Category: เศรษฐกิจ

เศรษฐกิจไทยเจอความท้าทายรอบด้าน ข้างนอกพึ่งยาก ข้างในเปราะบาง เป็นโจทย์ท้าทายของรัฐบาลใหม่ในการฟื้นความเชื่อมั่น กระตุ้นเศรษฐกิจ และวางรากฐานของการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ซึ่งรวมถึงการยกระดับการลงทุนของประเทศท่ามกลางโลกแบ่งขั้ว 

เศรษฐกิจไทยจะโตต่ำในช่วง 1-2 ปีข้างหน้า จากปัจจัยท้าทายภายนอกซ้ำเติมความเปราะบางภายใน

SCB EIC มองเศรษฐกิจไทยจะเผชิญแรงกดดันรอบด้าน ภายนอกท้าทายมากขึ้นจากสงครามการค้าและตลาดการเงินโลกผันผวน ภายในท้าทายมากขึ้นจากความเปราะบางในภาคธุรกิจ, ครัวเรือน และข้อจำกัดการคลัง เศรษฐกิจไทยจึงมีแนวโน้มขยายตัวต่ำต่อเนื่อง โดยปี 2568 จะขยายตัวเพียง 1.8% และชะลอลงเหลือ 1.5% ในปี 2569

ความท้าทายภายนอก : โลกผันผวน อุปสงค์โลกชะลอตัว ไทยจะพึ่งพาโลกได้ยากขึ้น

•  ส่งออกชะลอ : ส่งออกไทยขยายตัวดีช่วง 8 เดือนแรกของปีจากการเร่ง Front-loading ก่อนสหรัฐฯ เริ่มเก็บภาษีนำเข้าสูงขึ้นและการส่งออกทองคำที่เร่งสูงตั้งแต่ต้นปี สัญญาณส่งออกชะลอลงชัดเจนขึ้นในเดือนสิงหาคม ที่ภาษีสหรัฐฯ 19% เริ่มใช้ช่วงต้นเดือน กลุ่มสินค้าหลักที่ขยายตัวสูงในตลาดสหรัฐฯ เหลือแค่สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่สหรัฐฯ ยังยกเว้นการขึ้นภาษี ขณะที่หลายกลุ่มสินค้าพลิกกลับมาหดตัว SCB EIC มองส่งออกไทยจะหดตัวในช่วงที่เหลือของปีนี้และหดตัวต่อเนื่องในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 เพราะ Front-loading ไปมากแล้ว และยังต้องเจอกำแพงภาษีนำเข้าตลาดสหรัฐฯ หลายรูปแบบที่มีความซับซ้อนและไม่แน่นอนสูง ในภาวะอุปสงค์โลกที่จะชะลอตัวลงด้วย

•บาทแข็งกดดันเศรษฐกิจเพิ่มเติม : ค่าเงินบาทเทียบกับดอลลาร์สหรัฐแข็งขึ้นเร็วในปีนี้กว่า 8% แข็งสุดในรอบ 4 ปี และแข็งนำคู่แข่งในภูมิภาค ส่งผลให้ดัชนีค่าเงินบาทเทียบกับคู่ค้าคู่แข่งสำคัญแข็งค่ามากที่สุดตั้งแต่วิกฤติ 2540

โดยมีสาเหตุทั้งจากปัจจัยภายนอกโดยเฉพาะการอ่อนค่าของดอลลาร์สหรัฐและจากปัจจัยภายในของไทย ทั้งจากการส่งออกทองคำที่พุ่งสูงขึ้นมากตามราคาทองคำที่สูงขึ้นเร็ว การเกินดุลบัญชีเดินสะพัด และเงินทุนที่ไหลเข้าตลาดพันธบัตร การแข็งค่าของเงินบาทมากเช่นนี้ไม่สอดคล้องกับปัจจัยพื้นฐานของเศรษฐกิจไทยที่มีแนวโน้มขยายตัวต่ำ

เงินบาทจึงอาจกลายเป็นปัจจัยกดดันเศรษฐกิจเพิ่มเติม (Shock amplifier) กระทบความสามารถในการแข่งขันของภาคส่งออกซ้ำเติมผลกระทบภาษีทรัมป์ รวมถึงกดดันการฟื้นตัวของภาคท่องเที่ยว ทั้งนี้กลุ่มธุรกิจที่จะได้รับผลกระทบรุนแรงจากบาทแข็ง ได้แก่ อุตสาหกรรมที่พึ่งพาการส่งออกสูงและใช้ปัจจัยการผลิตจากในประเทศเป็นหลัก เช่น สินค้าเกษตร รวมถึงธุรกิจบริการที่พึ่งพารายได้ต่างชาติสูง เช่น ภาคการท่องเที่ยว ธุรกิจเหล่านี้จะได้รับผลกระทบจากการแปลงรายได้ดอลลาร์สหรัฐเป็นรูปเงินบาทเพื่อจ่ายค่าวัตถุดิบและค่าจ้าง ในช่วงบาทแข็งอาจขาดทุนอัตราแลกเปลี่ยน

•นักท่องเที่ยวต่างชาติยังต่ำกว่าปีก่อนมาก แต่เริ่มมีสัญญาณพ้นจุดต่ำสุด : นักท่องเที่ยวจีนยังต่ำกว่าปีที่แล้ว แต่เริ่มหดตัวน้อยลง นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีแนวโน้มระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีการแข่งขันดึงดูดนักท่องเที่ยวในเอเชีย ซึ่งนักท่องเที่ยวกลุ่มหลักของไทยส่วนใหญ่เป็นกลุ่มเป้าหมายเดียวกับหลายประเทศ นอกจากนี้เงินบาทที่แข็งค่าต่อเนื่องเสี่ยงจะทำให้ไทยเสียเปรียบการแข่งขัน ทั้งกับประเทศปลายทางอื่น โดยเฉพาะเวียดนามและจีนที่ค่าเงินอ่อนค่ากว่าประเทศอื่นในปีนี้ และการดึงดูดนักท่องเที่ยวอินเดีย, สหรัฐฯ และจีนที่สกุลเงินอ่อนค่ากว่า

เงินบาท ทำให้การฟื้นตัวนักท่องเที่ยวต่างชาติในระยะข้างหน้ายังมีความท้าทาย

ความท้าทายภายใน : ธุรกิจเปราะบาง ตลาดแรงงานอ่อนแอ การคลังเจอข้อจำกัด

•ธุรกิจรายได้ไม่ฟื้น กำไรต่ำ : ภาคธุรกิจโดยเฉพาะ SMEs ยังเปราะบาง รายได้ธุรกิจฟื้นตัวแบบ K-shape กว้างขึ้น

โดยรายได้ SMEs เฉลี่ยยังต่ำกว่าช่วงก่อนโควิด ขณะที่สัดส่วนรายได้ธุรกิจขนาดใหญ่ Top 1% ขยายตัวต่อเนื่อง

และมีสัดส่วนรายได้กว่า 76% ของรายได้รวมของภาคธุรกิจ สะท้อนการแข่งขันของ SMEs ที่ยากขึ้น ขณะที่สัดส่วนบริษัทผีดิบ (ธุรกิจที่กำไรไม่เพียงพอต่อการชำระดอกเบี้ย             ติดต่อ 3 ปี) กลับมาเร่งตัวในปี 2567 โดยเฉพาะธุรกิจ SMEs สำหรับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แม้รายได้ฟื้นตัวดีหลังโควิด แต่ความสามารถทำกำไรลดลงต่อเนื่อง

และฟื้นไม่เท่ากันในรายสาขา ธุรกิจอุตสาหกรรมยังเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุนและความสามารถทำกำไรที่ยังไม่กลับสู่ระดับเดิม ในส่วนของการลงทุนภาคเอกชนจะขยายตัวเล็กน้อยในปีนี้และปีหน้า จากการนำเข้าเครื่องจักรและสินค้าทุนที่มีต่อเนื่องในระยะข้างหน้าส่วนใหญ่จากการลงทุนของธุรกิจต่างชาติในอุตสาหกรรม Electronics EV และ

Data center แม้อาจจะส่งผลดีต่อเศรษฐกิจไทยในระยะสั้นไม่มากนัก เนื่องจาก Import content สูง แต่จะวางรากฐานของอุตสาหกรรม New S Curve ให้กับประเทศ

•ตลาดแรงงานเริ่มอ่อนแอ รายได้ลดลง : ตลาดแรงงานไทยเปราะบางมากขึ้นตั้งแต่ต้นปีนี้ เห็นได้จากอัตราการว่างงานในระบบประกันสังคมและอัตราการว่างงานของแรงงานจบใหม่ที่เร่งตัวขึ้น ชั่วโมงการทำงานลดลงทุกสาขา รวมถึงสัดส่วนผู้ทำงานต่ำระดับสูงขึ้น กดดันการฟื้นตัวของรายได้ในระยะข้างหน้าท่ามกลางความเสี่ยงสงครามการค้าที่รุนแรงขึ้นทั้งทางตรงและทางอ้อม แนวโน้มการจ้างงานในกลุ่มธุรกิจเสี่ยงมาก-ปานกลางเริ่มปรับลดลงตั้งแต่ต้นปี สอดคล้องกับข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติที่พบว่า รายได้ครัวเรือนเฉลี่ยในช่วงครึ่งแรกของปี 2568 ลดลง

•ภาคการคลังมีข้อจำกัด : ในระยะสั้นเม็ดเงินกระตุ้นเศรษฐกิจจะพยุงการบริโภคได้บ้าง แต่ผลต่อเศรษฐกิจไม่มากเพราะวงเงินไม่สูง หากเกิดการยุบสภาและเลือกตั้งใหม่ในปีหน้า ความไม่แน่นอนทางการเมืองจะกระทบกระบวนการจัดทำ พ.ร.บ. งบฯ ปี 2570 ส่งผลให้การเบิกจ่ายล่าช้า นอกจากนี้ หนี้สาธารณะใกล้ชนเพดาน 70% ในไม่ช้า เนื่องจากรัฐบาลลดการขาดดุลได้ยาก ภาระดอกเบี้ยเงินกู้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นและรายจ่ายสวัสดิการสูงวัยปรับลดยาก รวมถึงแนวโน้มรายได้รัฐบาลต่ำมานาน เสถียรภาพการคลังในระยะปานกลางที่อาจแย่ลงเช่นนี้เป็นความเสี่ยงต่อการถูกปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือของประเทศ ซึ่งจำเป็นต้องมีการวางกรอบ ออกมาตรการ และสื่อสารแผนปฏิรูปการคลัง

ที่ชัดเจนเพื่อลดความเสี่ยงนี้ลง

ดอกเบี้ยจะลดลงอีก ผ่อนคลายภาวะการเงินตึงตัว

SCB EIC ประเมิน กนง. มีโอกาสลดดอกเบี้ยอีก 1 ครั้งในปีนี้เหลือ 1.25% และอีกครั้งในช่วงต้นปีหน้า เหลือ 1%เพื่อช่วยให้ภาวะการเงินผ่อนคลายมากขึ้น สอดคล้องกับแนวโน้มเศรษฐกิจไทยที่จะเติบโตชะลอลงในปีหน้า อัตราเงินเฟ้อที่ยังต่ำกว่าขอบล่างของกรอบเป้าหมายนโยบายการเงิน และคุณภาพสินเชื่อที่ด้อยลงต่อเนื่อง ทั้งนี้ภาวะการเงินในช่วงที่ผ่านมายังตึงตัวต่อเนื่อง สะท้อนจากดอกเบี้ยนโยบายที่แท้จริงที่ยังสูงกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต สินเชื่อที่หดตัวต่อเนื่อง และดัชนีค่าเงินบาทแข็งค่านำ โดยการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายต่อเนื่องจะมีส่วนช่วยประคองเศรษฐกิจ ลดภาระหนี้ และเอื้อต่อกระบวนการ Deleveraging ลดหนี้ของภาคธุรกิจและครัวเรือนได้ แต่อาจไม่ช่วยให้สินเชื่อใหม่ฟื้นตัวได้มากนัก จากความระมัดระวังของทั้งสถาบันการเงินและผู้กู้โจทย์ท้าทายด้านเศรษฐกิจของรัฐบาลใหม่มี 3 ด้าน (3S) ได้แก่ 1) Stabilize เพื่อเรียกความเชื่อมั่นให้ฟื้นคืนมาหลังเศรษฐกิจไทยเผชิญกับความท้าทายในหลายมิติ โดยต้องเน้นการตั้งเป้าหมายที่ชัดเจน ทำได้จริง ควบคู่กับการสื่อสารเชิงรุกและกระบวนการผลักดันที่มีประสิทธิภาพ  2) Stimulate เพื่อกระตุ้นอุปสงค์เศรษฐกิจที่อ่อนตัวลงต่อเนื่อง โดยเน้นมาตรการการคลังที่ตรงจุด รวดเร็วและชั่วคราว ตลอดจนการเร่งรัดการเบิกจ่ายงบ เพื่อเพิ่มกำลังซื้อให้กับเศรษฐกิจ ควบคู่กับผ่อนคลายภาวะการเงินที่ตึงตัว ผ่านการลดดอกเบี้ยนโยบาย การใช้กลไกการค้ำประกันสินเชื่อเพื่อเพิ่มการเข้าถึงสินเชื่อของ SME และการดูแลค่าเงินบาทไม่ให้แข็งค่าจนกระทบต่อภาคส่งออก และ 3) Structural reform ด้วยการยกระดับนโยบายภาครัฐเพื่อช่วยสนับสนุนการปรับตัวของภาคธุรกิจ ผ่านการแก้กฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการดำเนินธุรกิจ การจัดหาตลาดส่งออกใหม่และการผลักดันการลงทุนด้าน Green transformation ตลอดจนการวางรากฐานของการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจระยะยาว ผ่านการวางกรอบนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมสำหรับอนาคตของประเทศ การพัฒนาทักษะของแรงงาน และการปฏิรูปการคลัง          

เศรษฐกิจโลกจะชะลอตัวถึงปีหน้า ผลความไม่แน่นอนสงครามการค้า

SCB EIC ประเมินเศรษฐกิจโลกในช่วงที่เหลือของปีนี้ และปี 2569 จะได้รับผลกระทบจากนโยบาย Trump 2.0 มากขึ้น เศรษฐกิจโลกมีแนวโน้มขยายตัว 2.5% ในปี 2568 และ 2.4% ปี 2569 ชะลอลงจาก 2.8% ในปีก่อน ผลจากสงครามการค้า

แม้เศรษฐกิจโลกปรับดีขึ้นบ้างจากมุมมองช่วงกลางปี ตามการเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ ที่คืบหน้าและการเร่งผลิตส่งออกก่อนภาษีตอบโต้ของสหรัฐฯ ประกาศใช้ นอกจากนี้ เศรษฐกิจโลกยังเผชิญความไม่แน่นอนสูง แม้สหรัฐฯ ประกาศใช้อัตราศุลกากรตอบโต้รายประเทศ (Reciprocal tariff) แล้ว แต่สหรัฐฯ มีแนวโน้มจะใช้ศุลกากรเฉพาะสินค้า (Sectoral tariff) และศุลกากรสินค้าสวมสิทธิ (Tariff on transshipped goods) เป็นอาวุธเชิงยุทธศาสตร์ต่อเนื่อง ซึ่งยังมีรายละเอียดไม่ชัดเจน

ทั้งนี้กำแพงภาษีสหรัฐฯ ยิ่งเร่งให้เศรษฐกิจโลกแบ่งขั้ว (Decoupling) และมีแนวโน้มกดดันการค้าการลงทุน โดยเฉพาะการค้าระหว่างขั้ว มองไปข้างหน้ากิจกรรมเศรษฐกิจโลกจะถูกขับเคลื่อนจากกระแสการลงทุนในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ เช่น ดิจิทัล เทคโนโลยี AI และพลังงานสะอาด ทิศทางการกระจายความเสี่ยงออกจากจีน (China +1) การย้ายฐานการผลิตสู่ประเทศที่มีความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ต่ำกว่า ประเทศใกล้เคียง หรือประเทศพันธมิตร (Nearshoring and Friendshoring) รวมถึงการเพิ่มการลงทุนและย้ายฐานการผลิตกลับสหรัฐฯ (Reshoring) ส่วนหนึ่งเป็นผลจากข้อตกลงการค้ากับสหรัฐฯ

นโยบายการคลังและนโยบายการเงินจะมีบทบาทพยุงเศรษฐกิจโลกมากขึ้น โดยเฉพาะเศรษฐกิจหลัก เช่น จีนขาดดุลงบประมาณสูงขึ้นมาก ยุโรปคลายข้อจำกัดทางการคลังเพื่อเพิ่มงบประมาณแก้ปัญหาเศรษฐกิจ อย่างไรก็ดี การขาดดุลการคลังอาจเพิ่มความเสี่ยงทางการคลังที่มีอยู่ก่อนแล้วในหลายประเทศ สำหรับนโยบายการเงิน นับตั้งแต่ต้นปี 2568 ธนาคารกลางสหรัฐฯ ลดดอกเบี้ยแล้ว 25 bps และมีแนวโน้มลดเพิ่มอีก 100 bps ในช่วงที่เหลือของปี 2568 – ปี 2569 เพื่อพยุงตลาดแรงงานที่แย่ลงเร็ว แม้ยังมีความเสี่ยงเงินเฟ้อจากกำแพงภาษีนำเข้า ด้านธนาคารกลางจีนลดดอกเบี้ยแล้ว 10 bps และมีแนวโน้มลดอีก 30 bps ควบคู่กับมาตรการการเงินเจาะจงภาคบริการและการผลิตขั้นสูง ด้านธนาคารกลางยุโรปจะลดดอกเบี้ยอีก 25 bps หลังจากปรับลดต่อเนื่องรวม 100 bps และจะสิ้นสุดวัฏจักรดอกเบี้ยขาลงรอบนี้ ขณะที่ธนาคารกลางญี่ปุ่นขึ้นดอกเบี้ย 25 bps ในช่วงต้นปี และมีแนวโน้มปรับขึ้นรวม 50 bps ในปี 2570 หลังผลกระทบภาษีทรัมป์, ปัจจัยการเมือง และผลการเจรจาค่าจ้างชัดเจนขึ้น

ไทยต้องเร่งโอกาสดึงดูด FDI อย่างมีกลยุทธ์ท่ามกลางโลกแบ่งขั้ว

แนวโน้มการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ของไทยยังมีโอกาสเติบโตบนความท้าทายสูงขึ้น แม้เจอนโยบายกำแพงภาษีของทรัมป์ อุตสาหกรรมที่ FDI ยังมีแนวโน้มเติบโตโดดเด่น ได้แก่ กลุ่มที่เติบโตรับเทรนด์อนาคต เช่น  Data center และ Food for the future ขณะที่อุตสาหกรรมเป้าหมายเดิม เช่น อิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์ มีแนวโน้มขยายตัวได้เพื่อรองรับตลาดโลก แต่อาจชะลอตัวจากบางปัจจัย เช่น ความไม่แน่นอนของนโยบายภาษีสหรัฐฯ และเงินลงทุนบางส่วนไหลเข้ากลุ่มประเทศ USMCA มากขึ้น ผลจากข้อได้เปรียบภาษีในตลาดสหรัฐฯ ที่สูงกว่า

นอกจากนี้ FDI ไทยในระยะข้างหน้ายังมีความท้าทายจากการแข่งขันดึงดูดเงินลงทุนต่างชาติของคู่แข่งอย่างเวียดนามและมาเลเซีย ที่กำหนดอุตสาหกรรมเป้าหมายและสิทธิประโยชน์ใกล้เคียงกับไทย อย่างไรก็ดี BOI ได้ปรับเพิ่มเงื่อนไขส่งเสริมการลงทุนมีผลเดือน ก.ค. 2568 ในอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงจากมาตรการภาษีสหรัฐฯ เช่น ปรับเงื่อนไขโครงการเดิมในอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ งดส่งเสริมโครงการใหม่ที่ Oversupply หรือเสี่ยงจากการกีดกันการค้า เช่น Solar cell, เหล็ก รวมถึงส่งเสริมให้อุตสาหกรรมที่อาจมีความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม เช่น โลหะ, เคมีภัณฑ์ และพลาสติก ตั้งอยู่ในพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมมากขึ้น

ผู้ประกอบการของไทยจึงควรเร่งปรับตัวคว้าเงินลงทุนต่างชาติจากกระแส Friendshoring และ Nearshoring ทั้งการยกระดับศักยภาพและมาตรฐานการผลิตให้ตอบโจทย์โลก รวมถึงการสร้างพันธมิตร/รวมกลุ่ม Cluster การผลิต เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงกับ Supply chain ต่างชาติที่เข้ามาลงทุน และเตรียมพร้อมรับการถ่ายทอดเทคโนโลยี ทักษะแรงงานและการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ ๆ ตลอดจนธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องเตรียมความพร้อมรองรับการลงทุน

ภาครัฐสามารถมีบทบาทสนับสนุน ลดอุปสรรคและอำนวยความสะดวกธุรกิจเพื่อดึงดูดเงินลงทุน ทั้งการปรับปรุงกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรค การลดขั้นตอนที่ล้าช้า สร้าง Ecosystem ที่เอื้อต่อการเข้ามาลงทุน ตลอดจนการเร่งเจรจาการค้าเพื่อสร้างความเชื่อมั่นนักลงทุนต่อทิศทางนโยบายของรัฐบาลไทยเพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานโลกที่กำลังเปลี่ยนไป

– 030 

ต่างประเทศ

จีน ออกบอนด์เกินโควต้า หวังแก้ ‘หนี้นอกงบดุล’ เหนือกระตุ้นเศรษฐกิจ

29 ก.ย. 2025 เวลา 12:00 น.

การเงิน-การลงทุน

29 ก.ย. 2025 เวลา 8:07 น.

“หางานยาก”

“ยื่นใบสมัครไปก็ยังไม่มีบริษัทไหนรับเลย”

บนโลกโซเชียล หลายคนเริ่มพูดถึงปัญหางานหายากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มนักศึกษาจบใหม่ ที่มักบ่นกันว่า ตำแหน่งที่เปิดรับชอบระบุว่า “ต้องมีประสบการณ์” ทำให้การยื่นสมัครงาน และโอกาสได้ไปสัมภาษณ์ดูน้อยลงทุกที

Thairath Money อยากชวนมาเจาะลึกสาเหตุที่ “งานหายาก” อาจไม่ใช่เรื่องความสามารถของบุคคล แต่เพราะตลาดแรงงานที่เปราะบาง และเศรษฐกิจไทยที่ชะลอลง?

จบปริญญาตรีอาจไม่มีงานทำ?

ยรรยง ไทยเจริญ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารสายงานวิจัยเศรษฐกิจและความยั่งยืน ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB EIC) เปิดเผยว่า แม้ว่าอัตราว่างงานใน “กลุ่มเด็กจบใหม่” หรือกลุ่มอายุ 15-24 ปีที่จบปริญญาตรีขึ้นไป มักอยู่ในระดับสูง แต่ล่าสุดตัวเลขนี้ยังเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่องโดยไตรมาส 2 ปี 68 สูงถึง 18.9% จากไตรมาส 1 ปี 68 อยู่ที่ 16.1%

จากข้อมูลนี้สะท้อนว่า เด็กจบใหม่เสี่ยงที่จะว่างงานสูงกว่ากลุ่มอื่นๆ และถือว่าน่ากังวลมากเพราะถ้าไม่ได้ทำงานนาน ๆ ไป อาจทำให้ทักษะของพวกเขาลดลง ดังนั้นในภาพรวมอัตราการว่างงานของกลุ่มเด็กจบใหม่อาจต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งจึงจะปรับตัวดีขึ้น และภาครัฐควรให้ความสำคัญกับกลุ่มนี้ผ่านการส่งเสริมการ Reskill/Upskill เพื่อเพิ่มโอกาสหางานทำได้มากขึ้น

แต่ปัญหาของตลาดแรงงานไทย ไม่ใช่แค่กลุ่มเด็กจบใหม่เท่านั้น จากข้อมูลพบว่าอัตราการว่างงานในระบบประกันสังคมยังเร่งตัวขึ้นด้วย ขณะเดียวกันการจ้างงานเริ่มทยอยลดลงโดยเฉพาะในธุรกิจไทยที่เจอผลกระทบจากการส่งออกไปสหรัฐฯ และการแข่งขันที่สูงขึ้น ได้แก่

– ธุรกิจเสี่ยงสูง จ้างงานลดลง 2.6 แสนคน โดยเฉพาะอุตสาหกรรม ยางพารา สิ่งทอ อาหารทะเล (กุ้ง) และยานยนต์

– ธุรกิจเสี่ยงปานกลาง จ้างงานลดลง 4.7 แสนคน โดยเฉพาะอุตสาหกรรม มันสำปะหลัง, น้ำตาล, ปาล์มน้ำมัน, อาหารสัตว์เลี้ยง, ยานยนต์เชิงพาณิชย์, เหล็ก, ขนส่ง และโลจิสติกส์

(ข้อมูลการจ้างงานเดือน ก.ค. เทียบครึ่งปีแรก 2568)

ดังนั้นเมื่อผู้มีงานทำมีน้อยลง รายได้ก็อาจลดลงไปด้วย สะท้อนจากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่า ค่าเฉลี่ยรายได้จากการทำงานครึ่งแรกปี 68 อยู่ที่เดือนละ 19,616 บาท/ครัวเรือน ซึ่งลดลงจากครึ่งแรกปี 66 อยู่ที่เดือนละ 20,799 บาท/ครัวเรือน

3 ปัจจัยกระทบเศรษฐกิจไทย?

ยรรยง กล่าวว่า เศรษฐกิจไทยยังต้องเจอความท้าทายอีกมาก โดยช่วงครึ่งปีหลังจะชะลอลงจน GDP อาจโตต่ำ 1% และยังเสี่ยงเผชิญภาวะเศรษฐกิจถดถอยทางเทคนิค (Technical Recession) ทำให้ภาพรวม GDP ในปี 68 จะเติบโตเพียง 1.8% และปีหน้าจะชะลอตัวลงที่ 1.5%

ทั้งนี้ ปัจจัยภายนอกที่ไทยต้องเผชิญในช่วงที่เหลือของปีนี้คือ

1) การส่งออกจะหดตัวมากขึ้นในช่วงที่เหลือของปีนี้ ไปจนถึงครึ่งแรกของปี 2569 หลังหมดแรงหนุนจากปัจจัยชั่วคราว ไม่ว่าจะเป็นการเร่งส่งออกสินค้าเพื่อเลี่ยงภาษีทรัมป์ (เช่น อิเล็กทรอนิกส์และหมวดอื่น ๆ) รวมถึงปัจจัยพิเศษทองคำที่มีการส่งออกในสัดส่วนสูง

2) เงินบาทที่แข็งค่าทั้งเร็วและแรง ปัจจุบันแข็งค่ากว่า 8% ถือว่าสูงที่สุดนับตั้งแต่ช่วงวิกฤติต้มยำกุ้ง ปี 40 ที่ต้องให้ความสำคัญเพราะเงินบาทแข็งค่าไม่สอดคล้องกับเศรษฐกิจไทยที่ชะลอตัว และยังกลายเป็นปัจจัยกดดันต่อการท่องเที่ยวรวมถึงภาคการส่งออกของไทย

3) นักท่องเที่ยวต่างชาติหดตัว โดยข้อมูลล่าสุด 8 เดือนแรกปี 68 อยู่ที่ 23.45 ล้านคน ลดลง 7% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน (YoY) เช่น จีน (ลดลง 35%) และ อาเซียน (ลดลง 9%) ในขณะที่ประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคมีจำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น เช่น ญี่ปุ่น (เพิ่มขึ้น 18%), จีน (เพิ่มขึ้น 28%)

แต่ไทยยังมีปัญหาภายในประเทศหลายด้านทั้ง ตลาดแรงงานที่เปราะบาง ธุรกิจ SMEs ที่รายได้ยังไม่ฟื้นตัวนับตั้งแต่เกิดโควิด-19 แถมยังแข่งขันกับรายใหญ่ได้ยาก นอกจากนี้ ไทยยังมีข้อจำกัดการคลัง แม้จะมี “โครงการคนละครึ่ง” แต่ด้วยวงเงิน 25,000 ล้านบาทอาจกระตุ้น GDP ให้เพิ่มขึ้นเพียง 0.1% ติดปัญหาเรื่องหนี้สาธารณะที่ใกล้แตะเพดาน

ดังนั้นเพื่อแก้ปัญหาในด้านต่าง ๆ รัฐบาลชุดใหม่ควรให้ความสำคัญกับ 3 ด้าน 1) ฟื้นความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ 2) มาตรการการคลังเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจต้องตรงจุด รวดเร็ว และนโยบายการเงินควรผ่อนคลาย 3) เอื้อภาคธุรกิจให้ดำเนินธุรกิจง่ายขึ้น

SCB EIC เตือนเศรษฐกิจไทย จ่อเข้าสู่ ‘ความจริงใหม่’ ที่ GDP โตไม่ถึง 2% เรื่อยไป มองเศรษฐกิจปีนี้ยังมีความเสี่ยงเข้าสู่ภาวะถดถอยเชิงเทคนิค (Technical Recession) มองโครงการ ‘คนละครึ่ง’ ควรทำ แต่ผลกระตุ้นเศรษฐกิจอาจไม่ถึง 0.1% ย้ำมาตรการระยะสั้น ‘ยังไม่พอ’ ต้องเร่งปฏิรูปโครงสร้างระยะยาว

ดร.ยรรยง ไทยเจริญ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายงานวิจัยเศรษฐกิจและความยั่งยืน, ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC) เปิดเผยว่า SCB EIC มองเศรษฐกิจไทยจะขยายตัว 1.8% ปีนี้ ไม่ต่างจากประมาณการเดิม และยังเสี่ยงเข้าสู่ภาวะถดถอยเชิงเทคนิค (Technical Recession) โดยช่วงครึ่งหลังของปีนี้อาจโตเฉลี่ยไม่ถึง 1%

สำหรับประมาณการปี 2569 SCB EIC คาดการณ์ว่า GDP จะชะลอลงเหลือ 1.5% เนื่องจาก ความท้าทายภายนอกและภายในจะมาพร้อมข้อจำกัดการคลังที่มากขึ้น นอกจากนี้ ดร.ยรรยงยังมองว่า ความเปราะบางภายในประเทศมีน้ำหนักสูงกว่าความเสี่ยงจากภายนอกในสัดส่วนราว 60:40

โดยความท้าทายในประเทศ ได้แก่

• ธุรกิจ SMEs เปราะบาง : รายได้เฉลี่ยยังต่ำกว่าก่อนโควิด กำไรต่ำ บริษัท “ผีดิบ” เพิ่มขึ้น
• ตลาดแรงงานเริ่มอ่อนแอ : ว่างงานบางกลุ่มสูงขึ้น ชั่วโมงทำงานลด รายได้ลดลง
• ข้อจำกัดการคลัง : เสี่ยงเบิกจ่ายช้า หนี้สาธารณะใกล้แตะเพดาน เสี่ยงถูกลดอันดับเครดิตประเทศ

ขณะที่ ความท้าทายนอกประเทศ ได้แก่

• สงครามการค้า : ภาษีสหรัฐฯ 19% เริ่มกดดัน ส่งออกไทยไปสหรัฐฯ ชะลอลง สินค้าหลายกลุ่มเริ่มหดตัวและมีแนวโน้มหดตัวต่อเนื่อง
• บาทแข็งนำสกุลอื่น : แข็งสุดตั้งแต่เกิดวิกฤติปี 2540 ไม่สอดคล้องปัจจัยพื้นฐาน ยิ่งกดดันส่งออกและท่องเที่ยว
• นักท่องเที่ยวต่างชาติยังต่ำกว่าปีก่อน มีสัญญาณพ้นจุดต่ำสุด : นักท่องเที่ยวใช้จ่ายระวังขึ้น ไทยอาจเสียเปรียบคู่แข่งจากบาทแข็ง

เศรษฐกิจไทยจ่อเข้าสู่ ‘ความจริงใหม่’

ดร.ยรรยง ยังระบุว่า คาดการณ์การเติบโต GDP ปีนี้ที่ 1.8% และปีหน้าที่ 1.5% ถือเป็นการเติบโตที่ค่อนข้างต่ำ และสะท้อนว่า เศรษฐกิจไทยอาจกำลังเข้าสู่ “Another Reality” หรือความจริงใหม่ ที่ไทยอาจโตไม่ถึง 2% ติดต่อกันต่อเนื่อง

คาด ‘คนละครึ่ง’ กระตุ้น GDP ได้เพียง 0.1% ต่อ GDP

ดร.ยรรยง กล่าวต่อว่า ในประมาณการเศรษฐกิจไทยครึ่งหลังของปี 2568 ซึ่งคาดว่า จะโตราว 1%YoY ได้คิดรวมเม็ดเงินที่ภาครัฐเตรียมจะใช้แล้วจากงบประมาณที่เหลืออยู่ราว 25,000 ล้านบาท ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นรูปแบบหนึ่งของโครงการดิจิทัลวอลเล็ต แต่ปัจจุบัน คาดว่า เปลี่ยนมาเป็นโครงการ ‘คนละครึ่ง’ ดร.ยรรยง ยังมองว่า ‘คนละครึ่ง’ เป็นโครงการที่ดี และควรจะต้องทำ เพียงแต่ว่าผลในการกระตุ้น GDP อาจจะมีจำกัด หรือไม่ถึง 0.1%

โดยอธิบายว่า “คนละครึ่ง มีทั้งมิติการกระตุ้นเศรษฐกิจ และมิติช่วยลดค่าใช้จ่าย ดังนั้น ถ้าการที่รัฐบาลออกให้ 50% แล้วผู้คนเอาอีก 50% มาใช้จ่ายต่อ ก็จะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ แต่ถ้าคนเลือกจะประหยัด แล้วเก็บเงินไว้แทน ไม่ใช้จ่ายเพิ่ม ก็อาจจะไม่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ ผลกระทบจึงไม่น่าจะเยอะ โดยไม่น่าถึง 0.1% ของGDP”

“ทุกมาตรการก็มีข้อดีข้อเสีย แต่มาตรการคนละครึ่ง ผมเชื่อว่า เป็นมาตรการที่ดี สำคัญที่สุดน่าจะออกมาได้ค่อนข้างทันการณ์ หลังจากตอนนี้ ไทยเสียโอกาสในการออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจไปพอสมควร หลังเกิดความล่าช้าต่างๆ ทำให้อุปสงค์เริ่มแผ่วจริงๆ ดังนั้น มาตรการที่ดีก็คือมาตรการที่ทำได้ และออกมาได้เร็วทันการณ์” ดร.ยรรยงกล่าว

นอกจากนี้ ยังมองว่า การมีสิทธิประโยชน์เพิ่มเติมสำหรับผู้ที่อยู่ในระบบภาษี หรือ ‘คนละครึ่งพลัส’ ก็เป็นการเริ่มทำให้เห็นว่า การอยู่ในระบบก็มีประโยชน์ และเป็นการสนับสนุนการขยายฐานภาษีของประเทศด้วย

อย่างไรก็ตาม ดร.ยรรยง ย้ำว่า มาตรการกระตุ้นระยะสั้นอย่างคนละครึ่งนี้ยังไม่พอ โดยรัฐบาลยังควรต้องเร่งรัดการใช้จ่าย และดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศ ฟื้นความเชื่อมั่นต่างๆ พร้อมกับวางรากฐานของการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ

“ผมว่าทำได้หลายเรื่องครับ ถึงแม้จะอยู่แค่ 4+4 เดือน เพราะว่า 4 เดือนแรกภาครัฐสามารถเร่งออกมาตรการใหม่ๆ ขณะที่ 4 เดือนที่เหลือสามารถดำเนินการตามมาตรการเหล่านั้นได้” 

นอกจากนี้ SCB EIC ยังแนะว่า รัฐบาลใหม่ควรเน้นนโยบายเศรษฐกิจ 3 ด้าน (3S) ได้แก่

• Stabilize เพื่อฟื้นความเชื่อมั่น เน้นเป้าหมายที่ชัดเจน ทำได้จริง ควบคู่กับการสื่อสารเชิงรุกและการผลักดันที่มีประสิทธิภาพ
• Stimulate เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ เน้นมาตรการการคลังที่ตรงจุด รวดเร็วและชั่วคราว ควบคู่กับการผ่อนคลายภาวะการเงินที่ตึงตัว ผ่านการลดดอกเบี้ยนโยบาย การใช้กลไกค้ำประกันสินเชื่อ และการดูแลค่าเงินบาท
• Structural Reform ยกระดับนโยบายภาครัฐเพื่อสนับสนุนภาคธุรกิจ ผ่านการแก้กฎระเบียบที่เป็นอุปสรรค การจัดหาตลาดใหม่ และการผลักดัน Green investment ตลอดจนการวางรากฐานของการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ผ่านวางกรอบนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมสำหรับอนาคต การพัฒนาทักษะของแรงงาน และการปฏิรูปการคลัง 

ด้านนโยบายการเงิน SCB EIC มอง กนง. จะลดดอกเบี้ยอีกครั้งในปีนี้เหลือ 1.25% และอีก 1 ครั้งต้นปีหน้าเหลือ 1% เพื่อผ่อนคลายภาวะการเงิน ช่วยลดภาระหนี้และความเสี่ยงเครดิต