TDRI แนะรัฐอัดงบลงท้องถิ่น ดันศักยภาพคน หนุนเศรษฐกิจ ‘อีสานใต้’

• TDRI เสนอให้รัฐบาลปรับทิศทางการจัดสรรงบประมาณ โดยเพิ่มสัดส่วนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเปลี่ยนจากการเน้นสร้างโครงสร้างพื้นฐานมาเป็นการลงทุนเพื่อพัฒนาศักยภาพคน
• ยกตัวอย่างความสำเร็จของ “ลำปลายมาศโมเดล” จ.บุรีรัมย์ ที่เน้นการปฏิรูปการศึกษา และปลูกฝัง Growth Mindset เพื่อสร้างพลังให้คนระดับฐานรากสามารถพัฒนาตนเองได้
• ชี้พื้นที่อีสานใต้มีศักยภาพสูงในอุตสาหกรรมเกษตรประณีต ไมซ์ และการท่องเที่ยว โดยต้องนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างโอกาส และยกระดับรายได้ให้คนในพื้นที่อย่างทั่วถึง

ดร.สมชัย จิตสุชน ผู้อำนวยการวิจัยด้านการพัฒนาอย่างทั่วถึง สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ร่วมเสวนาในหัวข้อ “ยกระดับเศรษฐกิจภูมิภาค ลดความเหลื่อมล้ำ” ภายในงาน “Local First, Future Ready โอกาสท้องถิ่น: ISAN LANDING” จัดโดย “กรุงเทพธุรกิจ” วันนี้ (3 ก.ย.69) โดยระบุว่า การพัฒนาประเทศเป็นเหมือนทีมฟุตบอลที่หากต้องการชัยชนะ จะพึ่งพาเพียงเกมรุกเพื่อสร้างความเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างเดียวไม่ได้ แต่ต้องมีกองหลังที่แข็งแกร่ง โดยเฉพาะนโยบายลดความเหลื่อมล้ำ

อย่างไรก็ดี ปัญหารวยกระจุกจนกระจายนั้นเกิดจากความไม่สมดุลของอำนาจทั้งทางเศรษฐกิจ และการเมืองที่เอื้อประโยชน์กลุ่มทุนใหญ่ ขณะที่นโยบายช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบระดับล่างมักล่าช้า และขาดความยั่งยืนเนื่องจากติดกับดักนโยบายประชานิยม ซึ่งเป็นนโยบายที่ไม่ทั่วถึง บางคนได้บางคนไม่ได้ คนฐานรากบางกลุ่มได้ไม่ทั่วถึงและไม่ยั่งยืน ไม่สามารถทำให้คนพัฒนาตัวเองขึ้นมาได้

อย่างไรก็ดี TDRI เสนอให้รัฐบาลปรับทิศทางการจัดสรรงบประมาณใหม่ โดยให้ความสำคัญกับการกระจายงบประมาณลงสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ให้ได้สัดส่วนที่เหมาะสม และปรับเปลี่ยนเป้าหมายจากการเน้นลงทุนโครงสร้างพื้นฐานกายภาพ เช่น ตึก และถนนมาเป็นการมุ่งวางรากฐานการพัฒนาศักยภาพคน พัฒนาความรู้ ความสามารถให้เท่าทันต่อบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป

“การจัดสรรงบประมาณเพื่อพัฒนาคุณภาพคน ถ้าจัดสรรดีเชื่อว่ามีเพียงพอ เพราะปัจจุบันเด็กมีจำนวนน้อยลง แต่ต้องจัดงบประมาณให้ดี ไม่เน้นสร้างตึกที่มีมากเกินไป ควรจัดสรรการพัฒนาคน ตัดเรื่องเงินทอน คอร์รัปชัน”

ทั้งนี้ ตัวอย่างความสำเร็จของการพัฒนาศักยภาพคนตัวเล็กตัวน้อยในพื้นที่ และเกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม เช่น ลำปลายมาศโมเดล ในจังหวัดบุรีรัมย์ เป็นแบบอย่างความสำเร็จที่มีชื่อเสียงจากการเริ่มต้นปฏิรูปการศึกษาในโรงเรียน ด้วยการพัฒนาหลักสูตรที่ยืดหยุ่น และสอดคล้องกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

นอกจากนี้ ยังส่งเสริมให้ครู และนักเรียนมีบทบาทร่วมกันในการเรียนรู้ สิ่งสำคัญที่สุดคือ การปรับเปลี่ยนวิธีคิดหรือ Mindset โดยการปลูกฝัง Growth Mindset ตั้งแต่เยาวชน เพื่อให้เด็กจากครอบครัวระดับรากหญ้ามีความเชื่อมั่นว่าพวกเขาสามารถพัฒนาตนเอง และมองเห็นโอกาสในอนาคต แทนการยอมแพ้ต่อโชคชะตาจนกลายเป็นปัญหาสังคม

ซึ่งปัจจุบันโมเดลดังกล่าวได้ขยายผลครอบคลุมการดูแลคนทุกช่วงวัย ตั้งแต่ครรภ์มารดาไปจนถึงผู้สูงอายุ ภายใต้ความร่วมมือ และการมีส่วนร่วมของภาคท้องถิ่น ทั้ง อปท. วิสาหกิจชุมชน ภาคเอกชน และราชการ เป็นกุญแจสำคัญในการเสริมสร้างพลังแก่คนในระดับฐานราก ทำให้วันนี้จังหวัดบุรีรัมย์ เห็นการพัฒนาเมือง และเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม ระดับรายได้ของจังหวัดบุรีรัมย์ เป็นธุรกิจของคนชั้นกลางขึ้นไปแล้ว

ขณะที่โอกาสทางเศรษฐกิจในพื้นที่อีสานใต้ มีความพร้อม และมีศักยภาพสูงในหลายอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นการทำเกษตรประณีต อุตสาหกรรมไมซ์ (MICE) และการท่องเที่ยว ส่วนปัญหาการไหลออกของคนรุ่นใหม่จากท้องถิ่นเริ่มลดลง หลังโควิดก็มีคนทำงานในบ้านเกิดมากขึ้น เพราะเทคโนโลยีเอื้อต่อการทำงานแล้ว แต่จะดีกว่านี้ถ้าสร้างโอกาสทางธุรกิจในพื้นที่ เพื่อดึงหนุ่มสาวเข้ามาในท้องถิ่น พัฒนาธุรกิจในท้องถิ่นต่อไป

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยสำคัญที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจเหล่านี้ไปข้างหน้าได้คือ การไม่ปฏิเสธเทคโนโลยี และนวัตกรรมใหม่ๆ แต่ต้องรู้จักนำมาปรับใช้ และประยุกต์ใช้อย่างรอบคอบเพื่อเอื้อประโยชน์แก่คนตัวเล็กตัวน้อย เช่น ตัวอย่างกลุ่มคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ที่จัดตั้งสตาร์ตอัป พัฒนาแอปพลิเคชันบนมือถือที่ออกแบบมาให้เข้าใจง่าย

นอกจากนี้ ต่อยอดความรู้ดังกล่าวสำหรับเกษตรกรสูงอายุที่ไม่เท่าทันเทคโนโลยีแล้ว แต่สามารถเรียนรู้เพิ่มเติมเพื่อนำเทคโนโลยีเหล่านี้ไปช่วยวิเคราะห์ดิน สภาพภูมิอากาศ และการใช้น้ำในการทำเกษตรประณีต ซึ่งการเชื่อมประสานเทคโนโลยีระดับสูงเข้ากับวิถีชีวิตดั้งเดิม จะช่วยยกระดับรายได้ และทำให้มั่นใจได้ว่าจะไม่มีใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

“การลดความเหลื่อมล้ำในช่วงเวลาที่มีจำกัด หากจะพัฒนาอุตสาหกรรมไปข้างหน้า การเลือกอุตสาหกรรมต้องมองว่าคนข้างล่างได้ประโยชน์ วันนี้อุตสาหกรรมเกษตรประณีต ไมซ์ หรือท่องเที่ยว ศักยภาพไปได้หมด แต่ต้องไม่ทิ้งคนไว้ข้างหลัง”

พิสูจน์อักษร….สุรีย์  ศิลาวงษ์