Blog

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า นักลงทุนต่างชาติเริ่มเทขายสินทรัพย์ประเทศไทย เนื่องจากความกังวลเรื่องวิกฤติพลังงาน ซึ่งกำลังบั่นทอนความหวังในการฟื้นตัวของ “เศรษฐกิจไทย” ภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกูล และยังสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาความล่าช้าในการดำเนินนโยบายต่างๆ ของรัฐบาลที่กำลังเกิดขึ้น 

รายงานระบุว่า สถานการณ์ของไทยในตอนนี้ถือว่า “หนักกว่า” ประเทศเพื่อนบ้านหลายประเทศ จากมีข้อจำกัดด้านงบประมาณที่ตึงตัว โดยหนี้สาธารณะพุ่งสูงจนใกล้จะชนเพดานที่รัฐบาลตั้งไว้คือ 70% ประกอบกับเศรษฐกิจไทยเองก็ตกอยู่ในภาวะเงินฝืดมาก่อนที่จะเกิดสงคราม   

วิกฤตินี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ไทยกำลังส่งสัญญาณฟื้นตัวไปในทิศทางที่ดี เพราะก่อนหน้านี้เริ่มมีเม็ดเงินจากนักลงทุนต่างชาติไหลกลับเข้ามาลงทุนในไทยอย่างคึกคักเป็นครั้งแรกในรอบหลายปี

 2 เครื่องยนต์ไทยอ่อนแรก ฉุดเงินไหลออก

ข้อมูลจาก LSEG ระบุว่า ในเดือนก.พ.ที่ผ่านมา นักลงทุนต่างชาติได้เข้ามาซื้อหุ้นไทยสูงถึง 1,700 ล้านดอลลาร์  หรือราว 6.2 หมื่นล้านบาท เนื่องจากชัยชนะในการเลือกตั้งอย่างขาดลอยของพรรคภูมิใจไทย  ซึ่งสร้างความเชื่อมั่นว่าไทยจะมีเสถียรภาพทางการเมือง และจะเกิดการปฏิรูปเศรษฐกิจที่ทุกคนรอคอยมานาน 

แต่เมื่อสงครามอิหร่านปะทุขึ้นในช่วงปลายเดือนก.พ.ความเชื่อมั่นนั้นก็หายไปอย่างรวดเร็ว นักลงทุนต่างชาติพากันถอนทุนคืน โดยในเดือนมี.ค.มีการเทขายหุ้นไทยออกไปสุทธิ 823 ล้านดอลลาร์ ราว 3 หมื่นล้านบาท

ขณะที่ตลาดพันธบัตรก็มีเงินไหลออกอีก 705 ล้านดอลลาร์ หรือราว 2.5 หมื่นล้านบาท ซึ่งถือเป็นการไหลออกของเงินทุนรวมที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่เดือนต.ค. 2567

การประกาศหยุดยิงชั่วคราวเป็นเวลา 2 สัปดาห์ในเดือนนี้ ช่วยสร้างความหวังว่าสถานการณ์อาจคลี่คลาย ส่งผลให้หุ้นไทยพุ่งสูงขึ้นและค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้น แต่ทว่านักลงทุนส่วนใหญ่ยังคงมีท่าทีระมัดระวัง เพราะตระหนักดีว่าเศรษฐกิจไทยมีความเปราะบางสูงหากราคาน้ำมันยังคงค้างอยู่ในระดับที่สูงแบบนี้ต่อไป

ดาเนียล ตัน ผู้จัดการพอร์ตการลงทุนจาก Grasshopper Asset Management ให้ความเห็นว่า ตลาดอาจจะยังประเมินผลกระทบระยะยาวจากวิกฤติพลังงานต่ำเกินไป เพราะต้นทุนเชื้อเพลิงที่แพงขึ้นจะไปกดดันกำลังซื้อของผู้บริโภค รวมถึงกลายเป็นอุปสรรคต่อการส่งออกและการท่องเที่ยว ซึ่งเป็น 2 เครื่องยนต์หลักที่คอยขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในขณะนี้

ทางด้าน Khoi Vu นักกลยุทธ์จาก JPMorgan ระบุว่า ทางธนาคารยังคงมีมุมมองที่ระมัดระวังต่อหุ้นไทย โดยมองว่าแม้เสถียรภาพทางการเมืองจะเริ่มดูดีขึ้นก่อนหน้านี้ แต่การเกิดภาวะ “ช็อก” จากวิกฤติพลังงานได้กลายเป็นอุปสรรคสำคัญที่เข้ามาขัดขวางการเติบโตในระยะสั้น

วิกฤติพลังงาน-ศก.โตต่ำ-บาทอ่อน

เมื่อสถานการณ์การหยุดยิงยังคงมีความไม่แน่นอนสูง ทั้งนักวิเคราะห์และนักลงทุนต่างออกมาเตือนว่า ประเทศไทยอาจต้องเตรียมรับมือกับปีที่ยากลำบากอีกปีหนึ่ง เนื่องจากเครื่องมือหรือนโยบายที่จะนำมาใช้แก้ปัญหานั้นเริ่มมีตัวเลือกน้อยลงทุกที

สิ่งที่ทำให้ไทยมีความเสี่ยงมากกว่าประเทศเพื่อนบ้าน ไม่ได้มีแค่เรื่องค่าน้ำมันรถเท่านั้น แต่เป็นเพราะโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าของไทยพึ่งพา “ก๊าซธรรมชาติ” มากกว่าครึ่งหนึ่งของการผลิตทั้งหมดในแต่ละปี ที่สำคัญคือไทยต้องนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพื่อมาผลิตไฟ ทำให้ต้นทุนค่าไฟฟ้าของประเทศผันผวนตามราคาพลังงานโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

โจทย์ใหญ่ของไทยในตอนนี้คือเศรษฐกิจเติบโตช้า  โดยปีที่แล้วขยายตัวเพียง 2.4% ซึ่งถือว่าน้อยเมื่อเทียบกับประเทศอื่น 

ในขณะเดียวกัน “เงินเฟ้อ” ก็ลดลงต่อเนื่องกันถึง 12 เดือน ซึ่งเป็นตัวสะท้อนว่าภาวะเงินฝืดหรือการจับจ่ายที่ซบเซา สถานการณ์นี้บีบให้ธนาคารกลางต้องตัดสินใจหั่นดอกเบี้ยลงตั้งแต่เดือนก.พ. ตั้งแต่ก่อนเกิดสงคราม

ข้อมูลจากหน่วยงานวางแผนเศรษฐกิจของรัฐระบุว่า ทุกๆ 1 บาท ที่ราคาน้ำมันขยับสูงขึ้น จะฉุดให้การเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ลดลงถึง  0.2% 

นี่คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้รัฐบาลไทยยังลังเลและไม่กล้าที่จะควักเงินงบประมาณออกมาอุดหนุนราคาน้ำมันเพิ่มเติมในตอนนี้

สงครามครั้งนี้ทำให้สถานการณ์เงินเฟ้อของไทยพลิกจากหน้ามือเป็นหลังมือ โดยมีการคาดการณ์ว่าอัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยในปีนี้อาจพุ่งสูงถึง 3.5%  ซึ่งขึ้นอยู่กับความรุนแรงของสงคราม แต่ถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงมาก เมื่อเทียบกับไตรมาสแรกที่เงินเฟ้อเคยติดลบอยู่ที่ 0.54%

เงินบาทไทยอ่อนค่าลงประมาณ 2.8% นับตั้งแต่สงครามเริ่มปะทุขึ้น แม้ว่าจะเริ่มส่งสัญญาณฟื้นตัวกลับมาบ้างแล้วหลังจากที่มีการประกาศหยุดยิงเมื่อสัปดาห์ก่อน  

นักวิเคราะห์มองว่า แม้สกุลเงินคู่แข่งในภูมิภาคอย่างเปโซของฟิลิปปินส์ และรูเปียห์ของอินโดนีเซียจะอ่อนค่าลงอย่างมากจนทำลายสถิติ แต่ประเทศไทยยังมี “กันชน” ที่ดีกว่า เพราะในปี  2568 ที่ผ่านมา เงินบาทเคยแข็งค่าขึ้นถึง 9% ทำให้ไทยยังมีพื้นที่รองรับหากค่าเงินจะอ่อนตัวลงอีกหลังจากนี้

ไทยต้องเลือก เพื่ออุ้มเศรษฐกิจ

แกรี่ ตัน ผู้จัดการพอร์ตการลงทุนจาก Allspring Global Investments ในสิงคโปร์ มองว่า “นักลงทุนส่วนใหญ่มีความเห็นตรงกันว่า ตอนนี้ประเทศไทยกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ที่ “กลืนไม่เข้าคายไม่ออก” ในการตัดสินใจวางนโยบายเศรษฐกิจ เพราะไม่ว่าจะเลือกทางไหนก็มีผลกระทบตามมาทั้งสิ้น”

 “ธนาคารแห่งประเทศไทยมีทางเลือกน้อยมาก หากจะขึ้นดอกเบี้ยเพื่อคุมสถานการณ์ก็กลัวจะไปขัดขวางการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ แต่ในขณะเดียวกันก็ยังไม่มีความจำเป็นเร่งด่วนหรือมีพื้นที่เพียงพอที่จะลดดอกเบี้ยเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจได้มากนัก สถานการณ์นี้จึงบีบให้ภาพรวมของนโยบายการเงินไทยยังต้องเข้มงวดโดยปริยาย”

ณัฐนนท์ อรัณยกานนท์ ผู้จัดการการลงทุนจาก บลจ. อาเบอร์ดีน วิเคราะห์ว่า ราคาน้ำมันที่แพงขึ้นจะกระทบต่อการจับจ่ายใช้สอย ดุลบัญชีเดินสะพัด และทำให้ค่าเงินบาทอ่อนค่าลง นอกจากนี้ยังทำให้การควบคุมเงินเฟ้อทำได้ยากขึ้น และกลายเป็นข้อจำกัดที่ทำให้ไม่สามารถลดอัตราดอกเบี้ยลงได้อีกในอนาคต

ขณะนี้ประเทศไทยกำลังอยู่ในภาวะที่ต้องเลือกลำดับความสำคัญในการแทรกแซงเศรษฐกิจ ซึ่งรัฐบาลได้ตัดประเด็นเรื่องการอุดหนุนราคาน้ำมันออกไปแล้ว แต่เลือกที่จะแบกรับภาระต้นทุนที่สูงขึ้นเพื่อตรึงราคาค่าไฟฟ้าเอาไว้ให้คงที่ เพื่อไม่ให้กระทบประชาชนในช่วงฤดูร้อน 

ความกังวลด้านการคลังเริ่มตึงเครียดมากขึ้น เนื่องจากปัจจุบันหนี้สาธารณะของไทยอยู่ที่ 66% ของ GDP ซึ่งขยับเข้าใกล้เพดานที่กำหนดไว้ 70% เข้าไปทุกที ทำให้นักลงทุนกังวลว่ารัฐบาลอาจต้องขยายเพดานหนี้เพิ่ม อย่างไรก็ตาม ทางรัฐบาลยังคงยืนยันว่าตอนนี้ยังไม่มีแผนที่จะปรับเพิ่มเพดานหนี้ดังกล่าว

ทางด้าน นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ได้กล่าวเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาโดยยอมรับตามตรงว่า ในขณะนี้ประเทศไทยมีเครื่องมือหรือกลไกทางการเงินที่จำกัดมากในการเข้ามาแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจที่กำลังเกิดขึ้น 

ณัฐนนท์ มองว่า “หากผลกระทบจากวิกฤตินี้ยังคงลากยาวเกินเดือนเม.ย.ไปอีก มันจะไม่ใช่แค่ข่าวที่คนกังวลกันไปเองแล้ว แต่มันจะเริ่มส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตและการทำธุรกิจในแต่ละวันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ “

อ้างอิง Reuters

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ปรับลดประมาณการการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยในปี 2569 ลงเหลือ 1.3% จากเดิมที่เคยประเมินไว้สูงกว่านี้ ท่ามกลางผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ–อิสราเอลกับอิหร่าน ซึ่งส่งผลกระทบต่อราคาพลังงาน การท่องเที่ยว และต้นทุนการนำเข้า

นางชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้ช่วยผู้ว่าการ ธปท. เปิดเผยระหว่างการประชุมฤดูใบไม้ผลิของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และธนาคารโลก ที่กรุงวอชิงตันว่า แนวโน้มเศรษฐกิจไทยกำลังเข้าสู่ทิศทางชะลอตัว โดยผลกระทบจากราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้นและความไม่แน่นอนของสถานการณ์โลกกำลังกดดันหลายภาคส่วนสำคัญ

“แนวโน้มหลายด้านกำลังเป็นขาลง” นางชญาวดีกล่าว พร้อมเตือนว่า หากความขัดแย้งยืดเยื้อ สถานการณ์เศรษฐกิจอาจเลวร้ายได้โดยแทบไม่มีขีดจำกัด

ภาคการท่องเที่ยวซึ่งเป็นเครื่องยนต์หลักของเศรษฐกิจไทยได้รับผลกระทบอย่างชัดเจน โดยนักท่องเที่ยวจากกลุ่มประเทศอ่าวอาหรับลดลงเกือบเป็นศูนย์ในเดือนมีนาคม จากการปิดสนามบินในภูมิภาค ขณะที่นักท่องเที่ยวกลุ่มนี้มีสัดส่วนการใช้จ่ายถึงราว 7% ของรายได้ท่องเที่ยวทั้งหมด

นอกจากนี้ จำนวนนักท่องเที่ยวจากมาเลเซีย ซึ่งเป็นอีกตลาดสำคัญ ก็ลดลงจากต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้น ทำให้การเดินทางข้ามพรมแดนลดลงตามไปด้วย

ธปท.ประเมินว่า หากสงครามยุติลงในช่วงครึ่งหลังของปี อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจไทยจะอยู่ที่ 1.3% ในปี 2569 ลดลงจากคาดการณ์ก่อนหน้าในเดือนธันวาคมที่ 1.9% ขณะที่เงินเฟ้อมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นแตะระดับ 3.5%

แม้เศรษฐกิจไทยจะมีฐานะพื้นฐานที่แข็งแกร่งในช่วงก่อนเกิดวิกฤต แต่แรงกดดันในปัจจุบันถือว่าสูง โดยเฉพาะจากต้นทุนพลังงานและภาคต่างประเทศที่ผันผวน

ในด้านดุลบัญชีเดินสะพัด ซึ่งเดิมคาดว่าจะเกินดุลประมาณ 12,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปีนี้ ธปท.ระบุว่าอาจต้องปรับลดลง และไม่ตัดความเป็นไปได้ที่จะพลิกกลับเป็นขาดดุล

สำหรับนโยบายการเงิน ธปท.ระบุว่ายังไม่มีความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย เว้นแต่เงินเฟ้อจะอยู่ในระดับสูงต่อเนื่องเกิน 1 ปี โดยมองว่าการขึ้นดอกเบี้ยอาจไม่สามารถแก้ปัญหาเงินเฟ้อที่มีสาเหตุจากฝั่งอุปทานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ขณะเดียวกัน กระแสเงินทุนเคลื่อนย้ายที่ไหลออกจากตลาดหุ้นและตราสารหนี้ไทยในช่วงเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม แม้จะอยู่ในระดับสูง แต่ยังสามารถบริหารจัดการได้ และเริ่มกลับมาเป็นบวกในเดือนเมษายน

นางชญาวดีกล่าวเพิ่มเติมว่า การที่ประเทศไทยจะเป็นเจ้าภาพการประชุม IMF–World Bank ในช่วงปลายปีนี้ จะเป็นโอกาสสำคัญในการสะท้อนภาพเศรษฐกิจของประเทศที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งโลก พร้อมยืนยันว่าไทยยังมีศักยภาพในการปรับตัว และมีพื้นฐานเศรษฐกิจที่แข็งแกร่งเพียงพอในการรับมือความท้าทายระยะข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม ทิศทางเศรษฐกิจไทยยังคงขึ้นอยู่กับความยืดเยื้อของสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งอาจเป็นปัจจัยชี้ขาดต่อระดับความรุนแรงของผลกระทบในระยะถัดไป