บทวิเคราะห์: ไทยมี EEC อินโดนีเซียก็มี EEZ

“อินโดนีเซีย” มี “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” (EEZ: Exclusive Economic Zone of Indonesia) ที่ใหญ่เป็นอันดับ 6 ของโลก

โดยมีพื้นที่ 6,159,032 ตารางกิโลเมตร หรือเขตเศรษฐกิจพิเศษ 200 ไมล์ทะเลจากชายฝั่ง รวมเกาะแก่งทั้งหมดของ “หมู่เกาะอินโดนีเซีย” จำนวน 17,508 เกาะ อยู่ใน “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” แห่งนี้ด้วย

“อินโดนีเซีย” มีชายฝั่งยาวเป็นอันดับ 2 ของโลก โดยมีความยาว 99,083 กิโลเมตร ที่ตั้งของ “อินโดนีเซีย” ตั้งอยู่บน “เส้นทางข้าม” ของ “เอเชียตะวันออกเฉียงใต้” ระหว่าง “มหาสมุทรอินเดีย” และ “มหาสมุทรแปซิฟิก”

“เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” หรือ Kawasan Ekonomi Khusus (KEK) หรือ “พื้นที่ยุทธศาสตร์” ที่ “รัฐบาลอินโดนีเซีย” จัดตั้งขึ้นเพื่อดึงดูดการลงทุนทั้งในและต่างประเทศ

โดยมีสิทธิประโยชน์ด้านภาษีที่จูงใจ ลดความซับซ้อนของขั้นตอนราชการ และเน้นอุตสาหกรรมเป้าหมาย เช่น การผลิต โลจิสติกส์ และการท่องเที่ยว เพื่อกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ

บทวิเคราะห์นี้จะอธิบายอย่างละเอียดถึง “เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” (Special Economic Zones: SEZs) โดยครอบคลุมประวัติการจัดตั้ง เหตุผลเชิงนโยบาย เปรียบเทียบกับ “เขตเศรษฐกิจพิเศษอาเซียน” และ EEC (Eastern Economic Corridor) หรือ “เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก” ของ “ไทย” รวมถึงเป้าหมายและผลกระทบต่อ “ภูมิภาคอาเซียน” และ “ไทย”

---

EEZ: Exclusive Economic Zone of Indonesia

“อินโดนีเซีย” เริ่มนโยบายการจัดตั้ง “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ตั้งแต่ปี 2012 โดยรัฐบาลมีเป้าหมายเพื่อดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI: Foreign Direct Investment) วัตถุประสงค์เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจระหว่างเกาะ และสร้างความสามารถในการแข่งขันระดับโลก

“เขตเศรษฐกิจพิเศษ” เหล่านี้ ได้รับการกำหนดโดยกฎหมายและอยู่ภายใต้การกำกับของ “คณะกรรมการเขตเศรษฐกิจพิเศษ” (KEK: Kawasan Ekonomi Khusus Committee) ซึ่งมี Website ที่เป็นทางการ kek.go.id ที่ระบุว่า

ปัจจุบัน “อินโดนีเซีย” มี SEZs มากกว่า 20 แห่ง ครอบคลุมอุตสาหกรรมการผลิต การท่องเที่ยว และบริการ โดยรัฐบาลให้สิทธิประโยชน์ทางภาษี การลดขั้นตอนการอนุญาต และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพื่อดึงดูดนักลงทุนต่างชาติ

เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศใน “อาเซียน” เช่น “เวียดนาม” หรือ “มาเลเซีย” กับ “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ของ “อินโดนีเซีย” จะพบว่า มีลักษณะคล้ายกันในแง่การมุ่งเน้นการผลิตและการส่งออก แต่แตกต่างกันตรงที่ “อินโดนีเซีย” เน้นการกระจายตัวไปตามเกาะต่างๆ เพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางภูมิศาสตร์

ขณะที่ “เวียดนาม” เน้นการเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และสิ่งทอ ส่วน “มาเลเซีย” เน้นการพัฒนา “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ที่เชื่อมโยงกับโครงการ Belt and Road Initiative หรือ One Belt One Road ของ “จีน”

เมื่อเปรียบเทียบกับ “เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก” ของ “ไทย” หรือ EEC (Eastern Economic Corridor) จะเห็นได้ว่า EEC มี “การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนกว่า” โดยเน้นอุตสาหกรรมเป้าหมาย 13 กลุ่ม เช่น ยานยนต์สมัยใหม่ Digital และการบิน

ขณะที่ “อินโดนีเซีย” แม้จะมี SEZs (Special Economic Zones) หลายแห่ง แต่ยังมีความท้าทายด้านการบริหารจัดการและการบูรณาการกับโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติ

อย่างไรก็ตาม “อินโดนีเซีย” กำลังเร่งพัฒนา SEZs ให้สอดคล้องกับการลงทุนในอุตสาหกรรมใหม่ เช่น EV และพลังงานหมุนเวียน ซึ่งสอดรับกับแนวโน้มโลกและเป็นคู่แข่งสำคัญของ “ไทย” ในอนาคต

เป้าหมายหลักของ “SEZs อินโดนีเซีย” คือการเพิ่มสัดส่วน FDI การสร้างงานใหม่หลายแสนตำแหน่ง การกระจายรายได้ไปสู่ภูมิภาคนอก “เกาะชวา” และการสร้างความเชื่อมโยงกับโครงการ Belt and Road Initiative หรือ One Belt One Road ของ “จีน” เพื่อให้ประเทศเป็นศูนย์กลางการผลิตและโลจิสติกส์ใน “เอเชียตะวันออกเฉียงใต้” หรือ “อาเซียน” (ASEAN)

ผลกระทบที่ “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ของ “อินโดนีเซีย” มีต่อ “อาเซียน” และ “ไทย” มีหลายมิติ

ประการแรก “SEZs อินโดนีเซีย” จะเพิ่มการแข่งขันในการดึงดูด FDI โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV: Electric Vehicle) และอุตสาหกรรม Digital ซึ่ง “ไทย” เองก็วางยุทธศาสตร์แบบเดียวกันนี้ใน EEC เช่นเดียวกัน

ประการที่สอง การพัฒนา “SEZs อินโดนีเซีย” จะช่วยเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาค ทำให้เกิดการกระจายการลงทุนและการผลิตไปทั่ว “อาเซียน”

ประการที่สาม “ไทย” อาจได้รับผลกระทบเชิงบวกจากการเชื่อมโยงด้านโลจิสติกส์และการค้าภายในภูมิภาค แต่ก็ต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นในการดึงดูดนักลงทุนต่างชาติ

---

วิเคราะห์เชิงโครงสร้างระหว่าง EEC กับ EEZ

“เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” เป็นหนึ่งในเครื่องมือเชิงนโยบายที่รัฐบาลใช้เพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันและดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) โดยมีพัฒนาการที่ชัดเจนในแต่ละช่วงเวลา

เริ่มจากการประกาศใช้กฎหมาย SEZs ในปี 2012-2015 เพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางภูมิศาสตร์และสร้างแรงดึงดูดการลงทุน โดย “รัฐบาลอินโดนีเซีย” ในยุคนั้น เน้นการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีและการลดขั้นตอนการอนุญาตต่างๆ จากทางราชการเพื่อสร้างความมั่นใจแก่นักลงทุน

ต่อมาในช่วงปี 2016–2020 “อินโดนีเซีย” เร่งผลักดัน SEZs ให้สอดคล้องกับโครงการ Belt and Road Initiative หรือ One Belt One Road ของ “จีน” โดยพัฒนา “เขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่ยุทธศาสตร์” เช่น “สุลาเวสี” และ “สุมาตรา” เพื่อรองรับอุตสาหกรรมหนัก โลจิสติกส์ และการผลิตวัตถุดิบสำคัญอย่างนิกเกิลที่ใช้ในแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า

ขณะที่ในช่วงปี 2021–2025 รัฐบาลได้ปรับทิศทาง SEZs ให้สอดคล้องกับอุตสาหกรรมอนาคต เช่น EV พลังงานหมุนเวียน และ Digital พร้อมลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์เพื่อเชื่อมโยงกับตลาดโลก

หากเปรียบเทียบเชิงสถิติการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ระหว่างกลุ่มประเทศใน “อาเซียน” แล้ว จะพบว่า

“อินโดนีเซีย” มี FDI ปี 2024 อยู่ที่ประมาณ 36 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดย SEZs มีบทบาทสำคัญในการดึงดูดการลงทุนในเหมืองนิกเกิลและอุตสาหกรรม EV

ขณะที่ “เวียดนาม” มี FDI สูงกว่า 38 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยเน้นอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และสิ่งทอที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานโลก

ส่วน “ไทย” มี FDI อยู่ที่ราว 20 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยมี EEC เป็นศูนย์กลางการลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย เช่น ยานยนต์สมัยใหม่ Digital และการบิน

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า การแข่งขันในการดึงดูด FDI ภายในอาเซียนมีความเข้มข้นมาก โดย “อินโดนีเซีย” และ “เวียดนาม” กำลังเป็นคู่แข่งสำคัญของ “ไทย”

การวิเคราะห์เชิงโครงสร้างระหว่าง EEC ของ “ไทย” และ SEZs ของ “อินโดนีเซีย” แสดงให้เห็นความแตกต่างที่ชัดเจน

EEC ของไทยมี “การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์” ที่ “ชัดเจนมาก”

โดยเน้น “อุตสาหกรรมเป้าหมาย” 13 กลุ่ม หรือ 13 S-curve ซึ่งเป็นแนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมเป้าหมายของไทยเพื่อยกระดับเศรษฐกิจ แบ่งเป็น 10 อุตสาหกรรมเดิม/ใหม่ (5 First S-Curve + 5 New S-Curve) และเพิ่มเติมอีก 3 อุตสาหกรรม มุ่งเน้นเทคโนโลยีขั้นสูง Digital และความยั่งยืน เพื่อก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลาง

10 อุตสาหกรรมเป้าหมายเดิม (5 First S-Curve + 5 New S-Curve)

1. ยานยนต์สมัยใหม่ (Next-Generation Automotive): เช่น รถยนต์ไฟฟ้า (EV)

2. อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (Smart Electronics): ชิ้นส่วนและอุปกรณ์ขั้นสูง

3. ท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดีและท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Affluent, Medical and Wellness Tourism)

4. เกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ (Agriculture and Biotechnology)

5. อาหารแห่งอนาคต (Food for the Future): อาหารฟังก์ชัน, อาหารโปรตีนสูง

6. หุ่นยนต์เพื่ออุตสาหกรรม (Robotics): ระบบอัตโนมัติ

7. การบินและโลจิสติกส์ (Aviation and Logistics): ศูนย์ซ่อมและศูนย์กลางขนส่ง

8. เชื้อเพลิงชีวภาพและเคมีชีวภาพ (Biofuels and Biochemicals): พลังงานสะอาด

9. ดิจิทัล (Digital): AI, IoT, Big Data

10. การแพทย์ครบวงจร (Medical Hub): โรงพยาบาลและอุปกรณ์การแพทย์

3+1 อุตสาหกรรมเพิ่มเติม (อุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่)

11. อุตสาหกรรมป้องกันประเทศ (Defense Industry): ผลิตอุปกรณ์และเทคโนโลยีด้านความมั่นคง

12. อุตสาหกรรมการศึกษา (Educational Industry)

13. อุตสาหกรรมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy)

13+ อุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์และสุขภาพ (Medical Devices and Health Industry)

EEC ของ “ไทย” มีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ เช่น รถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน (ดอนเมือง-สุวรรณภูมิ-อู่ตะเภา) สนามบินอู่ตะเภาแห่งใหม่ และท่าเรือน้ำลึกมาบตาพุด

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีการจัดตั้ง “สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.)” ซึ่งทำหน้าที่กำกับดูแลเชิงนโยบาย รวมถึงการบริหารจัดการพื้นที่ EEC ทั้งหมด

ขณะที่ EEZ หรือ SEZs ของ “อินโดนีเซีย” มีการกระจายตัวไปทั่วประเทศเพื่อแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางภูมิศาสตร์ แต่ยังมีความท้าทายด้านการเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานระหว่างเกาะและการบูรณาการกับนโยบายระดับชาติ

การบริหารจัดการ “SEZs อินโดนีเซีย” อยู่ภายใต้ “คณะกรรมการ KEK” และ “รัฐบาลท้องถิ่น” ทำให้การดำเนินงานมีความหลากหลายและบางครั้งขาดเอกภาพ

อย่างไรก็ตาม “อินโดนีเซีย” มีข้อได้เปรียบด้านทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นิกเกิลที่เป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรม EV ซึ่งทำให้ SEZs ของประเทศมีศักยภาพสูงในการแข่งขันกับไทยและประเทศอื่นๆ ในอาเซียน

กรณีศึกษาที่สำคัญ เช่น “SEZs โมโรวาลี” ใน “สุลาเวสี” ซึ่งเป็นศูนย์กลางการผลิตนิกเกิลและแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ได้รับการลงทุนจากจีนและบริษัทต่างชาติหลายแห่ง ทำให้พื้นที่นี้กลายเป็นหนึ่งในฐานการผลิตที่สำคัญของโลก

“SEZs มันโดลิน” ใน “สุมาตราเหนือ” เน้นการพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและบริการ ขณะที่ “SEZs ตันจุงเลสุง” ใน “บันเตน” มุ่งเน้นการพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

กรณีศึกษาเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงความหลากหลายของ “EEZ อินโดนีเซีย” ที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการผลิต แต่ยังครอบคลุมการท่องเที่ยวและบริการ

ผลกระทบของ “เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” ที่มีต่อ “อาเซียน” และ “ไทย” มีหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็น การแข่งขันในการดึงดูด FDI จะรุนแรงขึ้น

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อุตสาหกรรม EV และพลังงานหมุนเวียน ที่ทั้ง “ไทย” และ “อินโดนีเซีย” ต่างให้ความสำคัญ

นอกจากนี้ การพัฒนา “EEZ ของอินโดนีเซีย” ยังช่วยเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาค ทำให้เกิดการกระจายการลงทุนและการผลิตไปทั่วอาเซียน

“ไทย” อาจได้รับผลกระทบเชิงบวกจากการเชื่อมโยงด้านโลจิสติกส์และการค้าภายในภูมิภาค แต่ก็ต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นในการดึงดูดนักลงทุนต่างชาติ หาก “ไทย” ไม่เร่งปรับยุทธศาสตร์และเพิ่มความชัดเจนในการพัฒนา EEC อาจสูญเสียความได้เปรียบในการแข่งขันในอนาคต

ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นว่า “เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” เป็นเครื่องมือเชิงนโยบายที่มีพลวัตสูงและกำลังปรับตัวเพื่อแข่งขันกับ “ไทย” และประเทศอื่นๆ ใน “อาเซียน”

แม้ “EEC ของไทย” จะมีความชัดเจนและโครงสร้างที่แข็งแรงกว่า แต่ “EEZ อินโดนีเซีย” มีข้อได้เปรียบด้านทรัพยากรธรรมชาติและการเชื่อมโยงกับโครงการระดับโลก หาก “ไทย” ไม่เร่งปรับยุทธศาสตร์ อาจสูญเสียความได้เปรียบในการแข่งขันในอนาคต

---

บทสรุป

จากการอธิบายพัฒนาการและเป้าหมายของ “เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” โดยเชื่อมโยงกับบริบท “อาเซียน” และ “ไทย” ทั้งในเชิงนโยบาย การเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน และผลกระทบต่อภูมิภาค ทำให้เห็นภาพรวมของ EEZ และบทบาทเชิงลึกต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและการแข่งขันในภูมิภาค

ซึ่งสามารถสรุปได้ว่า “อินโดนีเซีย” เริ่มจัดตั้ง “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” (Special Economic Zones: SEZ หรือ Kawasan Ekonomi Khusus: KEK) ตั้งแต่ปี 2012 โดยมีเป้าหมายเพื่อกระจายการลงทุนออกจาก “เกาะชวา” ลดความเหลื่อมล้ำทางภูมิภาค และสร้างแรงดึงดูดต่อการลงทุนจากต่างประเทศ

“รัฐบาลอินโดนีเซีย” มองว่า EEZ เป็นเครื่องมือสำคัญในการเร่งขยายและยกระดับภาคอุตสาหกรรม เพิ่มการจ้างงาน และการเพิ่มศักยภาพการส่งออก โดยมอบสิทธิประโยชน์ทางภาษี การถือครองที่ดิน และการลดขั้นตอนทางราชการเพื่อดึงดูดนักลงทุน

เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่นๆ ใน “อาเซียน” เช่น “เวียดนาม” ที่มี “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ครอบคลุมพื้นที่กว่า 1.6 ล้านเฮกตาร์ และ “มาเลเซีย” ที่มี “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” กว่า 2.15 ล้านเฮกตาร์ แล้ว

“เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ของ “อินโดนีเซีย” ยังถือว่ามีขนาดเล็กมาก โดยมีเพียง 22–24 เขต ครอบคลุมราว 21,000 เฮกตาร์ แต่รัฐบาลได้ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานกว่า 725 ล้านล้านรูเปียห์เพื่อสนับสนุนการพัฒนา EEZ ให้มีท่าเรือ ถนน และระบบ Digital ที่ทันสมัย

การเปรียบเทียบ “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ของ “อินโดนีเซีย” กับ “เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกของไทย” (Eastern Economic Corridor: EEC) จะพบว่า “ไทย” เน้นการพัฒนาอุตสาหกรรมขั้นสูง เช่น ยานยนต์ไฟฟ้า Digital และการบิน โดยมีพื้นที่กว่า 13,266 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุม 3 จังหวัดหลัก (ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา) และได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลไทยในเชิงนโยบายและงบประมาณมหาศาล

ขณะที่ EEZ ของ “อินโดนีเซีย” ยังคงกระจายตัวในหลายเกาะและมุ่งเน้นการดึงดูดการลงทุนทั่วไป เช่น การท่องเที่ยว การแปรรูปสินค้าเกษตร และการผลิตขั้นต้น

เพราะเป้าหมายหลักของ EEZ ของ “อินโดนีเซีย” คือ ดึงดูดการลงทุนต่างชาติ (FDI) ผ่านสิทธิประโยชน์ทางภาษีและการถือครองกิจการเต็มรูปแบบ

สร้างงานและลดความเหลื่อมล้ำทางภูมิภาค โดยกระจายการลงทุนไปสู่เกาะนอกชวา

เพิ่มศักยภาพการส่งออกและอุตสาหกรรมใหม่ เช่น พลังงานสีเขียวและเทคโนโลยีดิจิทัล

สนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) โดยพัฒนา SEZ ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ผลกระทบต่อ “อาเซียน” และ “ไทย” คือ “อินโดนีเซีย” กำลังแข่งขันกับ “เวียดนาม” และ “ไทย” ในการดึงดูดการลงทุน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์

การพัฒนา EEZ ทำให้ภูมิภาคมีการแข่งขันสูงขึ้น นักลงทุนมีทางเลือกมากขึ้น แต่ก็สร้างแรงกดดันให้ “ไทย” ต้องเร่งพัฒนา EEC ให้มีความแตกต่างและมุ่งไปสู่อุตสาหกรรมขั้นสูงมากกว่าเพียงการผลิตทั่วไป 

นอกจากนี้ EEZ อินโดนีเซียยังช่วยเสริมความร่วมมือในกรอบ Indonesia–Malaysia–Thailand Growth Triangle (IMT-GT) ที่มุ่งสร้างการเชื่อมโยงด้านโลจิสติกส์และการค้าในภูมิภาคอีกด้วย

กล่าวโดยสรุป “เขตเศรษฐกิจพิเศษอินโดนีเซีย” เป็นนโยบายสำคัญที่สะท้อนความพยายามของรัฐบาลในการสร้างสมดุลทางเศรษฐกิจและแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้าน

แม้ยังมีข้อจำกัดด้านขนาดและประสิทธิภาพ แต่การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและการขยายสิทธิประโยชน์ทางภาษี ทำให้ “EEZ อินโดนีเซีย” มีศักยภาพที่จะเป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภูมิภาค

และเป็นตัวแปรสำคัญที่ “ไทย” จะต้อง “จับตามอง” เพื่อนำมากำหนดทิศทางในอนาคตของ EEC โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การพัฒนาและยกระดับเศรษฐกิจของไทยในอนาคตนั่นเองครับ

---

Post Views: 109