‘เชียงใหม่’ เปิดมุมใหม่การท่องเที่ยว “อาบป่า” เชื่อมคนกับธรรมชาติส่งเสริมสุขภาพกาย-ใจ ช่วยรักษาป่าไม้

ในปี 2569 หนึ่งในทิศทางการท่องเที่ยวที่คาดว่าจะได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นคือ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ-ธรรมชาติ เนื่องจากปัจจุบันนี้นานาชาติให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก สอดคล้องกับกระแสที่นักท่องเที่ยวต้องการที่จะไปสัมผัสกับธรรมชาติในลักษณะของการผ่อนคลาย สบายๆ ไม่เร่งรีบ เพื่อพักกาย พักใจ

โดยทาง ททท.เชียงใหม่เองก็ได้ตั้งเป้าให้เชียงใหม่ในปี 2569 เป็นปีแห่งการสร้างพลังใหม่ของการท่องเที่ยว มุ่งยกระดับเชียงใหม่ให้เป็นเมืองแห่งชีวิตชีวา เมืองแห่งสุขภาพ และเมืองแห่งเทศกาล หนึ่งในกลยุทธ์หลักคือ เติมเต็ม “รางวัลชีวิต” ให้ผู้ที่ต้องการพักผ่อนและฟื้นฟูสุขภาพกาย–ใจ ด้วยกิจกรรมที่เชื่อมโยงธรรมชาติ ภูมิปัญญาล้านนา และวิถีสุขภาพแบบองค์รวม

หนึ่งในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติที่กำลังเป็นที่พูดถึงคือ “อาบป่า” ถือเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่เริ่มมีคนรู้จักและทำได้ไม่ยาก นอกจากจะช่วยส่งเสริมสุขภาพกายใจของผู้ที่ร่วมงานแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมชุมชนให้ช่วยกันรักษาป่าไม้ เพื่อให้มีพื้นที่สีเขียวให้ลูกหลานต่อไปในอนาคตอีกด้วย 

สำหรับการอาบป่าเป็นแนวคิดและเป็นกิจกรรมที่มีต้นกำเนิดมาจากประเทศญี่ปุ่นโดยเน้นการใช้เวลาในธรรมชาติ เช่นในป่าเน้นการอยู่ในป่าอย่างมีสติ ไม่เร่งรีบ เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและใจ รวมถึงดื่มด่ำกับธรรมชาติผ่านประสาทสัมผัสทั้งห้า เพื่อช่วยให้เชื่อมโยงกับธรรมชาติได้อย่างลึกซึ้งและสร้างสมดุลย์ทั้งกายและจิตใจ

ธนาพร ตระกูลดิษฐ์ นักวิชาการป่าไม้ชำนาญการ สำนักเศรษฐกิจการป่าไม้ กรมป่าไม้ ให้ข้อมูลว่า การอาบป่าไม่ต้องคิดอะไรมาก เราแค่ไปอยู่ตรงนั้นแล้วให้เกิดความสงบ ผ่อนคลาย เป็นการใช้ธรรมชาติในการดูแลจิตใจ เพราะเราจะอยู่กับตัวเองจะไปนั่ง เดินยืนนอนในป่าก็ไม่ต้องไปสนใจว่าใครจะมองเราอย่างไร 

ข้อดีของการอาบป่า สามารถช่วยลดความเครียดจากการได้สัมผัสกับธรรมชาติทั้งร่างกายและจิตใจเนื่องจากอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่สงบ เสริมสร้างระบบคุมคุ้มกันจากการสูดอากาศบริสุทธิ์ ช่วยในการปรับปรุงอารมณ์สมดุลย์ทางอารมณ์ลดความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า นอกจากนี้ยังสามารถปรับปรุงการนอนหลับจากการสัมผัสธรรมชาติช่วยให้ร่างกายลดความตึงเครียดและลดการกระตุ้นจากเทคโนโลยี กิจกรรมที่มีความเครียด

ในส่วนของข้อจำกัดจะเป็นการเข้าถึงป่าเป็นเรื่องยากสำหรับคนที่อาศัยในเขตเมือง หรือคนที่มีปัญหาในการเคลื่อนไหวอาจจะไม่สามารถทำกิจกรรมได้อย่างเต็มที่ อาจเจอกับสัตว์ป่าหรือ แมลงภายในป่าหรือพื้นที่สีเขียว ซึ่งก็ต้องระมัดระวังสำหรับคนที่แพ้ รวมบางครั้งสภาพอากาศอาจจะไม่เอื้ออำนวยอย่างเช่นฝนตกหนัก

อย่างไรก็ตามก็สามารถประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างการใช้เวลาในสวนสาธารณะหรือพื้นที่สีเขียวใกล้บ้านหากไม่สามารถหาโอกาสไปป่าได้จริงๆ สร้างมุมธรรมชาติภายในที่พัก รวมถึงการฝึกสติให้อยู่กับตัวเองไม่ฟุ้งซ่าน

วิธีการอาบป่าจะใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า เพื่อช่วยให้เราเชื่อมโยงกับธรรมชาติอย่างลึกซึ้ง เลือกสถานที่ที่สงบ ควรปิดโทรศัพท์และอุปกรณ์สื่อสาร การมองเห็นมองดูความเขียวขจีของต้นไม้ใบหญ้าชื่นชมความสวยงามของธรรมชาติ

การได้ยิน-ฟังเสียงธรรมชาติ ลม น้ำ สัตว์ แล้วลองปิดตาและตั้งใจฟังเพื่อเพิ่มความไวของประสาทการได้ยิน

การดมกลิ่นสูดดมกลิ่นของต้นไม้ใบหญ้าและดอกไม้ หรือแม้กระทั่งกลิ่นดินกลิ่นฝน ก็จะเป็นการให้ธรรมชาติช่วยบำบัดจิตใจ การสัมผัสลองสัมผัสผิวของต้นไม้ใบไม้หรือน้ำค้าง เดินเท้าเปล่าสัมผัสกับพื้นดินหรือสัมผัสกับสายลมและแสงแดดที่กระทบผิวหนัง

การรับรสหากเหมาะสมและปลอดภัย ลองลิ้มรสผลไม้ป่าหรือสมุนไพรที่สามารถรับประทานได้ หรือดื่มน้ำสะอาดหรือชาสมุนไพร ในขณะที่อยู่ในธรรมชาติ หากไม่สามารถชิมอาหารได้โดยตรง ต่อมาปล่อยใจให้สงบอยู่กับปัจจุบันโดยไม่เร่งรีบ ปล่อยให้ความคิดและอารมณ์เคลื่อนผ่านโดยไม่ตัดสินใช้เวลาประมาณ 20 ถึง 30 นาที

“จังหวัดเชียงใหม่ และภาคเหนือก็เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่มีความโดดเด่นในเรื่องของธรรมชาติและสามารถให้ประชาชนหรือนักท่องเที่ยวทำกิจกรรมนี้ได้ ซึ่งการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพชาวชาวต่างชาติก็ให้ความนิยมมากในปัจจุบันนี้ เช่นเดียวกันในภาคอื่นๆ ของประเทศไทยก็มีเอกลักษณ์และความเป็นตัวเองที่แตกต่างกันออกไป ก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ภาครัฐควรให้ความสำคัญและสนับสนุนชูเป็นอีกหนึ่งช่องทางในการนำเสนอสิ่งเหล่านี้ให้กับสายตาชาวโลกเพราะเป็นอีกสิ่งที่ถือว่ามีคุณค่าและสามารถต่อยอดได้อีกมาก” ธนาพร กล่าว

ด้านณรงค์ฤทธิ์ สุขไชยปราการ ประธานวิสาหกิจชุมชนแม่ริม ออร์อกนิกส์ บ้านแม่แอน ต.ห้วยทราย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ กล่าวว่า กิจกรรมการอาบป่าถือว่าสามารถเชื่อมต่อกับชุมชนได้อย่างมาก ยิ่งชุมชนที่อยู่ติดกับป่า ในส่วนของการท่องเที่ยวชุมชนก็มีความสำคัญมาก เพราะชุมชนก็จะมีการอนุรักษ์และรักษาธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับในแต่ละพื้นที่ของตนเองต่อไปในอนาคต เพราะปัญหาเรื่องสิ่งแวดล้อมและการอนุรักษ์ธรรมชาติเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่นานาชาติให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก

หากหลายๆ ชุมชนสามารถผลักดันให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางสุขภาพและธรรมชาติได้คนในชุมชนก็จะมาช่วยกันทำกิจกรรมให้ดีที่สุดและยังเป็นการสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชนอีก ซึ่งสิริน วิลล์ เรานำแนวคิดนี้มาประยุกต์กับป่าเขาและสวนอินทรีย์ดั้งเดิม ป่าต้นน้ำของแม่ริม ทำให้เกิดพื้นที่อาบป่าที่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีล้านนาอย่างแท้จริง ผู้มาเยือนสามารถเดินช้าๆ ให้ร่างกายปรับสู่จังหวะของธรรมชาติ สูดลมหายใจลึกๆ พร้อมฟังเสียงลม น้ำ และใบไม้สัมผัสเปลือกไม้ กลิ่นดิน กลิ่นสมุนไพรในสวนครัวบำบัด ให้ธรรมชาติค่อยๆ คุยกับเรา

“ลมหายใจของผู้คนในเมืองใหญ่เริ่มหนักขึ้นจากความเร่งรีบ เสียงการแจ้งเตือนและแสงสีที่ไม่เคยหยุดพัก หลายคนเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองว่า ยังมีที่ใดบ้างที่มนุษย์จะได้ ใช้ชีวิตแบบช้า ๆอย่างที่ใจต้องการ ดังนั้นการอาบป่า ก็จะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ควรจะได้ทดลองทำ ซึ่งอาจเป็นทางออกหนึ่งของชีวิตที่เร่งรีบและเคร่งเครียดในปัจจุบันนี้” ณรงค์ฤทธิ์ กล่าว