Author: ข่าวกรุงเทพฯ

ในการหาเสียงเลือกตั้งของพรรคการเมืองต่างๆ เชื่อว่าประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ต่างรอนโยบายที่ตรงใจ โดยเฉพาะในช่วงที่เศรษฐกิจค่อนข้างซบเซา นโยบายการเพิ่มเงินในกระเป๋าถือเป็นอีกนโยบายที่หลายคนจับตามอง ว่าพรรคไหนจะกำหนดนโยบายแบบใด

ล่าสุด เป็นที่ถกเถียงกันอย่างกว้างขวาง ภายหลังพรรคเพื่อไทย ปล่อยนโนบาย “เศรษฐีเงินล้าน” ในช่วงโค้งสุดท้ายของการเลือกตั้ง 2569 เพื่อหวังดึงคนเข้าระบบฐานข้อมูล เพิ่มรายได้ให้รัฐ

แม้จะสร้างเสียงฮือฮาให้กับประชาชน แต่อีกมุมหนึ่งก็มีคนไม่เห็นด้วย หนึ่งในนั้นคือ นายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์  โดยนายกรณ์ ได้โพสต์ลงในสื่อสังคมออนไลน์ ระบุว่า “หลายวันที่ผ่านมาผมเจอคุณจุลพันธุ์อยู่หลายเวที  น้องเขาบอกหลายครั้งว่าจะประกาศนโยบายทีเด็ดออกมาคืนนี้ที่เวทีพารากอน  ผมก็อุตส่าห์ตั้งใจรอดูว่าจะเปิดตัวนโยบายอะไรที่จะเป็นประโยชน์ต่อบ้านเมือง แต่สุดท้ายก็คือการเอาเงินภาษีมาแจกอีกเช่นเคย และแจกแบบน่าเกลียดมากเพราะผลทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างเก่งเป็นศูนย์

รอบนี้ผมตั้งใจหลีกเลี่ยงการวิพากษ์วิจารณ์นโยบายพรรคอื่นมาตลอด  ตั้งใจปล่อยให้ประชาชนพิจารณากันเอง แต่นโยบายสุ่มแจกวันละ 9 ล้านบาทนี่น่าผิดหวังจริงๆ  นอกจากสิ้นเปลืองแล้ว วิธิการ ‘สุ่มเลือก’ จากกลุ่มต่างๆ ก็ขาดความโปร่งใสอย่างสิ้นเชิง สุดท้ายผมจะไม่แปลกใจว่าผู้ได้รับเงินจะเป็นหัวคะแนนหรือพรรคพวกของเพื่อไทย ก่อนหน้านี้ผมเห็นเพื่อไทยพยายามเปลี่ยน look ใหม่ด้วยมาดวิชาการของ ดร.ยศชนัน ผมก็นึกว่าเพื่อไทยอาจจะเปลี่ยนจริง  แต่แล้วก็ยังเหมือนเดิม เอาเงินภาษีมาแจกแบบไม่มียางอาย ไร้เป้าหมายทางเศรษฐกิจหรือสังคม”

อย่างไรก็ตาม การแสดงความเห็นของนายกรณ์ ถูกย้อนถามทันทีถึงช่วงที่เป็นเป็นรัฐบาล ก็มีการแจกเงินผ่านนโยบาย “เช็คช่วยชาติ” เช่นเดียวกัน

“เช็คช่วยชาติ” คืออะไร เรามาหาคำตอบที่นี่

“เช็คช่วยชาติ” คือ มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลไทย ภายใต้การนำของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ที่ดำเนินการใน ปี2552 เพื่อแก้ไขปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจโลกในขณะนั้น  ซึ่งรูปแบบในการจ่าย จะเป็นเช็คเงินสดมูลค่า 2,000 บาท ต่อคน สามารถนำไปขึ้นเงินสดได้ที่ธนาคารหรือใช้จ่ายตามร้านค้าที่ร่วมโครงการ  โดยเช็คมีอายุการใช้งาน 6 เดือนนับจากวันที่ระบุบนเช็ค และมีสภาพเทียบเท่าเงินสดทำให้ไม่สามารถอายัดได้หากสูญหาย  โดยคนที่ได้รับเช็ค จะเป็นผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมและบุคลากรภาครัฐที่มีรายได้ต่อเดือนไม่เกิน 15,000 บาท

เมื่อถามว่า ทำไมถึงต้องมีนโยบาย “เช็คช่วยชาติ” ในตอนนั้น

คำตอบก็คือ “เช็คช่วยชาติ” มูลค่า 2,000 บาท ภายใต้รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เริ่มต้นมาจากความจำเป็นเร่งด่วนในการกู้หน้าเศรษฐกิจประเทศ ในช่วงปี2552 เพราะประเทศไทย เผชิญวิกฤตเศรษฐกิจโลกและได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากวิกฤตสินเชื่อซับไพรม์ หรือ “วิกฤตแฮมเบอร์เกอร์” (Hamburger Crisis) ในสหรัฐอเมริกา ซึ่งลุกลามไปทั่วโลก ส่งผลให้ภาคการส่งออกของไทยหดตัวลงอย่างหนัก และเศรษฐกิจภายในประเทศเริ่มเข้าสู่ภาวะถดถอย

การสร้างความเชื่อมั่นและกระตุ้นการบริโภคจำเป็นต้องเกิดขึ้น

หลังจากนายอภิสิทธิ์เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ในช่วงปลายปี2551 ต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ประชาชนขาดความเชื่อมั่นและระมัดระวังการใช้จ่าย รัฐบาลจึงเปิดตัวมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะเร่งด่วน หรือ “มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจรอบที่ 1” (SP1) โดยมุ่งเน้นการอัดฉีดเงินสดเข้าสู่กระเป๋าประชาชนโดยตรงเพื่อให้เกิดการหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจทันที  โดยมองกลุ่มเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจง เลือกแจกเงินให้แก่ ผู้มีรายได้น้อย ซึ่งมีรายได้ต่อเดือนไม่เกิน 15,000 บาท โดยเน้นกลุ่มผู้ประกันตนในระบบประกันสังคม ข้าราชการ และบุคลากรภาครัฐ รวมประมาณ 10 ล้านคน เนื่องจากรัฐบาลประเมินว่าคนกลุ่มนี้มีความจำเป็นต้องใช้จ่ายสูง เมื่อได้รับเงินจะนำไปซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคทันที ซึ่งจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากได้ดีกว่ากลุ่มที่มีรายได้สูง ซึ่งรูปแบบการจ่ายเป็น “เช็ค” แทนที่จะโอนเงินเข้าบัญชี ซึ่งรัฐบาลหวังผลทางจิตวิทยา ให้ประชาชนรู้สึกถึงการได้รับความช่วยเหลือที่เป็นรูปธรรม และเป็นการสนับสนุนให้คนออกมาจับจ่ายใช้สอยตามห้างร้านหรือตลาด เพื่อให้เงินกระจายไปยังผู้ประกอบการรายย่อย

ผลลัพธ์ในขณะนั้น ถูกมองว่าเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ช่วยให้เศรษฐกิจไทยฟื้นตัวได้เร็วกว่าที่คาดไว้ และส่งผลให้ นายกรณ์ จาติกวณิช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังในขณะนั้น ได้รับรางวัล “รัฐมนตรีคลังโลก” จากนิตยสาร The Banker

โดยรางวัล “รัฐมนตรีคลังโลก” ที่นายกรณ์ ได้รับมานั้น คือรางวัล Finance Minister of the Year 2010 (Global และ Asia-Pacific) ซึ่งมอบโดยนิตยสาร The Banker ในเครือ Financial Times ประเทศอังกฤษ เป็นรางวัลเกียรติยศประจำปี ที่มอบให้กับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังที่มีผลงานโดดเด่นที่สุดในการบริหารจัดการเศรษฐกิจ โดยนายกรณ์ได้รับพร้อมกัน 2 ตำแหน่งคือ ระดับโลก (Global) และ ระดับภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (Asia-Pacific) ประจำปี2010

โดย The Banker ให้เหตุผลที่นายกรณ์ได้รับรางวัล ว่า การบริหารวิกฤต นิตยสารยกย่องทักษะการบริหารจัดการการเงินท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจหยุดชะงักจากวิกฤตการเงินโลกได้  มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ มีผลงานจากการใช้มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ (เช่น เช็คช่วยชาติ 2,000 บาท และโครงการไทยเข้มแข็ง) ที่ช่วยให้เศรษฐกิจไทยฟื้นตัวได้รวดเร็ว  การแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบ มีการริเริ่มโครงการช่วยรีไฟแนนซ์หนี้นอกระบบให้กับประชาชนกว่า 5 แสนราย  และบทบาทในอาเซียน นายกรณ์การมีส่วนร่วมสำคัญในการผลักดัน “มาตรการริเริ่มเชียงใหม่ไปสู่พหุภาคี” (CMIM) เพื่อสร้างกองทุนสำรองระหว่างประเทศในระดับภูมิภาค

โดยนายกรณ์ เป็นรัฐมนตรีคลังของไทยเพียงคนเดียวที่เคยได้รับรางวัลนี้ในระดับโลก (Global)  ที่ปัจจุบัน รางวัลนี้ยังคงถูกอ้างถึงในฐานะเครื่องยืนยันความสำเร็จของการดำเนินนโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลไทยในอดีต เมื่อมีการเปรียบเทียบกับนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจในปัจจุบัน  และยังคงถูกนำมาใช้เป็นบรรทัดฐานในการเปรียบเทียบกับมาตรการแจกเงินของรัฐบาลในรุ่นต่อๆมา และเป็นวิวะทะระหว่างพรรคการเมืองที่ใช้ในการหาเสียง เรียกคะแนนนิยมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเปรียบเทียบเชิงนโยบายเศรษฐกิจ โดยมีการนำไปเปรียบเทียบกับนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ๆ ของพรรคการเมืองในปัจจุบันเพื่อแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของมาตรการช่วยเหลือแบบเจาะจงกลุ่มเป้าหมายที่เคยทำได้จริงในอดีต

“เช็คช่วยชาติ” กระตุ้นเศรษฐกิจได้จริงหรือไม่

ในปี2551 ก่อนมีโครงการ เศรษฐกิจของประเทศไทย ขยายตัวที่ 1.7-2.6% และเริ่มได้รับผลกระทบจากวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์และปัญหาการเมืองในประเทศ  และในปี2552 ระหว่าง/เริ่มโครงการ เศรษฐกิจของประเทศไทยเริ่มถดถอยลงเป็นติดลบ0.7%ถึงลบ1.1% และยังมีแนวโน้มที่จะลดลง อย่างต่อเนื่อง โดยเป็นการหดตัวต่ำสุดจากวิกฤตเศรษฐกิจโลก แต่เมื่อหลังสิ้นสุดโครงการ ในปี2553 เศรษฐกิจของประเทศไทย กลับมาฟื้นตัวได้อีกครั้งแบบก้าวกระโดด (V-Shape Recovery) ที่ 7.5-7.8%

และเมื่อสิ้นสุดโครงการ ด้านที่มองว่าโครงการดังกล่าวได้ผล เห็นว่าเงินงบประมาณกว่า 1.8 หมื่นล้านบาท ถูกอัดฉีดถึงมือผู้ประกันตนและข้าราชการกว่า 9 ล้านคนทันที ช่วยประคองการบริโภคภาคครัวเรือน ไม่ให้ทรุดตัวไปมากกว่าเดิมในช่วงวิกฤตหนักที่สุดในไตรมาส 1 และ 2 ของปี 2552 และมีผลต่อการหมุนเวียนเศรษฐกิจในระดับจังหวัดประมาณ 1.04%

และมีด้านที่มองว่าโครงการดังกล่าวเป็นเพียงปัจจัยเสริม ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์บางส่วนมองว่า เศรษฐกิจ หรือ GDP ที่พุ่งสูงขึ้นถึง 7.5% ในปี2553 เกิดจากการฟื้นตัวของภาคการส่งออกตามภาวะเศรษฐกิจโลกที่เริ่มดีขึ้น ประกอบกับแรงส่งจากโครงการลงทุนขนาดใหญ่ “ไทยเข้มแข็ง” (SP2) ที่ตามมาภายหลัง มากกว่าผลของเงิน 2,000 บาทเพียงอย่างเดียว

เวลานี้ เราอาจพูดได้ว่า “เช็คช่วยชาติ” มีส่วนช่วย “หยุดการไหลลง” ของเศรษฐกิจในระยะสั้นและกระตุ้นการบริโภคได้รวดเร็วเนื่องจากเงินสดถึงมือประชาชนโดยตรง แต่การเติบโตของ GDP ที่เป็นบวกอย่างมากในปีถัดมา เป็นผลรวมจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกและมาตรการลงทุนระยะยาวอื่นๆ ของรัฐบาลประกอบกัน “เช็คช่วยชาติ” คงไม่ได้เป็นพระเอกเพียงคนเดียวของเศรษฐกิจไทยเวลานั้น

และเวลานี้ เมื่อช่วงการเลือตั้งใกล้เข้ามาอีกครั้ง นโยบายในการแจกเงินหลากหลายรูปแบบของแต่ละพรรคการเมืองกำลังเล่นกับใจของประชาชน “แต่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งก็มีสิทธิ์เลือก”  

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ปรับลดประมาณการเศรษฐกิจไทยในปี 68 ลงเหลือโต 2.2% จากเดิมที่เคยประมาณการไว้เมื่อเดือนต.ค.68 ที่คาดโต 2.4% เนื่องจากตัวเลขเศรษฐกิจไทยไตรมาส 3/68 อย่างเป็นทางการ ที่สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) แถลงนั้นอยู่ที่เพียง 1.2% ต่ำกว่าที่ สศค.ได้คาดไว้ ส่งผลทำให้ค่าเฉลี่ยปี 68 ลดลงจากเดิม

ประกอบกับตัวเลขภาคการผลิตในเดือน ต.ค. และ พ.ย.68 ชะลอตัว อันเนื่องจากปัจจัยพิเศษ คือการปิดซ่อมโรงกลั่น แต่ทั้งนี้ คาดว่าไตรมาส 4 สถานการณ์เศรษฐกิจไทยจะปรับตัวดีขึ้น จากผลของมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาล ซึ่งทำให้ภาพรวมเศรษฐกิจไทยทั้งปี 68 ขยายตัวที่ 2.2%

ขณะที่ สศค.ประเมินเศรษฐกิจไทยปี 69 ไว้ที่ 2.0% เท่ากับประมาณการเดิม โดยเชื่อว่าสถานการณ์นักท่องเที่ยวต่างชาติจะฟื้นตัวดีขึ้นจากปีก่อน 7% คิดเป็นจำนวนนักท่องเที่ยว 35.5 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากปี 68 ซึ่งอยู่ที่ 33 ล้านคน นอกจากนี้ ภาคส่งออกยังมีแรงส่งต่อเนื่อง อย่างน้อยในช่วงต้นปี ขณะที่ตัวเลขการลงทุนภาคเอกชน สะท้อนจากตัวเลขการขอรับส่งเสริมการลงทุนผ่านบีโอไอยังอยู่ในระดับที่สูง

อย่างไรก็ดี เศรษฐกิจไทยในปี 69 นี้ มีปัจจัยที่ต้องติดตาม คือ สถานการณ์เศรษฐกิจโลก การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี 70 ที่อาจล่าช้า และจะมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจในช่วงปลายปี 69

นายวินิจ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการ สศค. ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง ระบุว่า เศรษฐกิจไทย กำลังอยู่ในช่วงรอยต่อที่สำคัญของการฟื้นตัว และการปรับฐานโครงสร้างเศรษฐกิจ ท่ามกลางบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งนี้ เชื่อว่าเศรษฐกิจไทยในไตรมาสที่ 4/68 จะมีการฟื้นตัวเร่งขึ้นจากไตรมาสที่ 3 ที่ขยายตัวเพียง 1.2% โดยได้รับปัจจัยขับเคลื่อนหลัก จากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐในการพยุงเศรษฐกิจ อาทิ โครงการ “คนละครึ่ง พลัส” ที่ช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายหมุนเวียนในระบบกว่า 8.4 หมื่นล้านบาท และมาตรการกระตุ้นการท่องเที่ยวในประเทศ “เที่ยวดีมีคืน” ที่ทำให้คาดว่าการบริโภคภาคเอกชน จะขยายตัว 3.3% ประกอบกับภาคการส่งออก ที่ขยายตัวได้ดีเกินคาดถึง 12.7% จากการเร่งส่งออกไปยังตลาดสหรัฐฯ และการเติบโตในตลาดศักยภาพใหม่ เช่น อินเดีย และจีน

ขณะที่การบริโภคภาครัฐ คาดว่าจะขยายตัว 0.5% ส่วนการลงทุนภาครัฐ คาดว่าจะขยายตัว 6.9% จากผลของการเร่งรัดเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 (ช่วงไตรมาสที่ 4 ของปีปฏิทิน 2568) และการลงทุนภาคเอกชน คาดว่าขยายตัว 2.9%

นายวินิจ กล่าวว่า แม้เศรษฐกิจไทยในช่วงปลายปี 68 ที่ผ่านมา จะเผชิญความท้าทายจากสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่ภาคใต้ และปัจจัยชั่วคราวในภาคอุตสาหกรรมที่ชะลอตัว ตามการปิดซ่อมบำรุงโรงกลั่นน้ำมัน แต่นโยบายการคลังได้ช่วยพยุงเศรษฐกิจให้เติบโตได้สูงกว่าช่วงไตรมาสที่ 3/68

ด้านเสถียรภาพภายในประเทศ อัตราเงินเฟ้อทั่วไปของปี 68 อยู่ที่ -0.1% เนื่องจากราคาพลังงานลดลง จากทั้งค่ากระแสไฟฟ้า และน้ำมันเชื้อเพลิงที่ลดลงตามนโยบายของภาครัฐ และราคาพลังงานในตลาดโลกที่ปรับตัวลดลงต่อเนื่อง สำหรับเสถียรภาพภายนอกประเทศ ดุลบัญชีเดินสะพัดในปี 2568 มีแนวโน้มที่จะเกินดุล 15.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 2.8% ของ GDP

ศก.ไทยปี 69 คาดโต 2% ภาคท่องเที่ยวเป็นแรงขับเคลื่อนหลัก

ผู้อำนวยการ สศค. กล่าวถึงเศรษฐกิจไทยปี 2569 ว่า กระทรวงการคลัง คาดว่าเศรษฐกิจจะขยายตัวได้ 2.0% (ช่วงคาดการณ์ที่ 1.5 -2.5%) แม้ภาคการส่งออก จะมีทิศทางชะลอความร้อนแรงลงจากปีก่อนหน้า แต่ยังคงสามารถประคองตัวได้ โดยคาดว่ามูลค่าการส่งออกสินค้าในรูปเงินดอลลาร์สหรัฐ จะขยายตัวเล็กน้อยที่ 1% ซึ่งเป็นการเติบโตในอัตราที่ชะลอลง ตามทิศทางปริมาณการค้าโลก และผลของฐานที่สูงในปี 2568

อย่างไรก็ตาม แรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจจะเปลี่ยนผ่านไปสู่อุปสงค์ภายในประเทศ และภาคบริการอย่างชัดเจน โดยภาคการท่องเที่ยวจะเป็นกลไกหลัก โดยคาดว่าในปี 69 จะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไทยในระดับสูง ที่จำนวน 35.5 ล้านคน สนับสนุนให้รายได้ภาคบริการฟื้นตัวอย่างแข็งแกร่ง นอกจากนี้ การบริโภคภาคเอกชน ที่ยังคงขยายตัวได้ต่อเนื่องที่ 2.5% และการลงทุนภาคเอกชน ที่ขยายตัว 3.2% จากการลงทุนจริงที่เริ่มเกิดขึ้น หลังได้รับการส่งเสริมการลงทุน

ด้านการบริโภคภาครัฐ ขยายตัว 1.3% ขณะที่การลงทุนภาครัฐ คาดว่าจะหดตัว -1.7% เนื่องจากได้รับผลกระทบในช่วงเปลี่ยนผ่านทางการเมือง ซึ่งอาจทำให้การเริ่มบังคับใช้ พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ล่าช้าออกไปประมาณ 3 เดือน ดังนั้นรัฐบาลจึงควรเร่งดำเนินการให้เร็วที่สุด และอาจออกมาตรการการเร่งรัดการเบิกจ่าย เพื่อบรรเทาผลกระทบดังกล่าวในระยะต่อไป

ด้านเสถียรภาพภายในประเทศ คาดว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปในปี 69 จะพลิกกลับมาขยายตัวเป็นบวกเล็กน้อย อยู่ที่ 0.3% ตามทิศทางอุปสงค์ภายในประเทศที่ขยายตัวดี ขณะที่เสถียรภาพภายนอกประเทศ คาดว่าดุลบัญชีเดินสะพัด จะเกินดุล 12.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 2.0% ของ GDP

ทั้งนี้ ประมาณการเศรษฐกิจไทยในปี 69 ดังกล่าว ขึ้นกับสมมติฐานสำคัญ ดังนี้ เศรษฐกิจโลก คาดขยายตัวได้ 3.1%, อัตราแลกเปลี่ยนเงินบาท/ดอลลาร์ เฉลี่ยทั้งปีที่ระดับ 32 บาท/ดอลลาร์, ราคาน้ำมันดิบดูไบ เฉลี่ยทั้งปีที่ 57.50 ดอลลาร์/บาร์เรล จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติ 35.5 ล้านคน และรายจ่ายภาคสาธารณะ อยู่ที่ 4.38 ล้านล้านบาท

อย่างไรก็ตาม ยังควรติดตามปัจจัยที่จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยอย่างใกล้ชิด อาทิ 1. ความผันผวนของระบบการค้าโลก โดยเฉพาะความไม่แน่นอนจากนโยบายกีดกันทางการค้า และภูมิรัฐศาสตร์โลก ซึ่งเป็นปัจจัยกดดันต่อภาคการส่งออก 2. ความเปราะบางทางการเงิน ระดับหนี้ครัวเรือนและหนี้ธุรกิจ (SMEs) ที่ยังสูง ซึ่งอาจจำกัดการฟื้นตัวของการบริโภค และการลงทุน 3. เสถียรภาพและความต่อเนื่องเชิงนโยบายในช่วงการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุนอย่างต่อเนื่อง

นายวินิจ กล่าวด้วยว่า กระทรวงการคลัง จะให้ความสำคัญกับการมุ่งเน้นการรักษาเสถียรภาพทางการคลังให้ยั่งยืน ผ่านการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ การดึงเศรษฐกิจนอกระบบเข้าสู่ในระบบ เพื่อขยายฐานภาษี และการบริหารจัดการงบประมาณภาครัฐให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด เพื่อสร้างพื้นที่ทางการคลังให้เพียงพอสำหรับรองรับความเสี่ยงและความผันผวนทางเศรษฐกิจในอนาคต

ขณะเดียวกัน ยังตระหนักถึงความท้าทายเชิงโครงสร้างที่เศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญ โดยเฉพาะการเข้าสู่จุดเปลี่ยนที่สำคัญ เนื่องจากรูปแบบการผลิตเดิม อาจไม่เพียงพอต่อการสร้างการเติบโตในอนาคต จึงจำเป็นต้องเร่งปรับโครงสร้างผ่านการลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต (New S-Curve) และการยกระดับนวัตกรรม ให้ตอบโจทย์กับห่วงโซ่อุปทานการค้าโลก

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (27 ม.ค. 69)

ด้านเศรษฐกิจไทยปี 2569 กระทรวงการคลังคาดว่าเศรษฐกิจไทยจะขยายตัวที่ร้อยละ 2.0 ต่อปี (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ 1.5 ถึง 2.5) แม้ภาคการส่งออกจะมีทิศทางชะลอความร้อนแรงลงจากปีก่อนหน้า แต่ยังคงสามารถประคองตัวได้โดยคาดว่ามูลค่าการส่งออกสินค้าในรูปเงินดอลลาร์สหรัฐ จะขยายตัวเล็กน้อยที่ร้อยละ 1.0 (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ 0.5 ถึง 1.5) ซึ่งเป็นการเติบโตในอัตราที่ชะลอลงตามทิศทางปริมาณการค้าโลกและผลของฐานที่สูงในปี 2568 ด้านมูลค่าการนำเข้าสินค้าในรูปเงินดอลลาร์สหรัฐจะขยายตัวที่ร้อยละ 3.9 (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ 3.4 ถึง 4.4) อย่างไรก็ตาม แรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจจะเปลี่ยนผ่านไปสู่อุปสงค์ภายในประเทศและภาคบริการอย่างชัดเจน

โดยภาคการท่องเที่ยวจะเป็นกลไกหลักโดยคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไทยในระดับสูงที่จำนวน 35.5 ล้านคน สนับสนุนให้รายได้ภาคบริการฟื้นตัวอย่างแข็งแกร่ง นอกจากนี้ การบริโภคภาคเอกชน ที่ยังคงขยายตัวได้ต่อเนื่องที่ร้อยละ 2.5 (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ 2.0 ถึง 3.0) และการลงทุนภาคเอกชนที่ขยายตัวที่ร้อยละ 3.2 (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ 2.7 ถึง 3.7) จากการลงทุนจริงที่เริ่มเกิดขึ้นหลังได้รับการส่งเสริมการลงทุน ด้านการบริโภคภาครัฐ ขยายตัวร้อยละ 1.3 (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ 0.8 ถึง 1.8) ทั้งนี้ การลงทุนภาครัฐ คาดว่าจะหดตัวที่ร้อยละ -1.7 (ช่วงคาดการณ์ที่ร้อยละ -2.2 ถึง -1.2) เนื่องจากได้รับผลกระทบในช่วงเปลี่ยนผ่านทางการเมือง ซึ่งอาจทำให้การเริ่มบังคับใช้พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ล่าช้าออกไปประมาณ 3 เดือน ดังนั้นรัฐบาลจึงควรเร่งดำเนินการให้เร็วที่สุดและอาจออกมาตรการการเร่งรัดการเบิกจ่ายเพื่อบรรเทาผลกระทบดังกล่าวในระยะต่อไป

นายเอกพงษ์ หริ่มเจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ เปิดเผยว่า ผลเบื้องต้นสำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2568 พบว่าประเทศไทยกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งสำคัญ โดยอัตราเพิ่มประชากรลดลงเหลือ 0.42% ต่ำที่สุดนับตั้งแต่มีการจัดทำสำมะโนประชากรปี 2503 ซึ่งขณะนั้นมีอัตราเพิ่มปีละ 3.15% มีประชากรที่อาศัยอยู่ในประเทศ 70.3 ล้านคน 26.30 ล้านครัวเรือน จากปี 2503 ที่มี 4.62 ล้านครัวเรือน ขณะที่ขนาดครัวเรือนเฉลี่ยลดลงเหลือ 2.5 คนต่อครัวเรือน จากประมาณ 6 คนต่อครัวเรือนเมื่อ 45 ปีก่อน โดยครัวเรือนส่วนใหญ่ในปัจจุบันอาศัยอยู่ในบ้านเดี่ยวมากที่สุด รองลงมาเป็นคอนโดมีเนียมและทาวน์เฮ้าส์ ส่วนที่อาศัยอยู่ในตึกแถว ห้องแถวลดลงอย่างชัดเจน

“ปี 2568 เป็นปีที่คนไทยเกิดน้อยกว่าตายติดต่อกันเป็นปีที่ 5 นับตั้งแต่ปี 2564 โดยมีคนเกิดน้อยกว่าคนตายที่ 143,110 คน ส่งผลให้อัตราเพิ่มของประชากรลดลง ขณะที่คนมีอายุเกิน 60 ปีมีมากกว่า 20% โดยหญิงอายุเฉลี่ย 80 ปีและชาย 72 ปี ทำให้ประเทศไทยเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์”

ด้านนายเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (สอท.) เปิดเผยว่า สังคมสูงวัยเป็นปัญหาท้าทายเชิงโครงสร้างที่ทั่วโลกกำลังเผชิญหน้า สำหรับไทยมีความพิเศษคือยังไม่รวยแต่ข้ามไปแก่เสียแล้ว โดยภายในปี 2574 คนอายุเกิน 60 ปีในไทยจะมีสัดส่วน 28% ของประชากรทั้งหมด จากปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 20%

“เมื่อคนแก่เยอะและคนเกิดน้อย ทำให้เราต้องนำเข้าแรงงานจากต่างประเทศ ซึ่งขณะนี้สอท.กำลังศึกษาว่าคุ้มค่าไหม หากต้องรับความเสี่ยงด้านผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม รวมทั้งต้นทุนประเทศ สำหรับอุตสาหกรรมการผลิต การเก็บข้อมูลเพื่อนำมาวิเคราะห์เป็นเรื่องสำคัญ ช่วยสร้างประสิทธิภาพ และเอาระบบอัตโนมัติเข้ามาช่วยแทนแรงงานคน เปลี่ยนจากประเทศรับจ้างผลิต (OEM) เป็นประเทศที่ผลิตสินค้ามีดีไซน์ (ODM) หรือผลิตภายใต้แบรนด์ตัวเอง (OBM)”

นายประเสริฐ แต่ดุลยสาธิต นายกสมาคมอาคารชุดไทย เปิดเผยว่า ครัวเรือนขนาดเล็กลงสะท้อนความสามารถทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะครอบครัวใหม่ที่นิยมอยู่บนตึกสูง มีความสามารถในการซื้อห้องได้จำกัด ขนาดไม่เกิน 30 ตรม. ซึ่งอยู่ได้ไม่เกิน 2 คนทำให้ไม่สามารถมีลูกได้ เพราะจะมีภาระเพิ่ม ต้องหาที่นอนให้ลูก เช่นเดียวกับค่าใช้จ่ายในการเดินทาง เมื่อค่าโดยสารรถไฟฟ้ามีราคาสูง การอยู่ไกลออกไปจะยิ่งมีค่าใช้จ่ายแพง ยอดซื้อคอนโดจึงกระจุกอยู่ในวงจำกัดไม่ไกลจากศูนย์กลางเมืองนัก ซึ่งหากทำให้ค่าโดยสารรถไฟฟ้ามีราคาลดลงเหลือ 20 บาท จะช่วยได้มาก

นพ.เก่งพงศ์ ตั้งอรุณสันติ นายกสมาคมการบริหารสุขภาพผู้สูงอายุไทย กล่าวว่า การมีคนสูงวัยในสังคมจำนวนมากขึ้น ทำให้รัฐบาลต้องมีแผนรับมือโดยเฉพาะงบประมาณด้านการรักษาพยาบาล และอาจเปลี่ยนชื่อจาก “สังคมสูงวัย” เป็น “สังคมอายุยืน” ให้ความรู้สึกเชิงบวก

นอกจากนั้นยังอาจต้องมีการให้สิทธิพิเศษหรือคะแนนเพิ่ม สำหรับคนที่รักษาสุขภาพอย่างดี เพราะคนเหล่านี้ช่วยลดการใช้งบประมาณ รวมทั้งหาหน่วยงานเข้ามาช่วยสนับสนุนค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่ง เช่น บริษัทประกันส่วนบุคคล รวมทั้งอาจต้องรณรงค์เรื่องการป่วยให้สั้น ไป (ตาย) ให้ไวด้วย