Category: เศรษฐกิจ

วันนี้ (10 พฤศจิกายน 2568) นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยก่อนการประชุมคณะกรรมการนโยบายเศรษฐกิจ หรือ ครม.เศรษฐกิจ วันนี้ ว่า กระทรวงการคลังเตรียมเสนอโครงการ คนละครึ่งพลัส เฟส 1.5 เข้ามาให้ครม.เศรษฐกิจ วันนี้ พิจารณา หลังจากรัฐบาลได้เริ่มต้นโครงการคนละครึ่งพลัสเฟสแรกมาแล้วตั้งแต่วันที่ 29 ตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา

สำหรับคนละครึ่งพลัส เฟส 1.5 เป็นการเพิ่มเงินหรือการเติมเงินให้รายค้าที่เข้าร่วมโครงการเพื่อเพิ่มทักษะการขายออนไลน์ โดยรัฐจะเติมเงินให้ 10 -20% หรือ ไม่เกิน 2,000 บาท สำหรับยอดขายที่เพิ่มขึ้นหลังเข้ารับการอบรมจากภาครัฐ 

โดยการอบรมจะมีหลักสูตรการขายสินค้าออนไลน์ การทำบัญชี เพื่อลดต้นทุน การนำAI เข้ามาช่วย ซึ่งจะใช้วงเงินเงินที่เหลือจากเฟส 1 ที่ประชาชนยังไม่ได้ใช้มาดำเนินโครงการในเฟสนี้

นายเอกนิติ กล่าวว่า คนละครึ่งพลัส เฟส 1.5 จะเน้นเรื่องของการเพิ่มทักษะให้กับร้านค้าที่เข้าร่วมโครงการคนละครึ่งพลัส เพื่อช่วยให้พ่อค้าแม่ค้าในตลาดขายของได้เก่งขึ้น โดยเป้าหมายของคนละครึ่งพลัส จะไม่ใช่แค่ฟื้นเศรษฐกิจในระยะสั้นอย่างเดียว เพราะรัฐบาลต้องการให้ได้ผลในระยะยาวคือเพิ่มทักษะให้พ่อค้าแม่ค้าด้วย 

สำหรับการประชุมคณะกรรมการนโยบายเศรษฐกิจ หรือ ครม.เศรษฐกิจ ที่มีนายกรัฐมนตรี เป็นประธานวันนี้ นอกจากการขยายคนละครึ่งพลัส 1.5 แล้ว ที่ประชุมจะหารือถึงมาตรการส่งเสริมผู้ประกอบการ SME คาดว่าจะครอบคลุมทั้งด้านการปล่อยสินเชื่อ การเพิ่มทักษะ และการลดต้นทุนให้กับผู้ประกอบการรายย่อย

©2024 องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย

ส่องสัมพันธ์ “โซเชียลมีเดีย-สแกมเมอร์” แหล่งเพาะพันธุ์ภัยความมั่นคงเศรษฐกิจโลก แสวงหากำไรบนความเสียหายของผู้ใช้งาน

มูลค่าการส่งออกของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของไทยในปี 2569 มีแนวโน้มกลับมาหดตัว -10.8%YOY ตามทิศทางเศรษฐกิจโลก การแข่งขันที่สูงขึ้นและผลกระทบจากมาตรการภาษีสหรัฐฯ เมื่อเทียบกับในปี 2568 ที่คาดว่าจะขยายตัว จากอานิสงส์ระยะสั้นของการเร่งนำเข้าของสหรัฐฯ

แม้ว่าในปี 2568 การส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของไทยจะมีแนวโน้มขยายตัวได้ดีต่อเนื่อง จากอานิสงส์การเร่งนำเข้า และวัฏจักรขาขึ้นของสินค้าอิเล็กทรอนิกส์โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้าคอมพิวเตอร์และ HDD ที่ได้รับปัจจัยหนุนจากแนวโน้ม
ความต้องการเทคโนโลยี AI และธุรกิจ Data center ที่ขยายตัว โดยคาดว่าจะเติบโตสูงถึงราว 33% YoY

แต่ในปี 2569 คาดว่าอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของไทยในภาพรวมมีแนวโน้มกลับมาหดตัว -10.8%YOY แม้ในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2569 การส่งออกในกลุ่มสินค้า Hi-Tech เช่น คอมพิวเตอร์และส่วนประกอบ ยังคงได้รับอานิสงส์จากวัฏจักรขาขึ้นที่สิ้นสุดลงช้ากว่าที่คาดจากอุปสงค์ต่อผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวเนื่องกับ AI ที่ดีต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม การส่งออกในภาพรวมยังคงหดตัว โดยส่วนหนึ่งเป็นผลจากฐานที่สูงในปีก่อนหน้า ประกอบกับทิศทางเศรษฐกิจโลกที่มีแนวโน้มชะลอลงตามอุปสงค์โลกที่แผ่วลง และจะเริ่มส่งสัญญาณชัดเจนมากขึ้นในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2569 ยิ่งไปกว่านั้น แนวโน้มการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ยังต้องเผชิญความเสี่ยงที่มากขึ้นจากการแข่งขันที่สูงขึ้นและความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าของสหรัฐฯ โดยเฉพาะการปรับขึ้นภาษีเจาะจงเฉพาะสินค้า (Specific tariff) ในกลุ่มสินค้าไฮเทค เช่น เซมิคอนดักเตอร์ อุปกรณ์สื่อสาร และคอมพิวเตอร์ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อกำลังซื้อของผู้บริโภคบางส่วนในระยะข้างหน้า

สำหรับในระยะกลาง คาดว่าอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของไทยมีแนวโน้มเติบโตอย่างค่อยเป็นค่อยไป ตามความต้องการทั้งในตลาดโลกและตลาดในประเทศที่ทยอยฟื้นตัวดีขึ้น

ในระยะกลาง (2570-2572) คาดว่ามูลค่าการส่งออกของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของไทยมีแนวโน้มขยายตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป จากความเสี่ยงรอบด้านทั้งความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าของสหรัฐฯ ที่อาจส่งผลกระทบต่อการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ไทยไปยังตลาดโลกและตลาดสหรัฐฯ แม้ว่าความต้องการในสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของตลาดโลก จะยังมีแนวโน้มขยายตัวจากความต้องการของกลุ่มสินค้าขั้นปลาย เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า กลุ่ม Data storage รวมถึงเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายมากขึ้น อย่างไรก็ดี ยังคงต้องเฝ้าระวังความเสี่ยงจากสงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ที่อาจทวีความรุนแรงขึ้น รวมทั้งเศรษฐกิจโลกและเศรษฐกิจไทยที่อาจมีแนวโน้มฟื้นตัวช้ากว่าที่คาดการณ์ไว้

อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ยังมีประเด็นที่ต้องจับตาจากความไม่แน่นอนของนโยบายภาษีของสหรัฐฯที่อาจรุนแรงขึ้น ทิศทางการลงทุนในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของไทย ตลอดจนโอกาสทางธุรกิจใหม่ในยุค AI

1. ผลกระทบจาก Trump’s tariff ต่ออุตสาหกรรม E&E การเพิ่มอัตราภาษีนำเข้าอย่างต่อเนื่องของสหรัฐฯ ไม่ว่าจะเป็นการเก็บภาษีเจาะจงเฉพาะสินค้า การเก็บภาษีสินค้าสวมสิทธิ์และการกำหนดหลักเกณฑ์ Local content ที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อการส่งออกสินค้า E&E ไปตลาดสหรัฐฯ โดยเฉพาะในกลุ่มที่พึ่งพาสหรัฐฯ เป็นหลัก เช่น คอมพิวเตอร์และส่วนประกอบ เครื่องใช้ไฟฟ้า ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น

2. แนวโน้มการลงทุนในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของไทย ที่ส่งผลให้อุตสาหกรรม E&E จำเป็นต้องปรับปรุงและพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อรองรับการเติบโตของสินค้าไฮเทคมากขึ้น

3. โอกาสทางธุรกิจในอุตสาหกรรม E&E เพื่อรองรับความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่มากขึ้น เช่น เทรนด์เช่าใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า แนวโน้มเทคโนโลยี AI ที่ส่งผลให้ผู้ประกอบการ E&E ที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานขยายตัว

SCB EIC มองว่า ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ต้องมีการปรับกลยุทธ์เพื่อรับมือกับสถานการณ์ ดังนี้

• จัดทำแผนประเมินความเสี่ยง/ส่งเสริมการใช้วัตถุดิบในประเทศ เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากผลกระทบจากการปรับขึ้นภาษีและสินค้าสวมสิทธิ์ รวมถึงการทบทวนต้นทุนการผลิต และมองหาพันธมิตรใหม่ ๆ เพื่อลดการพึ่งพาวัตถุดิบจากจีนและเพิ่มสัดส่วนวัตถุดิบในประเทศให้มากขึ้น
• เปิดตลาดใหม่เพื่อลดการพึ่งพาสหรัฐฯ โดยกระจายความเสี่ยงไปยังตลาดอื่น ๆ ที่มีศักยภาพมากขึ้นเพื่อลดการพึ่งพาสหรัฐฯ เช่น อาเซียน, ตะวันออกกลาง และลาตินอเมริกา เป็นต้น
• การพัฒนาไปสู่อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์สีเขียวมากขึ้น ตั้งแต่การจัดหาวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ลดการใช้สารเคมีอันตราย ไปจนถึงการบริหารจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์
• การส่งเสริมการพัฒนาทักษะแรงงานที่มีทักษะสูงและสอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานมากขึ้น เช่น วิศวกรผู้ชำนาญ ผู้พัฒนาซอฟต์แวร์ นักวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เป็นต้น
• การส่งเสริมการลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาเพื่อให้เกิดการผลิตสินค้าต้นน้ำที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น

อ่านบทวิเคราะห์ฉบับออนไลน์ได้ที่: https://www.scbeic.com/th/detail/product/Electrical-Appliances-and-Electronics-101125

การเปิดเผยความเสี่ยง: การซื้อขายตราสารทางการเงินและ/หรือเงินดิจิตอลจะมีความเสี่ยงสูงที่รวมถึงความเสี่ยงต่อการสูญเสียจำนวนเงินลงทุนของคุณบางส่วนหรือทั้งหมดและอาจไม่เหมาะสมกับนักลงทุนทั้งหมด ราคาของเงินดิจิตอลแปรปรวนอย่างมากและอาจได้รับผลกระทบจากปัจจัยภายนอกต่าง ๆ เช่น เหตุการณ์ทางการเงิน กฎหมายกำกับดูแล หรือ เหตุการณ์ทางการเมือง การซื้อขายด้วยมาร์จินทำให้ความเสี่ยงทางการเงินเพิ่มขึ้น
ก่อนการตัดสินใจซื้อขายตราสารทางการเงินหรือเงินดิจิตอล คุณควรตระหนักดีถึงความเสี่ยงและต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายในตลาดการเงิน ควรพิจารณาศึกษาอย่างรอบคอบในด้านวัตถุประสงค์การลงทุน ระดับประสบการณ์ และ การยอมรับความเสี่ยงและแสวงหาคำแนะนำทางวิชาชีพหากจำเป็น
Fusion Media อยากเตือนความจำคุณว่าข้อมูลที่มีในเว็บไซต์นี้ไม่ใช่แบบเรียลไทม์หรือเที่ยงตรงแม่นยำเสมอไป ข้อมูลและราคาที่แสดงไว้บนเว็บไซต์ไม่ใช่ข้อมูลที่ได้รับจากตลาดหรือตลาดหลักทรัพย์เสมอไปแต่อาจได้รับจากผู้ดูแลสภาพคล่องและดังนั้นราคาจึงอาจไม่เที่ยงตรงแม่นยำและอาจแตกต่างจากราคาจริงในตลาดซึ่งหมายความว่าราคานี้เป็นเพียงราคาชี้นำและไม่เหมาะสมสำหรับวัตถุประสงค์เพื่อการซื้อขาย Fusion Media และผู้ให้ข้อมูลที่มีอยู่ในเว็บไซต์นี้จะไม่รับผิดชอบใด ๆ สำหรับความเสียหายหรือการสูญเสียที่เป็นผลมาจากการซื้อขายของคุณหรือการพึ่งพาของคุณในข้อมูลที่มีในเว็บไซต์นี้
ห้ามใช้ จัดเก็บ ทำซ้ำ แสดงผล ดัดแปลง ส่งผ่าน หรือ แจกจ่ายข้อมูลที่มีอยู่ในเว็บไซต์นี้โดยไม่ได้รับการอนุญาตล่วงหน้าอย่างชัดแจ้งแบบเป็นลายลักษณ์อักษรจาก Fusion Media และ/หรือจากผู้ให้ข้อมูล ผู้ให้ข้อมูลขอสงวนสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาและ/หรือการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ให้ข้อมูลที่มีอยู่ในเว็บไซต์นี้
Fusion Media อาจได้รับผลตอบแทนจากผู้โฆษณาที่ปรากฎบนเว็บไซต์โดยอิงจากปฏิสัมพันธ์ของคุณที่มีกับโฆษณาหรือผู้โฆษณา
เวอร์ชั่นภาษาอังกฤษของเอกสารฉบับนี้เป็นเวอร์ชั่นหลักซึ่งจะเป็นเวอร์ชั่นที่เหนือกว่าเมื่อใดก็ตามที่มีข้อขัดแย้งไม่สอดคล้องตรงกันระหว่างเอกสารเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษกับเอกสารเวอร์ชั่นภาษาไทย

Economic Highlight

ไฮไลท์สำคัญจะอยู่ที่ ถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟด หลังภาวะ Governments Shutdown ทำให้ผู้เล่นในตลาดยังคงขาดการรับรู้ รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญของสหรัฐฯ  

**ราคาทองคำ = Spot Gold price (XAUUSD)

FX Highlight

• สัปดาห์ที่ผ่านมา เงินดอลลาร์พลิกกลับมาย่อตัวลง หลังรายงานข้อมูลตลาดแรงงานสหรัฐฯ จากภาคเอกชน ที่ออกมาแย่กว่าคาด ได้ทำให้ผู้เล่นในตลาดทยอยปรับเพิ่มความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด
• ในส่วนเงินดอลลาร์นั้น เรามองว่า เงินดอลลาร์เสี่ยงเผชิญ Two-Way risk (พร้อมเคลื่อนไหวได้สองทิศทาง) ตามการปรับเปลี่ยนมุมมองของผู้เล่นในตลาดต่อแนวโน้มดอกเบี้ยเฟด
• เงินดอลลาร์อาจเคลื่อนไหวในกรอบ Sideways จนกว่าภาวะ US Government Shutdown จะสิ้นสุดลงและตลาดกลับมารับรู้รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญสหรัฐฯ โดยเงินดอลลาร์จะผันผวนไปตามการปรับมุมมองของผู้เล่นในตลาดต่อแนวโน้มดอกเบี้ยเฟด ซึ่งต้องติดตามถ้อยแถลงของบรรดาเจ้าหน้าที่เฟดเช่นกัน
• นอกจากนี้ ต้องติดตามบรรยากาศในตลาดการเงิน  ซึ่งอาจกระทบต่อทิศทางเงินดอลลาร์ รวมถึงราคาทองคำ และส่งผ่านผลกระทบมายังเงินบาทได้
• โดยเราประเมินว่า เงินบาท (USDTHB) อาจเคลื่อนไหวในกรอบ Sideways ไปก่อนได้ โดยเฉพาะหลังโมเมนตัมการอ่อนค่าของเงินบาทได้ทยอยอ่อนกำลังลง
• เนื่องจากเรายังคงมองว่า เฟดจะสามารถทยอยลดดอกเบี้ยได้ ตามสัญญาณการชะลอตัวลงการจ้างงานที่ชัดเจนมากขึ้น ทำให้เงินดอลลาร์มีแนวโน้มอ่อนค่าลงบ้างและช่วยหนุนการทยอยแข็งค่าขึ้นของเงินบาท ที่จะได้รับอานิสงส์จากช่วงไฮซีซั่นของการท่องเที่ยวอยู่แล้วในช่วงปลายปี (ปัจจัย Seasonality)
• ทั้งนี้ ควรจับตาทิศทางการเคลื่อนไหวของราคาทองคำ ซึ่งยังคงมีผลต่อแนวโน้มเงินบาทด้วยเช่นกัน  
• ในเชิงเทคนิคัลนั้น เงินบาทจะกลับเข้าสู่แนวโน้มอ่อนค่าลงอีกครั้ง หากเงินบาท (USDTHB) สามารถอ่อนค่าลงเหนือโซน 32.65-32.75 บาทต่อดอลลาร์ เมื่อประเมินด้วยกลยุทธ์ Trend-Following
• ทั้งนี้ แนวต้านของเงินบาท (USDTHB) อยู่แถว 32.50 บาทต่อดอลลาร์ (แนวรับถัดไป 32.65 บาทต่อดอลลาร์ และโซน 32.85 บาทต่อดอลลาร์) ส่วนโซนแนวรับแรกจะอยู่ในช่วง 32.30 บาทต่อดอลลาร์ (แนวรับถัดไป 32.00-32.10 บาทต่อดอลลาร์)

Gold Highlight

• นับตั้งแต่ช่วง สัปดาห์ที่ผ่านมา เคลื่อนไหวในกรอบ Sideways ไปตามบรรยากาศในตลาดการเงินสหรัฐฯ และทิศทางเงินดอลลาร์
• โดยราคาทองคำยังพอได้แรงหนุนบ้าง จากความต้องการถือครองเป็นสินทรัพย์ปลอดภัย หลังตลาดการเงินโดยรวมเข้าสู่ภาวะปิดรับความเสี่ยง จากแรงขายหุ้นธีม AI/Semiconductor
• นอกจากนี้ การย่อตัวลงบ้างของทั้งเงินดอลลาร์ตามการปรับเพิ่มความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด ก็มีส่วนหนุนราคาทองคำ
• เรามองว่า ในช่วงนี้ ราคาทองคำจะยังคงขาดปัจจัยหนุนที่ชัดเจน จนกว่าตลาดจะกลับมาปรับเพิ่มความคาดหวังต่อแนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟด ซึ่งอาจต้องเห็นรายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ที่แย่กว่าคาดชัดเจน โดยภาพดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้ หากภาวะ US Government Shutdown สิ้นสุดลง ทำให้ผู้เล่นในตลาดกลับมารับรู้รายงานข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ อีกครั้ง
• และนอกเหนือจากปัจจัยดังกล่าว เรามองว่า ในช่วงนี้ก็อาจยังไม่มีปัจจัยความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์มาช่วยหนุนราคาทองคำเพิ่มเติมได้
• ความผันผวนของราคาทองคำ (1-month volatility) ยังคงอยู่ในระดับสูง ทำให้ผู้เล่นในตลาดควรระมัดระวังและติดตามการเคลื่อนไหวของราคาทองคำอย่างใกล้ชิด
• เราประเมินว่า ราคาทองคำอาจยังพอมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นต่อได้ ในระยะกลาง-ยาว ทว่า ในช่วงระยะสั้น การปรับตัวขึ้นเร็ว แรง ของราคาทองคำก็เสี่ยงต่อการปรับฐานได้ ทำให้เราไม่แนะนำให้ผู้เล่นในตลาดไล่ราคาซื้อ และควรรอจังหวะการปรับฐานของราคาทองคำ ในการเข้าซื้อเท่านั้น
• ทั้งนี้ ในเชิงเทคนิคัล หากประเมินจากกลยุทธ์ Trend-Following ราคาทองคำ (XAUUSD) ได้หลุดจากแนวโน้มขาขึ้น และจะกลับเข้าสู่แนวโน้มขาขึ้นอีกครั้ง หากราคาทองคำปรับตัวขึ้นเหนือระดับ 4,150 ดอลลาร์ต่อออนซ์ ได้ชัดเจน
• ภายใต้แนวโน้มการเคลื่อนไหวของราคาทองคำ ที่ยังพอมีแนวโน้มปรับตัวขึ้นได้ในระยะปานกลาง-ยาว แต่เสี่ยงที่จะเข้าสู่ช่วงพักฐานในระยะสั้น ทำให้เรามองว่า กลยุทธ์ที่น่าสนใจ คือ รอจังหวะ Buy on Dip (ขอย้ำว่า ไม่ควร ไล่ราคาซื้อ) สำหรับผู้เล่นที่ต้องการถือทองคำบ้างในพอร์ตการลงทุน 5%-10% เพื่อช่วยกระจายความเสี่ยง ส่วนผู้เล่นในตลาดที่มีสถานะลงทุนแล้ว ก็อาจ Let Profits Run หรืออาจทยอยพิจารณาขายทำกำไร ในกรณีที่ ราคาทองคำกลับมาปรับตัวขึ้นทะลุโซน 4,150 ดอลลาร์ต่อออนซ์

Economics Highlight

Week Ahead Calendar

เมื่อได้มีโอกาสไปเยือน “บ้านเชียง” จังหวัดอุดรธานี ภาพที่ปรากฏต่อหน้ามิใช่เพียงหมู่บ้านเก่าแก่หรือแหล่งโบราณคดีที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม หากแต่คือหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยพลังของ “รากเหง้า” ซึ่งยังคงหล่อเลี้ยงชีวิตของผู้คนในพื้นที่มาจนถึงปัจจุบัน

คนจำนวนมากอาจมองว่าความเจริญคือสิ่งที่ต้อง “เดินออกจากบ้านเกิด” ไปแสวงหาที่อื่น แต่เรื่องราวของ “แม่ก้อย” คุณบุษราภรณ์ กลางพรหม มัคคุเทศก์ท้องถิ่นแห่งบ้านเชียง กลับเป็นอีกบทหนึ่งของความเจริญที่เริ่มต้นจาก “การกลับบ้าน”

เมื่อกว่า 10 ปีก่อน แม่ก้อยเคยใช้ชีวิตอยู่ในกรุงเทพฯ ทำงานประจำท่ามกลางแสงสีและความเร่งรีบของเมืองใหญ่ เธอยอมรับว่าเคยหลงอยู่ในความฟุ้งเฟ้อ จนแทบลืมวิถีบ้านเกิด จนวันหนึ่งครอบครัวโทรมาตามให้กลับไปช่วยธุรกิจของครอบครัว ซึ่งเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวและการขายของที่ระลึกในชุมชน ตอนนั้นเธอไม่มีความมั่นใจเลยว่าจะเริ่มต้นอย่างไร เพราะห่างจากบ้านนอกมานาน แต่เมื่อจำใจกลับไป สิ่งที่รออยู่กลับกลายเป็น “ชีวิตใหม่” ที่เธอไม่เคยคาดคิดมาก่อน

ทุกวันนี้ บ้านเชียงยังคงคึกคักด้วยนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเรียนรู้เรื่องราวของอารยธรรมโบราณ เครื่องปั้นดินเผา และวิถีของบรรพบุรุษชาวไทยเมื่อกว่า 5,000 ปีก่อน ของที่ระลึกขายดีจนผลิตแทบไม่ทัน ชาวบ้านต้องช่วยกันปั้น ช่วยกันขาย เกิดการจ้างงานเพิ่มขึ้น ธุรกิจขนาดเล็กเติบโตและแตกไลน์สินค้าออกไป ทั้งงานจักสาน งานผ้า งานคราฟต์ รวมถึงของใช้พื้นถิ่นที่สะท้อนภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ท้องถิ่น ชีวิตของแม่ก้อยมั่นคงขึ้น รายได้ของครอบครัวและชุมชนก็เพิ่มขึ้นพร้อมกัน

แม่ก้อยเล่าว่า ทุกวันนี้เธอภูมิใจในความเป็นคนบ้านเชียงมากขึ้นกว่าเดิม เธอสวมชุดผ้าประจำถิ่นทุกครั้งที่ต้อนรับนักท่องเที่ยว และยังถ่ายทอดแนวคิดนี้ให้กับลูกสาววัย 10 ขวบ “น้องกิ่ง” ด.ญ.กิ่งฉัตร กลางพรหม ที่คอยช่วยแม่ทำหน้าที่เป็นไกด์ตัวน้อย เล่าเรื่องราวบ้านเชียงด้วยแววตาเปี่ยมประกาย “ที่นี่คือบ้านของหนู หนูอยากให้คนมาเที่ยวบ้านหนูเยอะ ๆ” เสียงเล็ก ๆ นั้นคือหลักฐานที่ชัดเจนที่สุดว่าการอนุรักษ์รากเหง้า ไม่ได้ทำให้เราหยุดนิ่ง แต่กลับกลายเป็นแรงผลักให้เติบโตอย่างมั่นคง

นายชาตรี ตะโจประรัง หรือ “ลุงชาตรี” ประธานวิสาหกิจชุมชนกลุ่มปั้นหม้อเขียนสีบ้านเชียง เล่าถึงจุดเริ่มต้นของการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นว่า สิ่งที่บ้านเชียงเป็นอยู่ทุกวันนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เกิดจากแนวพระราชดำริอันลึกซึ้งของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อครั้งเสด็จเยือนบ้านเชียงในปี พ.ศ. 2515 ตอนนั้นชาวบ้านยังขุดเครื่องปั้นดินเผาโบราณขึ้นมาขายให้นักสะสม เพราะเห็นว่าเป็นของมีค่าและสร้างรายได้เร็ว พระองค์ทรงทอดพระเนตรเห็นแล้วมีพระราชดำริว่า “การกระทำเช่นนี้ไม่ยั่งยืน แม้จะได้เงินจำนวนมาก แต่เมื่อขุดของโบราณมาขายจนหมด ใครจะกลับมาที่บ้านเชียงอีก”

คำของพระองค์กลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้ชาวบ้านรวมทั้งนายชาตรีและเพื่อน ๆ ในชุมชน หันมาช่วยกันอนุรักษ์สิ่งเหล่านี้ไว้แทนการทำลาย เป็นแนวทางทำให้เกิดเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ บ้านเชียง พิพิธภัณฑ์ประจำแหล่งแห่งแรกของไทย เป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม เพื่อให้ผู้คนจากทั่วโลกเดินทางมาศึกษาแทนที่จะนำของออกไปขาย และให้ผลิต “ของที่ระลึกจำลอง” ขึ้นใหม่ เพื่อสร้างรายได้โดยไม่ทำลายของจริง จากพระราชดำรินี้เอง ที่กลายเป็นรากฐานของการทำงานของกลุ่มปั้นหม้อเขียนสีบ้านเชียงในวันนี้ เป็นการน้อมนำศาสตร์พระราชามาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก โดยใช้ทุนทางวัฒนธรรมเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่การทำลายรากเหง้าเพื่อผลกำไรระยะสั้น แต่คือการ “ต่อยอดสิ่งที่มีอยู่” ให้กลายเป็นรายได้ที่มั่นคงและยั่งยืนสำหรับลูกหลานในอนาคต

ด้วยแนวทางการพัฒนาที่ตั้งอยู่บนฐานของความพอเพียงและภูมิปัญญาเช่นนี้ ทั้ง วิสาหกิจชุมชนโฮมสเตย์เชิงอนุรักษ์วัฒนธรรมบ้านเชียง ของแม่ก้อย และ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มปั้นหม้อเขียนสีบ้านเชียง ของลุงชาตรี จึงได้รับการเชิญให้เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ เครือข่ายขับเคลื่อนนวัตกรรมศาสตร์พระราชา เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบของ “นวัตกรรมจากภูมิปัญญาท้องถิ่น” ที่สอดคล้องกับแนวพระราชดำริด้านการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและการอนุรักษ์วัฒนธรรมอย่างยั่งยืน เครือข่ายนี้จะเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนองค์ความรู้และต่อยอดแนวคิดของศาสตร์พระราชาให้เกิดผลในระดับชุมชนทั่วประเทศ

“ศาสตร์พระราชา” จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการบริหารจัดการน้ำหรือสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังหมายถึง “การอนุรักษ์จิตวิญญาณของความเป็นไทย” และการรักษาอัตลักษณ์ของท้องถิ่น พระองค์ทรงสอนให้เห็นว่า การพัฒนาจะเกิดขึ้นได้จริง ก็ต่อเมื่อยืนอยู่บนรากที่มั่นคง เมื่อชุมชนเห็นคุณค่าของภูมิปัญญาเดิม และใช้สิ่งนั้นเป็นทุนทางเศรษฐกิจที่เติบโตไปพร้อมกับจิตสำนึกแห่งความภาคภูมิใจ

บ้านเชียงในวันนี้จึงไม่เพียงเป็นมรดกโลก หากแต่เป็น “แหล่งเรียนรู้ชีวิต” ที่บอกเราว่า ความเจริญกับความยั่งยืนไม่จำเป็นต้องเหมือนกัน หากเราเลือกขายรากเหง้า ความเจริญอาจอยู่เพียงชั่วคราว แต่หากเราเลือกเก็บรักษาไว้และต่อยอดด้วยความเข้าใจ ความเจริญนั้นจะยืนยาวไปถึงรุ่นลูกหลาน ในที่สุด “รากเหง้า” ไม่ได้ถูกเก็บไว้เพียงในพิพิธภัณฑ์ แต่ยังเติบโตอยู่ในหัวใจของผู้คนที่ยังเชื่อในคุณค่าของมัน เหมือนอย่างแม่ก้อยและลูกสาวที่ยืนยิ้มต้อนรับนักท่องเที่ยวด้วยความภาคภูมิใจในสิ่งที่เรียกว่า “ความเป็นไทย” และนั่น…คือคำตอบของศาสตร์พระราชา พัฒนาโดยไม่ลืมรากเหง้า เพื่อให้ความเจริญงอกงามได้อย่างยั่งยืน

โครงการตามรอยพระราชา จัดมาอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกเดือน ตั้งแต่ปี พ.ศ.2561 โดยเป็นการเผยแพร่ศาสตร์ของพระราชา และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ 17 เป้าหมาย ภายในปี 2030 สำหรับผู้ที่สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ FB : ตามรอยพระราชา-The King’s Journey, Line Official @dfoundation