รายงานพิเศษ : 63 ปี วว. ขับเคลื่อนนวัตกรรมไทย สู่ Net Zero ยกระดับเศรษฐกิจชาติอย่างยั่งยืน

ในยุคที่เทคโนโลยีเป็นอาวุธสำคัญ “เศรษฐกิจ” ที่ขับเคลื่อนด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.) คือ รากฐานที่ทำให้ประเทศไทยกำหนดอนาคตและสร้างขีดความสามารถการแข่งขันได้อย่างยั่งยืน โดย ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการ วว. เปิดเผยว่า “63 ปี แห่งการพิสูจน์ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม” วว. มุ่งเน้นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม ที่ตอบโจทย์ 4 มิติหลัก ได้แก่ 1.ตอบโจทย์สังคม นำเทคโนโลยีไปลดความเหลื่อมล้ำ สร้างอาชีพให้ชุมชน เช่น การพัฒนาปุ๋ยสั่งตัดเพื่อแก้ปัญหาปุ๋ยแพง การพัฒนาสารชีวภัณฑ์ทดแทนสารเคมีเกษตรที่ทำให้เกษตรกรไทยปลอดภัยและมีรายได้ที่มั่นคงขึ้น 2.ตอบโจทย์ประเทศ การสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แข็งแกร่ง เพื่อลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ โดยเฉพาะในกลุ่มอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ เช่น ระบบรางและอากาศยาน ให้บริการทดสอบและรับรองมาตรฐานวัสดุอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยระดับสากล , ยานยนต์ไฟฟ้าและพลังงานสะอาด  สร้างมาตรฐานแบตเตอรี่และเชื้อเพลิงชีวภาพรองรับยุค Net Zero , เครื่องมือและวัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์ ยกระดับมาตรฐานวัสดุฝังตัวและอุปกรณ์อัจฉริยะ ลดการนำเข้าเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของคนไทย  และนวัตกรรมเซลล์ต้นกำเนิด สร้างมาตรฐานความปลอดภัยและประสิทธิภาพด้านเซลล์บำบัด ยกระดับอุตสาหกรรมการแพทย์แม่นยำและ Wellness ของไทยสู่ระดับโลก 3.ตอบโจทย์เศรษฐกิจ การเปลี่ยนต้นทุนความหลากหลายทางชีวภาพของไทย ให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจมหาศาล ผ่านการวิจัยแปรรูปอาหารและสมุนไพรคุณภาพสูง สู่การเพิ่มมูลค่าเป็นสารสกัด ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพมาตรฐานสากล และ 4.ตอบโจทย์สิ่งแวดล้อม ขับเคลื่อนนโยบาย Net Zero ด้วยนวัตกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียน เปลี่ยนวัสดุเหลือทิ้งให้เป็นทรัพยากร และยกระดับอุตสาหกรรมไทยสู่กระบวนการผลิตสีเขียวที่ยั่งยืน

“ลดการนำเข้า /เพิ่มความแข็งแกร่งให้ Supply Chain ไทย” เป็นหนึ่งในภารกิจที่ วว. ช่วยประเทศ “ลดการนำเข้า” เทคโนโลยีและวัสดุจากต่างประเทศ ผ่านบริการ Total Solution Service ที่ครบวงจร ตั้งแต่การวิจัยขั้นต้น การทดสอบมาตรฐานระดับสากล ไปจนถึงการสนับสนุนด้านการตลาดและการผลิตในระดับอุตสาหกรรม ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรม อาทิ การทดสอบและรับรองมาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ , การยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยและนวัตกรรมชีวภาพ ผ่านบริการทดสอบด้านพิษวิทยา และโรงงานต้นแบบผลิตสารชีวภัณฑ์มาตรฐานสากล , ด้านการเพิ่มมูลค่าผลไม้เศรษฐกิจ (ทุเรียน)  ด้านการยกระดับมาตรฐานห้องปฏิบัติการไทยในการตรวจสาร Basic Yellow 2 และแคดเมียมในทุเรียน เพื่อแก้ปัญหาทุเรียนอ่อนและควบคุมคุณภาพการส่งออก

“Partner of your success :  เพื่อนคู่คิดแก่ผู้ประกอบการและนักวิจัยรุ่นใหม่” วว. ได้จัดตั้งศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมในหลากหลายด้าน เพื่อให้บริการแบบเบ็ดเสร็จจุดเดียวสำหรับผู้ประกอบการ ได้แก่ 1.บริการวิเคราะห์ทดสอบ เพิ่มมูลค่าและสร้างมาตรฐานให้ผลิตภัณฑ์ 2.โรงงานต้นแบบ มุ่งให้บริการเช่าพื้นที่และเครื่องจักรเพื่อทดลองผลิตก่อนลงทุนจริง เพื่อลดความเสี่ยงในการทำธุรกิจ และ 3.การพัฒนาบรรจุภัณฑ์  การออกแบบและทดสอบบรรจุภัณฑ์เพื่อยืดอายุสินค้าและเพิ่มขีดความสามารถในการส่งออก  

BCG Economy : เปลี่ยน “วัสดุเหลือทิ้ง” ให้เป็น “ขุมทรัพย์”  วว. ขับเคลื่อนเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียวอย่างเต็มพิกัด โดยเน้นการ Upcycling หรือการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและอุตสาหกรรม ดังนี้ 1.Zero Waste Management นวัตกรรมการจัดการขยะชุมชนและขยะอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนขยะให้เป็นพลังงานและวัสดุใหม่ 2.มูลค่าเพิ่มจากผลผลิตเกษตร อาทิ การนำเปลือกมะพร้าวที่เป็นวัสดุเหลือทิ้งมาพัฒนาเป็นวัสดุปลูกคุณภาพสูงเพื่อการส่งออก หรือการสกัดสารสำคัญจากเปลือกผลไม้เพื่อใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง การดำเนินงานเหล่านี้ไม่เพียงแต่สร้างรายได้ใหม่ แต่ยังช่วยลดมลพิษและลดต้นทุนการกำจัดของเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3.นวัตกรรมปุ๋ย การแปรรูปกากของเสียอุตสาหกรรมเกษตรและเศษวัสดุในท้องถิ่นให้เป็นปุ๋ยอินทรีย์และสารปรับปรุงดินมาตรฐานสากล ช่วยลดต้นทุนการนำเข้าปุ๋ยเคมีและขับเคลื่อนภาคเกษตรไทยสู่ความยั่งยืน

“มุ่งสู่ Net Zero : พันธกิจเพื่อโลกและอนาคตที่ยั่งยืน” วว.สนับสนุนให้ประเทศไทยบรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ผ่านการวิจัยและบริการด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การพัฒนาพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีคาร์บอนต่ำ การส่งเสริมภาคอุตสาหกรรมในการประเมิน Carbon Footprint เพื่อเพิ่มโอกาสในการเจรจาทางการค้าในเวทีโลก การรักษาสมดุลระบบนิเวศผ่านการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและจุลินทรีย์ เป็นต้น