Author: ข่าวกรุงเทพฯ

เปิดปัญหาสัญญาไม่เป็นธรรม ผู้บริโภคไม่มีอำนาจต่อรอง ชงข้อเสนอปฏิรูปกฎหมายให้รองรับสัญญาดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว   

ในยุคออนไลน์ที่ทำให้การทำสัญญาต่าง ๆ ของผู้บริโภค ต้องเปลี่ยนจากการทำสัญญาบนกระดาษไปสู่หน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ ที่มักจะมีเนื้อหาจำนวนมาก หรือมีไฮเปอร์ลิงก์เชื่อมโยงไปสู่เนื้อหาในส่วนอื่น ๆ ของสัญญา ทำให้ผู้บริโภคอาจไม่ได้อ่านรายละเอียดอย่างรอบคอบ และไม่สามารถเจรจาต่อรองได้หากไม่เห็นชอบบางเงื่อนไข ขณะที่พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 ได้ออกมาเป็นระยะเวลาเกือบ 30 ปี และมุ่งคุ้มครองสัญญาแบบกระดาษ จึงมีช่องว่างที่ไม่ได้คุ้มครองสัญญาดิจิทัลอย่างเต็มที่ ผู้เชี่ยวชาญเสนอเร่งปฏิรูปกฎหมายให้ครอบคุมสัญญาดิจิทัล ที่มีการนำมาใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่ปราศจากการควบคุมด้านกฎหมาย

ดร. กฤษฎา แสงเจริญทรัพย์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษากฎหมายด้านการคุ้มครองผู้บริโภค สภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 เป็นกฎหมายที่ใช้มานานเกือบ 30 ปี และออกแบบมาในยุคที่ใช้ “สัญญากระดาษ” แต่ปัจจุบันมีการเปลี่ยนไปเป็น “สัญญาดิจิทัล” ในหลายรูปแบบ โดยเฉพาะสัญญาทางการเงินที่ทำผ่านแอพพลิเคชั่น ทำให้ผู้บริโภคมีความเสียเปรียบหลายด้าน โดยเมื่อผู้บริโภคสมัครใช้บริการและทำสัญญาผ่านโทรศัพท์มือถือหรือคอมพิวเตอร์ จะไม่ได้รับสัญญาในรูปแบบกระดาษ แต่ได้รับในรูปแบบดิจิทัลเท่านั้น ซึ่งค่อนข้างยากต่อการตรวจสอบเนื้อหา และค่าธรรมเนียมต่างๆ อย่างละเอียด รวมถึงส่วนใหญ่ใช้ภาษาที่เข้าใจได้ยาก

อีกทั้งสัญญารูปแบบใหม่มักมีการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดและเงื่อนไขต่างๆ เป็นระยะ โดยใช้วิธีแจ้งเตือนบนแอปพลิเคชัน และสัญญามักมีการเปลี่ยนบ่อยครั้ง ทำให้ผู้บริโภคต้องผูกพันตามสัญญาฉบับใหม่ที่ส่งมาแทนสัญญาฉบับเดิม รวมถึงการแจ้งเปลี่ยนแปลงสัญญามักเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ผู้บริโภคกำลังใช้แอพพลิเคชั่นดำเนินการทำธุรกรรม ทำให้เกิดความเสียเปรียบที่ไม่ได้ตรวจสอบรายละเอียดของเนื้อหา อีกทั้งบางครั้งธนาคารได้มีการส่งรายละเอียดของสัญญาฉบับใหม่มาทางอีเมล หลังจากผู้บริโภคได้กดยอมรับเงื่อนสัญญาใหม่ไปแล้ว ทำให้ไม่มีโอกาสในการอ่านข้อสัญญาก่อน และไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้เมื่อให้ความยินยอมไปแล้ว  

“การทำสัญญาในรูปแบบดิจิทัลผู้บริโภคจะไม่มีอำนาจในการต่อรองได้เลย เนื่องจากเมื่อทำธุรกรรมผ่านระบบออนไลน์และถึงขั้นตอนกดยอมรับเงื่อนไขในการให้บริการ (Terms of Service) ต่างๆ จะไม่มีช่องทางในการเจรจาหรือเปลี่ยนแปลงรายละเอียดเพิ่มได้ ซึ่งหากอ่านข้อสัญญาแล้วพอใจก็จะกดยินยอม แต่หากไม่พอใจจะต้องยกเลิกทำธุรกรรมนั้นไปทันที แตกต่างจากสัญญารูปแบบกระดาษที่ยังมีช่องทางในการเจรจาเงื่อนไขต่างๆ ได้ ขณะเดียวกันสัญญาดิจิทัลส่วนใหญ่จะมีรายละเอียดของสัญญาหลายหน้า ทำให้ในบางครั้งผู้บริโภคอาจไม่ได้มีเวลาอ่านรายละเอียดของสัญญาอย่างรอบคอบ” ดร. กฤษฎา กล่าว

ยกตัวอย่าง เฟซบุ๊ก (Facebook) หรือแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียอื่น ๆ ที่ผู้ใช้บริการ ต้องกดยอมรับเงื่อนไขในการให้บริการ (Terms of Service) ต่างๆ ที่มีรายละเอียดของเนื้อหาจำนวนมาก และบางส่วนก็เขียนเป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งยากต่อผู้บริโภคในการอ่านทำความเข้าใจ

ยกระดับการดูแลไปสู่สัญญาดิจิทัล

ดร. กฤษฎา กล่าวต่อว่า เมื่อผู้บริโภคเผชิญปัญหาในเรื่องสัญญาที่ไม่เป็นธรรม จะมีการเข้าไปร้องเรียนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องคือ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ซึ่งมีหน้าที่กำกับและออกประกาศในเรื่องสัญญาและการคุ้มครองผู้บริโภคตามสัญญาของพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 และตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 แต่ก็จะมีข้อจำกัดอยู่ว่า จะต้องเป็นสัญญาที่มีกฎหมายกำหนดให้ทำเป็นลายลักษณ์อักษร หรือโดยปกติประเพณีต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษรเท่านั้น จึงอาจไม่ครอบคลุมถึงสัญญาดิจิทัลบางลักษณะ

นอกจากนี้ ยังมีหน่วยงานอื่นๆ ที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับเรื่องสัญญา เช่น “กระทรวงยุติธรรม” ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ให้ความคุ้มครองแก่ผู้บริโภค ตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540  หรือ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) เข้ามาดูแลเรื่องแพลตฟอร์ม ดังนั้น จึงอาจเกิดปัญหาความไม่ชัดเจนในเรื่องอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานกำกับดูแลขึ้นได้ หากว่าข้อสัญญาที่มีความไม่เป็นธรรมนั้นเป็นสัญญาดิจิทัล  

สำหรับข้อเสนอแนะเพื่อการปฏิรูปสัญญาให้เป็นธรรมนั้น ดร. กฤษฎา มีความเห็นว่า กระทรวงยุติธรรม สคบ. และ ETDA ควรมาหารือร่วมกันอย่างจริงจังในการดูแลสัญญาโดยเฉพาะสัญญาดิจิทัล ซึ่ง สคบ. สามารถเป็นหน่วยงานหลักในการดูแลเรื่องนี้ เนื่องจากมีอำนาจหน้าที่ดูแลเรื่องสัญญากับผู้บริโภคโดยตรงอยู่แล้ว รวมถึงควรมีการแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 ให้ครอบคลุมถึงสัญญาดิจิทัล พร้อมปรับกฎหมายให้ สคบ. สามารถทำงานเชิงรุกเพิ่มขึ้น และขยายขอบเขตอำนาจให้ครอบคลุมสัญญาที่ไม่ใช่แค่รูปแบบหนังสือ อีกทั้งควรหาแนวทางกำกับดูแลสัญญาให้ใช้ถ้อยคำที่ผู้บริโภคทุกคนเข้าใจได้ง่าย

นอกจากนี้การทำสัญญากับสถาบันการเงินและแพลตฟอร์มต่างๆ ที่มีเนื้อหาจำนวนมาก ผู้ประกอบการควรสรุปสาระสำคัญของสัญญา พร้อมไฮไลท์จุดที่ผู้บริโภคอาจเสียประโยชน์ เช่น ดอกเบี้ยหรือค่าปรับ และต้องส่งให้ผู้บริโภคอ่านก่อน ที่จะกดยอมรับในการให้บริการ (Terms of Service) ต่างๆ ไม่ใช่ส่งให้ภายหลัง อีกทั้งควรมีระบบสืบค้นสัญญาย้อนหลัง หรือ ควรมีช่องทางให้ผู้บริโภคสามารถย้อนกลับไปดูสัญญาฉบับก่อนหน้า หรือฉบับแรกสุดที่เคยทำไว้ได้ เพื่อใช้เป็นหลักฐานหากเกิดปัญหาขึ้นในอนาคต ทั้งหมดหากมีการปรับเปลี่ยนหลักเกณฑ์และกฎหมายต่างๆ ก็น่าจะช่วยทำให้กลไกการคุ้มครองผู้บริโภคมีความก้าวหน้ามากขึ้น

รัฐบาลทหารเมียนมาเพิ่มมาตรการจำกัดการจำหน่ายผ้าอนามัย โดยอ้างว่า กองกำลังต่อต้านรัฐบาลนำผลิตภัณฑ์เหล่านี้มาใช้เพื่อรักษาทหารที่ได้รับบาดเจ็บ

ตีนซา ชุนเล ยี (Thinzar Shunlei Yi) ผู้อำนวยการ Sisters2Sisters องค์กรสตรีที่สนับสนุนทหารของกองกำลังต่อต้านรัฐบาลทหารเมียนมาเปิดเผยว่า มาตรการดังกล่าวเริ่มต้นใช้อย่างจริงจังในช่วงต้นปีที่ผ่านมา และคาดว่าจะขยายออกไปอีกในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

โดยรัฐบาลเมียนมาเชื่อว่า กองกำลังป้องกันประชาชน (People’s Defence Force: PDF) ของรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติเมียนมา (National Unity Government: NUG) นำผ้าอนามัยมาใช้เพื่อดูดซับเลือดและเหงื่อ พร้อมทั้งช่วยพยุงส้นเท้าให้กับเหล่าทหาร

เมเรดิธ บันน์ (Meredith Bunn) ผู้ก่อตั้งองค์กรการกุศลเพื่อความช่วยเหลือทางการแพทย์ (Skills for Humanity: SFH) ระบุว่า การห้ามนำเข้าผ้าอนามัยเป็นความคิดของ ‘พวกโง่เขลา’ และ ‘ไร้การศึกษา’ รวมถึงเป็นแนวคิดเกลียดชังเพศหญิงภายในกองทัพ

แม้จะยังไม่มีแถลงการณ์ประเด็นดังกล่าวอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลเมียนมา อย่างไรก็ตาม การขนส่งผ้าอนามัยในบางพื้นที่ เช่น จากเมืองสะกายไปยังเมืองมัณฑะเลย์เป็นสิ่งต้องห้าม และไม่เคยเกิดขึ้นนับตั้งแต่กองทัพเมียนมาทำการรัฐประหารรัฐบาลพลเรือนเมื่อปี 2021

ปัน กา เล (Pan Ka Lay) องค์กรสตรีเปิดเผยเพิ่มเติมว่า ในพื้นที่ที่ขาดแคลนผ้าอนามัย ผู้หญิงจำนวนมากจำต้องใช้วัสดุอื่น เช่น ใบไม้ หนังสือพิมพ์ หรือผ้าขี้ริ้ว แทนผ้าอนามัย ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว

นักกิจกรรมด้านสตรีรายดังกล่าวชี้ว่า กลยุทธ์ดังกล่าว เป็นเจตนาของรัฐบาลทหารเมียนมาที่ต้องการจำกัดกิจกรรมทางการเมืองของพลเรือนสตรีในเมียนมา พร้อมทั้งสร้างความทรมานทั้งทางกายและจิตใจให้กับสตรีที่อาศัยอยู่ในค่ายผู้พลัดถิ่น ซึ่งมีคนอาศัยอยู่รวมกันมากกว่า 3.5 ล้านคน

นอกจากนี้ ข้อมูลจากองค์กร Sisters2Sisters ยังระบุว่า การขาดแคลนผ้าอนามัยยังนำไปสู่การซื้อขายผ้าอนามัยในตลาดมืด ราคาสูงถึง 9,000 จ๊าด (ประมาณ 137.55 บาท) จากเดิม 3,000 จ๊าด (ประมาณ 45.85 บาท) ซึ่งราคาเพิ่มขึ้นถึง 3 เท่า ขณะที่ค่าแรงขั้นต่ำของประชาชนชาวเมียนมาอยู่ที่ 7,800 จ๊าด (ประมาณ 119.21 บาท)

ทั้งนี้ องค์กร Sisters2Sisters ได้เรียกร้องไปยังองค์การสหประชาชาติ (United Nations: UN) สำหรับประเด็นดังกล่าวที่เกิดขึ้นในเมียนมา โดยระบุว่า การจำกัดการซื้อขายสินค้าดังกล่าว ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน

ที่มา:

– https://www.theguardian.com/global-development/2026/apr/20/myanmar-military-regime-widens-sanitary-towel-ban-claiming-rebels-use-them-for-first-aid 

Tags: เมียนมา, รัฐบาลทหารเมียนมา, กองกำลังป้องกันประชาชน, สาธารณสุข, Myanmar, สิทธิสตรี, ผ้าอนามัย

Author

• 

Skip to content

ข่าวสารจุฬาฯ

สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาฯ จัดประชุมนานาชาติ “ประเทศไทยกับเอเชียกลาง” เปิดเวทีสร้างความร่วมมือใหม่ในยูเรเชีย

         สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขอเชิญผู้สนใจเข้าร่วมการประชุมนานาชาติหัวข้อ “ประเทศไทยกับเอเชียกลาง: การสร้างความเชื่อมโยงที่ยั่งยืนและหุ้นส่วนใหม่ในยูเรเชียที่เปลี่ยนแปลง” (International Symposium on “Thailand and Central Asia: Forging Sustainable Connectivity and New Partnerships in a Dynamic Eurasia) ระหว่างวันที่ 29–30 เมษายน 2569 ณ Social Innovation Hub อาคารวิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

         ท่ามกลางบทบาทที่เพิ่มขึ้นของภูมิภาคเอเชียกลางในฐานะจุดเชื่อมโยงสำคัญด้านการค้า พลังงาน และภูมิรัฐศาสตร์ของโลก เวทีดังกล่าวจะรวบรวมนักการทูต ผู้กำหนดนโยบาย นักวิชาการ และภาคธุรกิจจากหลากหลายประเทศ เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองและสำรวจโอกาสความร่วมมือใหม่ระหว่างประเทศไทยกับภูมิภาคยูเรเชีย

         ภายในงานประกอบด้วยการเสวนาระดับสูงและเวทีวิชาการจากผู้เชี่ยวชาญนานาชาติ ครอบคลุมประเด็นสำคัญทั้งด้านเศรษฐกิจ การเมือง และความร่วมมือระหว่างประเทศ พร้อมกันนี้จะมีพิธีเปิดตัว “ศูนย์เอเชียกลางศึกษา (CASC)” อย่างเป็นทางการ ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนองค์ความรู้ การกำหนดนโยบาย และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติในอนาคต นับเป็นอีกก้าวสำคัญในการเสริมสร้างบทบาทของประเทศไทยบนเวทีนานาชาติ และร่วมกำหนดทิศทางความสัมพันธ์กับเอเชียกลางในระยะยาว

         ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ที่ https://forms.gle/m2PNZVVbH6o7NTzo8

สอบถามเพิ่มเติมได้ที่
Website : http://www.ias.chula.ac.th/
Facebook : https://www.facebook.com/ias.chula/

จุฬาฯ เป็นที่ที่เราได้มาพบตัวเองจริงๆ และเป็นช่วงเวลาที่สนุกที่สุด

คุณรสสุคนธ์ กองเกตุ (ครูเงาะ) นิสิตเก่า คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

วันที่ 21 เมษายน 2569 นายประสิทธิ์ อินทโชติ รองผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นประธานเปิดการประชุมปฐมนิเทศโครงการศึกษาจัดทำแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในเขตลุ่มน้ำบางปะกง ปรับปรุงช่วงที่ 1 (พ.ศ. 2566 – 2580) โดยมีนางสาวสถาพร ศิลป์ผล ผู้อำนวยการกลุ่มประสานงานลุ่มน้ำบางปะกง สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ภาค 2 พร้อมด้วยผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคประชาสังคม สถาบันการศึกษา และประชาชน เข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง ณ ห้องประชุมรอยัลอิน โรงแรมซันธารา เวลเนส รีสอร์ท อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา

การดำเนินโครงการครั้งนี้ สืบเนื่องจากพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 มาตรา 35 (1) ที่กำหนดให้คณะกรรมการลุ่มน้ำจัดทำแผนแม่บทด้านการใช้ การพัฒนา การบริหารจัดการ การบำรุงรักษา การฟื้นฟู และการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ เพื่อเสนอคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติพิจารณา โดยที่ผ่านมาได้มีการจัดทำแผนแม่บทครบทั้ง 22 ลุ่มน้ำ และได้รับความเห็นชอบแล้ว เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2567 อย่างไรก็ตาม ยังมีประเด็นสำคัญที่ต้องปรับปรุงเพื่อให้สอดรับกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง

สำหรับ “ลุ่มน้ำบางปะกง” ถือเป็นลุ่มน้ำยุทธศาสตร์ของภาคตะวันออก ครอบคลุมพื้นที่กว่า 20,303 ตารางกิโลเมตร ใน 11 จังหวัด แต่ยังเผชิญความท้าทายสำคัญ ทั้งปัญหาการขาดแคลนแหล่งกักเก็บน้ำในฤดูฝน ภัยแล้ง อุทกภัย และการรุกล้ำของน้ำเค็มจากอ่าวไทย ซึ่งส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรมและระบบผลิตน้ำประปาอย่างต่อเนื่อง

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ภาค 2 จึงเดินหน้าปรับปรุงแผนแม่บท โดยนำ “การประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA)” มาเป็นเครื่องมือสำคัญในการวิเคราะห์เชิงลึก ครอบคลุมมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการเปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นอย่างรอบด้าน

ทั้งนี้ ผลการศึกษาจะนำไปสู่การกำหนดเป้าหมาย ตัวชี้วัด กลยุทธ์ และแผนงานที่สอดคล้องกับศักยภาพและบริบทของพื้นที่ เพื่อใช้เป็นกรอบขับเคลื่อนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน

การประชุมครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญของการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อร่วมกันออกแบบอนาคตการบริหารจัดการน้ำของลุ่มน้ำบางปะกง ให้สามารถรับมือกับทุกความท้าทาย และสร้างความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำให้กับประชาชนในระยะยาว

ภาพ/ข่าว อาษา / ปรีญาภรณ์ ผู้สื่อข่าว TOPNEWS ทั่วไทย จ.ฉะเชิงเทรา