Category: เศรษฐกิจ

สศส. จับมือ จ.เพชรบุรี เปิดเวที ‘ประกวดรสเพ็ดรีประจำบ้าน’ สืบสานต่อยอดวัฒนธรรมอาหารท้องถิ่นเมืองเพชรฯ ส่งต่อสู่คนรุ่นใหม่

วันอาทิตย์ ที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

การปะทะรุนแรงปะทุขึ้นทั่วอินโดนีเซีย นับเป็นบททดสอบครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีมา 10 เดือนของ ปราโบโว ซูเบียนโต โดยมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 4 รายจากเหตุการณ์ประท้วงตามจุดต่างๆ

อินโดนีเซียซึ่งมีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กำลังคุกรุ่นด้วยความไม่พอใจในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมาเกี่ยวกับปัญหาเศรษฐกิจ เช่น สวัสดิการทางการเงินสำหรับสมาชิกสภานิติบัญญัติ แต่การเสียชีวิตของคนขับมอเตอร์ไซค์ได้จุดชนวนให้เกิดการประท้วงอย่างกว้างขวางในวันศุกร์ (29 ส.ค.)

– ความโกรธที่ฝังรากลึก –

ความไม่พอใจที่ฝังรากลึกปรากฏขึ้นบนท้องถนนในกรุงจาการ์ตา เมื่อผู้ประท้วงหลายร้อยคนรวมตัวกันหน้ารัฐสภาเมื่อวันจันทร์ (25 ส.ค.) ด้วยความโกรธแค้นต่อสวัสดิการที่ฟุ่มเฟือยสำหรับสมาชิกรัฐสภา ซึ่งรวมถึงค่าเบี้ยเลี้ยงที่อยู่อาศัยที่สูงกว่าค่าแรงขั้นต่ำในเมืองหลวงเกือบ 10 เท่า

การชุมนุมประท้วงครั้งใหม่ได้เกิดขึ้นอีกครั้งในวันพฤหัสบดี (28 ส.ค.) โดยมีผู้ประท้วงหลายร้อยคนออกมาประท้วงต่อต้านค่าแรงต่ำช่วงกลางคืน ตำรวจได้ใช้แก๊สน้ำตาและปืนฉีดน้ำสลายฝูงชนดังกล่าว

ระหว่างการประท้วงนั้น รถตู้ยุทธวิธีสีดำจากหน่วยกึ่งทหารเคลื่อนที่ (Brimob) ได้ขับรถชน อัฟฟาน คูร์เนียวาน คนขับมอเตอร์ไซค์ที่เรียกจากแอปพลิเคชันวัย 21 ปี เสียชีวิต โดยขณะเกิดเหตุอัฟฟานกำลังขับรถไปส่งอาหาร ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการประท้วงเลย

ภาพเหตุการณ์ดังกล่าวถูกเผยแพร่ในอินเทอร์เน็ตและยิ่งทำให้เกิดความโกรธแค้นต่อยุทธวิธีของตำรวจมากขึ้นไปอีก

– การประท้วงขยายวง –

การประท้วงทวีความรุนแรงขึ้นหลังการเสียชีวิตของอัฟฟาน โดยการชุมนุมเริ่มขึ้นในเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ

ประชาชนหลายพันคน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ขับรถมอเตอร์ไซค์ หรือ “โอเจก” ในอินโดนีเซีย เช่นเดียวกับอัฟฟาน ได้ออกมาประท้วงหน้าสำนักงานใหญ่หน่วยกึ่งทหารเคลื่อนที่ และสำนักงานตำรวจในกรุงจาการ์ตา

ผู้ประท้วงได้ขว้างประทัด ระเบิดเพลิง และก้อนหิน ขณะที่บางส่วนได้ก่อเหตุวางเพลิง

การประท้วงยังเริ่มขึ้นในเมืองต่างๆ เช่น ยอกยาการ์ตา บันดุง โซโล และเซมารังในเกาะชวา และเมดานในสุมาตรา

มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 3 ราย และบาดเจ็บ 4 รายในเมืองมากัสซาร์ ซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดบนเกาะสุลาเวสีทางตะวันออก หลังจากผู้ประท้วงจุดไฟเผาอาคารสภา

– ยอดน้ำแข็ง –

ชาวอินโดนีเซียหลายพันคนออกมาประท้วงการตัดงบประมาณอย่างกว้างขวางของปราโบโวเมื่อเดือนกุมภาพันธ์

ปราโบโวอ้างว่า ตัดงบประมาณเพื่อสนับสนุนนโยบายประชานิยม ซึ่งรวมถึงโครงการอาหารฟรีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับเด็กนักเรียนและคุณแม่ตั้งครรภ์

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า ชาวอินโดนีเซียรู้สึกผิดหวังกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจของเอง

ภีมะ ยุธิสติรา อาธิเนการา ผู้อำนวยการบริหารศูนย์ศึกษาเศรษฐกิจและกฎหมายเผยกับสำนักข่าว AFP ว่า “นอกจากนี้ยังมีปัญหาภาษีที่ไม่เป็นธรรม กำลังซื้อที่ลดลงของประชาชน และการขาดโอกาสในการทำงาน”

กระทรวงแรงงานระบุว่า มีคนถูกเลิกจ้างมากกว่า 42,000 คนระหว่างเดือนมกราคมถึงมิถุนายน ซึ่งเพิ่มขึ้น 32% จากปีที่แล้ว

พนักงานขับรถสาธารณะที่เรียกผ่านแอปพลิดคชันอย่างคูร์เนียวันก็ต้องเผชิญกับการหักเงินมากขึ้นและชั่วโมงการทำงานที่นานขึ้นเช่นกัน

ภีมะกล่าวว่าความไม่พอใจนั้นปะทุขึ้นเพราะสมาชิกรัฐสภาขาดความเห็นอกเห็นใจ “ปัญหาต่างๆ ทับถมกันเหมือนฟางแห้ง แล้วรัฐสภาก็จุดไฟ”

“นี่เป็นเพียงยอดของภูเขาน้ำแข็งเท่านั้น” ภีมะกล่าว

– บททดสอบปราโบโว –

การประท้วงครั้งนี้ถือเป็นบททดสอบครั้งใหญ่ที่สุดของปราโบโวนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนตุลาคม และผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่าอดีตนายพลรายนี้ต้องลงมือทำอะไรสักอย่างเพื่อระงับความโกรธแค้นของประชาชน

“ถ้าผมเป็นประธานาธิบดี ผมจะปลดผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติออกจากตำแหน่ง” มาเด ซูปรีอัตมา นักวิจัยจากสถาบัน ISEAS-Yusof Ishak ในสิงคโปร์ กล่าวกับสำนักข่าว AFP “ประชาชนต้องการสัญลักษณ์จากเขา”

ปราโบโวและผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติให้สัญญาว่าจะสอบสวนการเสียชีวิตของอัฟฟาน

ตำรวจยังได้ควบคุมตัวเจ้าหน้าที่ตำรวจกึ่งทหาร 7 นาย โดยอ้างว่าพวกเขาละเมิดจรรยาบรรณ

– การประท้วงกำลังจะตามมาอีก –

คาดว่าจะมีการประท้วงเพิ่มขึ้นอีก ขณะที่ความโกรธแค้นของประชาชนเริ่มคุกรุ่น

นักศึกษาหลายร้อยคนได้รวมตัวกันที่หน้าสำนักงานตำรวจชวาตะวันออกในเมืองสุราบายาเมื่อวันเสาร์ ตามรายงานของนักข่าว AFP ที่อยู่ ณ ที่เกิดเหตุ

ผู้ขับขี่รถยนต์รถมอเตอร์ไซค์รับจ้างบางรายกล่าวบนโซเชียลมีเดียว่า พวกเขาจะกลับไปประท้วงบนท้องถนนในเร็วๆ นี้เพื่อต่อต้านสมาชิกรัฐสภา

นอกจากนี้ยังมีการเรียกร้องให้มีการประท้วงนอกรัฐสภาเพิ่มเติมในสัปดาห์หน้า เพื่อเรียกร้องให้ยุบสภา

Photo by YASUYOSHI CHIBA / AFP

นายอนุสรณ์ ธรรมใจ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ และผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเศรษฐกิจดิจิทัล การลงทุนและการค้าระหว่างประเทศ (DEIIT) มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวว่า ระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจ สถาบันทางด้านการลงทุนของไทย มีความมั่นคงและเข้มแข็งระดับหนึ่งในการรองรับการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง หรือการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลได้ อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงรัฐบาลย่อมนำมาสู่ความไม่แน่นอนของการดำเนินนโยบายและมาตรการต่าง ๆ ทางเศรษฐกิจ การชะลอตัวของการลงทุนทั้งภาครัฐและเอกชน ย่อมเกิดขึ้น การชะลอตัวของการลงทุนจะมากหรือน้อย อยู่ที่สามารถจัดตั้งรัฐบาลใหม่ได้รวดเร็วแค่ไหน และองค์ประกอบของคณะรัฐมนตรีประกอบไปด้วยคนดีมีความรู้ความสามารถหรือไม่

ความเชื่อมั่นการลงทุนอาจสั่นคลอนมากขึ้น หากไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้โดยเร็ว แม้จัดตั้งรัฐบาลใหม่ได้แล้ว แต่มีการคาดการณ์ว่า รัฐบาลใหม่อาจอยู่ไม่นาน ยิ่งทำให้การแก้ปัญหาเศรษฐกิจเชิงโครงสร้างและการปฏิรูปเศรษฐกิจไม่สามารถทำได้ในระยะนี้ รวมทั้งโครงการลงทุนขนาดใหญ่ ที่รอกระบวนการตัดสินใจต้องชะลอออกไปก่อน จนกว่าหลังการเลือกตั้งในอีก 4-6 เดือนข้างหน้า ซึ่งเราหวังว่าจะได้รัฐบาลเสียงข้างมากที่มีเสถียรภาพ

นายอนุสรณ์ กล่าวว่า หากการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ยังเป็นไปตามวิถีทางแห่งกฎหมาย และครรลองของระบอบประชาธิปไตยตามกลไกรัฐสภา ผลกระทบทางเศรษฐกิจและการลงทุนจะอยู่ในระดับจำกัด และสามารถบริหารจัดการได้ อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจในปีนี้ที่ระดับ 2% ยังมีความเป็นไปได้

โดยอัตราการขยายตัวของเศรษฐกิจไทยครึ่งปีแรกอยู่ที่ 3% และคาดว่าเศรษฐกิจไทยครึ่งปีหลัง จะชะลอตัวลงอย่างชัดเจน ทั้งการขยายตัวของภาคส่งออก ที่อาจเริ่มติดลบตั้งแต่เดือนสิงหาคมเป็นต้นไป การชะลอตัวของภาคการลงทุนทั้งภาครัฐ และเอกชนเมื่อเทียบกับครึ่งปีแรกอาจติดลบ โดยการขยายตัวของภาคการลงทุนเป็นบวกในช่วงครึ่งปีแรก การลงทุนภาคเอกชนขยายตัว 1.4% ภาครัฐขยายตัว 17.5% หากรัฐสภาสามารถโหวตเลือกนายกรัฐมนตรีได้ในวันที่ 3 กันยายน ตลาดการเงินและตลาดหุ้นไทยน่าจะตอบสนองในทางบวก

นายอนุสรณ์ ได้เสนอมาตรการเร่งด่วน 7 ข้อต่อรัฐบาลใหม่ให้มีการดำเนินการ ก่อนคืนอำนาจให้ประชาชน ดังนี้

• มาตรการแรก เจรจาหารือกับรัฐบาลกัมพูชาเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดการปะทะกับตามแนวชายแดนไทยกัมพูชารอบใหม่ เพื่อรักษาชีวิตของประชาชนและทหาร ป้องกันความเสียหายทางเศรษฐกิจและทรัพย์สิน
• มาตรการที่สอง ฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างไทยกัมพูชาให้กลับสู่ภาวะปกติ และเปิดด่านชายแดนเพื่อให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจการค้าสามารถดำเนินการได้ตามปกติ
• มาตรการที่สาม เร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณปี 2568 โดยเฉพาะงบลงทุน และเร่งรัดการดำเนินการโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจที่ได้รับอนุมัติแล้ว
• มาตรการที่สี่ สนับสนุนการขับเคลื่อนการลงทุนภาคเอกชนให้ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
• มาตรการที่ห้า ออกมาตรการลดผลกระทบที่เกิดจากกำแพงภาษี และมาตรการกีดกันการค้าจากสหรัฐอเมริกาเพิ่มเติม โดยเฉพาะมาตรการช่วยเหลือเอสเอ็มอี และรักษาการจ้างงาน
• มาตรการที่หก มาตรการดูแลผลกระทบจากความผันผวนของสภาพภูมิอากาศต่อภาคเกษตรกรรม และราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ
• มาตรการที่เจ็ด มาตรการสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ และผ่อนคลายการปล่อยสินเชื่อเพิ่มขึ้น

นายอนุสรณ์ กล่าวต่อว่า ส่วนนโยบายหรือมาตรการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ คงไม่สามารถดำเนินการอะไรได้มากนักในรัฐบาลใหม่ที่อายุ 4 เดือน การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจและการปฏิรูปเศรษฐกิจในบางมิตินั้น ต้องอาศัยความมีเสถียรภาพทางการเมืองและรัฐบาลต้องอยู่ยาวนานพอ อาจจะเกิดขึ้นได้หลังการเลือกตั้งหากได้รัฐบาลเสียงข้างมากเด็ดขาด การถดถอยลงของภาคส่งออกจากการชะลอของเศรษฐกิจโลก เป็นสิ่งที่รัฐบาลใหม่ต้องหันมาเอาใจใส่อย่างจริงจังในเรื่องการยกระดับขีดความสามารถของสินค้าไทย และการยกระดับประสิทธิภาพการผลิตให้สูงขึ้น

ประสิทธิภาพการผลิตโดยรวมของไทย (Total Factor Productivity of Thailand) นั้น ยังมีอัตราการเติบโตต่ำ ธุรกิจอุตสาหกรรมที่มีผลิตภาพสูงส่วนใหญ่ เป็นโรงงานการผลิตของบรรษัทข้ามชาติ ที่มีการใช้เทคโนโลยีและทุนเข้มข้น งานวิจัยหลายชิ้นที่ศึกษาเกี่ยวกับประสิทธิภาพการผลิตรวมของไทยขยายตัวต่ำกว่า 1.2-1.3% ในช่วงสามทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีระดับประสิทธิภาพในการผลิต (Productive Efficiency) อยู่กึ่งกลางระหว่างประเทศที่ใช้แรงงานเป็นหลัก และประเทศที่ใช้ทุนเป็นหลักจึงสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน การสูญเสียความสามารถในการแข่งขันนี้ จะยาวนานมากจนกว่าไทยสามารถพัฒนากิจการที่มูลค่าเพิ่มสูง การผลิตใช้ปัจจัยทุนหรือเทคโนโลยีเข้มข้น พร้อมกับสามารถพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีของตัวเอง

นายอนุสรณ์ ชี้ว่า ปัจจัยประสิทธิภาพการผลิตนี้ เป็นสิ่งที่ส่งผลต่อพื้นฐานความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว ซึ่งแตกต่างจากปัจจัยค่าแรง นโยบายสาธารณะ และอำนาจตลาดที่สามารถเปลี่ยนแปลงได้รวดเร็ว และใช้เวลาสั้นกว่ามาก ภาวะการตกต่ำของภาคส่งออกไทยโดยเฉพาะสินค้าอุตสาหกรรมบางตัว จะเกิดขึ้นอย่างยาวนาน หากไม่สามารถปรับปรุงผลิตภาพการผลิตได้

จากประสบการณ์ของประเทศที่สามารถก้าวข้ามพ้นกับดักรายได้ระดับปานกลางได้ เช่น เกาหลีใต้ ไต้หวัน สิงคโปร์ นั้น ภาครัฐจะต้องเข้ามามีบทบาทในการส่งเสริมและพัฒนาระดับความสามารถทางการผลิตของประเทศ เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันระดับโลก การกดค่าแรงไม่ใช่นโยบายที่ถูกต้อง เพื่อนร่วมชาติผู้ใช้แรงงานต้องได้รับผลประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจ การกำหนดค่าแรงขั้นต่ำและเงินเดือนแรกเข้าสูงขึ้น เป็นนโยบายที่จะช่วยบรรเทาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจได้ระดับหนึ่งเท่านั้น ต้องมีมาตรการเชิงรุกอื่น ๆ เพิ่มเติม จึงสามารถแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำเรื้อรังที่ต้นตอได้

นายอนุสรณ์ กล่าว่า ภาคการผลิตของเศรษฐกิจไทย ไม่สามารถอาศัยแรงงานทักษะต่ำราคาถูกจากประเทศเพื่อนบ้านไปเรื่อย ๆโดยไม่คิดยกระดับทักษะแรงงานเหล่านี้ เราควรปฏิบัติต่อแรงงานต่างด้าวอย่างมีมาตรฐาน และสิ่งนี้เป็นการแสดงความมีศิวิไลซ์ของสังคมไทย การปฏิรูปเศรษฐกิจให้เกิดความเท่าเทียมจึ งต้องเกี่ยวข้องกับการจัดการเรื่องทุน โดยเฉพาะทุนขนาดใหญ่ที่มีลักษณะผูกขาด ให้กลายเป็นทุนที่แข่งขันกันอย่างเสรี

“เราต้องมีกลุ่มทุนขนาดใหญ่ ที่อาศัยนวัตกรรมและขีดความสามารถในการแข่งขันเพิ่มขึ้น ไม่ใช่มีเพียงกลุ่มทุนขนาดใหญ่ที่อาศัยสัมปทานผูกขาดจากภาครัฐ ขณะเดียวกัน ต้องมีมาตรการทางภาษีในการแบ่งปันกำไรส่วนเกิน มากระจายให้กับสังคมผ่านระบบสวัสดิการ หรือการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจไปยังพื้นที่ยากจน” นายอนุสรณ์ ระบุ

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (31 ส.ค. 68)

โฆษกพรรคไทยสร้างไทยย้ำ “เพื่อไทย” หมดความชอบธรรมจัดตั้งรัฐบาล ชี้ประเทศต้องการผู้นำใหม่ แก้ปัญหาความมั่นคงและเศรษฐกิจ

วันที่ 31 ส.ค. 2568 นายปริเยศ อังกูรกิตติ โฆษกพรรคไทยสร้างไทย แถลงว่า คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ให้นายกรัฐมนตรีจากพรรคเพื่อไทยพ้นจากตำแหน่งเพราะปัญหาด้านความมั่นคง สะท้อนชัดว่า พรรคเพื่อไทยหมดความชอบธรรมที่จะจัดตั้งรัฐบาลต่อไป

โฆษกพรรคไทยสร้างไทย ระบุว่าปัญหาความมั่นคงคือโจทย์ใหญ่ของประเทศในขณะนี้ และเมื่อผู้นำจากพรรคเพื่อไทยต้องหลุดจากตำแหน่งด้วยเหตุผลนี้ การยื้อเพื่อจัดตั้งรัฐบาลต่อ จึงไม่สามารถนำพาประเทศก้าวข้ามวิกฤติได้

โฆษกพรรคไทยสร้างไทยเห็นว่า รัฐบาลใหม่ต้องเข้ามาแก้ไขปัญหาความมั่นคงอย่างจริงจัง ควบคู่กับการแก้ปัญหาปากท้องและเศรษฐกิจตามข้อเสนอที่พรรคได้เสนอไว้ จึงจะทำให้ประเทศเดินหน้าอย่างมั่นคงและยั่งยืน

นายปริเยศ ยังเตือนนักการเมืองทุกฝ่ายว่า ต้องเห็นแก่ประโยชน์ของชาติบ้านเมือง อย่าเพียงมุ่งหวังตำแหน่งครั้งสุดท้ายก่อนการยุบสภา เพราะหากขาดความสุจริตและไม่ทำเพื่อประชาชน คนไทยจะไม่ให้อภัยนักการเมืองยุคนี้อีกเลย

“สหกรณ์” ที่เห็นทั่วไปในประเทศไทยมีวัตถุประสงค์จัดตั้งขึ้น เพื่อส่งเสริมการออมและให้บริการสินเชื่อที่มีต้นทุนต่ำแก่สมาชิกที่มีสัญชาติไทย จากข้อมูลของกรมส่งเสริมสหกรณ์ ในปี 2567 พบว่า มีสหกรณ์ทั่วประเทศเปิดดำเนินการอยู่จำนวนทั้งสิ้น 6,092 แห่ง ครอบคลุมสมาชิกกว่า 11 ล้านราย โดยสหกรณ์ส่วนใหญ่เป็นสหกรณ์การเกษตร ซึ่งมีจำนวน 2,910 แห่ง และมีสมาชิก 5.9 ล้านราย สหกรณ์ออมทรัพย์ 1,369 แห่ง สมาชิก 3.2 ล้านราย และสหกรณ์อื่น 1,813 แห่ง สมาชิก 1.97 ล้านราย

ด้านมูลค่าสินทรัพย์ สหกรณ์ออมทรัพย์ถือเป็นประเภทสหกรณ์ที่มีสินทรัพย์มากที่สุด โดยมีสัดส่วนถึง 89.6% ของสินทรัพย์ของระบบสหกรณ์ทั้งหมด และมีมูลค่าการให้กู้ยืมรวมกันกว่า 2.27 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็น 90% ของการให้กู้ยืมของสหกรณ์ทุกประเภท หรือมูลค่า 2.53 ล้านล้านบาท

ประเด็นสำคัญอยู่ตรงที่มูลค่าเงินให้กู้ยืมแก่สมาชิกของสหกรณ์ออมทรัพย์ คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 15 ของหนี้สินครัวเรือนไทยทั้งหมด และจากข้อมูลธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) การกู้ยืมของสหกรณ์ออมทรัพย์ยังมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นนับตั้งแต่ไตรมาส 3 ปี 2566 จาก 2.27 ล้านล้านบาท เพิ่มเป็น 2.43 ล้านล้านบาท ในไตรมาส 1 ปี 2568 หรือขยายตัวเฉลี่ยต่อไตรมาส 3.7% ในช่วงเวลาดังกล่าวสวนทางกับหนี้ที่เกิดขึ้นกับสถาบันการเงินประเภทอื่นที่มีแนวโน้มชะลอตัวลง

นอกจากนี้หนี้สหกรณ์ออมทรัพย์ ยังมีสัดส่วนที่สูงเป็นอันดับ 3 ของประเทศ รองจากธนาคารพาณิชย์ที่มีสัดส่วน 37.6% และสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ (SFIs) ที่มีสัดส่วน 27.5% แม้หนี้เสียของสหกรณ์ออมทรัพย์ยังอยู่ในอัตราที่ต่ำมาก แต่สหกรณ์ออมทรัพย์กลับมีการดำเนินงานที่เป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือน

สาเหตุสหกรณ์หนี้บานเบอะ

ปัจจัยที่ทำให้สหกรณ์ออมทรัพย์มีหนี้จำนวนมาก สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) วิเคราะห์ว่าสาเหตุมาจาก

1. การกู้ยืมเงินของสหกรณ์เข้าถึงได้ง่ายและกระบวนการตรวจสอบก่อนให้สินเชื่อน้อยทำให้ลูกหนี้ก่อหนี้เกินความจำเป็น เนื่องจากวัตถุประสงค์ของสหกรณ์ออมทรัพย์ถูกก่อตั้งเพื่อส่งเสริมการออมและให้กู้ยืม โดยเน้นการช่วยเหลือซึ่งกันและกันภายในกลุ่มสมาชิกสหกรณ์ที่ประกอบอาชีพเดียวกัน ส่งผลให้แนวทางการปล่อยสินเชื่อเน้นการเข้าถึงที่ง่ายมากกว่าการควบคุมความเสี่ยงและตรวจสอบความสามารถในการจ่ายของลูกหนี้อย่างเข้มงวด โดยอาศัยเพียงข้อมูลภายใน เช่น จำนวนทุนเรือนหุ้น อายุสมาชิก ผู้ค้ำประกัน และเพดานเงินเดือนคงเหลือที่สามารถหักชำระหนี้ได้

อีกทั้งการให้สินเชื่อบางประเภทของสหกรณ์ไม่จำเป็นต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน แต่ใช้เพียงผู้ค้ำประกัน ส่งผลให้กระบวนการตรวจสอบการขอสินเชื่อของสมาชิกสหรกรณ์ไม่ได้เข้มงวดเท่ากับสถาบันทางการเงินภายใต้การกำกับของ ธปท. เช่น ธนาคารพาณิชย์ที่มีแนวปฏิบัติ อาทิ การตรวจสอบ/ประเมินข้อมูลเครดิตบูโรของผู้กู้ การประเมินอัตราส่วนมูลค่าสินทรัพย์ (LTV) เป็นต้น

ดังนั้น การอนุมัติสินเชื่อที่ไม่เข้มงวดและไม่มีข้อกำหนดหรือระเบียบที่แน่ชัดในทางปฏิบัติของสหกรณ์ออมทรัพย์ จึงมีแนวโน้มจะนำไปสู่การส่งเสริมให้สมาชิกมีพฤติกรรมก่อหนี้เกินความจำเป็น สะท้อนจากสัดส่วนการให้กู้ยืมสหกรณ์ออมทรัพย์จะให้กู้ยืมกับสินเชื่อที่ไม่สร้างรายได้ (Non-productive Loan) โดยข้อมูลปี 2567 พบว่า  28.2% เป็นการกู้ยืมเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในครัวเรือน รองลงมา 25.2% กู้เพื่อชำระหนี้สินเดิม และ 19.4% เพื่อใช้สอยส่วนตัว

2. ข้อมูลลูกหนี้สหกรณ์ไม่มีการเชื่อมโยงกับสถาบันการเงินอื่น ข้อมูลหนี้ของสหกรณ์ออมทรัพย์เกือบทั้งหมดได้ไม่เชื่อมโยงกับฐานข้อมูลของบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด (เครดิตบูโร) จึงเสมือนเป็นข้อมูลลูกหนี้นอกระบบที่ถูกซ่อนไว้ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากสถานะของสหกรณ์ที่เป็นนิติบุคคล จึงสามารถทำนิติกรรมต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง และอยู่ภายใต้การตัดสินใจร่วมกันของสมาชิก รวมทั้งไม่มีกฎหมายหรือข้อบังคับให้สหกรณ์ต้องเป็นสมาชิกเครดิตบูโร ทำให้สหกรณ์ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องส่งข้อมูลหรือเข้าร่วมเป็นสมาชิกดังกล่าว

โดยปัจจุบันมีสหกรณ์ออมทรัพย์เพียง 6 แห่งเท่านั้น ที่เป็นสมาชิก ทำให้สถาบันการเงินอื่นไม่สามารถตรวจสอบยอดหนี้ของลูกหนี้ทั้งหมดสหกรณ์ออมทรัพย์ได้ โดยลูกหนี้สหกรณ์ออมทรัพย์มีจำนวนกว่า 2.8 ล้านคน ซึ่งกลุ่มนี้ถือเป็นลูกหนี้ที่มีโอกาสได้รับอนุมัติสินเชื่อจากสถาบันการเงินสูงกว่ากลุ่มอื่น เนื่องจากเป็นลูกจ้างของรัฐที่มีรายได้ที่มั่นคง และส่งผลกระทบต่อการแก้ไขปัญหาหนี้สินครัวเรือนในภาพรวม

3. สหกรณ์ส่วนใหญ่กำหนดเงินปันผลในอัตราสูง ซึ่งทำได้โดยขยายโครงการให้กู้ยืม และกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่สูง โดยสหกรณ์ออมทรัพย์แม้จะมีเป้าหมายเพื่อช่วยเหลือสมาชิกในยามจำเป็น แต่ปัจจุบันกลับพบว่า คณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ของสหกรณ์แต่ละแห่งมีนโยบายสร้างรายได้ ผ่านการออกผลิตภัณฑ์กู้ยืมเงินที่หลากหลายและจูงใจสมาชิกเป็นจำนวนมาก

อาทิ สินเชื่อฉุกเฉิน สินเชื่อเสริมสภาพคล่อง สินเชื่อเพื่อการท่องเที่ยวหรือสินเชื่ออเนกประสงค์ รวมถึง มีการกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ซึ่งคณะกรรมการฯ กำหนดได้เอง โดยอยู่ระหว่าง 4-11% ต่อปี ซึ่งสร้างภาระให้แก่ลูกหนี้ และไม่สอดคล้องกับความเสี่ยงของลูกหนี้ที่มีค่อนข้างต่ำ เนื่องจากเป็นสินเชื่อสวัสดิการที่หักจากเงินเดือนได้โดยตรง ซึ่งอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่สูงดังกล่าวส่วนหนึ่งเกิดจากการที่สหกรณ์ต้องการจัดสรรเงินปันผลแก่สมาชิกในอัตราที่สูง

สะท้อนจากข้อมูลของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ปี 2567 ที่พบว่า สหกรณ์ออมทรัพย์เกือบ 60% มีอัตราเงินปันผลเฉลี่ยมากกว่า 4% ต่อปี ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในปีเดียวกัน ที่อยู่ที่ 3.45% ต่อปี  แม้การลงทุนในตลาดหลักทรัพย์มีความเสี่ยงมากกว่า ลักษณะดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าสหกรณ์ออมทรัพย์บางส่วนไม่ได้ดำเนินการตามวัตถุประสงค์และก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมต่อลูกหนี้ที่ต้องชำระดอกเบี้ยในอัตราที่สูง

4. สหกรณ์ออมทรัพย์บางส่วนกำหนดเงินเดือนคงเหลือหลังหักชำระหนี้ (Residual Income) ต่อเดือนของสมาชิกในอัตราที่ต่ำมาก โดยปัจจุบันกรมส่งเสริมสหกรณ์ขอความร่วมมือกับสหกรณ์ทุกแห่งให้กำหนดเงินเดือนคงเหลือหลังหักชำระหนี้ไม่น้อยกว่า 30% ของเงินเดือนที่ได้รับ อย่างไรก็ตาม สหกรณ์บางแห่งกลับกำหนดเกณฑ์เงินเดือนคงเหลือต่ำมาก อาทิ จากข้อมูลคณะกรรมาธิการทหารของสภาผู้แทนราษฎร พบว่า 1 ใน 5 ของข้าราชการและลูกจ้างของกองทัพบก หรือคิดเป็นจำนวนกว่า 2.8 หมื่นราย มีเงินเดือนเหลือใช้น้อยกว่า 30%

นอกจากนี้ ข้าราชการและลูกจ้างที่มีเงินเดือนคงเหลือต่ำกว่า 9,000 บาทต่อเดือน มีจำนวน 4.2 หมื่นราย จากข้าราชการและลูกจ้างทั้งหมดประมาณ 1.4 แสนราย (ข้อมูล ณ วันที่ 4 ก.ค. 67) ซึ่งการที่ลูกหนี้สหกรณ์มีเงินเดือนคงเหลือที่ต่ำเกินไป จะส่งผลให้ขาดสภาพคล่องและอาจกระทบต่อคุณภาพการดำรงชีพ อีกทั้ง ยังอาจนำไปสู่การก่อหนี้จากแหล่งอื่น รวมถึงหนี้นอกระบบเพิ่มเติม ซึ่งจะกลายเป็นกับดักวงจรหนี้ระยะยาวที่แก้ไขได้ยาก และเป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขปัญหาหนี้ในภาพรวมอีกทางหนึ่ง

5. สหกรณ์ขาดแรงจูงใจในการดำเนินมาตรการช่วยเหลือลูกหนี้ และมาตรการช่วยเหลือลูกหนี้ของสหกรณ์ยังมีลักษณะเป็นการขอความร่วมมือ จากการที่สหกรณ์มีบุริมสิทธิ์การหักเงินเดือนก่อนเจ้าหนี้รายอื่นและการดำเนินงานในรูปแบบนิติบุคคล ทำให้ภาพรวมหนี้สหกรณ์ออมทรัพย์ไม่มีปัญหาหนี้เสีย

การได้รับสิทธิดังกล่าวทำให้สหกรณ์ขาดแรงจูงใจในการช่วยเหลือสมาชิกที่ประสบปัญหาการชำระหนี้ สะท้อนจากเมื่อเดือน ม.ค.67 กรมส่งเสริมสหกรณ์ออกประกาศเรื่องแนวทางในการแก้ปัญหาหนี้สินสำหรับสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ โดยส่งเสริมให้สหกรณ์ออมทรัพย์ปรับลดอัตราดอกเบี้ยและจัดทำโครงการแก้ไขหนี้ให้กับสมาชิกสหกรณ์ แต่แนวทางดังกล่าวมีสหกรณ์เพียง 406 แห่งเท่านั้น ที่เข้าร่วมดำเนินการ

เสี่ยงกระทบเศรษฐกิจ

ปัจจุบันสหกรณ์ออมทรัพย์อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริมและสนับสนุนสหกรณ์ในประเทศ และมีกฎหมายควบคุม คือ พระราชบัญญัติสหกรณ์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 เป็นฉบับที่ปรับปรุงล่าสุดให้ทันสมัย การดำเนินการของสหกรณ์ออมทรัพย์คล้ายกับสถาบันการเงิน แต่ไม่ได้อยู่ใต้การกำกับดูแลของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)

ที่ผ่านมาแม้ ธปท. ไม่ได้เป็นผู้กำกับดูแลสหกรณ์เหมือนกับธนาคารพาณิชย์ แต่ก็มีความกังวลมาโดยตลอดหลายปีและจับตาอย่างใกล้ชิดต่อหนี้ของสหกรณ์ออมทรัพย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนปัจจุบันมีจำนวนมหาศาลถึง 2.43 ล้านล้านบาท เพราะถือเป็นส่วนหนึ่งในระบบหนี้ครัวเรือนของประเทศ และหากสหกรณ์ใดที่มีสมาชิกจำนวนมากเกิดปัญหาขาดสภาพคล่องหรือเกิดมีหนี้เสียเยอะจนควบคุมไม่อยู่

ปัญหานี้อาจเป็นไฟลามทุ่งส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพการเงินในประเทศและเศรษฐกิจ หรือกระทบสหกรณ์อื่น ๆ ได้ โดยเฉพาะสหกรณ์ที่ให้กู้ยืมเงินระหว่างสหกรณ์ด้วยกัน ซึ่งจะเกิดความเสี่ยงได้ง่ายหากสหกรณ์ใดมีปัญหาขาดสภาพคล่อง

หลายหน่วยงานพยายามแก้ไข

ประเด็นดังกล่าวจึงทำให้หลายหน่วยงานพยายามแก้ไขปัญหาหนี้สหกรณ์ ทั้งการส่งเสริมให้เข้าเป็นสมาชิกเครดิตบูโร และการดำเนินการผ่านมาตรการต่าง ๆ อาทิ แนวทางการแก้หนี้สำหรับสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ ตามประกาศของกรมส่งเสริมสหกรณ์ ซึ่งมีแนวทาง คือ การกำหนดให้ลดอัตรzดอกเบี้ยเงินกู้ให้เหลือไม่เกิน 4.75% ต่อปี เพื่อลดภาระการผ่อนชำระหนี้รายเดือนของสมาชิก การกำหนดเกณฑ์เงินคงเหลือไม่น้อยกว่า 30% การขยายระยะเวลาชำระหนี้จนถึงอายุ 75 ปี และการกำหนดให้สมาชิกที่มีทุนเรือนหุ้นของสหกรณ์สามารถเลือกชำระหนี้เฉพาะส่วนของต้นเงินที่เกินจากทุนเรือนหุ้นหรือพักชำระหนี้ในส่วนที่มีมูลค่าเท่ากับทุนเรือนหุ้นปีละ 1 ครั้ง

ยังมีการออกคำแนะนำของนายทะเบียนสหกรณ์เรื่อง หลักเกณฑ์การให้เงินกู้แก่สมาชิกอย่างรับผิดชอบและเป็นธรรม (Responsible Lending) เพื่อให้สหกรณ์ประเมินความสามารถในการชำระหนี้ของสมาชิกผู้กู้ รวมถึงภาครัฐและ ธปท. มีการผลักดันให้สหกรณ์ออมทรัพย์เชื่อมโยงฐานข้อมูลสมาชิกกับเครดิตบูโร และอยู่ระหว่างออกมาตรการ Credit Lock ในการส่งข้อมูลสมาชิกสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการแก้หนี้ไปยังเครดิตบูโร โดยมีเงื่อนไขว่าสมาชิกต้องไม่ก่อหนี้เพิ่มขณะอยู่ในระหว่างมาตรการ

นอกจากนี้ ยังมีโครงการส่งเสริมความรู้ทางการเงินของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ที่มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ครู ซึ่งเป็นลูกหนี้กลุ่มใหญ่ที่สุดและมีภาระหนี้สูงให้ได้รับการอบรมความรู้ทางการเงินอย่างต่อเนื่องและมีการวัดผล รวมทั้ง มีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติสหกรณ์ในปี 2562 ให้มีการกำกับดูแลสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน และการออกกฎกระทรวง เพื่อมารองรับ พ.ร.บ. ฯ ข้างต้น

แต่ติดข้อจำกัด ‘กฎหมายล่าช้า’

ปัจจุบันการแก้ปัญหายังมีข้อจำกัดที่สำคัญหลายด้าน โดยในด้านกฎหมาย กระบวนการออกกฎกระทรวงเพื่อกำกับดูแลการดำเนินงานของสหกรณ์ใช้เวลานาน คือ มาตรา 89/2 ของ พ.ร.บ.สหกรณ์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 กำหนดให้มีการดำเนินการกำกับดูแลสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน โดยออกเป็นกฎกระทรวง ซึ่งประกอบด้วยประเด็นสำคัญ 13 ประเด็น ครอบคลุมการให้กู้และการให้สินเชื่อการบริหารสินทรัพย์และการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่อง การจัดเก็บและรายงานข้อมูล เป็นต้น

แต่ปัจจุบันมีการประกาศกฎกระทรวงออกมาเพียง 6 ประเด็น ได้แก่ การกำหนดขนาดสหกรณ์ออมทรัพย์ การกำหนดคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของกรรมการสหกรณ์และผู้จัดการ การกำหนดอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ การดำรงเงินกองทุน การกำกับดูแลด้านธรรมาภิบาล และการจัดเก็บและรายงานข้อมูล ซึ่งยังขาดกฎกระทรวงสำคัญในการกำกับดูแลการให้สินเชื่ออีกหลายเรื่อง โดยเฉพาะประเด็นการให้กู้ การรับฝากเงิน การค้าประกันการบริหารสินทรัพย์และการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่อง ซึ่งล้วนเกี่ยวข้องกับการกำหนดเพดานอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ การนำส่งข้อมูลเครดิตบูโร ที่เป็นหลักเกณฑ์สำคัญของการแก้ไขปัญหาหนี้สหกรณ์

นอกจากนี้การกำกับดูแลหนี้สหกรณ์ยังมีความเชื่อมโยงกับหนี้ของสถาบันการเงินอื่น ๆ จึงจำเป็นต้องมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาช่วยในการกำกับดูแลร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม พ.ร.บ. สหกรณ์ฯ มาตรา 89/4 กลับกำหนดบทบาทของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อยู่ในคณะกรรมการที่ปรึกษาการกำกับดูแลสหกรณ์ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน ซึ่งมีหน้าที่เพียงให้คำปรึกษาและเสนอแนะแนวทางแก่นายทะเบียนสหกรณ์เท่านั้น ซึ่งอาจทำให้การดำเนินงานแก้ไขปัญหาหนี้สหกรณ์ได้ไม่เต็มที่

ขณะเดียวกัน พ.ร.บ. สหกรณ์ฯ ยังคงให้อำนาจสหกรณ์ในการหักเงินเดือน เพื่อชำระหนี้ โดยมาตรา 42/1 ระบุว่า เมื่อสมาชิกได้ทำความยินยอมเป็นหนังสือไว้กับสหกรณ์ให้ผู้บังคับบัญชาในหน่วยงานของรัฐ หรือนายจ้างในสถานประกอบการมีบุริมสิทธิ์ในการหักชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้รายอื่น ตามจำนวนที่สหกรณ์แจ้ง ทำให้สหกรณ์สามารถหักชำระหนี้ได้ไม่จำกัดขั้นต่ำหรือไม่มีเพดานร้อยละของรายได้ที่หักได้ และขาดแรงจูงใจในการช่วยเหลือสมาชิกแก้ไขปัญหาหนี้

เร่งคลอดกฎกระทรวงคุมสินเชื่อ

ด้านความสามารถในการกำกับดูแล ปัจจุบันกรมส่งเสริมสหกรณ์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นหน่วยงานหลักที่กำกับดูแลสหกรณ์ทั้งหมด แต่หากพิจารณาบทบาทและการดำเนินการของสหกรณ์ออมทรัพย์ กลับพบว่ามีลักษณะคล้ายกับธุรกิจสถาบันการเงิน โดยมีทั้งการรับฝากเงินและการให้กู้ยืม โดยเงินฝากของสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์มีมูลค่ารวมสูงถึง 1.4 ล้านล้านบาท ในปี 2567 หรือคิดเป็นสัดส่วนถึง 7.75% ของเงินฝากรวมของธนาคารพาณิชย์ทั้งหมด

อีกทั้ง ยังเป็นแหล่งให้กู้ยืมแก่ภาคครัวเรือนที่มีสัดส่วนมูลค่าสูงถึง 15% ของหนี้ครัวเรือน ทำให้สหกรณ์ออมทรัพย์มีบทบาทต่อเศรษฐกิจ สังคม และส่งผลต่อเสถียรภาพทางการเงินของประเทศอย่างมาก ซึ่งต้องมีการกำกับดูแลที่แตกต่างจากสหกรณ์ประเภทอื่น การกำหนดความคุ้มครอง อาทิ ผู้ฝากเงิน และการติดตามการดำเนินงานที่เหมาะสมเช่นเดียวกับสถาบันการเงินรูปแบบอื่น เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมเป็นวงกว้าง

การดำเนินงานของสหกรณ์ยังเป็นอีกหนึ่งข้อจำกัด โดยการดำเนินงานจะมีความแตกต่างกันตามแต่ละประเภทและสังกัดของสหกรณ์ ซึ่งการออกมาตรการหรือโครงการแก้ไขปัญหาหนี้ของสมาชิกมักขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของคณะกรรมการฯ ทำให้สมาชิกที่ประสบปัญหาของแต่ละสหกรณ์ได้รับการช่วยเหลือที่ไม่เท่ากัน

ขณะเดียวกันสหกรณ์ออมทรัพย์บางแห่งยังติดข้อจำกัดเรื่องเงินทุน โดยปี 2567 สหกรณ์ออมทรัพย์ 28.5% มีเงินทุนไม่เพียงพอกับความต้องการกู้ยืมเงินของสมาชิก หรือขาดเงินทุน (deficit) ทำให้แนวทางที่กรมส่งเสริมสหกรณ์แนะนำให้สหกรณ์ออมทรัพย์ดำเนินการมีสหกรณ์เข้าร่วมน้อย อาทิ ประกาศเรื่องแนวทางในการแก้ปัญหาหนี้สินสำหรับสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ โดยส่งเสริมให้สหกรณ์ปรับลดอัตราดอกเบี้ยและจัดทำโครงการแก้ไขหนี้ให้กับสมาชิกสหกรณ์ เป็นต้น

ขณะเดียวกันสหกรณ์ส่วนใหญ่โดยเฉพาะในสหกรณ์ขนาดเล็ก ยังมีปัญหาเรื่องระบบการจัดเก็บข้อมูล ความกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัวของสมาชิก และต้นทุนดำเนินการที่สูง ซึ่งส่วนหนึ่งทำให้สหกรณ์ไม่ส่งข้อมูลหรือไม่เข้าร่วมเป็นสมาชิกเครดิตบูโร

ดังนั้น เพื่อให้สหกรณ์ออมทรัพย์สามารถดำเนินการได้อย่างยั่งยืน และเป็นที่พึ่งพิงแก่ภาคครัวเรือน รวมถึงลดความเสี่ยงของหนี้สหกรณ์ที่จะส่งผลต่อเสถียรภาพระบบการเงินโดยรวม จึงต้องเร่งรัดการออกกฎกระทรวงให้ครบถ้วน และการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องให้มีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ ต้องมีระเบียบหรือแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน อาทิ เงื่อนไขในการให้สินเชื่อที่ต้องใช้ข้อมูลเครดิตบูโรประกอบการพิจารณาสินเชื่อ รวมทั้งต้องกำหนดแนวทางหรือหลักเกณฑ์ “การให้เงินกู้แก่สมาชิกอย่างรับผิดชอบและเป็นธรรม” โดยเฉพาะการกำหนดเพดานอัตราดอกเบี้ยเงินกู้รวมทั้งเงินปันผลที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของสหกรณ์ในการเป็นกลไกที่ทำหน้าที่จะส่งเสริมการออมและให้บริการสินเชื่อที่มีต้นทุนต่ำแก่สมาชิก รวมทั้ง อาจพิจารณาให้สหกรณ์ออมทรัพย์ได้รับการกำกับดูแลที่เหมาะสม มีมาตรฐานเทียบเท่าสถาบันการเงิน เพื่อให้เกิดกลไกและแนวทางในการป้องกันความเสี่ยงและความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

หากยังไม่เร่งควบคุมดูแลสหกรณ์ออมทรัพย์ให้มีประสิทธิภาพเหมือนกับธนาคารพาณิชย์ในปัจจุบัน หนี้กว่า 2 ล้านล้านบาท ก็จะเหมือนกับดักระเบิดเวลาที่รอคอยปัญหาเข้ามากระทบจนแตกออกจนอาจเกิดวิกฤตเศรษฐกิจในประเทศอีกครั้ง และเมื่อถึงตอนนั้นการแก้ปัญหาก็อาจจะช้าเกินไป

ที่มา: ภาวะสังคมไทยไตรมาสสอง ปี 2568 , สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง:

• คุณสู้เราช่วยเฟส 2 ขยายเวลา 30 ก.ย. เพิ่มช่วยลูกหนี้บัตรเครดิต
• คนไทย 24 ล้านคนเสี่ยงจน?: โจทย์ใหญ่รัฐบาลลดความยากจนหลายมิติ
• หนี้ ออม ลงทุน: วังวนวงกตสำหรับกลุ่มฐานล่าง

ลีซา และ แอนโทนี ดิเอลี กำลังเก็บเงินประมาณเดือนละ 1,000 ดอลลาร์ (ประมาณ 32,280 บาท) ให้กับลูกสาววัย 7 ขวบของพวกเขา ที่ชื่อว่า โซอี้ (Zoey) แต่เงินจำนวนนี้ไม่ได้มีไว้สำหรับค่าเล่าเรียนในมหาวิทยาลัย แต่มีไว้เพื่อสนับสนุนลูกสาวของพวกเขาในวันที่เธอเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ต้องยืนด้วยลำแข้งของตัวเองแล้ว

นี่คือแนวคิดทางการเงินรูปแบบใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้นในสังคมอเมริกัน ซึ่งมองว่าการช่วยเหลือลูกที่โตแล้วไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นสิ่งจำเป็นในยุคสมัยนี้ ครอบครัวดิเอลีจึงตัดสินใจที่จะเริ่มต้นวางแผนเพื่ออนาคตของลูกสาวตั้งแต่เนิ่นๆ เนื่องจากลีซาเองเคยจบการศึกษาในช่วงภาวะเศรษฐกิจถดถอยปี 2007-09 และต้องเผชิญกับปัญหาหนี้บัตรเครดิต เธอจึงไม่อยากให้ลูกต้องเจอกับสถานการณ์เดียวกัน “ฉันอยากให้ลูกรู้สึกว่าเธอมีทางเลือกในชีวิต” ลีซากล่าว

ไม่ว่าพวกเขาจะวางแผนไว้หรือไม่ก็ตาม ผู้ปกครองจำนวนมากก็กำลังตกอยู่ในสถานการณ์เดียวกัน ผลสำรวจจาก Pew Research Center ในปี 2024 พบว่าเกือบ 60% ของผู้ปกครองที่มีลูกอายุระหว่าง 18-34 ปี ได้ให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่ลูกๆ ในช่วงปีที่ผ่านมา ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าภาระค่าใช้จ่ายได้ขยายยาวไปถึงช่วงวัยผู้ใหญ่ตอนต้นแล้ว

ความช่วยเหลือดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่ค่าที่อยู่อาศัย, การชำระหนี้สิน ไปจนถึงค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันอย่างค่าอาหาร โดยรายงานจากสมาคมนายหน้าอสังหาริมทรัพย์แห่งชาติชี้ว่า 1 ใน 3 ของผู้ซื้อบ้านกลุ่มมิลเลนเนียลตอนต้นได้รับความช่วยเหลือค่าดาวน์จากครอบครัว และบางครั้งความช่วยเหลือยังขยายไปถึงค่าดูแลหลาน, ค่าซ่อมแซมบ้าน หรือแม้กระทั่งค่าท่องเที่ยวอีกด้วย

แต่ท่ามกลางกลุ่มผู้ปกครองที่มีความพร้อมทางการเงิน ก็ดูเหมือนจะเกิดความรู้สึกยอมรับใน ‘ความเป็นจริง’ รูปแบบใหม่นี้มากขึ้น เมื่อค่าเช่าบ้านที่พุ่งสูง, ค่าเล่าเรียนที่แพงขึ้นมหาศาล และตำแหน่งงานระดับเริ่มต้นที่หายากขึ้น ได้ทำให้คนรุ่นใหม่ต้องดิ้นรนอย่างหนักเพื่อที่จะสร้างความมั่นคงทางการเงินให้กับตัวเอง

แพทริก ฮิวอี้ ที่ปรึกษาทางการเงินกล่าวว่า “ผมคิดว่าผู้ปกครองมองเห็นสถานการณ์นี้และพูดว่า ‘ฉันมีความสามารถที่จะช่วยได้’” ซึ่งเป็นผลมาจากช่องว่างทางเศรษฐกิจระหว่างยุคสมัยที่กว้างขึ้นอย่างน่าตกใจ ข้อมูลชี้ว่าแม้รายได้ที่ปรับตามเงินเฟ้อแล้วของชาวอเมริกันจะเพิ่มขึ้นเพียง 18% จากปี 1980 แต่ค่าที่อยู่อาศัยกลับพุ่งสูงขึ้นกว่า 400%, ค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้นเกือบ 700% และค่าเล่าเรียนกับค่าดูแลเด็กก็เพิ่มขึ้นมากกว่าสิบเท่า

โรเบิร์ต เพอร์ซิชิตต์ ที่ปรึกษาทางการเงินอีกคนหนึ่งมองว่าภารกิจของเขาคือการทลายกำแพงความคิดที่ว่าการช่วยเหลือลูกที่โตแล้วเป็นเรื่องผิด เขาเล่าจากประสบการณ์ส่วนตัวที่เคยอาศัยอยู่กับคุณยายโดยไม่เสียค่าเช่าจนถึงอายุ 26 ปี ทำให้สามารถเก็บเงิน 30,000 ดอลลาร์ (ประมาณ 968,400 บาท) และซื้อบ้านได้ก่อนอายุ 30

“ผมคิดว่าคุณต้องเลือกระหว่างการยอมปล่อยให้ลูกๆ ของคุณต้องดิ้นรนอย่างหนัก หรือเริ่มเก็บเงินให้พวกเขาเสียตั้งแต่วันนี้” เพอร์ซิชิตต์กล่าว เขายังได้ช่วยครอบครัวดิเอลีคำนวณว่า หากพวกเขาเริ่มออมเงินเดือนละ 2,000 ดอลลาร์ (ประมาณ 64,560 บาท) ในตอนนี้ ก็จะสามารถสร้างเงินกองทุนที่จ่ายเงินให้ลูกสาวได้ถึงเดือนละ 3,000 ดอลลาร์ (ประมาณ 96,840 บาท) ไปได้ตลอดชีวิต

ครอบครัวดิเอลีได้เริ่มออมเงินให้โซอี้ตั้งแต่เธออายุ 5 ขวบ โดยเริ่มจากเงินเพียงสองสามร้อยดอลลาร์ต่อเดือน และวางแผนจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามรายได้ที่สูงขึ้น ลีซายังเล่าอีกว่า ก่อนจะตัดสินใจ เธอได้ลองสอบถามความเห็นจากญาติๆ ว่า หากให้เลือกระหว่างการได้เรียนโรงเรียนเอกชนกับการได้รับเงินรายเดือนไปตลอดชีวิต พวกเขาจะเลือกอะไร ซึ่งทุกคนต่างเลือกเงิน

บางครอบครัวมองว่าการสนับสนุนลูกในลักษณะนี้คือการเปลี่ยนแนวคิดเรื่องมรดกแบบดั้งเดิม แทนที่จะรอให้เสียชีวิตก่อนแล้วค่อยส่งมอบทรัพย์สมบัติให้ลูกหลาน ทำไมไม่มอบความช่วยเหลือให้พวกเขาในตอนที่ยังต้องการมากที่สุดในชีวิต

ไคลา โฮลคอมบ์ คุณแม่ลูกสามกล่าวว่า “ฉันจะสามารถช่วยพวกเขาได้อย่างไรในตอนที่ฉันยังมีชีวิตอยู่ ในช่วงเวลาที่พวกเขายังเด็ก และต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด?” ซึ่งเป็นแนวคิดที่ทำให้เธอและสามีเริ่มเปิดบัญชีลงทุนให้ลูกๆ แต่ละคน พร้อมทั้งวางแผนที่จะดึงเงินจากส่วนอื่นมาช่วยในเหตุการณ์สำคัญของชีวิต เช่น งานแต่งงานหรือการซื้อบ้านหลังแรก

ในทางกลับกัน ก็มีผู้ปกครองจำนวนไม่น้อยที่รู้สึกเสียดายที่ไม่ได้ ‘วางแผน’ สำหรับค่าใช้จ่ายส่วนนี้ไว้ล่วงหน้า เมลินดา เคลส์ คุณครูมัธยมปลายคนหนึ่งต้องรับผิดชอบทั้งค่าบ้าน, ค่ารถ และค่าเล่าเรียนให้กับลูกสาววัย 24 ปีของเธอ ซึ่งสร้างแรงกดดันทางการเงินอย่างหนักจนทำให้เธอต้องลดเงินออมเพื่อการเกษียณของตัวเองลงครึ่งหนึ่ง

เมลินดาได้ข้อสรุปจากประสบการณ์ของเธอว่า หากเป็นไปได้ ผู้ปกครองควรจะมีบัญชีออมทรัพย์พิเศษเผื่อไว้สำหรับช่วงที่ลูกๆ กำลังจะเริ่มสร้างตัวด้วย เธอกล่าวทิ้งท้ายด้วยประโยคที่น่าคิดว่า การเก็บเงินให้ลูกแค่ 18 ปีแล้วหยุดไปนั้น “ก็เหมือนกับการเก็บเงินไปเที่ยวพักผ่อนโดยบอกว่าคุณจะเก็บแค่ค่าโรงแรมเท่านั้นแหละ”

หมายเหตุ : ใช้อัตราแลกเปลี่ยน 1 ดอลลาร์สหรัฐ เท่ากับ 32.28 บาท ณ วันที่ 29 สิงหาคม 2568 

ภาพ: Rawpixel.com / Shutterstock

อ้างอิง:

• https://www.wsj.com/personal-finance/adult-children-allowance-9b57d59c