Author: ข่าวกรุงเทพฯ

เมื่อหลายฝ่ายมองว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ เป็นแค่พิธีกรรม และผู้ที่ได้จำนวนสส.มากที่สุด ใช่ว่าจะได้เป็นรัฐบาลเสมอไป ทำให้เกิดการวิเคราะห์สูตรรัฐบาลผสมกันในหลากหลายรูปแบบ โดยสูตรแรกที่น่าจะเป็นไปได้คือ การรวมกันของ พรรคภูมิใจไทย พรรคเพื่อไทย และพรรคกล้าธรรม โพสต์ทูเดย์ จับตานโยบายเศรษฐกิจแต่ละพรรค พบว่าทั้ง 3 พรรคการเมืองใหญ่ มีนโยบายที่คล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะเรื่องการแก้ปัญหาหนี้ทั้งระบบ

พรรคภูมิใจไทย ลดค่าครองชีพ แก้หนี้ครัวเรือน 

พรรคภูมิใจไทย มาพร้อมสโลแกน “พูดแล้วทำพลัส” โดยต้องการกลับมาเป็นรัฐบาลเพื่อสานต่อนโยบายที่ค้างไว้ในการพลิกฟื้นเศรษฐกิจโดยมีเป้าหมายใหญ่ของแผน 4 ปี คือการผลักดันให้เศรษฐกิจไทยเติบโต ไม่ต่ำกว่า 3% หรือ 3%Plus อย่างยั่งยืน ยกระดับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ดูแลประชาชนกว่า 13 ล้านคน เสริมด้วยโครงการคนละครึ่งพลัส และมาตรการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” แก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน

ลดค่าครองชีพโดยตรงด้วยการตรึงค่าไฟฟ้าครัวเรือนรายย่อยไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย สำหรับผู้ใช้ไฟไม่เกิน 200 หน่วยแรก ขณะเดียวกันรัฐบาลได้ผลักดัน-สร้างความมั่นคงทางการเงินระยะยาว ด้วยการส่งเสริมการออมเงิน ผ่านพันธบัตรออม Plus และบัญชีออมส่วนบุคคล (TISA) ที่ใช้ลดหย่อนภาษีได้

สำหรับภาคธุรกิจ โดยเฉพาะผู้ประกอบการ SME ไทย จะได้รับการสนับสนุนด้วยเงินทุนดอกเบี้ยต่ำ การค้ำประกันรวดเร็ว และสิทธิพิเศษในการเข้าถึงงานภาครัฐ เป้าหมายเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน

นอกจากนี้ยังตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการลงทุนเป็น 30% ของ GDP ในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต เช่น EV, AI และ Wellness ผ่านกองทุน Thailand Future Fund โดยไม่เพิ่มหนี้สาธารณะ

พรรคเพื่อไทย ชูรีเซ็ตหนี้ทั้งระบบ

พรรคเพื่อไทย เสนอแนวทางแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง มุ่งลดภาระค่าครองชีพและแก้ปัญหาหนี้อย่างยั่งยืน ตั้งแต่การรีเซ็ตหนี้ทั้งระบบ การฟื้นความมั่นคงทางการคลัง ไปจนถึงนโยบายบริการพื้นฐาน เช่น รถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย และ Digital Wallet ภายใต้เป้าหมายเพิ่มรายได้ ลดหนี้ และสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระยะยาว

มาพร้อมแนวคิด “สร้างโอกาส ล้างหนี้ มีกิน” โดยมีแนวคิดนโยบายเศรษฐกิจ 10 ด้าน อาทิ การสร้างสมดุลทางเศรษฐกิจ (การลดการขาดดุลงบประมาณและวินัยทางการคลัง) การกระตุ้นดีมานด์ของประชาชน การปลดหนี้ การลงทุนโดยรัฐเป็นตัวนำ การสร้างรายได้จากทรัพย์สินรัฐ การพัฒนาทุนมนุษย์ การเปลี่ยนสถานะของรัฐจากควบคุมเป็นบริการ การยกระดับเศรษฐกิจให้มีมูลค่าสูง ลดสัดส่วนของเศรษฐกิจนอกระบบ และลดค่าครองชีพประชาชน นอกจากนั้นยังมีเรื่องรถไฟฟ้า 20บาทตลอดสาย หวยเกษียณ และการพักหนี้เกษตรกร

พรรคกล้าธรรม ปรับโครงสร้างหนี้ ลดดอกเบี้ยเป็นธรรม

นโยบายเศรษฐกิจของพรรคกล้าธรรม มาพร้อมแนวคิด “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง”โดยเฉพาะคนตัวเล็กของประเทศ ด้วยการแก้หนี้ให้คนไทยทั้งระบบ ปรับโครงสร้างหนี้ ลดดอกเบี้ยอย่างเป็นธรรม ให้ประชาชนตั้งหลักใหม่ได้จริง จัดตั้ง “ธนาคารของประชาชน” และสหกรณ์กลางครูเพื่อรวมหนี้ปรับโครงสร้างหนี้และลดดอกเบี้ย เกษตรกรเปลี่ยนที่ดิน ส.ป.ก. เป็นโฉนดเพื่อการเกษตรเพื่อให้เกษตรกรเข้าถึงแหล่งทุนได้ง่ายขึ้น เปิดโอกาสให้คนทำมาหากินรายย่อย เข้าถึงสินเชื่อในระบบ ไม่ต้องพึ่งหนี้นอกระบบ ไม่ถูกเอาเปรียบ

จีนก้าวเข้าสู่ปี 2569 ด้วยข่าวดีอย่างการบรรลุข้อตกลงการค้ากับสหรัฐ แต่ในภาพรวมจีนยังคงตกอยู่ในที่นั่งลำบาก เพราะประเทศในยุโรป และลาตินอเมริกาเริ่มขู่ว่าจะตั้งกำแพงภาษีใส่จีนเช่นกัน เนื่องจากกังวลว่าสินค้าจีนที่ราคาถูก และมีปริมาณมหาศาลจะเข้าไปทำลายอุตสาหกรรมในท้องถิ่นของพวกเขา

ขณะเดียวกัน ปัญหาภายในประเทศเองก็ยังไม่คลี่คลาย ทั้งตลาดอสังหาริมทรัพย์ที่ยังไม่ฟื้นตัว และตัวเลขการลงทุนในภาคส่วนสำคัญที่ส่อแววลดลงเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 3 ทศวรรษ และนี่คือ 5 ประเด็นสำคัญที่ควรจับตาดูในเศรษฐกิจจีนในปีนี้

เสี่ยงปรับเป้า GDP ปี 69 

ในปี 2568 ที่ผ่านมา จีนทำผลงานได้ตามเป้าหมาย GDP ที่ตั้งไว้ 5% โดยในช่วง 9 เดือนแรกเศรษฐกิจขยายตัวได้ถึง 5.2% ซึ่งถือว่าเป็นการรักษามาตรฐานเดิมที่จีนพยายามตั้งเป้าไว้ที่ “ประมาณ 5%” ติดต่อกันมาตลอด 3 ปีล่าสุด

สำหรับเป้าหมายของปี 2569 นั้น เราจะเห็นความชัดเจนของเป้าหมายเศรษฐกิจจากการประกาศในประชุมสมัชชาประชาชนแห่งชาติช่วงเดือนมี.ค.นี้ 

แม้นักเศรษฐศาสตร์หลายคนจะมองว่ารัฐบาลน่าจะตั้งเป้าไว้ที่ 5% เหมือนเดิม แต่ผู้เชี่ยวชาญจาก Pictet Wealth Management วิเคราะห์ว่ามีความเป็นไปได้ที่จีนจะปรับเป้าลงมาอยู่ในช่วง 4.5% – 5% เพื่อให้ยังสอดคล้องกับแผนระยะยาวที่ตั้งเป้าจะเพิ่มรายได้ประชากรให้เป็น 2 เท่าภายในปี 2578

ในมุมมองของนักวิเคราะห์จากผลสำรวจของนิกเคอิเอเชียคาดการณ์ว่าเศรษฐกิจจริงของจีนในปีนี้จะเติบโตอยู่ที่ประมาณ 4.5% ซึ่งสะท้อนถึงการคาดการณ์ที่ระมัดระวังมากขึ้นท่ามกลางปัจจัยลบต่างๆ

นอกจากนี้ ปีนี้ยังเป็นจุดเริ่มต้นของ “แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 15” ซึ่งเป็นแผนแม่บทสำคัญ 5 ปีของประเทศ โดยรัฐบาลเน้นย้ำว่าการเติบโตต้องอยู่ใน “ระดับที่เหมาะสม” และต้องเน้นไปที่การกระตุ้นให้ภาคครัวเรือนออกมาจับจ่ายใช้สอยให้มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

แต่โจทย์ที่หินที่สุดคือ รัฐบาลจะหยุดวิกฤติอสังหาริมทรัพย์ที่ยอดขายดิ่งลงเหวได้หรือไม่ 

นักวิเคราะห์มองว่ายอดขายน่าจะยังลดลงต่อเนื่อง เพราะปัจจุบันมีบ้านค้างสต๊อกล้นตลาด และต้องใช้เวลาขายระบายของนานถึง 27.4 เดือน  เพราะขนาดบริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง China Vanke ยังต้องขอเจรจายืดหนี้พันธบัตรออกไป 

ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นของผู้บริโภคยังติดลบ อยู่ที่ 89 จากเกณฑ์ปกติ 100 แสดงให้เห็นว่าคนจีนส่วนใหญ่ยังมองเศรษฐกิจในแง่ร้าย

สรุปสั้นๆ คือ แม้จะมีแผนใหม่ และเป้าหมายเศรษฐกิจที่ดูดี แต่ในความเป็นจริงเศรษฐกิจจีนในปี 2569 ยังคงต้องวิ่งฝ่าอุปสรรคใหญ่หลายด้าน

ภูมิรัฐศาสตร์กดดัน ‘ส่งออก‘ จีนเปลี่ยนทิศ

แม้จะมีเสียงกังวลเรื่องสงครามภาษีจากฝั่งประธานาธิบดี “โดนัลด์ ทรัมป์” แต่ภาคการส่งออกของจีนก็ยังพิสูจน์ให้เห็นว่ายังแข็งแกร่ง โดยในช่วงปลายปีที่แล้ว ยอดส่งออกเติบโตขึ้น 5.4% และด้วยยอดการนำเข้าที่ลดลง จึงทำให้จีนทำสถิติ “เกินดุลการค้า” สูงเป็นประวัติการณ์ถึง 1 ล้านล้านดอลลาร์

กลยุทธ์สำคัญของจีนคือ การ “เปลี่ยนตลาด” เมื่อยอดขายในสหรัฐลดลง จีนก็หันไปบุกตลาดในยุโรป เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และแอฟริกาแทน 

ปัจจุบันจีนกลายเป็นซัพพลายเออร์รายใหญ่ในกลุ่มอุปกรณ์อุตสาหกรรมและชิ้นส่วนต่างๆ โดยใช้ “อาวุธด้านราคา” ที่รุนแรง ซึ่งข้อมูลระบุว่าราคาสินค้าส่งออกของจีนถูกลงกว่า 20% นับตั้งแต่ปี 2565 ทำให้คู่แข่งสู้ได้ยากมาก

การที่ทรัมป์มีกำหนดการจะมาเยือนจีนในเดือนเม.ย. ที่จะถึงนี้ อาจช่วยผ่อนคลายความตึงเครียดทางการค้ากับสหรัฐได้บ้าง แต่ความท้าทายที่แท้จริงคือ แรงต้านจากประเทศอื่นๆ ที่เริ่มทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งจีนต้องหาทางรับมือให้ได้หากต้องการรักษาการเติบโตนี้ไว

ยกตัวอย่างเช่น เม็กซิโกที่เริ่มเก็บภาษีนำเข้ารถยนต์จากจีนสูงถึง 50% หรือท่าทีจากฝรั่งเศสที่ส่งสัญญาณเตือนว่า จีนต้องเร่งแก้ปัญหาการผลิตที่ล้นเกิน และเน้นขายแต่ของถูกไปทั่วโลก ไม่อย่างนั้นยุโรปก็อาจไม่มีทางเลือกนอกจากจะต้องใช้มาตรการกีดกันทางการค้าที่รุนแรงขึ้นเพื่อปกป้องตัวเอง

Goldman Sachs มองโลกในแง่ดีว่าการส่งออกจะยังโตได้ 5-6% ต่อปี แต่ในทางกลับกัน JP Morgan เตือนว่าการส่งออกอาจเริ่ม “แผ่วลง” เมื่อเข้าสู่ปี 2569 เพราะแรงกดดันจากความขัดแย้งทางการค้าที่สะสมมานาน

จีนยังมุ่งเป้า ‘กระตุ้นการใช้จ่าย’ อยู่หรือไม่ ?

แม้ว่าจีนจะประกาศให้การกระตุ้นการใช้จ่ายในประเทศเป็นเรื่องสำคัญอันดับต้นๆ แต่หลายฝ่ายมองว่าเราอาจจะไม่ได้เห็นมาตรการช่วยเหลือแบบชุดใหญ่ไฟกระพริบอย่างที่หลายคนคาดหวังไว้

สัญญาณนี้ดูได้จากถ้อยคำของเจ้าหน้าที่ระดับสูงเมื่อเดือนธ.ค.ที่ผ่านมา ที่ยังคงใช้คำเดิมๆ คือเน้นการใช้นโยบายการเงินแบบ “ผ่อนคลายปานกลาง” และการคลังแบบ “เชิงรุก” โดยเน้นย้ำเรื่องการรักษาความสมดุลของงบประมาณ มากกว่าการประกาศทุ่มงบจนขาดดุลมหาศาลเหมือนที่เคยทำในอดีต

ผู้เชี่ยวชาญจาก Macquarie มองว่า รัฐบาลจีนในปัจจุบันค่อนข้างพอใจกับสถานการณ์ที่เป็นอยู่ และไม่ได้รู้สึกว่ามีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจแรงๆ เพื่ออัดฉีดเงินเข้าสู่ระบบในตอนนี้

ในด้านงบประมาณ กระทรวงการคลังได้เตรียมเงินไว้ประมาณ 6.25 หมื่นล้านหยวนเพื่อสนับสนุนโครงการ “เก่าแลกใหม่” (Trade-in) สำหรับสินค้าอุปโภคบริโภค 

อย่างไรก็ตาม งบประมาณส่วนนี้กลับลดลงเมื่อเทียบกับปี 2568 ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่ารัฐบาลอาจต้องหาทางกระตุ้นการใช้จ่ายในภาค “บริการ” แทน เพราะคนส่วนใหญ่เพิ่งจะแห่ซื้อสมาร์ตโฟน และรถยนต์ใหม่ตามโครงการไปก่อนหน้านี้แล้ว

หนึ่งในนโยบายที่น่าสนใจ และหาดูได้ยากในจีน คือ การเริ่มแจกเงินสดโดยตรงให้กับครอบครัวที่มีบุตร ซึ่งสูงสุดประมาณ 17,000 บาทต่อปี เพื่อช่วยค่าครองชีพ นอกจากนี้นักเศรษฐศาสตร์ยังคาดว่าธนาคารกลางจีนจะมีการปรับลดอัตราดอกเบี้ยลงอีก เพื่อจูงใจให้เกิดการกู้ยืมและลงทุน

เป็นไปได้ว่าในปีนี้ เราจะยังไม่เห็นการหว่านเงินครั้งใหญ่ แต่จะเป็นการใช้มาตรการ “แบบเจาะจงเป้าหมาย” เฉพาะกลุ่มที่รัฐต้องการกระตุ้นจริงๆ เท่านั้นครับ

เดินหน้าแผนแก้ปัญหา ‘กำลังผลิตล้น‘ ตลาด

ในปีที่ผ่านมา จีนได้เริ่มแคมเปญเพื่อสู้กับ “ภาวะเงินฝืด” โดยหวังจะหยุดสงครามตัดราคาที่รุนแรงเกินไป ซึ่งแม้ว่าราคาสินค้าที่ผู้บริโภคซื้อจะเริ่มกระเตื้องขึ้นบ้างในเดือนพ.ย. แต่ฝั่ง “ราคาหน้าโรงงาน” (PPI) กลับย่ำแย่ เพราะตัวเลขยังคงติดลบต่อเนื่องมานานกว่า 3 ปีแล้ว ซึ่งสะท้อนว่าผู้ผลิตยังคงต้องยอมขายของในราคาที่ถูกลงเรื่อยๆ

สิ่งที่เห็นได้ชัดคือ จีนไม่มีแผนที่จะลดแรงส่งในการผลิตลงเลย ล่าสุดรัฐบาลเพิ่งประกาศตั้งกองทุนยักษ์ใหญ่ 3 กองทุน โดยมีงบประมาณกองทุนละ 5 หมื่นล้านหยวนเพื่ออัดฉีดเงินเข้าสู่กลุ่มเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ชิปเซมิคอนดักเตอร์, AI, เทคโนโลยีชีวภาพ และพลังงานสะอาด ซึ่งเป็นการยืนยันว่าจีนจะยังคงเดินหน้าผลิตสินค้าไฮเทคออกมาเป็นจำนวนมากต่อไป

รัฐบาลพยายามแก้ปัญหาแบบ “เจาะจงเฉพาะจุด” ที่มีสินค้าล้นตลาดรุนแรงเพื่อไม่ให้กระทบภาพรวมเศรษฐกิจ 

ตัวอย่างที่น่าสนใจคือ การตั้งกองทุนขึ้นมาเพื่อ “กวาดซื้อแผงโซลาร์เซลล์” ที่ค้างสต็อกอยู่มหาศาล เพื่อช่วยพยุงราคาในตลาดไม่ให้ดิ่งลงไปมากกว่านี้

อย่างไรก็ตาม นักเศรษฐศาสตร์จาก Societe Generale มองว่าความสำเร็จนี้อาจเกิดได้แค่กับอุตสาหกรรมต้นน้ำ เช่น ผู้ผลิตวัตถุดิบ แต่สำหรับกลุ่มปลายน้ำที่เน้นผลิตสินค้าสำเร็จรูปนั้นจะควบคุมได้ยากมาก เพราะมีบริษัทเอกชนรายย่อยจำนวนมหาศาลที่ยากจะควบคุมการผลิต

อย่างไรก็ตาม มีความเป็นไปได้ยากที่มาตรการนี้จะแก้ปัญหาของล้นตลาดได้สำเร็จ เพราะจีนยังคงเน้นปั๊มการผลิตในเทคโนโลยีใหม่ๆ ออกมาอย่างต่อเนื่องนั่นเอง

‘สีจิ้น ผิง’ มองข้ามเครื่องจักรการลงทุนสนิมเกาะ 

ปัจจุบันการลงทุนในสินทรัพย์ถาวรของจีนมีแนวโน้มลดลงเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1989 โดยในช่วงปี 2025 ที่ผ่านมาหดตัวลง 2.6% ซึ่งตัวการหลักคือ “ภาคอสังหาริมทรัพย์” ที่ดิ่งลงถึง 16% แม้แต่การลงทุนในโรงงานและโครงสร้างพื้นฐานที่เคยรุ่งเรืองก็เริ่มแผ่วลง 

นอกจากนี้ ยอดการขอสินเชื่อยังโตต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ สะท้อนว่าภาคธุรกิจไม่มีความต้องการกู้เงินไปลงทุนต่อ ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์บางส่วนมองว่าตัวเลขที่ลดลงฮวบอาจเกิดจากการปรับวิธีการคำนวณข้อมูลใหม่ 

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลจีนเองก็ยอมรับว่าสถานการณ์นี้น่ากังวล และให้คำมั่นว่าจะต้องหยุดสถานการณ์นี้ให้ได้ โดยจะหันไปเน้นสร้าง “โครงสร้างพื้นฐานเพื่อการบริโภค” แทน เช่น ที่จอดรถ สถานีชาร์จรถไฟฟ้า รวมถึงการลงทุนในระบบดูแลผู้สูงอายุและเด็ก เพื่อดึงดูดเม็ดเงินใหม่ๆ เข้าสู่ระบบ

นอกจากนี้ จีนยังมีแผนอัดฉีดเงินผ่าน “เครื่องมือทางการเงินตามนโยบาย” อีก 5 แสนล้านหยวน จากธนาคารเพื่อการพัฒนาต่างๆ เพื่อกระตุ้นภาคการก่อสร้าง ซึ่งนักวิเคราะห์คาดว่าอาจจะมีการระดมทุนรอบใหม่เพิ่มเติมในปีนี้อีก เพื่อประคองไม่ให้ตัวเลขการลงทุนติดลบไปมากกว่านี้

อย่างไรก็ตาม ในสุนทรพจน์วันขึ้นปีใหม่ที่ผ่านมา ประธานาธิบดี “สี จิ้นผิง” กลับเลี่ยงที่จะพูดถึงวิกฤติอสังหาริมทรัพย์หรือความเชื่อมั่นที่หายไปของประชาชน แต่เลือกที่จะเน้นย้ำถึงความสำเร็จด้านเทคโนโลยีอย่าง AI และการผลิตชิปแทน ซึ่งสะท้อนว่ารัฐบาลพยายามเบี่ยงความสนใจไปที่เศรษฐกิจยุคใหม่

แม้จีนจะพยายามอัดฉีดเงินในด้านอื่น แต่ตราบใดที่ภาคอสังหาริมทรัพย์ยังไม่ฟื้นตัว การจะหยุดไม่ให้ตัวเลขการลงทุนโดยรวมลดลงก็ยังเป็นเรื่องที่ท้าทาย

อ้างอิง Nikkei Asia

พิสูจน์อักษร….สุรีย์  ศิลาวงษ์

นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ทิศทางเศรษฐกิจในปี 2569 มีความท้าทายด้วยปัจจัยกดดันหลายเรื่อง เบื้องต้นปัจจัยกดดันที่ยังต้องติดตามอย่างใกล้ชิด ได้แก่ เรื่องความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนที่มีแนวโน้มแข็งค่า ความท้าทายในการจัดเก็บรายได้รัฐให้เป็นไปตามเป้าหมาย และความล่าช้าในกระบวนการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 อย่างน้อย 3 เดือน 

โดยสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) มีการประมาณการว่าเศรษฐกิจจะขยายตัวที่ชะลอลงอยู่ในช่วง 1.5-2.5% หรือค่ากลางที่ 2.0% ซึ่งเป็นตัวเลขที่ท้าทายแต่เป็นไปได้ โดยมีปัจจัยหนุนสำคัญในช่วงออกสตาร์ทไตรมาสแรกของปี คือเม็ดเงินจากการเลือกตั้ง

ทั้งนี้ เศรษฐกิจไทยจะได้รับอานิสงส์จากเม็ดเงินมหาศาลที่จะไหลเวียนเข้าสู่ระบบ ทั้งเงินในระบบและเงินนอกระบบจากการรณรงค์หาเสียง ซึ่งจะเป็นแรงส่งสำคัญให้เศรษฐกิจเดินหน้าไปได้ในช่วงรอยต่อทางการเมือง

ขณะที่ในมิติของการจัดตั้งรัฐบาล เชื่อมั่นว่าฉากทัศน์การเมืองรอบนี้จะกระชับและรวดเร็ว เนื่องจากขั้วอำนาจทางการเมืองมีความชัดเจน แตกต่างจากในอดีตที่อาจเกิดภาวะยืดเยื้อ แม้จะมีความเสี่ยงจากเหตุการณ์ไม่คาดฝันบ้าง แต่ก็คาดว่าจะไม่กระทบต่อภาพรวมมากนัก

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่เป็นความเสี่ยงสำคัญช่วงปลายปีจาก ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 มีโอกาสสูงที่จะล่าช้าออกไปอย่างน้อย 3 เดือน ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ไม่เป็นผลดีต่อการเบิกจ่ายและการลงทุนภาครัฐ

นอกจากนี้ การวางเป้าหมายรายได้รัฐบาลสุทธิในปี 2569 ที่ตั้งไว้ 2.92 ล้านล้านบาท ซึ่งขยายเพิ่มขึ้นถึง 3.5% ยังต้องเผชิญกับปัจจัยกดดันจากสมมติฐานทางเศรษฐกิจโลกและอัตราแลกเปลี่ยนที่คาดการณ์ไว้ที่ระดับ 34.0 บาทต่อดอลลาร์ ซึ่งหากค่าเงินมีความผันผวนย่อมส่งผลกระทบต่อการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากการนำเข้าและรายได้จากหน่วยงานต่างๆ รวมถึงต้นทุนและความเสี่ยงในการบริหารหนี้สาธารณะ

ย้ำข้อจำกัดพื้นที่การคลัง

ทั้งนี้ อีกหนึ่งประเด็นที่น่ากังวลจากนโยบายหาเสียงของพรรคการเมืองที่เริ่มโหมโรงออกมา อาทิ การแจกเงิน หรือการล้างหนี้โดยไม่ติดเครดิตบูโร ซึ่งเสี่ยงที่จะทำไม่ได้จริง และอาจเกินขีดความสามารถทางการคลัง เนื่องจากทรัพยากรในปีนี้ที่มีจำกัด

“หน้าที่ของกระทรวงการคลังคือ การพูดความจริงกับรัฐบาล ว่าประเทศยังเหลือพื้นที่ในการก่อหนี้ได้อีกมากน้อยเพียงใด หากไม่มีเม็ดเงินรองรับ นโยบายเหล่านี้ก็ไม่สามารถดำเนินการได้จริง หรือหากฝืนทำก็จะเกิดปัญหาคาราคาซัง เราต้องใช้เงินอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ใช่แค่ใส่เม็ดเงินกระตุ้นให้เศรษฐกิจโตเพียงอย่างเดียว” นายลวรณ กล่าว

ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับพื้นที่ทางการคลัง (Fiscal Space) ที่เริ่มจำกัด กระทรวงการคลังจำเป็นต้องเดินหน้าตาม แผนการคลังระยะปานกลางปีงบประมาณ 2570-2573 อย่างเข้มข้น โดยมีเป้าหมายปรับลดการขาดดุลการคลังให้อยู่ในระดับไม่เกิน 3.0% ของ GDP ภายในปี 2572

เตรียมแผนปฏิรูปรายได้

กระทรวงการคลังพร้อมเดินหน้าการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ โดยการนำระบบงานดิจิทัลและ Big Data มาใช้เพื่อขยายฐานภาษีและเพิ่มความแม่นยำในการตรวจสอบรายบุคคลและผู้ประกอบการ รวมทั้งการใช้ประโยชน์จากฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Data Lake) ของกระทรวงการคลังเพื่อรวบรวมและเชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและขยายฐานในการจัดเก็บรายได้ให้ครบถ้วน รวมถึงช่วยออกแบบ วิเคราะห์ และประเมินผลนโยบายการคลัง

โดยทบทวนกฎหมายลำดับรองและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการบริหารการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต รวมถึงรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวข้อง และนำเทคโนโลยีมาใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารการจัดเก็บภาษี

รวมทั้งการขยายฐานภาษี โดยจะมีการดำเนินการตรวจสอบภาษีเชิงรุกเพื่อขยายฐานผู้เสียภาษีให้ครอบคลุมถึงผู้ประกอบการนอกระบบภาษีและผู้ประกอบการรายใหม่ สร้างแรงจูงใจให้ผู้ที่อยู่นอกระบบภาษีเข้าสู่ระบบภาษี โดยนำเทคโนโลยีสมัยใหม่และการบูรณาการข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาใช้ในการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินความถูกต้องของการชำระภาษี

ปรับ VAT เป็น 10% ภายในปี 73

นอกจากนี้ กระทรวงการคลังยังมีการเตรียมแผนปฏิรูปโครงสร้างภาษี ไว้รอรัฐบาลชุดใหม่ โดยเฉพาะประเด็นการปรับขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ซึ่งมีแนวคิดว่าหากเศรษฐกิจแข็งแรงพอ จะมีการปรับทยอยปรับขึ้นอัตราภาษี 1.5% จาก 7% เป็น 8.5% เพื่อให้จบที่อัตรา 10% ภายในปี 2573 โดยจะมีการนำรายได้ส่วนเพิ่มจากการจัดเก็บ VAT มาจัดสวัสดิการดูแลกลุ่มเปราะบางอย่างตรงจุดเพื่อดูแลอาทิ มาตรการลดค่าครองชีพ การเติมเงินในบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

ทั้งนี้ ปรับโครงสร้างภาษีจะต้องดำเนินการให้เหมาะสมกับบริบททางเศรษฐกิจในปัจจุบัน เพื่อสร้างความยั่งยืนทางการคลังและความเป็นธรรมแก่ประชาชนในทุกกลุ่มรายได้ ให้มีการกระจายภาระภาษีอย่างเหมาะสม

รวมถึงการทบทวนมาตรการที่ทำให้รัฐบาลสูญเสียรายได้โดยให้คงเหลือไว้เฉพาะเท่าที่จำเป็น ปรับปรุงวิธีการคำนวณภาษี มาตรการลดหย่อน และการยกเว้นภาษีบางประเภท