Author: ข่าวกรุงเทพฯ

กระทรวงศึกษาธิการ – เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2568 เวลา 09.00 น. นายองอาจ วงษ์ประยูร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (รมช.ศธ.) ในฐานะได้รับมอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการในการกำกับดูแลฯ สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สทศ.) เป็นประธานการประชุมหารือผลการดำเนินงาน และทิศทางในอนาคตของ สทศ. โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ศิริดา บุรชาติ ผู้อำนวยการ สทศ. และคณะ เข้าร่วม ณ ห้องประชุมราชวัลลภ

รมช.ศธ. กล่าวว่า ผมมองว่า สทศ. เป็นแกนหลักหนึ่ง ในการขับเคลื่อนการศึกษาไทย ซึ่งเห็นว่ามีความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะในเรื่องของงบประมาณเกี่ยวกับการจัดหาบุคลากรที่ต้องมีความเชี่ยวชาญเฉพาะ และไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่าย ในการจัดทำฐานข้อมูล การตรวจ และการประมวลผลคะแนนการทดสอบทุกประเภท รวมทั้งการปรับปรุงระบบ เทคโนโลยี และอุปกรณ์ที่จำเป็น นอกจากนี้ ตนยังเป็นห่วงเกี่ยวกับการแฮ็กข้อมูลในระบบ หากในอนาคต สทศ. มีการใช้ระบบคอมพิวเตอร์ หรือ AI มาใช้สร้างข้อสอบ ตรวจให้คะแนน และรายงานผลมากขึ้น จึงอยากฝาก สทศ. ให้ช่วยดูแลและบริหารจัดการการดำเนินงาน ไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้ตามมา

“ทั้งนี้ ขอชื่นชมผู้บริหารและบุคลากรทุกท่านจาก สทศ. ที่สามารถขับเคลื่อนงานของ สทศ. ให้ออกมาอย่างดี ในช่วงปีที่ผ่านมา ภายใต้การบริหารงบประมาณที่ได้รับมาจำกัด ตนเองคงไม่ได้มอบนโยบายใด เพราะเห็นว่า สทศ. ทำดีอยู่แล้ว แต่ให้สัญญาว่าจะช่วยเหลือและให้ความร่วมมือในทุก ๆ ด้านแก่ สทศ. เพื่อการพัฒนา และทำให้หน่วยงานเดินทางต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น” รมช.ศธ. กล่าว

ประชาสัมพันธ์ สร.ศธ. / ข่าว-ภาพ

ไขความลับทางพันธุกรรมที่ทำให้ตุ่นหนูไร้ขนอายุยืนกว่าหนูทั่วไปกว่าสิบเท่า

ที่มาของภาพ, Washington Post via Getty Images

• • Author, วิกตอเรีย กิลล์
  • Role, ผู้สื่อข่าววิทยาศาสตร์ บีบีซีนิวส์

• เมื่อ 4 ชั่วโมงที่แล้ว

พวกมันคือสัตว์ฟันแทะที่อาศัยอยู่ใต้ดินและมีรูปร่างประหลาด ไร้ขน ดูคล้ายไส้กรอกที่มีฟัน และล่าสุด พวกมันยังได้เผยความลับทางพันธุกรรมของการมีอายุยืนยาวออกมา

งานวิจัยใหม่เกี่ยวกับตุ่นหนูไร้ขนสุดแปลกนี้พบว่า สัตว์ชนิดนี้ได้วิวัฒนาการกลไกซ่อมแซมสารพันธุกรรมหรือดีเอ็นเอของตนเอง ซึ่งอาจอธิบายได้ว่า ทำไมพวกมันถึงมีอายุยืนขนาดนั้น

ตุ่นหนูใต้ดินเหล่านี้มีอายุขัยสูงสุดเกือบ 40 ปี ถือเป็นสัตว์ฟันแทะที่มีอายุยืนยาวที่สุดในโลก

ผลการค้นพบใหม่นี้ ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Science ยังอาจช่วยอธิบายได้ด้วยว่า ทำไมตุ่นหนูไร้ขนจึงต้านทานโรคที่เกี่ยวข้องกับความชราได้หลากหลายชนิด

ตุ่นหนูไร้ขนมีภูมิต้านทานต่อโรคมะเร็ง การเสื่อมของสมองและไขสันหลัง รวมถึงโรคข้ออักเสบ นี่จึงทำให้นักวิทยาศาสตร์จำนวนมากอยากเข้าใจมากขึ้นว่า ร่างกายของพวกมันทำงานอย่างไร

การศึกษานี้นำโดยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยถงจี้ นครเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน โดยมุ่งเน้นไปที่การซ่อมแซมดีเอ็นเอ ซึ่งเป็นกระบวนการตามธรรมชาติในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต

เมื่อสายดีเอ็นเอซึ่งเป็นหน่วยพื้นฐานของพันธุกรรมเกิดความเสียหาย ร่างกายจะใช้สายดีเอ็นเอที่ยังไม่เสียหายอีกเส้นหนึ่งเป็นต้นแบบในการซ่อมแซม

หัวใจสำคัญของงานวิจัยนี้อยู่ที่โปรตีนชนิดหนึ่งซึ่งมีบทบาทในกระบวนการตรวจจับและซ่อมแซมความเสียหายของดีเอ็นเอ

เมื่อเซลล์หนึ่ง ๆ ตรวจพบความเสียหาย มันจะสร้างโปรตีนที่ชื่อว่า “c-GAS” ซึ่งทำหน้าที่หลายอย่าง แต่สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์สนใจคือ ในมนุษย์ โปรตีนชนิดนี้กลับ “รบกวน” กระบวนการเชื่อมต่อสายดีเอ็นเอกลับคืนเข้าด้วยกัน ทำให้การซ่อมแซมเกิดได้ไม่สมบูรณ์

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการรบกวนดังกล่าวอาจส่งให้เกิดโรคมะเร็งและทำให้อายุสั้นลง

ทว่าในตุ่นหนูไร้ขน ทีมวิจัยกลับพบว่า โปรตีนชนิดเดียวกันนี้ทำหน้าที่ตรงข้าม พวกมันช่วยให้ร่างกายซ่อมแซมสายดีเอ็นเอได้ดีขึ้น และช่วยคงความสมบูรณ์ของรหัสพันธุกรรมในแต่ละเซลล์เอาไว้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ที่มาของภาพ, Chicago Tribune via Getty Images

ศาสตราจารย์กาเบรียล บัลมัส ผู้เชี่ยวชาญด้านการซ่อมแซมดีเอ็นเอและความชราจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์กล่าวว่า การค้นพบครั้งนี้น่าตื่นเต้นมาก และเป็นเพียง “ยอดของภูเขาน้ำแข็ง” เท่านั้น เมื่อพูดถึงการทำความเข้าใจว่า เหตุใดตุ่นหนูไร้ขนจึงมีอายุยืนยาวเป็นพิเศษ

“คุณอาจมองว่า cGAS เป็นเหมือนชิ้นเลโก้ [ตัวต่อ] ทางชีววิทยา [พวกมัน] มีรูปร่างพื้นฐานเหมือนกันทั้งในมนุษย์และตุ่นหนูไร้ขน แต่ในเวอร์ชันของตุ่นหนูนั้น ข้อต่อบางส่วนกลับด้าน ทำให้มันสามารถประกอบขึ้นเป็นโครงสร้างและทำหน้าที่ที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง” เขากล่าว

ศ.บัลมัสอธิบายว่า ตลอดช่วงเวลาหลายล้านปีของวิวัฒนาการ ตุ่นหนูไร้ขนดูเหมือนจะปรับเปลี่ยนเส้นทางเดิม ๆ และ “ใช้มันให้เป็นประโยชน์”

“การค้นพบครั้งนี้นำไปสู่คำถามพื้นฐานหลายข้อ ได้แก่ วิวัฒนาการทำอย่างไรถึงปรับเปลี่ยนให้โปรตีนเดียวกันทำงานกลับด้านได้ อะไรที่เปลี่ยนไป และนี่เป็นกรณีเฉพาะของตุ่นหนูไร้ขน หรือเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบวิวัฒนาการที่กว้างกว่านั้น”

ที่สำคัญที่สุดที่นักวิทยาศาสตร์ต้องการรู้คือ พวกเขาจะเรียนรู้อะไรจากตุ่นหนูเหล่านี้เพื่อพัฒนาสุขภาพของมนุษย์และยืดอายุคุณภาพชีวิตเมื่อแก่ชราได้หรือไม่

“ผมคิดว่าถ้าเราสามารถย้อนรอยทางชีววิทยาของตุ่นหนูไร้ขนได้” ศ.บัลมัสกล่าว “เราอาจจะสามารถนำความรู้ดังกล่าวมาปรับใช้ในการรักษาที่จำเป็นสำหรับสังคมผู้สูงอายุได้ในอนาคต”