Category: เศรษฐกิจ

วันนี้ ( 29 ก.ย.2568) นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) และโฆษกกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า ดัชนีราคาส่งออกเดือน ส.ค.2568 เท่ากับ 111.1 เพิ่มขึ้น 0.4% จากการความต้องการสินค้าไทยในตลาดโลกที่ยังมีสัญญาณเป็นบวก แต่ก็เริ่มชะลอตัวลง เพราะมีปัจจัยกดดันหลายด้าน ทั้งการเริ่มใช้ภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ความขัดแย้งทางภูมิศาสตร์ในหลายภูมิภาค การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นโยบายกีดกันทางการค้า และการแข็งค่าของเงินบาทที่กระทบต่อขีดความสามารถในการแข่งขัน

นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) และโฆษกกระทรวงพาณิชย์

ส่วนดัชนีราคานำเข้าเท่ากับ 115.8 เพิ่มขึ้น 2.7% จากการนำเข้าเพื่อนำมาผลิตเป็นสินค้าส่งออก และรองรับการบริโภคภายในประเทศและการท่องเที่ยวที่ฟื้นตัว ทำให้ความต้องการสินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้น สำหรับรายละเอียดดัชนีราคาส่งออกเดือน ส.ค.2568 ที่เพิ่มขึ้น มาจากการเพิ่มขึ้นของหมวดสินค้าอุตสาหกรรม 1.6% ได้แก่ ทองคำ เนื่องจากความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก ทำให้ความต้องการถือครองสินทรัพย์ปลอดภัยเพิ่มขึ้น เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ ตามความต้องการอุปกรณ์เพื่อรองรับเทคโนโลยีใหม่เพิ่มขึ้น

โดยเฉพาะการใช้งาน AI และ Big Data และเครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ ตามความต้องการใช้ในครัวเรือนและเชิงพาณิชย์ที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และหมวดสินค้าอุตสาหกรรมการเกษตร เพิ่ม 1.1% ได้แก่ อาหารทะเลกระป๋อง อาหารสัตว์เลี้ยง ตามจำนวนผู้เลี้ยงสัตว์เลี้ยงที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ตามความต้องการเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ

ส่วนหมวดสินค้าที่ดัชนีราคาส่งออกลดลง ประกอบด้วย หมวดสินค้าแร่และเชื้อเพลิง ลด 9.3% โดยเฉพาะน้ำมันสำเร็จรูป ตามทิศทางราคาน้ำมันดิบตลาดโลกที่ยังอยู่ในระดับต่ำ เนื่องจากตลาดเผชิญกับภาวะอุปทานส่วนเกิน และหมวดสินค้าเกษตรกรรม ลด 5.6% ได้แก่ ข้าว ผลไม้สดแช่เย็น แช่แข็งและแห้ง และยางพารา ตามภาวะอุปทานส่วนเกิน

ขณะที่ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง ตามราคาตลาดโลกที่อ่อนตัวลง รวมถึงเผชิญกับการแข่งขันด้านราคาจากประเทศเพื่อนบ้านที่ราคาถูกกว่า อาทิ เวียดนาม และกัมพูชา ทางด้านดัชนีราคานำเข้า เดือน ส.ค.2568 ที่เพิ่มขึ้น มาจากการเพิ่มขึ้นของหมวดสินค้าอุปโภคบริโภค 7.5% ได้แก่ เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน ผลิตภัณฑ์เวชกรรมและเภสัชกรรม เครื่องประดับอัญมณี และเครื่องใช้เบ็ดเตล็ด ตามความต้องการสินค้าเพื่อใช้ในการอุปโภคบริโภคของประเทศ

หมวดสินค้าทุน เพิ่ม 5.2% ได้แก่ เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบเครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ และเครื่องจักรกลและส่วนประกอบ ตามความต้องการใช้เพื่อรองรับการขยายตัวของภาคการผลิต การลงทุน และการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล

หมวดสินค้าวัตถุดิบและกึ่งสำเร็จรูป เพิ่ม 4.9% โดยเฉพาะทองคำ ราคายังทรงตัวในระดับสูง ตามความต้องการสำรองทองคำของธนาคารกลางหลายแห่ง เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของเศรษฐกิจโลก สำหรับปุ๋ย ตามราคาปุ๋ยตลาดโลกที่ปรับสูงขึ้น และอุปกรณ์ ส่วนประกอบเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ตามการเติบโตของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์โลก ทำให้ความต้องการชิ้นส่วนและอิเล็กทรอนิกส์เพื่อใช้ในการผลิตเพิ่มขึ้น

และหมวดยานพาหนะและอุปกรณ์การขนส่ง เพิ่ม 0.8% โดยเฉพาะส่วนประกอบและอุปกรณ์ยานยนต์ ตามการผลิตและส่งออกรถยนต์ที่กลับมาฟื้นตัว โดยเฉพาะการลงทุนในรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และการใช้เทคโนโลยียานยนต์สมัยใหม่เพิ่มขึ้น ขณะที่หมวดสินค้าเชื้อเพลิง ลด 8.9% โดยเฉพาะราคาน้ำมันดิบ ตามความกังวลเกี่ยวกับภาวะอุปทานล้นตลาดทั่วโลก

แนวโน้มดัชนีราคาส่งออกและดัชนีราคานำเข้า เดือน ก.ย.2568 คาดว่าจะขยายตัวต่อเนื่อง โดยปัจจัยที่สนับสนุนให้ดัชนีขยายตัว ได้แก่ ความต้องการบริโภคสินค้าเกษตร และอาหารแปรรูปในตลาดโลกยังมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง สินค้าอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี AI และ Data Center รวมถึงอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ยังเป็นที่ต้องการของตลาดทั่วโลก และต้นทุนการผลิตมีแนวโน้มปรับสูงขึ้น

ขณะที่ปัจจัยเสี่ยงที่ควรเฝ้าระวัง ได้แก่ ความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลกและประเทศคู่ค้าหลัก ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ยังมีแนวโน้มยืดเยื้อในหลายภูมิภาค ความไม่แน่นอนจากนโยบายการค้าและภาษีของสหรัฐฯ รวมถึงนโยบายของหลายประเทศที่มุ่งสนับสนุนอุตสาหกรรมภายในประเทศมากขึ้น ตลอดจนมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม อาจส่งผลกระทบต่อการค้าระหว่างประเทศ ราคาสินค้าเกษตรสำคัญบางกลุ่มเผชิญกับปัญหาอุปทานส่วนเกิน และการแข่งขันทางด้านราคา และเงินบาทมีแนวโน้มแข็งค่า ซึ่งเป็นข้อจำกัดของภาคการส่งออกไทย

 อ่านข่าว:

 “ชาไทย” จากท้องถิ่นสู่ตลาดโลก โอกาสใหม่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

จับตา 5 พืชหลักเกษตรไทย วิกฤตต้นทุนสูง-ผลผลิตล้นฉุดราคาร่วง

หนี้ครัวเรือนไทยสูงสุดรอบ 4 ปี เฉลี่ยบ้านละ 7.4 แสนบาท

ศาสตร์พระราชาตามแนวคิดหลักปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง” ที่คนไทยคุ้นเคย กำลังกลายกุญแจสำคัญสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก…ทำไมเราถึงสนใจประเด็นนี้

โลกในยุคปัจจุบันกำลังเผชิญกับความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงขึ้นอย่างไม่เคยมีมาก่อน อุณหภูมิเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องส่งผลให้เกิดภัยธรรมชาติ ตั้งแต่ไฟป่า น้ำท่วม ภัยแล้ง ไปจนถึงพายุที่รุนแรง ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหาร ระบบนิเวศ และคุณภาพชีวิตของประชากรทั่วโลก ความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและสังคมที่เกิดขึ้น ยิ่งตอกย้ำความจำเป็นของแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่สมดุลและเหมาะสมกับบริบทของแต่ละประเทศ

ในช่วงวันหยุดที่ผ่านมามีเวทีใหญ่ระดับภูมิภาคอาเซียนและเวทีระดับโลก กล่าวถึงหลักปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง” ในบริบทเรื่อง “ความยั่งยืน” พร้อมกันแบบไม่ได้นัดหมาย นั่นคือเวที Sustainability Expo 2025 มหกรรมความยั่งยืนที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน และเวทีการประชุมสมัชชาสหประชาชาติสมัยสามัญ ครั้งที่ 80 (UNGA80) ณ นครนิวยอร์ก

มูลนิธิชัยพัฒนาฯ ชู “เศรษฐกิจพอเพียง” สอดรับเทรนด์โลก

หม่อมหลวงจิรพันธุ์ ทวีวงศ์ กรรมการและรองเลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา กล่าวปาฐกถาพิเศษเปิดงาน Sustainability Expo 2025 ความว่า หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy Philosophy: SEP) ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 พระราชทาน ถือเป็นหลักคิดสากลที่ตอบโจทย์การพัฒนาที่ยั่งยืนตามเป้าหมาย SDGs ของสหประชาชาติ โดยเฉพาะในยุคที่โลกเผชิญความเปลี่ยนแปลงและภัยพิบัติอย่างต่อเนื่อง พร้อมชี้แนวทาง SEP สู่ SDGs ผ่าน 3 หลักการสำคัญบนพื้นฐานความรู้และคุณธรรมในการดำเนินชีวิตและการบริหารจัดการทรัพยากร ได้แก่

• หลักภูมิคุ้มกัน (Resilience) ที่ช่วยรับมือความเสี่ยงและวิกฤต เช่น เกษตรทฤษฎีใหม่ และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
• หลักความพอประมาณ (Moderation) ที่เน้นใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและพึ่งพาตนเองก่อนพึ่งพาปัจจัยภายนอก
• หลักความมีเหตุผล (Reasonableness) ที่ต้องพิจารณาทางเลือกอย่างรอบด้าน โดยคำนึงถึงมิติทางสังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น

นานาชาติยกย่องแนวคิด SEP ปูทาง SDGs

นอกจากนี้ ภายในงาน Sustainability Expo 2025 ยังมีการจัดเสวนาพิเศษในหัวข้อ Sufficiency Economy Philosophy: A Global Conversation โดยมีผู้แทนจากภาคธุรกิจและภาคสังคมระดับนานาชาติ ร่วมเผยมุมมองเศรษฐกิจพอเพียง (SEP) ของประเทศไทย ในฐานะแนวทางที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นกรอบแนวคิดที่สำคัญและสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของสหประชาชาติ

เขายังเสริมอีกว่า SEP ช่วยลดการบริโภคเกินความจำเป็น ลดของเสีย และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญที่ธุรกิจทั่วโลกกำลังให้ความสำคัญเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

“พอเพียงแค่ไหน?”

George Kipkiris ตัวแทนเยาวชนจาก Enactus Global และ Resolution Project ที่มีเครือข่ายเยาวชนกว่า 30 ประเทศทั่วโลก ได้สะท้อนมุมมองของคนรุ่นใหม่ที่สนใจ SEP ว่าแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงกระตุ้นให้เราไม่เพียงแค่คิดเรื่องการเติบโต แต่ต้องตั้งคำถามกับตัวเองว่า “เราพอเพียงแค่ไหน?” การตั้งคำถามนี้ช่วยให้ชุมชนของเรามีความพร้อมและความยืดหยุ่นทางสังคม เพื่อให้เราสามารถรับมือกับวิกฤตต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

George ยกตัวอย่างโครงการที่เยาวชนในเครือข่ายของเขาได้ทำ เช่น การลดขยะพลาสติกในชุมชนและส่งเสริมเกษตรกรรมอินทรีย์ ซึ่งล้วนสอดคล้องกับแนวคิด SEP ที่เน้นการพึ่งพาตนเองและใช้ทรัพยากรอย่างมีความรับผิดชอบ

SEP – SDGs สะพานเชื่อมเป้าหมายโลก

SDGs หรือ Sustainable Development Goals เป็นกรอบเป้าหมายระดับโลกที่หลายประเทศยึดถือเพื่อขจัดความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ และปกป้องสิ่งแวดล้อม แต่การบรรลุ SDGs ยังเป็นเรื่องท้าทายเพราะขาดแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน

เขาเสริมว่า SEP ช่วยนำไปสู่ “การพัฒนาที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน”

ไทยยืนยันใช้ SEP รับมือวิกฤตโลกร้อนใน 5 ปีสุดท้ายของ SDGs บนเวที UNGA80

สำหรับเวทีการประชุมสมัชชาสหประชาชาติสมัยสามัญ ครั้งที่ 80 (UNGA80) ณ นครนิวยอร์ก ประเทศไทยในฐานะสมาชิกของประชาคมโลก ได้แสดงจุดยืนชัดเจนผ่านถ้อยแถลงของ นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ โดยระบุว่า “โลกยังต้องการสหประชาชาติ และสหประชาชาติต้องการเรา” พร้อมย้ำถึงความจำเป็นที่ UN ต้องพัฒนาและปรับตัวให้ทันกับยุคสมัย และความสำคัญของ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” ที่เป็นหัวใจของแนวทางพัฒนาที่ยั่งยืนของไทย

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทย เน้นย้ำว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นภัยคุกคามใหญ่ที่สุดของโลกยุคนี้ โดยชี้ให้เห็นว่าอุณหภูมิเฉลี่ยโลกที่เพิ่มขึ้นกว่า 1.2 องศาเซลเซียสแล้ว ส่งผลให้ประเทศเปราะบางทั่วโลกเผชิญวิกฤตรุนแรง ทั้งน้ำท่วม ภัยแล้ง และความมั่นคงทางอาหาร ขณะเดียวกันช่องว่างระหว่างประเทศร่ำรวยและกำลังพัฒนายังคงลึกขึ้น เมื่อกลุ่มที่มีทรัพยากรมากไม่สามารถช่วยเหลือประเทศที่เปราะบางได้อย่างเพียงพอ

การประกาศนี้สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของไทยที่จะเดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนด้วยศาสตร์พระราชา ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และร่วมมือกับพันธมิตรระดับโลกเพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงในเชิงบวก

จากเวทีอาเซียน SX2025 สู่เวทีสมัชชาสหประชาชาติ UNGA80 ชี้ให้เห็นว่า SEP หรือหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติว่าเป็นกรอบแนวคิดที่ “สมบูรณ์แบบ” สำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืนในยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะในยุคที่โลกเผชิญกับความไม่แน่นอนสูง ทั้งวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ความเหลื่อมล้ำทางสังคม และการใช้ทรัพยากรอย่างไม่สมดุล

ทั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญระดับโลก ตัวแทนเยาวชน และผู้นำระดับประเทศต่างยืนยันว่าการนำ SEP ไปปรับใช้ในบริบทต่างๆ ไม่เพียงแต่ช่วยบรรลุ SDGs เท่านั้น แต่ยังสร้างภูมิคุ้มกันให้กับระบบเศรษฐกิจและสังคม เพื่อความยั่งยืนของมนุษยชาติและโลกใบนี้

ลุ้น ข้อมูลตลาดแรงงานสหรัฐฯ พร้อมจับตาความเสี่ยงสหรัฐฯ เผชิญภาวะ Government Shutdown

▪ สัปดาห์ที่ผ่านมา รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ส่วนใหญ่ต่างออกมาดีกว่าคาด ทำให้ผู้เล่นในตลาดปรับลดความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด

▪ ควรรอลุ้น รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญของสหรัฐฯ โดยเฉพาะข้อมูลการจ้างงาน พร้อมรอติดตาม ถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟด และความเสี่ยง Government Shutdown ของสหรัฐฯ

▪ เงินดอลลาร์สามารถแข็งค่าขึ้นต่อได้ หากรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ โดยเฉพาะข้อมูลตลาดแรงงาน ออกมาดีกว่าคาด ทำให้ผู้เล่นในตลาดปรับลดความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด นอกจากนี้ การแข็งค่าของเงินดอลลาร์อาจเร่งขึ้นได้ หากผู้เล่นในตลาด อย่าง กลุ่ม CTA-Trend Following ปรับลดสถานะ Short USD ในส่วนของค่าเงินบาท โมเมนตัมการอ่อนค่ายังมีกำลังอยู่ ทว่า เงินบาท (รวมถึงเงินดอลลาร์) ยังคงเผชิญความเสี่ยง Two-way risk ขึ้นกับการปรับมุมมองของผู้เล่นในตลาดต่อแนวโน้มดอกเบี้ยเฟด ทั้งนี้ ผู้เล่นในตลาดต่างรอจังหวะทยอยขายเงินดอลลาร์ อีกทั้ง หากราคาทองคำปรับตัวสูงขึ้น ก็อาจช่วยชะลอการอ่อนค่าของเงินบาทได้ อย่างไรก็ตาม ควรจับตาการปรับสถานะถือครองสินทรัพย์ไทยจากบรรดานักลงทุนต่างชาติ ที่อาจกดดันเงินบาทเพิ่มเติมได้  

▪ มองกรอบเงินบาทสัปดาห์นี้ 

31.75-32.75 บาท/ดอลลาร์

มุมมองเศรษฐกิจทั่วโลก

▪ ฝั่งสหรัฐฯ – ไฮไลท์สำคัญจะอยู่ที่รายงานข้อมูลตลาดแรงงานสหรัฐฯ ซึ่งจะทยอยรับรู้จาก ยอดตำแหน่งงานเปิดรับ (JOLTS Job Openings) ยอดการจ้างงานภาคเอกชน โดย ADP ยอดผู้ขอรับสวัสดิการการว่างงาน (Jobless Claims) จนถึงยอดการจ้างงานนอกภาคเกษตรกรรม (Nonfarm Payrolls) โดยรายงานข้อมูลตลาดแรงงานสหรัฐฯ ดังกล่าว รวมถึง รายงานดัชนีผู้จัดซื้อภาคการผลิตอุตสาหกรรมและภาคการบริการ (ISM Manufacturing & Services PMIs) พร้อมทั้ง ถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟด อาจส่งผลกระทบต่อแนวโน้มการดำเนินนโยบายการเงินของเฟดได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยล่าสุด ผู้เล่นในตลาดมองว่า เฟดยังมีโอกาสราว 63% ที่จะเดินหน้าลดดอกเบี้ยอีก 2 ครั้ง ในปีนี้ และมีโอกาสราว 42% สำหรับการลดดอกเบี้ยเพิ่มเติมอีก 3 ครั้ง ในปี 2026 จบรอบการลดดอกเบี้ยของเฟด อย่างไรก็ตาม รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ดังกล่าว อาจถูกเลื่อนการรายงานข้อมูลไปก่อนได้ หากสหรัฐฯ เผชิญภาวะ Government Shutdown ในวันที่ 1 ตุลาคม โดยหากเกิดภาวะ Government Shutdown ขึ้นจริง แม้สถิติในอดีตจะชี้ว่า ภาวะดังกล่าวไม่ได้ส่งผลกระทบต่อทิศทางการเคลื่อนไหวของราคาสินทรัพย์ในตลาดการเงินสหรัฐฯ อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ทว่า อาจสร้างความผันผวนให้กับตลาดการเงินได้พอสมควร นอกจากนี้ ผู้เล่นในตลาดอาจให้ความสนใจกับ รายงานยอดการจ้างงานภาคเอกชน โดย ADP มากขึ้นกว่าปกติ ที่ผู้เล่นในตลาดมักรอลุ้น รายงานยอดการจ้างงานนอกภาคเกษตรกรรม ทำให้ ต้องจับตารายงานข้อมูลการจ้างงานดังกล่าว อย่างใกล้ชิด 

▪ ฝั่งยุโรป – แม้จะมีรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญไม่มากนัก ทว่า บรรดาผู้เล่นในตลาดจะรอประเมินแนวโน้มการดำเนินนโยบายการเงินของธนาคารกลางยุโรป (ECB) ผ่านรายงานอัตราเงินเฟ้อ CPI ของยูโรโซน และถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่ ECB 

▪ ฝั่งเอเชีย – ผู้เล่นในตลาดจะรอประเมินแนวโน้มเศรษฐกิจเศรษฐกิจจีน ผ่านรายงานดัชนี PMI ภาคการผลิตและภาคการบริการ เดือนกันยายน ซึ่งจะมีทั้งรายงานดัชนี PMI โดยทางการจีน ที่จะเน้นบริษัทขนาดใหญ่และรัฐวิสหากิจ รวมถึง ดัชนี PMI โดยทาง RatingDog (เดิม Caixin) ซึ่งจะเน้นบริษัทขนาดเล็ก-กลาง นอกจากนี้ ผู้เล่นในตลาดจะรอลุ้นรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญของญี่ปุ่น อย่าง ยอดค้าปลีก (Retail Sales) และยอดผลผลิตอุตสาหกรรม (Industrial Production) เดือนสิงหาคม พร้อมทั้งรอติดตาม รายงานผลสำรวจภาคธุรกิจของญี่ปุ่น โดยธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ Tankan Survey) ในส่วนนโยบายการเงินนั้น บรรดานักวิเคราะห์ต่างมองว่า ธนาคารกลางออสเตรเลีย (RBA) และธนาคารกลางอินเดีย (RBI) อาจเลือกที่จะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ระดับ 3.60% และ 5.50% ตามลำดับ

▪ ฝั่งไทย – ผลกระทบจากนโยบายการค้าของสหรัฐฯ ต่อภาคธุรกิจของไทยอาจถูกสะท้อนให้เห็นชัดเจนมากขึ้น จากรายงาน ดัชนี PMI ภาคการผลิตอุตสาหกรรม และดัชนีความเชื่อมั่นภาคธุรกิจ (Business Sentiment) ในเดือนกันยายน รวมถึง ดัชนีผลผลิตภาคอุตสาหกรรม (Manufacturing Production Index) เดือนสิงหาคม

นายพูน พานิชพิบูลย์ นักกลยุทธ์ตลาดเงินตลาดทุน Krungthai GLOBAL MARKETS ธนาคารกรุงไทย เปิดเผยว่า ค่าเงินบาทเปิดเช้านี้ ที่ระดับ 32.23 บาทต่อดอลลาร์ “แข็งค่าขึ้นเล็กน้อย แทบไม่เปลี่ยนแปลง” จากระดับปิดสัปดาห์ก่อนหน้า ณ ระดับ 32.25 บาทต่อดอลลาร์

โดยนับตั้งแต่ช่วงคืนวันศุกร์สัปดาห์ก่อนหน้า เงินบาท (USDTHB) เคลื่อนไหวไร้ทิศทางที่ชัดเจน (แกว่งตัวในกรอบ 32.18-32.27 บาทต่อดอลลาร์) แม้จะมีจังหวะทยอยอ่อนค่าลงเข้าใกล้โซนแนวต้าน 32.30 บาทต่อดอลลาร์ ทว่า เงินบาทก็พลิกกลับมาแข็งค่าขึ้นบ้าง ตามการทยอยอ่อนค่าลงของเงินดอลลาร์ และจังหวะย่อตัวลงบ้างของบอนด์ยีลด์ 10 ปี สหรัฐฯ หลังอัตราเงินเฟ้อ PCE ของสหรัฐฯ ในเดือนสิงหาคม สูงขึ้นเล็กน้อยสู่ระดับ 2.7% ตามคาด ส่วนอัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน Core PCE ก็ทรงตัวที่ระดับ 2.9% ตามคาด ทำให้ ผู้เล่นในตลาดไม่ได้ปรับลดความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟดเพิ่มเติม นอกจากนี้ การย่อตัวลงของทั้งเงินดอลลาร์และบอนด์ยีลด์ 10 ปี สหรัฐฯ รวมถึง ความวุ่นวายของการเมืองสหรัฐฯ ที่เริ่มเห็นความเสี่ยงการเกิดภาวะ Government Shutdown เพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง ได้หนุนให้ ราคาทองคำ (XAUUSD) ทยอยปรับตัวสูงขึ้น สู่โซน 3,780 ดอลลาร์ต่อออนซ์ อีกครั้ง และเป็นอีกปัจจัยที่ช่วยหนุนการทยอยแข็งค่าขึ้นของเงินบาท

สัปดาห์ที่ผ่านมา รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ส่วนใหญ่ต่างออกมาดีกว่าคาด ทำให้ผู้เล่นในตลาดปรับลดความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด

สำหรับในสัปดาห์นี้ เรามองว่า ควรรอลุ้นรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญของสหรัฐฯ โดยเฉพาะข้อมูลการจ้างงาน พร้อมรอติดตาม ถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟด และความเสี่ยง Government Shutdown ของสหรัฐฯ

มุมมองเศรษฐกิจทั่วโลก
▪ ฝั่งสหรัฐฯ – ไฮไลท์สำคัญจะอยู่ที่รายงานข้อมูลตลาดแรงงานสหรัฐฯ ซึ่งจะทยอยรับรู้จาก ยอดตำแหน่งงานเปิดรับ (JOLTS Job Openings) ยอดการจ้างงานภาคเอกชน โดย ADP ยอดผู้ขอรับสวัสดิการการว่างงาน (Jobless Claims) จนถึงยอดการจ้างงานนอกภาคเกษตรกรรม (Nonfarm Payrolls) โดยรายงานข้อมูลตลาดแรงงานสหรัฐฯ ดังกล่าว รวมถึง รายงานดัชนีผู้จัดซื้อภาคการผลิตอุตสาหกรรมและภาคการบริการ (ISM Manufacturing & Services PMIs) พร้อมทั้ง ถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟด อาจส่งผลกระทบต่อแนวโน้มการดำเนินนโยบายการเงินของเฟดได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยล่าสุด ผู้เล่นในตลาดมองว่า เฟดยังมีโอกาสราว 63% ที่จะเดินหน้าลดดอกเบี้ยอีก 2 ครั้ง ในปีนี้ และมีโอกาสราว 42% สำหรับการลดดอกเบี้ยเพิ่มเติมอีก 3 ครั้ง ในปี 2026 จบรอบการลดดอกเบี้ยของเฟด อย่างไรก็ตาม รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ดังกล่าว อาจถูกเลื่อนการรายงานข้อมูลไปก่อนได้ หากสหรัฐฯ เผชิญภาวะ Government Shutdown ในวันที่ 1 ตุลาคม โดยหากเกิดภาวะ Government Shutdown ขึ้นจริง แม้สถิติในอดีตจะชี้ว่า ภาวะดังกล่าวไม่ได้ส่งผลกระทบต่อทิศทางการเคลื่อนไหวของราคาสินทรัพย์ในตลาดการเงินสหรัฐฯ อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ทว่า อาจสร้างความผันผวนให้กับตลาดการเงินได้พอสมควร นอกจากนี้ ผู้เล่นในตลาดอาจให้ความสนใจกับ รายงานยอดการจ้างงานภาคเอกชน โดย ADP มากขึ้นกว่าปกติ ที่ผู้เล่นในตลาดมักรอลุ้น รายงานยอดการจ้างงานนอกภาคเกษตรกรรม ทำให้ ต้องจับตารายงานข้อมูลการจ้างงานดังกล่าว อย่างใกล้ชิด

▪ ฝั่งยุโรป – แม้จะมีรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญไม่มากนัก ทว่า บรรดาผู้เล่นในตลาดจะรอประเมินแนวโน้มการดำเนินนโยบายการเงินของธนาคารกลางยุโรป (ECB) ผ่านรายงานอัตราเงินเฟ้อ CPI ของยูโรโซน และถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่ ECB

▪ ฝั่งเอเชีย – ผู้เล่นในตลาดจะรอประเมินแนวโน้มเศรษฐกิจเศรษฐกิจจีน ผ่านรายงานดัชนี PMI ภาคการผลิตและภาคการบริการ เดือนกันยายน ซึ่งจะมีทั้งรายงานดัชนี PMI โดยทางการจีน ที่จะเน้นบริษัทขนาดใหญ่และรัฐวิสหากิจ รวมถึง ดัชนี PMI โดยทาง RatingDog (เดิม Caixin) ซึ่งจะเน้นบริษัทขนาดเล็ก-กลาง นอกจากนี้ ผู้เล่นในตลาดจะรอลุ้นรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญของญี่ปุ่น อย่าง ยอดค้าปลีก (Retail Sales) และยอดผลผลิตอุตสาหกรรม (Industrial Production) เดือนสิงหาคม พร้อมทั้งรอติดตาม รายงานผลสำรวจภาคธุรกิจของญี่ปุ่น โดยธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ Tankan Survey) ในส่วนนโยบายการเงินนั้น บรรดานักวิเคราะห์ต่างมองว่า ธนาคารกลางออสเตรเลีย (RBA) และธนาคารกลางอินเดีย (RBI) อาจเลือกที่จะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ระดับ 3.60% และ 5.50% ตามลำดับ

▪ ฝั่งไทย – ผลกระทบจากนโยบายการค้าของสหรัฐฯ ต่อภาคธุรกิจของไทยอาจถูกสะท้อนให้เห็นชัดเจนมากขึ้น จากรายงาน ดัชนี PMI ภาคการผลิตอุตสาหกรรม และดัชนีความเชื่อมั่นภาคธุรกิจ (Business Sentiment) ในเดือนกันยายน รวมถึง ดัชนีผลผลิตภาคอุตสาหกรรม (Manufacturing Production Index) เดือนสิงหาคม

สำหรับ แนวโน้มเงินบาท เราประเมินว่า โมเมนตัมการอ่อนค่าของเงินบาทยังมีกำลังอยู่ โดยเฉพาะหลังจากที่เงินบาทได้อ่อนค่าทะลุโซนแนวต้าน 32.00 บาทต่อดอลลาร์ ได้อย่างชัดเจน ตามกลยุทธ์ Trend-Following) อย่างไรก็ดี เงินบาทเสี่ยงเผชิญความผันผวน Two-way risk หรือพร้อมเคลื่อนไหว ได้ทั้งสองทิศทาง ตามการปรับเปลี่ยนมุมมองของผู้เล่นในตลาดต่อแนวโน้มดอกเบี้ยเฟด ซึ่งต้องรอลุ้น รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญของสหรัฐฯ อย่าง ข้อมูลการจ้างงาน รวมถึงถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟด โดยในกรณีที่ รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ยังคงออกมาดีกว่าคาดต่อเนื่อง อาจทำให้ ผู้เล่นในตลาดปรับลดความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด หนุนให้ทั้งเงินดอลลาร์และบอนด์ยีลด์ 10 ปี สหรัฐฯ ต่างปรับตัวสูงขึ้น ซึ่งต้องระวังในกรณีที่ เงินดอลลาร์แข็งค่าขึ้นต่อเนื่อง สวนทางกับการปรับเพิ่มสถานะ Short USD (มองเงินดอลลาร์อ่อนค่าลง) เพราะอาจทำให้ ผู้เล่นในตลาดบางส่วน อย่างกลุ่ม CTA ที่เน้นกลยุทธ์ Trend Following ต้องปิดสถานะ Short USD (Stop Loss) และยิ่งหนุนการแข็งค่าขึ้นของเงินดอลลาร์ได้

แม้เงินบาทจะเผชิญแรงกดดันฝั่งอ่อนค่า แต่การอ่อนค่าของเงินบาทก็อาจไม่ได้รุนแรงในระยะสั้น ตราบใดที่ราคาทองคำยังสามารถปรับตัวสูงขึ้นได้บ้าง อีกทั้งบรรดานักลงทุนต่างชาติก็ไม่ได้เทขายสินทรัพย์ไทยต่อเนื่อง เหมือนในสัปดาห์ก่อนหน้า ขณะเดียวกัน ผ้เล่นในตลาดบางส่วน อย่าง ฝั่งผู้ส่งออก ต่างก็รอทยอยขายเงินดอลลาร์ หากเงินบาทอ่อนค่าลงทดสอบโซนแนวต้าน 32.30 บาทต่อดอลลาร์ และ 32.50 บาทต่อดอลลาร์ ส่วนโซนแนวรับจะอยู่ในช่วง 31.80 บาทต่อดอลลาร์ และ 31.50-31.60 บาทต่อดอลลาร์

ในส่วนเงินดอลลาร์นั้น เรามองว่า เงินดอลลาร์สามารถแข็งค่าขึ้นต่อได้ หากรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ โดยเฉพาะข้อมูลตลาดแรงงาน ออกมาดีกว่าคาด ทำให้ผู้เล่นในตลาดปรับลดความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด นอกจากนี้ การแข็งค่าของเงินดอลลาร์อาจเร่งขึ้นได้ หากผู้เล่นในตลาด อย่าง กลุ่ม CTA-Trend Following ปรับลดสถานะ Short USD อย่างไรก็ดี ความเสี่ยง Two-way risk ของเงินดอลลาร์ยังคงอยู่ โดยทิศทางของเงินดอลลาร์จะขึ้นกับการปรับเปลี่ยนมุมมองของผู้เล่นในตลาดต่อแนวโน้มดอกเบี้ยเฟดเป็นสำคัญ

เราคงคำแนะนำว่า ผู้เล่นในตลาดควรเลือกใช้เครื่องมือในการปิดความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนที่หลากหลายมากขึ้น ท่ามกลางความผันผวนของเงินบาท รวมถึงสกุลเงินอื่นๆ ที่สูงขึ้นกว่าช่วงอดีตที่ผ่านมาพอสมควร โดยผู้เล่นในตลาดอาจเลือกใช้เครื่องมือเพิ่มเติม อาทิ Options หรือ Local Currency ควบคู่ไปกับการปิดความเสี่ยงผ่านการทำสัญญา Forward

มองกรอบค่าเงินบาทสัปดาห์นี้ ที่ระดับ 31.75-32.75 บาท/ดอลลาร์

ส่วนกรอบเงินบาทในช่วง 24 ชั่วงโมงข้างหน้า คาดว่าจะอยู่ที่ระดับ 32.10-32.30 บาท/ดอลลาร์

• หน้าแรก
• sustainability

sustainability

วิกฤติประชากร ระเบิดเวลาลูกใหญ่ เกิดน้อย-พึ่งพิงเพิ่ม เศรษฐกิจไทยอาจชะงัก

ประเทศไทยเผชิญวิกฤติประชากรจากอัตราการเกิดใหม่ปี 2567 ที่ต่ำที่สุดในรอบกว่า 70 ปี โครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไปทำให้สัดส่วนการพึ่งพิงและภาระของคนวัยทำงานในการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

• ประเทศไทยเผชิญวิกฤติประชากรจากอัตราการเกิดใหม่ปี 2567 ที่ต่ำที่สุดในรอบกว่า 70 ปี และคาดว่าจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุขั้นสุดยอดในปี 2576
• โครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไปทำให้สัดส่วนการพึ่งพิงและภาระของคนวัยทำงานในการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
• วิกฤตินี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจของประเทศ อาจทำให้เกิดการขาดแคลนแรงงาน ภาระสวัสดิการเพิ่มขึ้น และเศรษฐกิจโดยรวมชะงักงัน

ประเทศไทยกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่รุนแรงที่สุดในรอบศตวรรษ ซึ่งไม่เพียงกระทบต่อระบบเศรษฐกิจและสังคม หากยังสั่นคลอนเส้นทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศ สัญญาณวิกฤติเริ่มชัดเจนจากการลดลงของอัตราการเกิด ปี 2567 มีเด็กเกิดใหม่ประมาณ 460,000 คน ต่ำที่สุดในรอบกว่า 70 ปี เทียบกับช่วงปี 2506–2526 ที่เคยมีเด็กเกิดใหม่กว่า 1 ล้านคนต่อปี และสูงสุดถึง 1.2 ล้านคนในปี 2514 ปรากฏการณ์นี้สะท้อนทัศนคติใหม่ของคนรุ่นปัจจุบันที่ชะลอหรือไม่ต้องการมีบุตร เนื่องจากปัจจัยหลายด้านร่วมกัน ทั้งด้านเศรษฐกิจที่ค่าครองชีพสูง และการแข่งขันในที่ทำงานเพิ่มขึ้น

“วราวุธ ศิลปะอาชา” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) ได้กล่าวถึงสถานการณ์วิกฤติซ้อนวิกฤติที่ประเทศไทยกำลังเผชิญหน้า โดยเน้นย้ำว่า วิกฤติประชากร (Demographic Crisis) เป็นปัญหาที่น่ากังวลที่สุดและเร่งด่วนที่สุด วิกฤตินี้ไม่ได้พูดถึงเพียงแค่การที่ประเทศกลายเป็นสังคมสูงอายุเท่านั้น แต่ยังรวมถึงปัญหาเด็กเกิดใหม่น้อยลงอย่างมาก ซึ่งเป็นความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้ และสถานการณ์ในประเทศไทยเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ยิ่งเลวร้ายลง

“คาดว่าภายในปี 2576 สัดส่วนนี้จะพุ่งขึ้นเป็น 28% ส่งผลให้ไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุขั้นสุดยอด (Super Age Society) สิ่งที่น่าตกใจคือ ปี 2567 นี้ เป็น ปีแรกที่ประเทศไทยมีสถิติเด็กเกิดใหม่ไม่ถึง 500,000 คน โดยมีจำนวนเพียง 400,000 ปลายๆ เท่านั้น หากแนวโน้มนี้ยังดำเนินต่อไปโดยไม่มีการแก้ไขอย่างจริงจัง ผลลัพธ์ที่ตามมาจะรุนแรงเกินคาด”

กระทบต่อเศรษฐกิจ-ความมั่นคง

นายวราวุธ ชี้ว่า การที่ประชากรลดลงและโครงสร้างประชากรเปลี่ยนไป จะส่งผลกระทบในวงกว้าง ดังนี้

1. การขาดแคลนแรงงาน: แรงงานในประเทศจะหายไป

2. ภาระทางสวัสดิการ: กลุ่มคนในวัยทำงานจะต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายและสวัสดิการของผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น

3. เศรษฐกิจชะงักงัน: เมื่อประชากรลดลง ทั้งอุปสงค์ และอุปทาน ก็จะลดลงตามไปด้วย ภาพรวมเศรษฐกิจของประเทศจะไม่สามารถก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลาง ไปได้

4. ความมั่นคงทางการเงินภาครัฐ: เมื่อคนทำงานน้อยลง ภาษีที่รัฐจะจัดเก็บได้ก็จะน้อยลงตามไปด้วยเป็นเงาตามตัว

5. ความเปราะบางของสังคม: นำไปสู่การล่มสลายของประชากร (Population Collapse) ครอบครัวจะมีความเปราะบาง ระบบสวัสดิการสังคมจะแบกรับไม่ไหว และอนาคตของทุกคนจะเต็มไปด้วยความไม่มั่นคง

“แม้ในปัจจุบันเราอาจจะยังไม่รู้สึกถึงผลกระทบเท่าไหร่ แต่ในอีกไม่นาน ผลกระทบในวงกว้างจะปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน ทั้งในระดับตลาดแรงงาน ไปจนถึงระดับรายได้ของประเทศ”

นโยบาย “5×5 ฝ่าวิกฤติประชากร”

เพื่อหาทางรอดจากวิกฤติซ้อนวิกฤตินี้ กระทรวง พม. จัดทำนโยบาย “5×5” ประกอบด้วย 1. เสริมพลังของคนไปทำงาน: สร้างเสริมศักยภาพให้กับกลุ่มวัยทำงาน 2. ดูแลเด็กเล็ก: ทำอย่างไรให้เด็กที่มีน้อยแล้วมีคุณภาพมากขึ้น 3. ดูแลผู้สูงอายุ: ให้ผู้สูงอายุกลับเข้ามามีส่วนร่วมและมีผลิตภาพ (active/productivity) ใหม่ในสังคม 4. เสริมพลังคนพิการ: ให้คนพิการกลับมาเป็นผลิตภาพของสังคม และ 5. สร้างสังคมที่น่าอยู่ (Ecology): เพื่อจูงใจให้คนรุ่นใหม่นั้นมีครอบครัวและมีบุตร

“นโยบายนี้ถูกนำเสนอเข้าที่ประชุม ครม.แล้ว และได้นำไปนำเสนอต่อที่ประชุม Commission on Population and Development ของ UN เมื่อช่วงปลายเดือนเมษายนและต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา”

วัยทำงาน 2คน แบกรับผู้สูงอายุ 1 คน

“อนุกูล ปีดแก้ว” ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กล่าวว่า ตั้งแต่ปี 2567 เป็นต้นมา ประเทศไทยเข้าสู่ “สังคมผู้สูงอายุเต็มรูปแบบ” โดยประชากรสูงอายุคิดเป็น 20.69% ของประชากรทั้งหมด ทำให้ไทยติดอันดับ 17 ของโลกในประเทศที่มีประชากรสูงวัยมากที่สุด

“สถิติปัจจุบันในปี 2567 แสดงให้เห็นว่าประชากรวัยทำงาน 3 คน จำเป็นต้องแบกรับภาระการดูแลผู้สูงอายุ 1 คน การคาดการณ์ระยะยาวชี้ให้เห็นว่าภายในปี 2587 อัตราส่วนนี้จะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่เลวร้ายกว่า กล่าวคือ คนวัยทำงานเพียง 2 คน จะต้องรับภาระดูแลผู้สูงอายุ 1 คน ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ากังวลอย่างยิ่ง”

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรนำมาซึ่งปัญหาหลายด้าน ได้แก่ ภาระงบประมาณของรัฐที่เพิ่มขึ้นในการดูแลผู้สูงอายุ ความท้าทายของสถาบันครอบครัวจากปรากฏการณ์ครอบครัวแหว่งกลางและผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว รวมถึงการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของอาชญากรรมค้ามนุษย์ที่หันไปใช้เทคโนโลยีออนไลน์

อัตราส่วนพึ่งพิงของไทย

ธนาคารโลก (World Bank) ระบุว่า อัตราส่วนการพึ่งพิงรวมของไทยล่าสุดในปี 2024 อยู่ที่ 43.09% เพิ่มขึ้นจาก 42.47% ในปี 2023 เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยของโลกที่อยู่ที่ 58.13% (จากข้อมูลของ 196 ประเทศ) ในเชิงประวัติศาสตร์ ค่าเฉลี่ยของประเทศไทยระหว่างปี 1960–2024 อยู่ที่ 59.69% โดยค่าต่ำสุดที่ 39.49% เกิดขึ้นในปี 2013 ขณะที่ค่าสูงสุดที่ 93.01% ถูกบันทึกไว้ในปี 1966 หากอัตราส่วนการพึ่งพิงสูงขึ้น หมายความว่าประชากรวัยทำงานและเศรษฐกิจโดยรวมต้องเผชิญภาระที่มากขึ้นในการดูแลประชากรวัยพึ่งพิง

การเปลี่ยนแปลงทางประชากรศาสตร์อย่างไม่เคยมีมาก่อน “ชีวิตที่ยืนยาว” ไม่ได้เป็นเพียงปรากฏการณ์ทางสังคมอีกต่อไป แต่ได้ก้าวขึ้นมาเป็นเมกะเทรนด์ทางเศรษฐกิจที่ทรงพลัง ภายใต้แนวคิดที่เรียกว่า เศรษฐกิจอายุยืน (Longevity Economy)

แนวคิดนี้มีความกว้างและลึกยิ่งกว่า “เศรษฐกิจผู้สูงวัย (Silver Economy)” ที่เราเคยคุ้นเคย เพราะไม่ได้มองผู้สูงวัยเป็นเพียงผู้บริโภคในช่วงบั้นปลายของชีวิต แต่สะท้อนถึงการปรับโครงสร้างทั้งระบบเศรษฐกิจและสังคมเพื่อรองรับ “ชีวิตหลายช่วง” (Multi-Stage Life) ซึ่งการเรียนรู้ทักษะใหม่ การทำงาน และการสร้างคุณค่า สามารถเกิดขึ้นได้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการขยาย “Healthspan” หรือช่วงเวลาที่มีสุขภาพดีและพร้อมจะสร้างมูลค่าให้กับสังคมและเศรษฐกิจ

เมื่อโลกกำลังตระหนักชัดเจนว่าประชากรสูงวัยไม่ใช่ “ภาระ” แต่คือ “พลัง”

ที่จะขับเคลื่อนการเติบโตในอนาคต ตัวเลขในปี 2020 ระบุว่ากลุ่มประชากรนี้สร้างรายได้คิดเป็น 34% ของ GDP โลก หรือราว 45 ล้านล้านดอลลาร์ และมีสัดส่วนการใช้จ่ายผู้บริโภคมากถึงครึ่งหนึ่งของการใช้จ่ายทั่วโลก ขณะที่การคาดการณ์ในปี 2050 ระบุว่ามูลค่าดังกล่าวจะพุ่งขึ้นเกือบ 118 ล้านล้านดอลลาร์ คิดเป็นเกือบ 40% ของเศรษฐกิจโลกทั้งหมด สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่ากำลังซื้อของผู้สูงวัยคือเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจที่ทรงพลัง ซึ่งมีอิทธิพลต่อหลายอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นสุขภาพ นันทนาการ การเงิน ที่อยู่อาศัย หรือการขนส่ง

ที่สำคัญพฤติกรรมผู้บริโภคเองก็กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ แนวคิด “Health is the new luxury” ทำให้การลงทุนในสุขภาพและการใช้ชีวิตที่ดีงามกลายเป็นนิยามใหม่ของความหรูหรา จากเดิมที่ผู้คนมักแสดงสถานะผ่านวัตถุราคาแพงและดูแลสุขภาพเชิงรับ วันนี้กลับหันมาให้ความสำคัญกับสุขภาพเชิงป้องกันมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเลือกบริโภคอาหารออร์แกนิก การเข้าฟิตเนส การใช้บริการสปาเชิงสุขภาพ การเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีงานวิจัยรองรับ หรือการตรวจสอบสุขภาพเชิงลึกผ่านตัวชี้วัดทางชีวภาพ กระแสนี้ยังส่งผลให้ธุรกิจหรูในหลายวงการตั้งแต่แฟชั่น ความงาม ไปจนถึงโรงแรมและร้านอาหาร เริ่มบูรณาการแนวคิด Wellness เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ ซึ่งกำลังสร้างตลาดใหม่ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว

เมื่อ “สุขภาพดี” คือ “ความหรูหรารูปแบบใหม่”

ความคิดของผู้บริโภคยุคนี้กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง งานวิจัยจาก McKinsey ชี้ตรงกันว่านิยามของ “ความหรูหรา” ในยุคปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่แค่การครอบครองวัตถุแบรนด์เนมราคาแพงอีกต่อไป แต่ได้ขยายความหมายไปสู่ “สุขภาวะที่ดีและอิสระในการใช้ชีวิต” เทรนด์ “Health is the new luxury” นี้ได้เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้จ่าย จากการแสดงออกผ่านวัตถุภายนอกมาสู่การลงทุนเพื่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีอย่างยั่งยืน

เมื่อย้อนกลับไปมองพฤติกรรมดั้งเดิม เราจะเห็นการแสดงออกที่เน้นการแสดงสถานะผ่านวัตถุราคาแพง และให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพเชิงรับ (Reactive Healthcare) คือรอให้เจ็บป่วยแล้วจึงเข้ารับการรักษา

แต่พฤติกรรมใหม่ในยุคนี้กลับมุ่งไปที่การลงทุนเพื่อสุขภาพเชิงป้องกัน (Preventive Healthcare) อย่างจริงจัง โดยแสดงออกผ่านการเลือกซื้อสินค้าออร์แกนิก, การเป็นสมาชิกฟิตเนส, การใช้บริการสปาเพื่อสุขภาพ (Wellness Spa), การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์รองรับ และการให้ความสำคัญกับตัวชี้วัดทางชีวภาพ (Biomarkers) เพื่อติดตามและปรับปรุงสุขภาพของตนเอง

การเปลี่ยนแปลงนี้ได้สร้างโอกาสทางธุรกิจอย่างกว้างขวาง สังเกตได้จากการปรับตัวของแบรนด์หรู (Luxury Brand) ในกลุ่มต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น Fashion, Beauty, ร้านอาหาร, และโรงแรม ที่ต่างเริ่มพัฒนาประสบการณ์ที่ตอบโจทย์ด้าน Health & Wellness มากขึ้น ตั้งแต่คอลเลกชันเสื้อผ้าที่สวมใส่สบาย ไปจนถึงเมนูอาหารเพื่อสุขภาพ และโปรแกรม Retreat เพื่อฟื้นฟูร่างกายและจิตใจ การเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมนี้ได้นำไปสู่การเติบโตของกลุ่มธุรกิจใหม่ๆ ที่กลายเป็นเสาหลักของเศรษฐกิจอายุยืน ซึ่งน่าจับตามองอย่างยิ่ง

3 เสาหลักแห่งโอกาสในเศรษฐกิจอายุยืน (Longevity Economy)

Longevity Economy ประกอบด้วยกลุ่มธุรกิจที่หลากหลายซึ่งตอบสนองต่อความต้องการที่จะมีชีวิตที่ยืนยาวและมีคุณภาพ ตั้งแต่เทคโนโลยีชีวภาพขั้นสูงไปจนถึงบริการด้านไลฟ์สไตล์ โดยสามารถแบ่งโอกาสการลงทุนที่สำคัญออกเป็น 3 เสาหลักที่เป็นหัวใจของเมกะเทรนด์นี้ คือ

1. สุขภาพและเทคโนโลยีชีวภาพ (Health & Bio-Tech)

กลุ่มธุรกิจนี้คือหัวใจของการยืดขยาย “Healthspan” โดยมุ่งเน้นนวัตกรรมทางเภสัชภัณฑ์และเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อชะลอความเสื่อมและป้องกันโรคภัยไข้เจ็บ จากข้อมูลของ Market Research Future ตลาดกลุ่มนี้มีมูลค่าประมาณ 21,290 ล้านดอลลาร์ในปี 2024 และคาดว่าจะเติบโตอย่างก้าวกระโดดไปถึง 63,000 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2035 นวัตกรรมที่น่าจับตามองเป็นพิเศษ ได้แก่:

• Senolytics: เทคโนโลยีและยาที่มุ่งเป้าไปที่การกำจัดเซลล์ชรา (Senescent Cells) ซึ่งเป็นต้นตอของความเสื่อมในร่างกาย

• เวชศาสตร์ฟื้นฟู (Regenerative Medicine): ศาสตร์การแพทย์ที่เน้นการซ่อมแซมและฟื้นฟูอวัยวะที่เสื่อมสภาพในระดับเซลล์

• AI ทางการแพทย์เชิงป้องกันและเฉพาะบุคคล (Preventive & Personalized Medicine): การใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพ และวางแผนการดูแลเชิงป้องกันได้อย่างแม่นยำสำหรับแต่ละบุคคล

2. เวลเนสและไลฟ์สไตล์ (Wellness & Lifestyle)

เมื่อผู้คนมีอายุยืนยาวขึ้นและให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตมากขึ้น ธุรกิจที่ตอบโจทย์ด้านไลฟ์สไตล์ (Wellness) จึงเติบโตอย่างรวดเร็ว โอกาสในกลุ่มนี้มีความหลากหลายและใกล้ตัวผู้บริโภค ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมได้แก่:

• ท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพและการพำนักระยะยาว (Wellness & Long-stay Tourism): การท่องเที่ยวที่ผสมผสานการพักผ่อนเข้ากับการดูแลสุขภาพ ซึ่งเป็นตลาดที่ประเทศไทยมีศักยภาพสูงและสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้พำนักได้นานขึ้น

• ผลิตภัณฑ์เพื่อความงามและสุขภาพ: แบรนด์ระดับโลกอย่าง Estee Lauder ได้เปิดตัวไลน์ผลิตภัณฑ์ “Aging Gracefully” เพื่อตอบโจทย์ผู้บริโภคที่ต้องการดูดีอย่างสมวัย ขณะที่ Nestlé ก็ปรับเปลี่ยนการออกแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อให้ผู้สูงวัยใช้งานได้สะดวกขึ้น

• สุขภาพจิต (Mental Health): ตลาดนี้มีขนาดใหญ่มาก โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ประมาณการว่ามีผู้คนราว 1,200 ล้านคนทั่วโลกที่มีปัญหาด้านนี้ ส่งผลให้ธุรกิจอย่างแอปพลิเคชันนั่งสมาธิ เช่น Calm (แอปพลิเคชันสีฟ้า) สามารถสร้างมูลค่าได้สูงถึง 2,000 ล้านดอลลาร์

3. เทคโนโลยีและที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงวัย (Age-Tech & Retirement Living)

เทคโนโลยีมีบทบาทสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัย ตลาด Age-Tech ซึ่งมีมูลค่าประมาณ 2 ล้านล้านดอลลาร์ ครอบคลุมเทคโนโลยีอย่าง การแพทย์ทางไกล (Telemedicine), อุปกรณ์สวมใส่ (Wearables) สำหรับติดตามสุขภาพ และ บ้านอัจฉริยะ (Smart Home) ที่ช่วยอำนวยความสะดวกและเพิ่มความปลอดภัย

ขณะเดียวกัน กลุ่มธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ในรูปแบบ “Retirement Living” หรือโครงการที่พักอาศัยที่ออกแบบมาเพื่อผู้สูงอายุโดยเฉพาะ ถูกมองว่า เป็นกลุ่มหลักที่สำคัญที่สุดในระยะยาว เมื่อเทียบกับอีกสองเสาหลัก เหตุผลเชิงกลยุทธ์คือธุรกิจนี้ตั้งอยู่บนการเปลี่ยนแปลงทางประชากรศาสตร์ที่ไม่อาจย้อนกลับได้ ในอีก 10-20 ปีข้างหน้า จำนวนประชากรผู้สูงอายุจะเพิ่มขึ้นสวนทางกับอัตราการเกิดที่ลดลง ทำให้ที่อยู่อาศัยที่ตอบโจทย์ทั้งด้านกายภาพและสังคมสำหรับคนวัยเดียวกันจะกลายเป็นสิ่งจำเป็นและเป็นที่ต้องการอย่างสูง

จากภาพรวมโอกาสระดับโลก เมื่อหันกลับมามองประเทศไทย จะพบว่าเราไม่ได้เป็นเพียงผู้ตาม แต่มี ‘แต้มต่อ’ ที่สำคัญในสมรภูมินี้ ไม่ว่าจะเป็นจิตวิญญาณด้านบริการของคนไทยที่ตอบโจทย์ธุรกิจ Wellness ได้อย่างเป็นธรรมชาติ การเข้าสู่สังคมสูงวัยที่สร้างตลาดภายในประเทศขนาดใหญ่ เครือข่ายโรงพยาบาลและบุคลากรการแพทย์ที่ได้มาตรฐานสากล วัตถุดิบสมุนไพรและอาหารไทยที่เป็นทุนทางวัฒนธรรม รวมถึงศักยภาพด้านการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก ปัจจัยเหล่านี้รวมกันคือระบบนิเวศที่แข็งแกร่ง และสร้างความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ให้กับประเทศไทยในการพัฒนาอุตสาหกรรม Longevity Economy

สำหรับนักลงทุน โอกาสนี้สามารถแปลงเป็นการลงทุนที่จับต้องได้ ทั้งในตลาดโลกและตลาดหุ้นไทย ระดับโลกมีตัวเลือกกองทุนอย่าง Janus Global Life Sciences Fund หรือกองทุน Healthcare ของจีนที่โดดเด่นด้านนวัตกรรม ขณะที่ตลาดหุ้นไทยมีบริษัทที่เกี่ยวข้องตั้งแต่โรงพยาบาลชั้นนำอย่าง BDMS, BH, BCH, PR9 ไปจนถึงธุรกิจอาหารเสริมอย่าง MEGA และ APCO ธุรกิจอาหาร Plant-Based อย่าง NRF รวมถึงอสังหาริมทรัพย์เพื่อผู้สูงวัยอย่าง NOBLE และ ORIGIN การลงทุนในหุ้นเหล่านี้ไม่เพียงสะท้อนการเติบโตตามเมกะเทรนด์ แต่ยังได้รับแรงสนับสนุนจากโครงสร้างประชากรที่กำลังเปลี่ยนไปอย่างถาวร

ท้ายที่สุด คำถามที่ว่า “ชีวิตที่ยืนยาวขึ้นคือโอกาสหรือภาระ?” อาจตอบได้อย่างชัดเจนว่า “คือโอกาส” ที่ยิ่งใหญ่กว่าที่คาดคิด

การมีอายุยืนยาวไม่ควรถูกมองเป็นเพียงความท้าทายเชิงสังคม แต่คือการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างทั้งเศรษฐกิจและวัฒนธรรมการใช้ชีวิต ซึ่งกำลังสร้างตลาดมหึมาที่ขับเคลื่อนด้วยพลังการบริโภคของประชากรกลุ่มนี้ สำหรับประเทศไทย หากสามารถพลิกมุมมองและวางกลยุทธ์ที่สอดรับได้อย่างถูกทาง “ชีวิตที่ยืนยาว” จะไม่ใช่ภาระที่ต้องแบกรับ แต่จะกลายเป็นโอกาสทองที่ยกระดับคุณภาพชีวิต สร้างความมั่งคั่ง และวางรากฐานให้กับอนาคตที่ยั่งยืนของประเทศได้อย่างแท้จริง

อ้างอิง:

https://www.bangkokbiznews.com/finance/stock/1200503

Longevity Economy สุขภาพ ไลฟ์สไตล์ และการลงทุน