รับผิดชอบ”

ทวงคืน 3 สิทธิขั้นพื้นฐานให้คนไทย

หัวใจสำคัญของร่างกฎหมายฉบับประชาชนนี้ คือการคืนสิทธิในการปกป้องสิ่งแวดล้อมและเงินในกระเป๋าให้กับประชาชน 3 ข้อหลัก ได้แก่

1. 1.Right to Repair (สิทธิในการซ่อม) ห้ามผู้ผลิตออกแบบสินค้าให้พังง่ายหรือซ่อมยาก เพื่อบังคับให้เกิดความคงทนและลดการเพิ่มขยะในหลุมฝังกลบ
2. 2.Right to Refuse (สิทธิในการลดใช้บรรจุภัณฑ์) สนับสนุนให้มีจุดเติมสินค้า (Refill) ทั่วไป โดยที่ผู้บริโภคไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่มเพื่อซื้อบรรจุภัณฑ์ใหม่
3. 3.Right to Know (สิทธิในการรับรู้ข้อมูล) ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลสารเคมีและวัสดุที่ใช้ในการผลิตสินค้าได้อย่างโปร่งใส

ทำไมไทยต้องรีบเปลี่ยน?

งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุว่า บ่อขยะที่จัดการไม่ถูกต้องสร้างความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และการท่องเที่ยว คิดเป็นมูลค่าสูงถึง387,000ล้านบาท และต้องใช้งบฟื้นฟูอีก114,000ล้านบาท ขณะที่กองทุนสิ่งแวดล้อมไทยเหลือเงินเพียง873ล้านบาทยิ่งไปกว่านั้น ท้องถิ่น(อปท.)ต้องแบกรับค่าเก็บขนขยะกว่า20,000ล้านบาทต่อปี แต่เก็บค่าธรรมเนียมได้เพียง2,800ล้านบาท ส่วนต่างทั้งหมดกลายเป็นภาระภาษีของประชาชน

นอกจากปัญหาภายในประเทศแล้ว กติกาการค้าระหว่างประเทศกำลังบีบให้ไทยต้องปรับ คู่ค้าอย่างสหภาพยุโรปได้ออกกฎข้อบังคับเข้มงวด เช่น กฎระเบียบว่าด้วยบรรจุภัณฑ์และของเสียจากบรรจุภัณฑ์ (PPWR) และข้อบังคับการออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อความยั่งยืน (ESPR) หากไทยไม่มีกฎหมายแม่บทรองรับ สินค้าส่งออกของไทยจะไม่สามารถแข่งขันในตลาดโลกได้

หากร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจหมุนเวียน ฉบับนี้ผ่านการพิจารณา ธนาคารโลกประเมินว่าจะสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้ประเทศไทยได้สูงถึง 1% ของ GDP และเกิดการจ้างงานสีเขียว (Green Jobs) เพิ่มขึ้นอีก 160,000 ตำแหน่ง

ขั้นตอนต่อจากนี้คือการเดินหน้าเล็งรวบรวม 10,000 รายชื่อ เพื่อเสนอต่อสภาอย่างเป็นทางการ

นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เป็นประธานการประชุม คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) โดยที่ประชุม กกร. ได้ปรับลดประมาณการเศรษฐกิจไทยปี 69 ลงเหลือ 1.2-1.6% (จากเดิม 1.6-2.0%) และปรับเพิ่มคาดการณ์เงินเฟ้อ มาอยู่ที่ 2.0-3.0% (จากเดิม 0.2-0.7%) ส่วนประมาณการส่งออก ยังคงเดิมที่ -1.5 ถึง -0.5%

ทั้งนี้ เนื่องจาก กกร. มองว่า สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังวางใจไม่ได้ และความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจไทยอาจสูงกว่าที่เห็นในปัจจุบัน โดยเห็นว่าเศรษฐกิจไทยในระยะข้างหน้ายังคงมีความท้าทาย จำเป็นต้องติดตามผลกระทบความขัดแย้งในตะวันออกกลางต่อราคาวัตถุดิบ และปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบของภาคธุรกิจ ซึ่งอาจพัฒนาเป็นปัญหาระลอกใหม่ พร้อมเห็นว่า ประเทศไทยควรเร่งการลงทุนปรับโครงสร้างด้านพลังงาน เพิ่มการผลิตพลังงานหมุนเวียน ลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมัน และก๊าซ และเร่งการลงทุนเพื่อเพิ่มศักยภาพภายใต้ Reinvent Thailand ซึ่งจะยิ่งช่วยสนับสนุนการขยายตัวของเศรษฐกิจไทยในระยะข้างหน้า

อย่างไรก็ดี สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยืดเยื้อเข้าสู่เดือนที่ 3 และยังไม่เห็นฉากจบ ช่องแคบฮอร์มุซยังไม่สามารถกลับมาดำเนินการได้ตามปกติ อีกทั้งโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ที่ได้รับผลกระทบจากการโจมตีในช่วงที่ผ่านมา ต้องใช้เวลาระยะหนึ่งในการซ่อมแซม ความกังวลต่อ physical damage กดดันให้ราคาพลังงานยังอยู่ในระดับสูง โดยผลกระทบต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจจากสินค้าขาดแคลนเริ่มเห็นแล้วในภาคการบิน กระทบนักท่องเที่ยวที่โดยสารผ่านเที่ยวบินจากตะวันออกกลางมายังไทย

สำหรับเศรษฐกิจไทยในไตรมาสที่ 1/69 ขยายตัวที่ 2.8% แต่จำกัดอยู่ในบางภาคส่วน จากการลงทุนภาคเอกชนที่เติบโตได้ดี ภาครัฐที่มีการเร่งเบิกจ่าย ประกอบกับภาคการส่งออกที่ขยายตัวสูง จากสินค้าทางเทคโนโลยีดิจิทัล และ AI ตามกระแสโลก ส่งผลให้สินค้ากลุ่ม tech ขยายตัวกว่า 45% และเป็นการขยายตัวติดต่อกัน 12 ไตรมาส อย่างไรก็ตาม การส่งออกกระจุกตัวสูง และไม่ได้ส่งผลดีไปยังภาคการผลิตอย่างทั่วถึง

นางพิมพ์ใจ ระบุว่า กกร. ขอเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแรงงานในอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นอย่างเร่งด่วน โดยตระหนักว่าการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าว ต้องคำนึงถึงทั้งมิติด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และสังคมอย่างสมดุล อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์ปัจจุบันที่หลายภาคธุรกิจกำลังเผชิญภาวะขาดแคลนแรงงานอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจกระทบต่อภาคการผลิตการส่งออก และความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

ทั้งนี้ กกร. เห็นว่ารัฐบาลควรเร่งดำเนินมาตรการทั้งระยะสั้นและระยะกลางอย่างเป็นรูปธรรม ส่วนในระยะเร่งด่วน การต่ออายุใบอนุญาตทำงานของแรงงานต่างด้าวที่พำนัก และทำงานอยู่ในประเทศไทย ถือเป็นมาตรการจำเป็น เพื่อป้องกันไม่ให้กำลังแรงงานจำนวนมากหายไปจากระบบในทันที

ขณะเดียวกัน ภาครัฐควรเร่งจัดทำแผนบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวทุกสัญชาติอย่างเป็นระบบ มีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับความต้องการของภาคเศรษฐกิจในระยะยาว เพื่อรักษาเสถียรภาพด้านแรงงานและความเชื่อมั่นด้านการลงทุนของประเทศ

“กกร. จะนำเสนอข้อเสนอต่อนายกรัฐมนตรี และรมว.แรงงาน เพื่อพิจารณาเร่งรัดมาตรการแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเร็วต่อไป” นางพิมพ์ใจ กล่าว

พร้อมกันนี้ กกร. ขอขอบคุณนายกรัฐมนตรี และรัฐบาล ที่ได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการประสานงานเพื่อการต่อต้านการทุจริต เมื่อวันที่ 18 พ.ค.69 ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับการขับเคลื่อนการต่อต้านคอร์รัปชันของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม และแสดงถึงความมุ่งมั่นของรัฐบาลในการสร้างความโปร่งใส เสริมสร้างธรรมาภิบาล และยกระดับความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจและประชาชน

ทั้งนี้ กกร. เห็นว่า การมีคณะกรรมการร่วมระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน (กรอ.) จะช่วยผลักดันการแก้ไขปัญหาการทุจริตได้อย่างบูรณาการ ครอบคลุมทั้งด้านการปรับปรุงกฎหมาย กฎระเบียบ กระบวนการอนุญาตภาครัฐ ตลอดจนการนำเทคโนโลยีมาเพิ่มความโปร่งใส ลดดุลยพินิจ และอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน และภาคธุรกิจ ซึ่งจะเป็นส่วนสำคัญในการยกระดับมาตรฐานธรรมาภิบาลของประเทศไทย และสนับสนุนเป้าหมายการเข้าเป็นสมาชิก OECD ในอนาคต

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (19 พ.ค. 69)

นักวิเคราะห์เตือนแรงเทขายพันธบัตรทั่วโลก เสี่ยงกระทบเศรษฐกิจ 3 ชาติเอเชียที่เปราะบางอยู่แล้ว ถอดบทเรียนจากอดีต ‘วิกฤติต้มยำกุ้ง-Taper Tantrum’ เอเชียต้องตั้งรับให้ดี

แจ้งปัญหาการใช้งานได้ที่ เพจสยามรัฐออนไลน์ภาพ-โฆษณา-ข่าว-บทความ รวมถึงข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์สยามรัฐ อยู่ภายใต้โดเมน siamrath.co.th เท่านั้นผู้ดูแลเว็บไซต์ นายวิชัย สอนเรือง ดูแลรับผิดชอบข่าว / ภาพ / โฆษณา / ข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์

(19พ.ค.69) ที่ อ.บ้านด่าน จ.บุรีรัมย์ ผู้สื่อข่าวรายงานว่าภายหลังที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบ “โครงการไทยช่วยไทย พลัส ฝ่าวิกฤตไปด้วยกัน” โดยโครงการนี้จะรวมมาตรการช่วยเหลือบรรเทาค่าครองชีพประชาชน 2 มาตรการไว้ด้วยกัน คือ “คนละครึ่งพลัส” ที่มีกลุ่มเป้าหมาย 30 ล้านคน และ สิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ที่มีอยู่ 13.8 ล้านคน รวมรับสิทธิกว่า 43 ล้านคน 

จากการสอบถาม นางน้อย อายุ 77 ปี ชาวบ้าน กล่าวว่า รู้สึกดีใจที่รัฐบาลมีโครงการคนละครึ่งพลัส ตนเองมีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐมีวงเงินต่อเดือนแค่ 300 บาท ถือว่าไม่เพียงพอ เงินโครงการ“คนละครึ่งพลัส” ที่เพิ่มขึ้นอีกเดือนละ 1,000 บาท รวมเป็น 1,300 บาท จะนำมาซื้อข้าวสาร อาหารแห้ง และหมากพลู มาตุนไว้ทั้งนี้ อยากฝากขอบคุณถึงรัฐบาลที่มีโครงการดี ๆ มาให้กับชาวบ้าน

ด้าน นายอุดม อายุ 54 ปี พ่อค้าขายผักตลาดนัดคลองถมในเทศบาลตำบลบ้านด่าน กล่าวว่า หลังจากทราบการอนุมัติตนเองจะเข้าร่วมโครงการอย่างแน่นอน เพราะว่าเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจในชุมชนรากหญ้า

วันที่ 19 พฤษภาคม 2569 นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว วิเคราะห์เจาะลึกถึงคดีประวัติศาสตร์ที่ สส. ฝ่ายค้าน 133 คน นำโดยพรรคประชาชน ยื่นเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย พ.ร.ก.กู้เงินเพื่อแก้ไขวิกฤตและเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน พ.ศ. 2569 วงเงิน 4 แสนล้านบาท ว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 172 หรือไม่ ซึ่งศาลได้สั่งรับคำร้องและให้ ครม. แจงกลับใน 7 วันแล้ว โดยมีข้อความทั้งหมดว่า “พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้าน กับ “แผนงานที่ 2”: ศาลรัฐธรรมนูญจะตีตกได้อย่างไร ภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 การที่ สส. ฝ่ายค้าน 133 คน นำโดยพรรคประชาชน ยื่นเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า พระราชกำหนด (พ.ร.ก.) ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขวิกฤตและเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน พ.ศ. 2569 ขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 172 หรือไม่ และศาลมีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัยแล้ว และให้คณะรัฐมนตรีจัดทำคำชี้แจงตามประเด็นที่ศาลกำหนดและจัดส่งสำเนาเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องยื่นต่อศาลภายใน 7 วัน ถือเป็นคดีประวัติศาสตร์ที่มีความสำคัญต่อวินัยการเงินการคลังอย่างยิ่ง

คดีนี้ไม่ใช่แค่ข้อถกเถียงเรื่อง “พลังงานสะอาด” แต่เป็นคดีหลักหมุดที่จะกำหนด “เส้นแบ่ง” ระหว่างอำนาจพิเศษของฝ่ายบริหารในการออก พ.ร.ก. กับอำนาจของรัฐสภาในการตรวจสอบการใช้เงินแผ่นดิน และจะกลายเป็นบรรทัดฐานการตีความคำว่า “ความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ” ในอนาคต

ประเด็นสำคัญ: เจาะจงโต้แย้งเฉพาะ “แผนงานที่ 2” ฝ่ายค้านมิได้ร้องขอให้ศาลล้ม พ.ร.ก. ทั้งฉบับ แต่ใช้สิทธิโต้แย้งเฉพาะเจาะจง (Severable Challenge) ไปที่ “แผนงานที่ 2” ในบัญชีท้าย พ.ร.ก. วงเงิน 2 แสนล้านบาทหลัง ซึ่งครอบคลุมเรื่อง:

• การเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานทดแทน

• การพัฒนาระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid)

• การสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานยานยนต์ไฟฟ้า (EV Infrastructure)

• การพัฒนาทักษะแรงงานและนวัตกรรมพลังงานสะอาด

ฝ่ายค้านชี้ว่า แผนงานนี้มีลักษณะเป็น “นโยบายพัฒนาเศรษฐกิจระยะกลาง-ยาว” ไม่ใช่มาตรการเชิงรับเพื่อรักษาเสถียรภาพเฉพาะหน้า พูดง่าย ๆ คือ เรื่องนี้สำคัญและมีประโยชน์จริง แต่ไม่เข้าเงื่อนไขที่จะออกเป็น พ.ร.ก. ได้

จุดเปลี่ยนทางเทคนิค: รัฐธรรมนูญ 2560 จำกัดขอบเขตศาลไว้แคบลง ความแตกต่างสำคัญระหว่างรัฐธรรมนูญฉบับปี 2550 และ 2560 มีดังนี้:

• รัฐธรรมนูญ 2550 (มาตรา 185): ศาลมีอำนาจตรวจสอบได้กว้างขวาง ทั้งในแง่วัตถุประสงค์และดูว่า “เป็นกรณีฉุกเฉินจำเป็นรีบด่วนอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้” หรือไม่

• รัฐธรรมนูญ 2560 (มาตรา 173): ตัดอำนาจตรวจสอบเรื่อง “ความฉุกเฉินจำเป็นรีบด่วน” ออกไป โดยให้ศาลวินิจฉัยได้เฉพาะกรณีที่โต้แย้งว่า พ.ร.ก. นั้นเป็นไปตามมาตรา 172 วรรคหนึ่ง หรือไม่ เท่านั้น

สรุปคือ รัฐธรรมนูญปัจจุบันให้ศาลตรวจสอบได้เพียงมิติเดียว คือ พ.ร.ก. นั้นทำเพื่อรักษาความปลอดภัยประเทศ, ความปลอดภัยสาธารณะ, ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือป้องปัดภัยพิบัติ ส่วนความ “ฉุกเฉินจำเป็นรีบด่วน” ถือเป็น “ดุลพินิจเด็ดขาดของฝ่ายบริหาร” ที่ศาลจะไม่ก้าวล่วง (Judicial Restraint)

ศาลรัฐธรรมนูญจะใช้เหตุผลใดในการ “ตีตก” แผนงานที่ 2? เมื่อไม่สามารถอ้างเรื่อง “ไม่ฉุกเฉิน” ได้โดยตรง ศาลจึงต้องหันมาพิจารณา “เนื้อหาแท้ของมาตรการ” (Nature and Subject Matter) ว่า แผนงานที่ 2 ไม่เข้าองค์ประกอบการรักษาความมั่นคงทางเศรษฐกิจตามมาตรา 172 วรรคหนึ่ง มาตั้งแต่ต้น โดยมี 3 แนวทางเหตุผลดังนี้

1.เป็น “นโยบายพัฒนา” มากกว่า “มาตรการรักษาความมั่นคง”: “ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ” หมายถึงการยับยั้งภัยคุกคามเฉียบพลันที่กระทบระบบการเงินรุนแรง แต่โครงการ Smart Grid หรือ EV เป็นการพัฒนาสู่อนาคต การที่ประเทศยังไม่มีโครงสร้างเหล่านี้ไม่ได้ทำให้เศรษฐกิจปัจจุบันล่มสลาย จึงไม่เข้าข่ายการ “รักษา” ความมั่นคง

2. เป็นเพียง “นโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรม”: แม้รัฐจะอ้างวิกฤตพลังงาน แต่ไส้ในของแผนงานคือการส่งเสริมการลงทุนเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ซึ่งมิใช่ข้อยกเว้นพิเศษที่จะให้ฝ่ายบริหารใช้อำนาจตรากฎหมายเอง

3. สภาพเทคนิคชี้ชัดว่าเป็น “โครงการลงทุนระยะยาว”: ข้อมูลเชิงประจักษ์ (เช่น แผนแม่บทสมาร์ทกริดที่ต้องใช้เวลาทำไม่น้อยกว่า 4 ปี) ชี้ว่าโครงการเหล่านี้ไม่สามารถเสร็จสิ้นได้ด้วยเงินกู้ฉุกเฉินทันที แต่ต้องทยอยลงทุนต่อเนื่อง การออก

พ.ร.ก. จึงขัดต่อความเป็นจริงและเข้าข่ายใช้อำนาจตามอำเภอใจ

ผลทางกฎหมาย: ประชาธิปไตยไม่ได้ห้ามทำ แต่ต้องโปร่งใส หากศาลสั่งตีตก แผนงานที่ 2 จะไม่มีผลบังคับใช้มาแต่ต้น (Void) แต่นี่ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลถูกห้ามทำโครงการพลังงานสะอาด รัฐบาลยังดำเนินนโยบาย Green Transition ต่อไปได้เต็มที่ เพียงแต่ต้องกลับเข้าสู่ “ประตูบานปกติ” คือการตราเป็น “พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.)” หรือใช้งบประมาณรายจ่ายประจำปี เพื่อให้ผ่านกลไกตรวจสอบ:

1.การพิจารณาจากผู้แทนราษฎรในสภา

2. การอภิปรายถกเถียงอย่างโปร่งใสต่อสาธารณะ

3. การอนุมัติงบประมาณรายรายการอย่างจำเพาะเจาะจง

กระบวนการนี้คือหัวใจของหลักการแบ่งแยกอำนาจ และหลักความยินยอมของปวงชนในระบอบประชาธิปไตย

บทสรุป: คดีนี้เป็นเรื่องของ “ขอบเขตอำนาจ” บรรทัดฐานจากศาลรัฐธรรมนูญในคดีนี้จะตอบคำถามสำคัญว่า ฝ่ายบริหารจะใช้อำนาจพิเศษได้กว้างขวางเพียงใด

• ถ้าศาลตีความกว้างเกินไป: จนรวม “นโยบายพัฒนาระยะยาว” เข้ามาได้ ในอนาคตรัฐบาลใด ๆ ก็จะหลีกเลี่ยงการตรวจสอบของรัฐสภา แล้วหันมาออก พ.ร.ก. กู้เงินก้อนโตทำโครงการตามใจชอบ ซึ่งจะทำลายระบบตรวจสอบถ่วงดุล

• ถ้าศาลตีความอย่างเคร่งครัด: แยก “การรักษาความมั่นคง” (แก้พิษวิกฤต) ออกจาก “การพัฒนาเศรษฐกิจ” (วางรากฐานระยะยาว) อย่างเด็ดขาด ก็จะเป็นการยืนยันหลักการสำคัญว่า เงินแผ่นดินในโครงการระยะยาวขนาดใหญ่ ต้องผ่านการอนุมัติจากผู้แทนราษฎรภายใต้กระบวนการประชาธิปไตยปกติเท่านั้น

วัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ 19/5/69″

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เฟซบุ๊ก วัส ติงสมิตร