Category: เศรษฐกิจ

เปิดฤดูกาลผลไม้ไทย สัมผัสเสน่ห์เศรษฐกิจชุมชนผ่านรสชาติระดับโลก

เมื่อเข้าสู่เดือนพฤษภาคม ประเทศไทยก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดช่วงหนึ่งของปีในเชิงเกษตรกรรมและเศรษฐกิจ นั่นคือ “ฤดูกาลผลไม้เมืองร้อน” ซึ่งเปรียบเสมือนขุมทรัพย์ทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจที่สำคัญ ผลไม้ไทยไม่เพียงแต่เป็นสินค้าเกษตรส่งออกอันดับต้น ๆ ของโลก แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ Soft Power (Food) ที่ทรงพลัง สามารถสร้างแรงดึงดูดให้นักท่องเที่ยวคุณภาพหลั่งไหลเข้ามาสัมผัสประสบการณ์ “Farm-to-Table” อย่างแท้จริงถึงแหล่งผลิตในชุมชน

1. อัตลักษณ์แห่งรสชาติ: Soft Power ที่กินได้และเข้าถึงทั่วโลก

ประเทศไทยได้รับการยอมรับว่าเป็น “เมืองหลวงแห่งผลไม้เขตร้อน” โดยเฉพาะในเดือนพฤษภาคมที่เป็นช่วงพีคของ ทุเรียน (King of Fruits) และ มังคุด (Queen of Fruits) รวมถึงเงาะ ลองกอง และสละ อัตลักษณ์ของผลไม้ไทยไม่ได้มีเพียงแค่รสชาติที่โดดเด่น แต่ยังรวมถึงเรื่องราวของสายพันธุ์และการดูแลอย่างพิถีพิถัน

• การยกระดับสู่ Premium Grade: ปัจจุบันเกษตรกรไทยมุ่งเน้นการผลิตผลไม้ตามมาตรฐานคุณภาพระดับสูง (GAP และ GMP) รวมถึงการผลักดันผลไม้ที่มีข้อบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เช่น ทุเรียนหมอนทองระยอง หรือส้มโอทับทิมสยาม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและดึงดูดกลุ่มผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อสูง (High-end Market) ทั้งในและต่างประเทศ

• นวัตกรรมอาหารสร้างสรรค์: การนำผลไม้สดมาต่อยอดเป็นเมนู Fine Dining หรือขนมหวานฟิวชันในร้านระดับมิชลินไกด์ ช่วยตอกย้ำภาพลักษณ์ความประณีตของอาหารไทยในเวทีโลก

2. การท่องเที่ยวเชิงเกษตร (Agri-Tourism): การเชื่อมโยงวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจชุมชน

ยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวในปี 2569 มุ่งเน้นการเปลี่ยนจากการท่องเที่ยวเชิงปริมาณสู่ การท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ โดยใช้ “สวนผลไม้” เป็นจุดหมายปลายทางสำคัญ

• กิจกรรมสร้างสรรค์ในชุมชน: การเปิดสวนผลไม้ให้นักท่องเที่ยวเข้าชม (Orchard Tours) การจัดบุฟเฟต์ผลไม้เกรดพรีเมียม และการเรียนรู้วิธีการคัดเลือกผลไม้จากเกษตรกรโดยตรง ช่วยสร้าง “ประสบการณ์ที่มีคุณค่า” (Meaningful Travel) ให้กับนักท่องเที่ยว

• การกระจายรายได้สู่ฐานราก: เมื่อนักท่องเที่ยวเดินทางเข้าสู่แหล่งผลิตในจังหวัดรอง เช่น จันทบุรี ตราด หรือจังหวัดในภาคใต้และภาคเหนือ เงินหมุนเวียนจะไม่ได้อยู่เพียงแค่ในสวนผลไม้ แต่ยังกระจายไปยังธุรกิจที่พัก ร้านอาหาร และงานหัตถกรรมในท้องถิ่น (Fashion & Craft) ที่นักท่องเที่ยวมักเลือกซื้อเป็นของฝาก

3. กลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจ: จากสวนสู่ตลาดโลก

ในมิติของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ผลไม้ไทยเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนจีดีพีของประเทศ

• การส่งออกที่เติบโต: ข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ผลไม้ไทยยังคงครองส่วนแบ่งตลาดเป็นอันดับ 1 ในหลายประเทศ โดยเฉพาะตลาดจีนที่นิยมทุเรียนไทยอย่างต่อเนื่อง การรักษามาตรฐานการส่งออกและการสร้างความเชื่อมั่นผ่านระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) จึงเป็นกุญแจสำคัญ

• เศรษฐกิจดิจิทัลและอีคอมเมิร์ซ: การนำระบบออนไลน์มาใช้ในการสั่งจองผลไม้ล่วงหน้า (Pre-order) ช่วยให้เกษตรกรสามารถบริหารจัดการผลผลิตได้แม่นยำขึ้น และสร้างความสัมพันธ์โดยตรงระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภคทั่วโลก

บทสรุป

หัวข้อ “Fruitful Journey” ในเดือนพฤษภาคมนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการเฉลิมฉลองผลผลิตทางการเกษตร แต่เป็นการบูรณาการระหว่าง Soft Power ด้านอาหาร และ การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้แก่เศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน การที่ประเทศไทยเป็นจุดหมายสำคัญของนักท่องเที่ยวคุณภาพที่มองหารสชาติและประสบการณ์ที่เป็นเอกลักษณ์ จะเป็นแรงส่งสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนให้เศรษฐกิจของประเทศเติบโตอย่างมั่นคง ท่ามกลางกระแสการบริโภคยุคใหม่ที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพ แหล่งที่มา และความยั่งยืน

แหล่งอ้างอิงและข้อมูลสนับสนุน

• กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP): รายงานสถิติการส่งออกผลไม้สดและแปรรูปของไทยปี 2568-2569

• กระทรวงเกษตรและสหกรณ์: นโยบาย “ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้” และการส่งเสริมมาตรฐานเกษตรปลอดภัย (GAP)

• การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.): แคมเปญส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและเทศกาลกินผลไม้ในจังหวัดภาคตะวันออกและภาคใต้

• กรมทรัพย์สินทางปัญญา: รายชื่อและสถานะของสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ประเภทผลไม้ไทย

รูปภาพ

ทส. เดินหน้าขับเคลื่อนความหลากหลายทางชีวภาพ ชู “ดอยอินทนนท์” สู่มรดกอาเซียนแห่งที่ 11 พร้อมหนุนเศรษฐกิจฐานชีวภาพไทย

ทส. เดินหน้าขับเคลื่อนความหลากหลายทางชีวภาพ ชู “ดอยอินทนนท์” สู่มรดกอาเซียนแห่งที่ 11   พร้อมหนุนเศรษฐกิจฐานชีวภาพไทย

วันนี้ (6 พฤษภาคม 2569) เวลา 14.30 น. นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มอบหมายให้ ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพแห่งชาติ (กอช.) ครั้งที่ 2/2569 ณ ห้องประชุม 202 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีนายบรรณรักษ์ เสริมทอง เลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายเทวินทร์ นรินทร์ ผู้ช่วยปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุมเพื่อร่วมกันขับเคลื่อนนโยบายด้านความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศให้เกิดผลเป็นรูปธรรม ครอบคลุมทั้งการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และการพัฒนาเศรษฐกิจฐานชีวภาพ

การประชุมครั้งนี้ ที่ประชุมมีมติสำคัญโดยเห็นชอบให้เสนอ “อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์” เป็น อุทยานมรดกอาเซียน (ASEAN Heritage Park) แห่งที่ 11 ของประเทศไทย เพื่อยกระดับทรัพยากรธรรมชาติของไทยสู่การยอมรับในระดับภูมิภาค โดยโอกาสนี้ ดร.รวีวรรณ ปลัดกระทรวงฯ ได้กำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำข้อเสนอให้ครบถ้วน โดยต้องแสดงจุดเด่นของระบบนิเวศตั้งแต่พื้นที่ราบถึงยอดเขา สะท้อนความหลากหลายทางชีวภาพและศักยภาพในการเป็นพื้นที่ต้นแบบ ควบคู่กับการเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน และการแสดงให้เห็นถึงประโยชน์ที่ประเทศสมาชิกอาเซียนจะได้รับอย่างชัดเจน พร้อมกันนี้ ให้พิจารณานำข้อเสนอแนะของผู้ทรงคุณวุฒิไปประกอบการดำเนินงาน โดยเฉพาะการพัฒนา “ดอยอินทนนท์” ให้เป็น พื้นที่ต้นแบบด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการจัดทำแผนเชิงรุกเพื่อเสนอพื้นที่ที่มีศักยภาพเพิ่มเติมในอนาคต เพื่อเพิ่มบทบาทของประเทศไทยในเวทีอาเซียน

ทั้งนี้ ปลัดกระทรวงฯ ยังเน้นย้ำอีกว่า การดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพต้องตั้งอยู่บนประโยชน์ของประเทศเป็นสำคัญ และต้องเร่งเดินหน้าอย่างจริงจัง ควบคู่กับการยกระดับ เศรษฐกิจฐานชีวภาพ (Bio Economy) เพื่อเปิดมิติใหม่ของการพัฒนาประเทศ โดยทุกหน่วยงานต้องบูรณาการความร่วมมือ และเร่งรัดการดำเนินงานเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีตามขั้นตอนอย่างรวดเร็ว
นอกจากนี้ ปลัดกระทรวงฯ ยังได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของกลไก การเข้าถึงและแบ่งปันผลประโยชน์ (Access and Benefit Sharing: ABS) ซึ่งจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการนำทรัพยากรชีวภาพไปต่อยอด สร้างมูลค่าเพิ่ม และคืนประโยชน์กลับสู่ชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม

สำหรับในส่วนของวาระอื่น ๆ ที่ประชุมยังมีมติเห็นชอบ (ร่าง) พระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อเป็นกฎหมายกลางในการบริหารจัดการทรัพยากรของประเทศ เห็นชอบมาตรการป้องกัน ควบคุม และกำจัดชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกราน จำนวน 31 ชนิด เพื่อลดผลกระทบต่อระบบนิเวศและเศรษฐกิจ ตลอดจนเห็นชอบสนับสนุนการพัฒนา “บางกะเจ้า” เป็นพื้นที่เรียนรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพ และแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ รวมไปถึงเห็นชอบการปรับปรุงองค์ประกอบคณะอนุกรรมการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการขับเคลื่อนงานในภาพรวม ทั้งนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จะเร่งผลักดันมติที่ประชุมสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อยกระดับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยื

นายมนตรี มหาพฤกษ์พงศ์ รองประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และประธานสายงานเศรษฐกิจวิชาการ กล่าวว่า เอกชนสนับสนุนในหลักการกรณีคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบออกพระราชกำหนดกู้เงินวงเงิน 4 แสนล้านบาท เพื่อใช้แก้ไขวิกฤตพลังงานและประคับประคองเศรษฐกิจ

ทั้งนี้ สถานการณ์เศรษฐกิจไทยในปัจจุบันอยู่ในภาวะค่อนข้างย่ำแย่ โดยเฉพาะแรงกดดันจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่งผลให้ราคาพลังงานโลกปรับตัวสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ กระทบต่อค่าครองชีพของประชาชน ต้นทุนของภาคธุรกิจ และภาพรวมเศรษฐกิจประเทศ

ทั้งนี้ มองว่ารัฐบาลจำเป็นต้องเร่งเข้าไปแก้ไขปัญหาด้านพลังงานอย่างเร่งด่วน เนื่องจากเป็นปัจจัยพื้นฐานที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และมีผลต่อทุกภาคส่วนในระบบเศรษฐกิจ

อย่างไรก็ตาม ในส่วนของงบประมาณที่จะนำมาใช้กระตุ้นเศรษฐกิจ เห็นว่า รัฐบาลควรดำเนินการในลักษณะค่อยเป็นค่อยไป เปรียบเสมือนน้ำตกที่ไหลลงมาทีละชั้น ไม่ควรอัดฉีดเม็ดเงินเข้าสู่ระบบในคราวเดียวทั้งหมด เนื่องจากอาจก่อให้เกิดความไม่มีประสิทธิภาพในการใช้จ่าย และไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุดในระยะยาว

“หัวใจสำคัญในเวลานี้ คือการประคับประคองผู้ประกอบการเอสเอ็มอีให้สามารถอยู่รอดได้ ท่ามกลางต้นทุนพลังงานที่สูงและภาวะเศรษฐกิจที่ผันผวน หากเอสเอ็มอีฟื้นตัว จะช่วยรักษาการจ้างงาน สร้างรายได้ให้ประชาชน และเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญให้เศรษฐกิจไทยเดินหน้าต่อไปได้” นายมนตรี กล่าว

ขณะเดียวกัน ได้สะท้อนความกังวลเกี่ยวกับวินัยทางการคลังว่า กระทรวงการคลังจำเป็นต้องวางระบบบริหารจัดการงบประมาณและการใช้เงินกู้ให้มีความชัดเจน โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนและภาคธุรกิจในระยะยาว ท่ามกลางสถานการณ์ที่ภาครัฐจำเป็นต้องใช้เครื่องมือทางการคลังเข้ามาดูแลเศรษฐกิจอย่างเข้มข้น

ในประเด็นโครงการแลนด์บริดจ์ มองว่า การที่รัฐบาลแต่งตั้งนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธานคณะกรรมการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการฯ ถือว่ามีความเหมาะสม เนื่องจากเป็นบุคคลที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจ และมีศักยภาพในการผลักดันโครงการเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศให้เกิดขึ้นได้จริง

อย่างไรก็ตาม โครงการแลนด์บริดจ์จำเป็นต้องมีการศึกษาอย่างรอบด้าน ทั้งในมิติสิ่งแวดล้อม ระบบโลจิสติกส์ และการเชื่อมโยงโครงข่ายคมนาคมทั้งทางราง ทางถนน และทางเรือ รวมถึงผลกระทบต่อชุมชนในพื้นที่ และทิศทางการพัฒนาภาคใต้ในภาพรวม เพื่อให้การดำเนินโครงการสามารถเดินหน้าได้อย่างยั่งยืนและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ

นายมนตรี ยังได้สะท้อนภาพต้นทุนโลจิสติกส์ของประเทศที่ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จากเดิมประมาณ 12% เพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ราว 26% ซึ่งถือเป็นระดับที่สูงและกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ดังนั้น จึงเห็นว่ารัฐบาลจำเป็นต้องเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบขนส่งให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ควบคู่ไปกับการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากและการสนับสนุนผู้ประกอบการเอสเอ็มอี

สำหรับสถานการณ์เศรษฐกิจโลก กรณีที่กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ออกมาเตือนถึงความเสี่ยงจากสงครามในตะวันออกกลางว่า ปัจจุบันบริบทเศรษฐกิจโลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก เมื่อเทียบกับในอดีตที่ประเทศต่าง ๆ มีความเชื่อมโยงกันในเชิงความร่วมมือมากกว่านี้ แต่ในปัจจุบันโลกกำลังเผชิญกับความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์ ทำให้หลายประเทศเริ่มแยกตัวและแข่งขันกันมากขึ้น

ภายใต้บริบทดังกล่าว ประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งปรับตัว โดยเฉพาะการสร้างความร่วมมือทางการค้าในลักษณะทวิภาคี เพื่อเปิดโอกาสให้ไทยสามารถขยายตลาดและค้าขายได้ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลกนั้น ในสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างประเทศ ไทยต้องอยู่ให้เป็น และบริหารความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างสมดุล เพื่อรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ และคุ้มครองผลประโยชน์ของประเทศในระยะยาว