Blog

แจ้งปัญหาการใช้งานได้ที่ เพจสยามรัฐออนไลน์ภาพ-โฆษณา-ข่าว-บทความ รวมถึงข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์สยามรัฐ อยู่ภายใต้โดเมน siamrath.co.th เท่านั้นผู้ดูแลเว็บไซต์ นายวิชัย สอนเรือง ดูแลรับผิดชอบข่าว / ภาพ / โฆษณา / ข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์

สัญญาทองคำตลาดนิวยอร์กปิดเพิ่มขึ้นในวันศุกร์ (8 พ.ค.) และเพิ่มขึ้นในรอบสัปดาห์นี้ โดยได้รับแรงหนุนจากความหวังเกี่ยวกับการยุติความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ซึ่งช่วยลดความกังวลเกี่ยวกับเงินเฟ้อและอัตราดอกเบี้ยที่อยู่ในระดับสูง

ทั้งนี้ สัญญาทองคำตลาด COMEX (Commodity Exchange) ส่งมอบเดือนมิ.ย. เพิ่มขึ้น 19.80 ดอลลาร์ หรือ 0.42% ปิดที่ 4,730.70 ดอลลาร์ต่อออนซ์

ทองคำซึ่งมักถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ปลอดภัยในช่วงที่โลกเผชิญความไม่แน่นอน มักเผชิญแรงกดดันในภาวะอัตราดอกเบี้ยสูง เนื่องจากเป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีผลตอบแทนในรูปดอกเบี้ย

นักวิเคราะห์จาก High Ridge Futures กล่าวว่า ขณะนี้ทองคำเคลื่อนไหวเหมือนสินทรัพย์เสี่ยงมากกว่าสินทรัพย์ปลอดภัย การฟื้นตัวของทองคำเชื่อมโยงกับแนวโน้มการลดความตึงเครียดในอิหร่าน เมื่อราคาพลังงานลดลง ตลาดจึงมองว่าโอกาสที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) จะปรับลดอัตราดอกเบี้ยในอนาคตมีมากขึ้น

สหรัฐฯ คาดว่าจะได้รับการตอบสนองจากอิหร่านต่อข้อเสนอล่าสุดเพื่อยุติสงครามในอ่าวเปอร์เซียภายในวันศุกร์นี้ แม้ว่ากองกำลังของสหรัฐฯ และอิหร่านยังคงปะทะกันในอ่าวเปอร์เซีย

การอ่อนค่าของดอลลาร์ช่วยให้ทองคำซึ่งซื้อขายเป็นสกุลดอลลาร์มีราคาถูกลงสำหรับผู้ถือสกุลเงินอื่น ขณะที่ราคาพลังงานที่ลดลงช่วยบรรเทาความกังวลเกี่ยวกับเงินเฟ้อ

ข้อมูลจาก CME FedWatch Tool ระบุว่า ตลาดมองว่า มีโอกาสเพียง 14% ที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) จะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในปีนี้ ลดลงจากประมาณ 22% ในวันก่อนหน้า

สตีเฟน มิแรน ผู้ว่าการเฟดกล่าวว่า เขาหวังว่า เจอโรม พาวเวล ประธานเฟด จะดำรงตำแหน่งผู้ว่าการเฟดต่อไปเพียงช่วงสั้น ๆ เท่านั้น ขณะที่เควิน วอร์ช มีแนวโน้มจะเข้ารับตำแหน่งผู้นำเฟดคนต่อไป หากได้รับการรับรองจากวุฒิสภา

ข้อมูลเศรษฐกิจระบุว่า การจ้างงานของสหรัฐฯ ในเดือนเม.ย. 2569 เพิ่มขึ้นมากกว่าคาด ซึ่งส่งผลให้ราคาทองคำขยายช่วงบวกชั่วคราวหลังการเปิดเผยข้อมูลดังกล่าว

ด้านความต้องการทองคำในอินเดียยังคงซบเซาในสัปดาห์นี้ เนื่องจากการฟื้นตัวของราคาทำให้ผู้ซื้อชะลอการเข้าซื้อ ขณะที่ความต้องการซื้อในจีนทำให้ค่าพรีเมียมทองคำยังคงทรงตัว

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (09 พ.ค. 69)

พืชเศรษฐกิจไทย ดาวเงียบที่ต่างชาติยอมจ่ายแพง บางชนิดราคาพุ่งถึงหลักล้าน

หลายคนอาจคุ้นตากับพืชไทยบางชนิดจนมองว่าเป็นของธรรมดา แต่ในตลาดโลกกลับถูกยกให้เป็น “ของล้ำค่า” ที่หลายประเทศพร้อมทุ่มเงินซื้อในราคาสูง โดยเฉพาะเมื่อผ่านการแปรรูป วิจัย หรือพัฒนาเป็นสินค้าพรีเมียม มูลค่าของพืชเหล่านี้ก็ยิ่งพุ่งขึ้นแบบก้าวกระโดด

ปัจจุบัน ตลาดโลกไม่ได้แข่งขันกันที่ปริมาณอีกต่อไป แต่ให้ความสำคัญกับ “คุณภาพ” มากขึ้น ส่งผลให้พืชเศรษฐกิจของไทยหลายชนิดกลายเป็นสินค้าดาวรุ่ง ทั้งในกลุ่มอาหาร สมุนไพร ไม้หอม และพืชทางเลือกเพื่อสุขภาพ

“กฤษณา” ทองคำแห่งป่า ไม้หอมที่แพงระดับโลก

 

หนึ่งในพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้มหาศาลแบบเงียบ ๆ คือ “กฤษณา” ไม้หอมที่ได้รับการยกให้เป็นหนึ่งในไม้ที่แพงที่สุดในโลก

จุดเด่นของกฤษณาไม่ได้อยู่ที่เนื้อไม้ทั่วไป แต่เป็น “เรซินหอม” ที่เกิดขึ้นเมื่อต้นไม้ได้รับบาดแผลหรือติดเชื้อตามธรรมชาติ จนเกิดการสะสมเป็นเนื้อไม้สีเข้ม มีกลิ่นเฉพาะตัว และกลายเป็นวัตถุดิบชั้นสูงในอุตสาหกรรมน้ำหอมระดับลักชัวรี

ตลาดตะวันออกกลาง ญี่ปุ่น และยุโรป มีความต้องการกฤษณาคุณภาพสูงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะน้ำมันกฤษณาบริสุทธิ์ที่บางเกรดมีราคาสูงถึงหลักแสนถึงหลักล้านบาทต่อกิโลกรัม จนถูกเรียกว่า “ทองคำแห่งป่า”

“ทุเรียนไทย” ผลไม้ที่ไม่ได้ขายแค่รสชาติ แต่ขายความหายาก

อีกหนึ่งพืชเศรษฐกิจที่ต่างชาติยอมจ่ายแพง คือ “ทุเรียนพรีเมียมไทย” โดยเฉพาะสายพันธุ์หายากอย่าง “ทุเรียนนนท์” และ “หลงลับแล” ที่มีชื่อเสียงเรื่องเนื้อเนียน รสชาติเข้มข้น และกลิ่นไม่แรงจนเกินไป

ในตลาดจีน ฮ่องกง และสิงคโปร์ ทุเรียนไทยระดับพรีเมียมสามารถขายได้ในราคาหลายหมื่นบาทต่อลูก โดยเฉพาะผลผลิตจากสวนเก่าแก่ที่มีใบรับรองแหล่งผลิตชัดเจน

บางฤดูกาล ทุเรียนนนท์เกรดพิเศษเคยถูกประมูลในราคาหลักแสนบาทต่อลูก เพราะถือเป็นสินค้าหายากระดับสะสม และเป็นสัญลักษณ์ของผลไม้คุณภาพสูงจากไทย

“ไข่ผำ” จากพืชพื้นบ้าน สู่ซูเปอร์ฟู้ดแห่งอนาคต

จากพืชน้ำพื้นบ้านที่คนไทยคุ้นเคย วันนี้ “ไข่ผำ” กำลังถูกจับตามองในระดับโลก หลังนักโภชนาการหลายแห่งยกให้เป็นหนึ่งใน “ซูเปอร์ฟู้ดแห่งอนาคต”

เหตุผลสำคัญคือ ไข่ผำมีโปรตีนสูง มีกรดอะมิโนจำเป็นหลายชนิด และใช้ทรัพยากรในการเพาะปลูกต่ำกว่าพืชโปรตีนอื่นอย่างถั่วเหลือง

ปัจจุบัน หลายบริษัทอาหารระดับโลกเริ่มนำไข่ผำไปพัฒนาเป็นโปรตีนทางเลือก อาหารเสริม และผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ ส่งผลให้มูลค่าของพืชชนิดนี้เพิ่มขึ้นหลายสิบเท่าหลังผ่านการแปรรูป

“กระชายดำ” สมุนไพรไทยที่ต่างชาติสนใจต่อเนื่อง

“กระชายดำ” เป็นอีกหนึ่งพืชสมุนไพรที่ได้รับความนิยมในตลาดสุขภาพ โดยเฉพาะในญี่ปุ่น เกาหลี และสหรัฐอเมริกา

สมุนไพรชนิดนี้มีสารสำคัญในกลุ่มฟลาโวนอยด์และสารต้านอนุมูลอิสระสูง จนถูกเรียกว่า “โสมไทย” และถูกนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารด้านพลังงาน การฟื้นฟูร่างกาย และชะลอวัย

กระชายดำในรูปแบบสารสกัดเข้มข้นมีราคาสูงกว่ารากสดหลายเท่า และกำลังกลายเป็นพืชส่งออกที่ถูกจับตามองอย่างมากในตลาดสมุนไพรโลก

“ไม้ด่าง” และไม้ประดับหายาก ตลาดนักสะสมยังแรง

แม้กระแสไม้ด่างจะไม่ได้ร้อนแรงเท่าช่วงโควิด-19 แต่ตลาดนักสะสมระดับบนยังคงมีความต้องการสูง โดยเฉพาะสายพันธุ์หายากที่มีลวดลายด่างสมบูรณ์ หรือผ่านการเพาะพัฒนาสายพันธุ์โดยนักปลูกไทย

ไม้บางต้นสามารถซื้อขายกันในราคาหลักแสนถึงหลักล้านบาท โดยเฉพาะในตลาดญี่ปุ่น ยุโรป และสหรัฐอเมริกา ที่มองว่าไม้ประดับไทยมีคุณภาพโดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

พืชไทยธรรมดา อาจเป็นสินค้าระดับโลกในอนาคต

หลายพืชเศรษฐกิจของไทยอาจดูเป็นของใกล้ตัว แต่เมื่อโลกให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความยั่งยืน และคุณค่าทางสุขภาพมากขึ้น พืชเหล่านี้จึงมีโอกาสเติบโตในตลาดโลกอย่างมหาศาล

สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่การปลูกให้ได้จำนวนมาก แต่คือการพัฒนาให้มีมาตรฐาน สร้างมูลค่าเพิ่ม และต่อยอดสู่สินค้าพรีเมียม ซึ่งอาจกลายเป็นอีกแรงขับสำคัญของเศรษฐกิจไทยในอนาคต

แหล่งอ้างอิง

1. กรมวิชาการเกษตร: ข้อมูลพืชเศรษฐกิจและสมุนไพรไทย
2. DITP: แนวโน้มตลาดสินค้าเกษตรและพืชพรีเมียมไทย
3. สวทช.: ข้อมูลวิจัยเกี่ยวกับโปรตีนทางเลือกและไข่ผำ

แนววินิจฉัยคดีที่สำคัญในคำร้องการออก พ.ร.ก.กู้เงิน ก็คือ ศาล รธน.จะให้น้ำหนักเรื่องของ “หลักแห่งความจำเป็น Principle of Necessity ในการออกพระราชกำหนดมาบังคับใช้ ที่ต้องเป็นมาตรการที่จำเป็นแก่การดำเนินการ ให้เจตนารมณ์การออกพระราชกำหนดสำเร็จลุล่วงไปได้” ที่ก็คือ เพื่อความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ หากศาล รธน.เห็นว่าอยู่บนหลักการดังกล่าว ก็จะมีมติให้ยกคำร้องของฝ่ายค้าน แต่หากเห็นว่าไม่เข้าข่าย และขัด รธน.มาตรา 172 ผลก็คือ พ.ร.ก.ถูกศาล รธน.สอยร่วง กลายเป็นโมฆะ

เป็นอันว่า เส้นทางการออก พระราชกำหนดให้กระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสถานการณ์วิกฤตด้านพลังงานและสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ. … วงเงิน 4 แสนล้านบาท ของรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล ต้องเจอสภาวะชะงักงันกลางทาง

หลัง ส้ม พรรคประชาชน-ฟ้า พรรคประชาธิปัตย์ ประกาศจับมือร่วมกันในการลงชื่อยื่นคำร้องเสนอประธานสภาฯ เพื่อส่งต่อไปยัง ศาลรัฐธรรมนูญ ให้วินิจฉัย เพราะทั้งสองพรรคมองว่าการออกพระราชกำหนดดังกล่าวไม่เข้าข่ายความจำเป็นเร่งด่วนตามรัฐธรรมนูญมาตรา 172 จึงยื่นคำร้องให้ศาล รธน.วินิจฉัยให้สะเด็ดน้ำ

ฝ่ายค้านประกาศไว้ว่าจะยื่นคำร้องภายในต้นสัปดาห์หน้า ประมาณวันที่ 11 พ.ค. หรืออย่างช้า 12 พ.ค. เพื่อให้ทันก่อนที่รัฐบาลจะส่ง พ.ร.ก.ดังกล่าวให้สภาพิจารณาในวันที่ 14 พ.ค. เมื่อ สส.ฝ่ายค้านยื่นคำร้องดักไว้ก่อนจะทำให้สภาไม่สามารถพิจารณา พ.ร.ก.ดังกล่าวได้ ต้องรอให้ศาล รธน.วินิจฉัยให้เสร็จสิ้น

กรณีของพระราชกำหนดที่เป็นเรื่องของความเร่งด่วน รัฐธรรมนูญจึงเขียนล็อกไว้ให้ศาล รธน.ต้องวินิจฉัยให้แล้วเสร็จภายในไม่เกิน 60 วันหลังจากรับคำร้องไว้วินิจฉัย

โดยในช่วงจากนี้ไปจนถึงวันที่คำร้องส่งไปยังศาล รธน. แม้ล่าสุดมีการโปรดเกล้าฯ พ.ร.ก.ออกมาแล้วเมื่อวันที่ 9 พ.ค. ก็จะไม่มีผลใดๆ กระบวนการจากสภาไปยังศาล รธน.จะเดินไปตามปกติ ซึ่งดูตามลำดับขั้นตอนแล้ว หากฝ่ายค้านเข้าชื่อกันครบ ยื่นก่อนสภาพิจารณา ตัวของ “โสภณ ซารัมย์ ประธานสภาฯ” ก็ต้องส่งคำร้องไปยังศาล รธน.ให้พิจารณา

ซึ่งเมื่อศาล รธน.ได้คำร้องและส่งให้ตุลาการศาล รธน.ทั้ง 9 คนแล้ว ตุลาการศาล รธน.ต้องมาพิจารณาลงมติว่าจะ รับคำร้อง หรือ ไม่รับคำร้อง ไว้ไต่สวนวินิจฉัย ที่ก็แน่นอนว่า ยังไง

ศาล รธน.รับคำร้องไว้วินิจฉัยแน่นอน

ต่อจากนั้นเข้าสู่กระบวนการไต่สวนของศาล รธน. ที่จะให้ทั้งฝ่ายผู้ร้องคือพรรคร่วมฝ่ายค้าน กับผู้ถูกร้องคือรัฐบาล-กระทรวงการคลัง เข้าสู่กระบวนการสู้คดี

โดยทั้งสองฝั่งต้องงัดข้อเท็จจริง-ข้อกฎหมายมาสู้คดีกัน ประเมินแล้วเป็นไปได้ที่ศาล รธน.อาจจะมีการ “เปิดห้องไต่สวน” เพื่อให้ตัวแทนจากฝ่ายค้านและรัฐบาลเข้าให้ถ้อยคำต่อหน้าตุลาการศาล รธน. เพื่อเสริมน้ำหนักแห่งการสู้คดีของฝั่งตัวเอง จนสุดท้ายศาล รธน.นัดลงมติและอ่านคำวินิจฉัย ซึ่งดูจากเงื่อนเวลาที่ให้ศาล รธน.ต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในไม่เกิน 60 วัน ทำให้คดีนี้จะรู้ผลภายในช่วงกลางเดือน ก.ค.นับจากช่วงกลางเดือน พ.ค.เป็นต้นไป

สำหรับ พ.ร.ก.เงินกู้ 4 แสนล้านบาทดังกล่าว แบ่งออกเป็นสองก้อน

วงเงินแรก 200,000 ล้านบาท มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากสถานการณ์วิกฤตด้านพลังงาน โดยเป็นค่าใช้จ่ายในการบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนและเกษตรกร รวมถึงช่วยเหลือผู้ประกอบการให้สามารถประกอบอาชีพหรือดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง โดยก็จะมีการนำเงินส่วนหนึ่งไปใช้ในโครงการไทยช่วยไทยพลัส ที่วางไทม์ไลน์ไว้จะให้เริ่มลงทะเบียนปลายเดือน พ.ค.นี้ และจะเริ่มใช้ได้ตั้งแต่ต้นเดือน มิ.ย.

ส่วนอีกก้อนก็ 200,000 ล้านบาทเช่นกัน แต่เป็นเงินที่ไว้ใช้เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการใช้พลังงานให้เกิดประสิทธิภาพ รองรับการเปลี่ยนผ่านจากการพึ่งพิงพลังงานฟอสซิลไปสู่การใช้เทคโนโลยีพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก ครอบคลุมทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน รวมถึงโครงการส่งเสริมการใช้ยานพาหนะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สนับสนุนการติดตั้งสถานีชาร์จไฟฟ้า และพัฒนาทักษะของประชาชนและนวัตกรรมสำหรับรองรับการปรับโครงสร้างพลังงานและการสร้างเศรษฐกิจใหม่

จุดที่ฝ่ายค้าน โดยเฉพาะพรรคประชาชนติดใจก็คือ เงินก้อนที่สอง-สองแสนล้านบาท ที่พรรคประชาชนมองว่าไม่มีรายละเอียดที่ชัดเจน ไม่เข้าข่ายความจำเป็นเร่งด่วน เป็นการตีเช็คเปล่า

ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ระบุไว้ว่า

“การพยายามสอดไส้ตีเช็คเปล่ากู้เงิน 200,000 ล้านบาท สำหรับการเปลี่ยนผ่านโครงสร้างพลังงานของประเทศ โดยเอาเงินเยียวยาประชาชนมาเป็นตัวประกัน เป็นการมัดรวมมาในการกู้เงิน 400,000 ล้านบาท ทั้งๆ ที่การเปลี่ยนผ่านโครงสร้างพลังงานใช้เวลาหลายปี 

การออก พ.ร.ก.กู้เงิน ตามเงื่อนไขของรัฐธรรมนูญระบุชัดว่าต้องเป็นเงื่อนไขทางด้านเศรษฐกิจ จึงตั้งคำถามว่ากู้ 200,000 ล้านบาทมาใช้ในการเปลี่ยนผ่านโครงสร้างพลังงานเข้าเงื่อนไขนี้จริงหรือไม่ และยังมีการมัดรวมกับก้อนเงินเยียวยาของประชาชน” 

สอดรับกับความเห็นของ กรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรค ปชป.-อดีต รมว.การคลัง ที่เป็นหัวหอกในการเคลื่อนไหวให้มีการส่งศาล รธน.ตีความ ซึ่งชี้ว่าสถานการณ์เศรษฐกิจของประเทศไทยในเวลานี้ หลายบริบทแม้จะเจอกับปัญหาที่ได้รับผลกระทบจากสงครามตะวันออกกลาง โดยเฉพาะปัญหาต้นทุนพลังงาน-น้ำมันสูงขึ้น แต่ยังมีอีกหลายวิธีที่รัฐบาลสามารถนำมาใช้แก้ปัญหาได้ เช่น การลดภาษีสรรพสามิต และย้ำว่าบริบทในตอนนี้แตกต่างจากการออก พ.ร.ก.กู้เงินก่อนหน้านี้ เช่น ช่วงรัฐบาลอภิสิทธิ์ที่ออก “พ.ร.ก.ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อฟื้นฟูและเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ พ.ศ.2552 วงเงิน 400,000 ล้านบาท” ที่เจอวิกฤตเศรษฐกิจหนักกว่านี้ จนรัฐบาลต้องแจกเช็คช่วยชาติ ผ่านไทยเข้มแข็ง หรือการออก พ.ร.ก.ยุคพลเอกประยุทธ์ ช่วงวิกฤตโควิดระบาดทั่วโลก 

“พูดง่ายๆ มันไม่ได้มีวิกฤตในระดับที่จะมีผลกระทบต่อความมั่นคงระบบเศรษฐกิจ มีแหล่งอื่นที่จะช่วยทำให้รัฐบาลสามารถขับเคลื่อนทุกโครงการที่รัฐบาลอยากทำได้ โดยไม่มีผลกระทบกับประเด็นเรื่องของวินัยการเงินการคลัง ขอเน้นว่า วินัยการเงินการคลังไม่ใช่เรื่องไกลตัว ถ้าเราไม่รักษาเรื่องนี้จะส่งผลต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจ ส่งผลต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศ คนที่สุดท้ายจะเดือดร้อนที่สุดคือประชาชน” กรณ์ยกเหตุผลในการต้องยื่นศาล รธน.มาอธิบาย 

สรุปความได้ว่า เหตุผลหลักๆ ที่ฝ่ายค้านจะยื่นคำร้องต่อศาล รธน.ก็คือ ไม่เข้าเงื่อนไขความจำเป็นเร่งด่วนตามรัฐธรรมนูญมาตรา 172-เกรงจะเป็นการตีเช็คเปล่า สอดไส้งบประมาณที่รอได้ในวงเงิน 4 แสนล้านบาท โดยเฉพาะงบจะใช้เพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด และใช้วิธีตั้งงบผ่าน พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปกติ เพื่อให้สภาตรวจสอบจะเหมาะสมกว่า แม้ต่อให้รัฐบาลจะมีการตั้งคณะกรรมการพิจารณาและตรวจสอบ อนุมัติโครงการ โดยมีปลัดกระทรวงการคลังเป็นประธานก็ตาม แต่ฝ่ายค้านยังมองว่าอาจจะมีการรั่วไหลสอดไส้ได้-มีทางเลือกอื่นในการหาเงิน เช่น การออก พ.ร.บ.โอนงบประมาณ ปรับลดภาษีสรรพสามิตเพื่อแก้ปัญหาราคาน้ำมันแพง ซึ่งเป็นวิธีที่รวดเร็วและไม่สร้างภาระดอกเบี้ยระยะยาว-เลี่ยงการตรวจสอบของระบบรัฐสภา เพราะเมื่อออกเป็น พ.ร.ก. มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา ก็มีผลทันที แม้ต่อให้จะส่ง พ.ร.ก.มาให้สภาเห็นชอบ แต่ พ.ร.ก.มีผลไปแล้ว

รวมถึงมองว่าการออกพระราชกำหนดรอบนี้ สร้างความเสี่ยงในเรื่องการไม่รักษาวินัยทางการคลัง fiscal discipline ก่อให้เกิดภาระหนี้ระยะยาว โดยเฉพาะหากสุดท้ายไม่สามารถกระตุ้นเศรษฐกิจได้จริงตามที่ระบุเหตุผลในการออกพระราชกำหนด

ทั้งนี้ กระบวนการยื่นคำร้องให้ศาล รธน.วินิจฉัย เป็นกระบวนการที่เรียกว่า การตรวจสอบความชอบธรรมของพระราชกำหนด

ซึ่งเมื่อศาล รธน.รับคำร้องไว้ไต่สวน องค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญจะไต่สวนโดยฟังการสู้คดีของทั้งฝ่ายค้านและรัฐบาล จากนั้นจะมาพิจารณาการออกพระราชกำหนดดังกล่าวว่าเข้าข่ายความจำเป็นเร่งด่วนตามรัฐธรรมนูญมาตรา 172 หรือไม่ โดยพิจารณาจากองค์ประกอบต่างๆ เช่น วัตถุประสงค์ในการออกพระราชกำหนด-ระยะเวลาการบังคับใช้ พ.ร.ก.และกรอบการกู้เงิน และองค์กรผู้มีอำนาจตรากฎหมายคือคณะรัฐมนตรี ได้ดำเนินการออก พ.ร.ก.โดยชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือไม่

ขอชี้เป้าไว้ว่า ที่ผ่านมาพบได้ว่าแนวทางการไต่สวนคำร้องคดีการออกพระราชกำหนดกู้เงินในช่วงที่ผ่านมาหลายปี ที่มีการไปยื่นให้ศาล รธน.วินิจฉัยมาแล้วหลาย พ.ร.ก. แนววินิจฉัยคดีที่สำคัญพบว่า ศาล รธน.จะให้น้ำหนักเรื่องของ

“หลักแห่งความจำเป็น Principle of Necessity ในการออกพระราชกำหนดมาบังคับใช้ ที่ต้องเป็นมาตรการที่จำเป็นแก่การดำเนินการ ให้เจตนารมณ์การออกพระราชกำหนดสำเร็จลุล่วงไปได้” ที่ก็คือ เพื่อความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ แก้ไขและบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน

หากศาล รธน.เห็นว่าการออก พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้านบาท อยู่บนหลักการดังกล่าว ก็จะมีมติให้ยกคำร้องของฝ่ายค้าน การกู้เงิน 4 แสนล้านบาทก็เดินหน้าต่อไป แต่หากเห็นว่าไม่เข้าข่ายหลักแห่งความจำเป็น อันขัด รธน.มาตรา 172 ผลก็คือ พ.ร.ก.ถูกศาล รธน.สอยร่วง กลายเป็นโมฆะ

ผลก็คือรัฐบาลต้องรับแรงสั่นสะเทือนทางการเมืองที่จะตามมา.

            ผู้แทนจากภาครัฐ องค์การระหว่างประเทศ สถาบันวิชาการ และภาคประชาสังคมที่เข้าร่วมการประชุมวิชาการและการประชุมเชิงปฏิบัติการนานาชาติเรื่อง “แนวทางและนวัตกรรมโดยชุมชนเพื่อระบบการดูแลที่มีประสิทธิภาพและความพร้อมของชุมชนสู่เศรษฐกิจสูงวัยที่ครอบคลุม”(Community-Led Approaches and Innovations for Better Care Systems, and Community Resilience toward an Inclusive Silver Economy) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 6 – 8 พฤษภาคม 2569 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค (BITEC) กรุงเทพฯ ได้ร่วมจัดทำ “ข้อเสนอแนะกรุงเทพฯ” (Bangkok Recommendations) เพื่อกำหนดทิศทางร่วมในการเสริมสร้างระบบการดูแลโดยฐานชุมชน และขับเคลื่อนเศรษฐกิจสูงวัยที่ครอบคลุมในบริบทสังคมสูงวัย

            การประชุมวิชาการและการประชุมเชิงปฏิบัติการนานาชาติครั้งนี้จัดโดยความร่วมมือระหว่างกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และ Ageing Innovation Expo Thailand 2026 โดยมีภาคีร่วมจัดงาน ได้แก่ องค์การสหประชาชาติ องค์การระหว่างประเทศ และหน่วยงานระดับภูมิภาค อาทิ กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ (UNFPA) โครงการตั้งถิ่นฐานมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (UN-Habitat) ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) เครือข่าย Alliance on Longevity in Asia-Pacific (ALAP) ศูนย์อาเซียนเพื่อผู้สูงวัยอย่างมีศักยภาพและนวัตกรรม (ACAI) ศูนย์ ASEM Global Ageing Center (AGAC) มูลนิธิ Tsao Foundation มูลนิธิพัฒนางานผู้สูงอายุ (FOPDEV) สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (HSRI) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (NHSO) ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) KRS Xpansion หน่วยปฏิบัติการวิจัยและประสานงานเพื่อการวิจัยแรงงานแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (CU-COLLAR) และ Chula ARi

            “ข้อเสนอแนะกรุงเทพฯ”(Bangkok Recommendations) เป็นกรอบอ้างอิงร่วมกันสำหรับการสานต่อความร่วมมือและพัฒนาเชิงนโยบาย ซึ่งผู้มีส่วนร่วมทุกฝ่ายสามารถนำไปปรับใช้ได้ โดยครอบคลุม 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ การดูแลระยะยาวและระบบการดูแลโดยชุมชน มาตรฐานการดูแลแรงงานและระบบประกันสังคม ความยั่งยืนทางการเงินและการระดมทรัพยากรสำหรับการดูแลชุมชน และการสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรกับทุกเพศทุกวัย การประชุมนานาชาติครั้งนี้มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมและการปฏิบัติจริง ผสมผสานการอภิปรายเชิงนโยบาย การแลกเปลี่ยนนวัตกรรม และการประชุมกลุ่มย่อยเชิงลึก ผู้เข้าร่วมการประชุมได้แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ กำหนดทิศทางเชิงนโยบาย ลำดับความสำคัญในการดำเนินงาน และแนวทางความร่วมมือเพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจสูงวัยที่ครอบคลุมและเสริมสร้างความเข้มแข็งของสังคมสูงวัย

            ผู้บริหารและผู้แทนจากหน่วยงานภาคส่วนต่าง ๆ ได้แถลงข่าวสรุปผลการจัดการประชุมวิชาการและข้อเสนอแนะกรุงเทพฯ (Bangkok Recommendations) เมื่อวันศุกร์ที่ 8 พฤษภาคม 2569

ผศ.ดร.รักชนก คชานุบาล คณบดีวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาฯ

         ผศ.ดร.รักชนก คชานุบาล คณบดีวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า ข้อเสนอแนะกรุงเทพฯ ถือเป็นจุดอ้างอิงสำหรับการสานต่อการหารือและความร่วมมือ โดยสาระสำคัญจากการประชุมวิชาการนานาชาติครั้งนี้คือ บทบาทของชุมชนในฐานะ “แพลตฟอร์มการดูแล” แม้นโยบายระดับชาติและกรอบสากลจะเป็นตัวกำหนดทิศทาง แต่การขับเคลื่อนให้เกิดผลจริงต้องพึ่งพาความสัมพันธ์และผู้มีส่วนได้เสียในระดับท้องถิ่น ซึ่งการส่งเสริมความยืดหยุ่นของชุมชน การสนับสนุนผู้ดูแล การพัฒนาการเงินที่ยั่งยืน และการนำนวัตกรรมดิจิทัลมาใช้อย่างมีความรับผิดชอบ ล้วนเป็นแนวทางสำคัญที่ผู้เข้าร่วมการประชุมเน้นย้ำร่วมกัน

รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ ผู้อำนวยการ CU-COLLAR วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาฯ

            รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ ผู้อำนวยการ CU-COLLAR วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ย้ำถึงความสำคัญของการยกระดับทรัพยากรบุคคลในระบบการดูแล โดยระบุว่าการประชุมครั้งนี้ไม่ใช่แค่เวทีนำเสนอปัญหา แต่เป็นพื้นที่ร่วมกันกำหนดก้าวต่อไป ทั้งในแง่การเสริมพลังแรงงานด้านการดูแล (care economy) การสร้างมาตรฐานการคุ้มครองผู้ดูแล และการเชื่อมโยงประสบการณ์ภาคสนามกับนโยบายระดับสูงที่ตอบสนองและครอบคลุม และได้เพิ่มเติมถึงบทบาทของ CU-COLLAR ว่าก่อตั้งขึ้นจากความร่วมมือระหว่างจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกับกระทรวงแรงงานและทำงานใกล้ชิดกับศูนย์วิจัยแรงงานแห่งชาติ มีพันธกิจหลักในการเปลี่ยนมุมมองต่อคำว่า “แรงงาน” ให้ครอบคลุมถึงทุกคนที่พร้อมจะทำงาน รวมถึงการพัฒนาฐานข้อมูลแรงงาน สร้างความรู้ความเข้าใจในประเด็นสิทธิแรงงานและระบบประกันสังคมให้แก่ประชาชนทั่วไป พร้อมทั้งผลักดันนโยบายที่เชื่อมโยงคุณภาพชีวิตในปัจจุบันกับความมั่นคงในอนาคต เพื่อให้ทุกคนสามารถทำงานและดำรงชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรีและยั่งยืน

         ผศ.ดร.ดารารัตน์ อานันทนะสุวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยสังคมสูงอายุ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) กล่าวว่า สิ่งที่ทุกฝ่ายเรียนรู้ร่วมกันคือความซับซ้อนของการขับเคลื่อนระบบการดูแลโดยชุมชน โดยเฉพาะเมื่อบริบทวัฒนธรรม ภูมิหลัง และโครงสร้างทางสังคมมีความแตกต่างกันมากในแต่ละประเทศ จึงไม่มีสูตรสำเร็จเดียว แต่ต้องเน้นความยืดหยุ่น การมีส่วนร่วม การประสานงาน ที่สำคัญที่สุดคือการพัฒนาศักยภาพของคนในระดับท้องถิ่นเพื่อให้ระบบนี้เกิดขึ้นจริงและยั่งยืน

            นอกจากนี้ ภาคีจากองค์การระหว่างประเทศยังสะท้อนถึงความสำคัญของการเชื่อมโยงกรอบการดำเนินงานระดับโลกเข้ากับความเป็นจริงในระดับพื้นที่ โดยคุณอธิภัทร วรางคนันท์ นักวิเคราะห์โครงการด้านประชากรและการพัฒนา UNFPA ประเทศไทย กล่าวว่าประทับใจการประชุมนานาชาติครั้งนี้ที่มีโอกาสได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์และนวัตกรรมจากหลายประเทศ โดยมีภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการแปลงแนวคิดสู่ผลิตภัณฑ์และบริการจริงที่ตอบโจทย์สังคมสูงวัย พร้อมย้ำถึงความสำคัญของแนวทาง “Life Course Approach” คือการเตรียมรับมือกับภาวะสูงวัยตั้งแต่ก่อนวัยชรา เพื่อให้สังคมพร้อมรับมือได้อย่างรอบด้านและครบทุกมิติ

            Ms. Supavee Kobel ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน จาก United Nations Human Settlements Programme (UN-Habitat) กล่าวว่าเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้แทนจากประเทศต่าง ๆ ในเอเชีย สิ่งที่ประทับใจที่สุดคือการได้เห็นตัวอย่างของการพัฒนาจากโครงการเล็ก ๆ ระดับชุมชนที่สามารถต่อยอดเป็นระบบที่ยั่งยืนได้ เชื่อมั่นว่าความร่วมมือระหว่างประเทศในเอเชียจะเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญของการพัฒนาในเรื่องนี้ในระดับโลก

            ผลลัพธ์สำคัญประการหนึ่งของการประชุมนานาชาติครั้งนี้คือการเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างภาคส่วนและภูมิภาคต่าง ๆ ความซับซ้อนของปัญหาสังคมสูงวัยจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการเรียนรู้ร่วมกัน

           Mr. Tum Vira, Executive Director, HelpAge Cambodia and ALAP กล่าวว่า ในนามขององค์กรที่ทำงานขับเคลื่อนแนวคิดการมีอายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้มีส่วนร่วมในการประชุมครั้งนี้ และชื่นชมว่าการประชุมบรรลุผลได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งในแง่การแลกเปลี่ยนความรู้และการร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการที่ชัดเจน โดยองค์กรพร้อมทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมเสียงของผู้เข้าร่วมการประชุมและผู้ปฏิบัติงานในภาคสนามทั่วภูมิภาคสู่การอภิปรายในเชิงนโยบายและวิชาการ พร้อมทั้งให้คำมั่นว่าจะนำข้อเสนอแนะกรุงเทพฯ ไปเผยแพร่และขับเคลื่อนต่อผ่านเครือข่ายใน 13 ประเทศสมาชิก เพื่อให้ผลลัพธ์จากการประชุมครั้งนี้ไม่หยุดอยู่แค่ในห้องประชุม แต่แปรเป็นการปฏิบัติจริงในระดับประเทศและภูมิภาคต่อไป

         Ms. Susana Concordo Harding, Senior Director of the International Longevity Centre Singapore, Tsao Foundation & Alliance on Longevity in Asia-Pacific กล่าวชื่นชมการจัดงานครั้งนี้ที่ให้ชุมชนเป็นศูนย์กลางของกระบวนการ โดยเปิดพื้นที่ให้ผู้เชี่ยวชาญหลายมิติ ทั้งเชิงนโยบาย วิชาการ และภาคปฏิบัติได้มาวิเคราะห์ร่วมกัน โดยย้ำว่างานนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ความสำเร็จที่แท้จริงอยู่ที่การนำสิ่งที่ได้เรียนรู้กลับสู่ชีวิตจริงของคนในชุมชน รวมถึงการขยายผลสู่นโยบายในระดับที่กว้างขึ้น

         Dr. Bitna Kim นักวิจัยจาก ASEM Global Ageing Center (AGAC) กล่าวว่า รู้สึกยินดีอย่างยิ่งที่ได้เป็นหนึ่งในเจ้าภาพร่วม การประชุมครั้งนี้ช่วยขยายความเข้าใจเกี่ยวกับสถานการณ์จริงของผู้สูงอายุในเอเชียจากระดับภาคสนามไปถึงระดับนโยบาย พร้อมเชื่อมั่นว่าเสียงของผู้สูงอายุในเอเชียที่ดังขึ้นจากเวทีนี้จะถูกนำไปขับเคลื่อนในระดับนานาชาติเพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ

            มุมมองจากชุมชนเป็นอีกประเด็นหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการดำเนินการ โดยคุณสว่าง แก้วกันทา ผู้อำนวยการมูลนิธิพัฒนางานผู้สูงอายุ (Foundation for Older Persons’ Development: FOPDEV) กล่าวแสดงความยินดีที่การประชุมนี้เป็นโอกาสให้เสียงของผู้ที่ไม่มีโอกาสพูดได้รับการรับฟัง โดยเฉพาะผู้สูงอายุในพื้นที่ชนบทและกลุ่มเปราะบางที่มักถูกมองข้ามในกระบวนการนโยบาย การประชุมครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าสังคมยังสามารถทำสิ่งต่าง ๆ ได้อีกมากเพื่อผู้สูงอายุ

           ทั้งนี้ ผู้แทนจากหน่วยงานต่าง ๆ ได้กล่าวถึงข้อเสนอแนะใน 4 ประเด็นเร่งด่วน ได้แก่ การพัฒนาระบบการดูแลโดยชุมชน โดยชี้ให้เห็นว่าประเทศไทยมีชมรมผู้สูงอายุกว่า 30,000 แห่งทั่วประเทศที่เป็นทรัพยากรสำคัญในการดูแลกลุ่มเปราะบาง การพัฒนามาตรฐานและแรงจูงใจสำหรับดูแลแรงงาน การจัดสรรงบประมาณระยะยาวโดยให้ท้องถิ่นมีบทบาทออกแบบระบบตามบริบทของตนเอง และการสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรและยืดหยุ่น ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้สูงอายุโดยตรงและต้องการการตอบสนองจากชุมชนและภาครัฐอย่างรวดเร็ว

            ข้อเสนอแนะกรุงเทพฯ จึงถือเป็นอีกก้าวสำคัญของความร่วมมือระดับนานาชาติในการเตรียมความพร้อมรับมือสังคมสูงวัย ผ่านการสร้างระบบการดูแลที่ยืดหยุ่น ครอบคลุม และขับเคลื่อนโดยชุมชน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุและสร้างสังคมที่พร้อมสำหรับทุกช่วงวัยในอนาคต

            การประชุมครั้งนี้เกิดขึ้นเพราะทุกฝ่ายตระหนักว่าปัญหาสังคมสูงวัยเป็นเรื่องที่ส่งผลกระทบต่อทุกช่วงวัย การบริการจากภาครัฐเพียงลำพังไม่เพียงพอต่อการสร้างความยั่งยืน พร้อมระบุแนวทางขับเคลื่อนผลลัพธ์จากการประชุมไปสู่การปฏิบัติจริง ทั้งการพัฒนา Day Care Center สำหรับผู้สูงอายุในชุมชน การสร้างมาตรฐานผู้ดูแล การผลักดันนวัตกรรมดิจิทัลและ AI เพื่อเสริมการดูแลที่บ้าน รวมถึงการสร้างโมเดลธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) ที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจสูงวัย (Silver Economy) ให้เกิดประโยชน์ต่อทั้งผู้สูงอายุและคนทำงานในชุมชน โดยจะดำเนินการผ่านการทำงานร่วมกันระหว่างสถาบันวิชาการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ องค์กรระหว่างประเทศ องค์กรสหประชาชาติ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม

วันนี้ 9 พฤษภาคม 2569 นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว วิพากษ์วิจารณ์ประเด็นการตรา พระราชกำหนด (พ.ร.ก.) กู้เงิน ของรัฐบาล โดยชี้ให้เห็นถึงความสุ่มเสี่ยงในการใช้ช่องว่างทางกฎหมายที่อาจกระทบต่อหลักการถ่วงดุลอำนาจ จนกลายเป็นประเด็นร้อนบนโลกโซเชียลทันที โดยมีข้อความทั้งหมดระบุว่า “เมื่อรัฐบาลใช้ ‘ความจำเป็นทางเศรษฐกิจ’ แทน ‘ภาวะฉุกเฉิน’: เส้นแบ่งอันตรายของ พ.ร.ก.กู้เงิน

รัฐบาลทุกประเทศล้วนต้องการ “เครื่องมือพิเศษ” ในการรับมือวิกฤต แต่ในระบอบประชาธิปไตย เครื่องมือเหล่านี้ย่อมต้องแลกมาด้วย “เงื่อนไขพิเศษ” เสมอ เพราะยิ่งอำนาจฝ่ายบริหารขยายตัวมากเพียงใด กลไกตรวจสอบจากฝ่ายนิติบัญญัติยิ่งต้องเข้มแข็งขึ้นตามไปเท่านั้น

รัฐธรรมนูญไทยจึงกำหนดให้การตรา “พระราชกำหนด” (พ.ร.ก.) เป็นเพียง “ข้อยกเว้น” ไม่ใช่ “หลักปกติ” โดยเฉพาะ พ.ร.ก.กู้เงิน ที่กระทบต่อฐานะการคลังระยะยาว และผูกพันเป็นหนี้สาธารณะที่ประชาชนทุกคนต้องแบกรับ

พ.ร.ก. ไม่ใช่ทางลัดทางการเมือง ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ พ.ร.ก. ถูกออกแบบมาเพื่อใช้ใน “สถานการณ์ผิดปกติ” ที่รอไม่ได้จริงๆ เช่น สงคราม, ภัยพิบัติร้ายแรง, วิกฤตการเงินฉับพลัน หรือเหตุคุกคามความมั่นคง โดยต้องเป็นกรณี “ฉุกเฉินและมีความจำเป็นรีบด่วนอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้” หากรัฐบาลสามารถตีความว่า “เศรษฐกิจชะลอตัว” เท่ากับ “ภาวะฉุกเฉิน” ได้ทุกครั้ง ข้อจำกัดทางรัฐธรรมนูญก็แทบไม่เหลือความหมายอีกต่อไป

บทเรียนจากบรรทัดฐานศาลรัฐธรรมนูญ: คดี “ไทยเข้มแข็ง” (2552) หากจะพิจารณาเส้นแบ่งความ “ฉุกเฉิน” เราต้องย้อนไปดู คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 11/2552 กรณี พ.ร.ก.กู้เงินไทยเข้มแข็ง 4 แสนล้านบาท ซึ่งศาลได้วางบรรทัดฐานที่น่าสนใจไว้ดังนี้: มติเสียงข้างมาก 8 ต่อ 1: วินิจฉัยว่า “ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ” เหตุผลสำคัญ: ในขณะนั้นโลกเผชิญวิกฤต Subprime ที่กระทบส่งออกและท่องเที่ยวไทยอย่างรุนแรง ศาลมองว่าหากรอออกเป็น พ.ร.บ. ปกติ มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจจะขาดช่วงและไม่ทันต่อวิกฤตการณ์โลก

ดุลพินิจฝ่ายบริหาร: ศาลระบุว่าการพิจารณาความ “ฉุกเฉินรีบด่วน” เป็นเรื่องในทางบริหาร ซึ่งรัฐบาลมีข้อมูลเชิงลึกมากกว่า ศาลจึงให้ความเคารพต่อดุลพินิจนั้น เว้นแต่จะเป็นกรณีที่ “ชัดแจ้ง” ว่าไม่มีความจำเป็นเลย บรรทัดฐานนี้เองที่เป็นทั้ง “เกราะคุ้มกัน” ให้ฝ่ายบริหาร และเป็น “โจทย์ใหญ่” ว่าปัญหาเศรษฐกิจในปัจจุบันมีความ “ชัดแจ้ง” หรือ “รุนแรง” เทียบเท่าวิกฤตการเงินโลกในครั้งนั้นหรือไม่?

เปรียบเทียบยุคโควิด-19: เมื่อความฉุกเฉินมีอยู่จริง ในยุคโควิด รัฐบาลออก พ.ร.ก.กู้เงิน ท่ามกลางการล็อกดาวน์และระบบสาธารณสุขที่ตึงตัว ซึ่งมีลักษณะของ “ภัยฉุกเฉินสาธารณะ” ชัดเจน แต่หากวันนี้รัฐบาลใช้ตรรกะเดียวกันกับสภาวะเศรษฐกิจทั่วไป ความแตกต่างระหว่าง “วิกฤตชาติ” กับ “ปัญหานโยบาย” จะเริ่มเลือนหาย และนั่นคือจุดอันตราย! 

อันตรายที่แท้จริง: บรรทัดฐานทางอำนาจ สิ่งที่น่ากังวลยิ่งกว่าตัวเลขหนี้ คือ “การขยายตัวของดุลพินิจ” หากรัฐบาลหนึ่งอ้างเหตุเศรษฐกิจเพื่อเลี่ยงกระบวนการตรวจสอบของสภาได้ รัฐบาลต่อๆ ไปก็ย่อมทำได้เช่นกัน จน พ.ร.ก. อาจค่อยๆ เปลี่ยนจาก “ข้อยกเว้น” กลายเป็น “เครื่องมือปกติ”

นี่คือสิ่งที่นักกฎหมายรัฐธรรมนูญเรียกว่า “การขยายอำนาจฝ่ายบริหารผ่านภาวะยกเว้น” (Expansion of Executive Power through the State of Exception) [????️] ซึ่งมักเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไปจนสังคมไม่ทันสังเกต

ประชาธิปไตยไม่ได้ล่มสลายในวันเดียว ความเสื่อมถอยมักเริ่มจากการทำให้ “มาตรการพิเศษ” กลายเป็นเรื่องปกติ การอภิปรายในสภาอาจใช้เวลาและถูกฝ่ายค้านตรวจสอบ แต่นี่คือ “ต้นทุนของประชาธิปไตย” ไม่ใช่อุปสรรคที่ฝ่ายบริหารควรหลีกเลี่ยง เพราะความโปร่งใสคือรากฐานของเสถียรภาพที่ยั่งยืน

เส้นแบ่งที่สังคมต้องช่วยกันเฝ้า รัฐบาลย่อมมีหน้าที่แก้ปัญหาเศรษฐกิจ แต่สิ่งที่สังคมต้องตั้งคำถามไม่ใช่เพียง “จะกู้หรือไม่” แต่คือ “รัฐบาลกำลังใช้อำนาจภายใต้กรอบรัฐธรรมนูญอย่างเคร่งครัดเพียงใด” เพราะหากวันหนึ่ง “ความจำเป็นทางเศรษฐกิจ” แทนที่ “ภาวะฉุกเฉิน” ได้อย่างสมบูรณ์ สิ่งที่สูญหายไปอาจไม่ใช่แค่เงินงบประมาณ แต่คือหลักการถ่วงดุลอำนาจของระบอบรัฐสภาไทย

วัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ 9/5/69 #พรกกู้เงิน #ไทยเข้มแข็ง #ศาลรัฐธรรมนูญ #หนี้สาธารณะ #ตรวจสอบรัฐบาล #ประชาธิปไตย #เศรษฐกิจไทย #กฎหมายรัฐธรรมนูญ #วัสติงสมิตร”

หลังจากโพสต์ของ วัส ติงสมิตร นี้เผยแพร่ออกไป ชาวโซเชียลต่างเข้ามาแสดงความคิดเห็นแตกออกเป็นหลายมุมมอง เช่น

“ขอบพระคุณท่านอาจารย์ฯมากครับ”

“ขอขอบพระคุณ”

“ครับท่าน รัฐบาล ใช้อำนาจ เป็นไปตามกฎหมายเท่าเมื่อไรใช้เกินขอบเขตหรือนอกเหนืออำนาจฝ่ายนิติบัญญัติต้องเข้มแข็งประโยชน์ตกกับประชาชน”

“เขียนได้ดีมากครับ ท่านอาจารย์”

“ถ้าอ้างความจำเป็น คงต้องกู้เป็นรายปี”

“ผมมองว่า ภาวะยิ่งกว่าฉุกเฉินกำลังจะมาถึงอย่างที่คาดไม่ถึง และหากในยามนั้น ไม่มีทรัพยากรเพียงพอ เกรงว่าจะมีปัญหามากกว่าที่เราคิดครับ”

“น่าสนใจครับ”

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เพจเฟซบุ๊ก วัส ติงสมิตร