Category: เศรษฐกิจ

เมื่อ 27 มกราคมที่ผ่านมา อินเดียและสหภาพยุโรปได้สรุปการเจรจาเกี่ยวกับข้อตกลงการค้าเสรีฉบับใหม่ที่ถือว่าเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญ อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ซึ่งเป็นฝ่ายบริหารของสหภาพยุโรป กล่าวว่านี่คือ “ข้อตกลงที่ยิ่งใหญ่ที่สุด (the mother of all deals) ”  ครุกแมน นักเศรษฐศาสตร์ผู้มีชื่อเสียงระดับโลกแสดงความเห็นว่า “แม้ว่าคำบรรยายนี้จะดูเกินจริงอยู่บ้าง แต่ข้อตกลงนี้ก็ถือว่าเป็นประวัติศาสตร์และมีความสำคัญเกินกว่าประเด็นทางเศรษฐกิจ เพราะมันแสดงให้เห็นว่าโลกกำลังถอยห่างจากสหรัฐอเมริกาที่มีพฤติกรรมไม่แน่นอนและเป็นผู้กระทำการรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งคือ ประเทศต่าง ๆ กำลังขยับออกจากอเมริกาอย่างเป็นขั้นเป็นตอนเพื่อหย่าร้างกันทางเศรษฐกิจ”

• เหตุใดประเทศอื่นจึงเลือกเดินห่างจากอเมริกา

ครุกแมนเขียนลงใน substack.com ว่า ต่างจากโดนัลด์ ทรัมป์ ที่มองการค้าโลกว่าเป็นเกมที่มีแต่ผู้แพ้กับผู้ชนะ ฝ่ายยุโรปและอินเดียเข้าใจดีว่าข้อตกลงการค้าเสรีระหว่างกันเป็นประโยชน์ต่อทั้งสองฝ่าย เพราะต่างก็เป็นเศรษฐกิจขนาดใหญ่ แม้ว่าฝ่ายบริหารของทรัมป์จะชอบดูถูกประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจของยุโรป เศรษฐกิจของสหภาพยุโรปก็มีขนาดใกล้เคียงกับอเมริกา ส่วนอินเดียซึ่งเมื่อไม่กี่สิบปีก่อนยังเป็นประเทศที่มีประชากรจำนวนมากแต่เศรษฐกิจเล็ก ก็ได้เติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาลจนกลายเป็นผู้เล่นหลักในเวทีเศรษฐกิจโลก

และเศรษฐกิจของทั้งสองฝ่ายนี้ยังเสริมกันอีกด้วย ยุโรปจะได้ประโยชน์จากการที่ภาษีสินค้าส่งออกไปอินเดียลดลงอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ไปจนถึงน้ำมันมะกอก ส่วนอินเดียก็จะสามารถนำสินค้าแรงงานเข้มข้นของตัวเองเข้าสู่ตลาดยุโรปได้มากขึ้น

• ข้อตกลงการค้าเป็นรูปธรรม ไม่ใช่แค่คำมั่นลอย ๆ

ครุกแมนมองว่า นี่คือข้อตกลงการค้าที่แท้จริง ไม่ใช่แค่แถลงการณ์เจตจำนงที่คลุมเครือ เพราะมีการลดภาษีศุลกากรที่วัดผลและบังคับใช้ได้จริง มีการกำกับดูแลบริการ และอื่น ๆ ซึ่งแตกต่างจาก “ข้อตกลง” ที่ทรัมป์อวดอ้างไว้ลิบลับ ในข้อตกลงเหล่านั้น ประเทศต่าง ๆ แค่ให้คำมั่นว่าจะลงทุนในอเมริกา ซึ่งผู้สังเกตการณ์ส่วนใหญ่ไม่เชื่อว่าจะเกิดขึ้นจริง แลกกับคำมั่นของทรัมป์ว่าจะไม่ขึ้นภาษีที่สร้างความเสียหาย ภาษีที่ผู้บริโภค ธุรกิจ และนักลงทุนอเมริกันต้องเป็นคนจ่ายและคัดค้านอย่างมาก

• ข้อตกลงในจินตนาการกับข้อเท็จจริงที่ตรงไปตรงมา

ครุกแมนอธิบายข้อตกลงในจินตนาการของทรัมป์ว่า ทรัมป์อ้างว่าประเทศอื่นให้คำมั่นว่าจะลงทุนในสหรัฐถึง 18 ล้านล้านดอลลาร์ โดยเขาเพิ่งพูดประเด็นนี้อีกครั้งในการกล่าวสุนทรพจน์ที่ไอโอวาเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา แต่ไม่มีใครทราบว่าเขาเอาตัวเลขนี้มาจากไหน รายงานใหม่จากนักเศรษฐศาสตร์ของสถาบันวิจัย Peterson Institute for International Economics สรุปว่าคำมั่นที่ประกาศออกมานั้นรวมกันเพียง 5.7 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งน้อยกว่าหนึ่งในสามของที่ทรัมป์กล่าวอ้าง

เมื่อวิเคราะห์รายละเอียดพบว่า คำมั่นเหล่านี้มีแต่กลลวงเป็นส่วนใหญ่ ราว ๆ สองในสามของยอดทั้งหมดมาจากรัฐส่งออกน้ำมันในภูมิภาคอ่าวอาหรับ ซึ่งมักสนับสนุนทรัมป์อยู่แล้ว และนักเศรษฐศาสตร์ของ Peterson ก็ชี้ให้เห็นว่า เป็นเรื่องยากมากที่รัฐบาลเหล่านี้จะทำตามที่พูดได้จริง เพราะ “ประเทศเหล่านี้ไม่ใช่นักลงทุนรายใหญ่ในสหรัฐ และไม่ได้มีการค้าขายกับสหรัฐมากนัก”

สำหรับคำมั่นจากประเทศที่ไม่ใช่รัฐน้ำมันก็มีความคลุมเครือ ไม่มีโครงสร้างที่แน่นอนในการทำให้เกิดขึ้นจริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งคำมั่นของอียูที่ 600,000 ล้านดอลลาร์นั้นแทบจะเป็นเพียงแค่ควันและเงา แตกต่างจากข้อตกลงระหว่างอียู-อินเดียที่เป็นสัญญาทางการค้าที่ครบถ้วนสมบูรณ์

• ความหมายที่มากกว่าเศรษฐกิจ: การหย่าร้างจากสหรัฐฯ

ครุกแมนกล่าวว่า แต่เหนือกว่าผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ยังมีเรื่องที่สำคัญยิ่งกว่านั่นคือ ข้อตกลงระหว่างอียู-อินเดียถือเป็นก้าวสำคัญของเศรษฐกิจโลกในการ “หย่าร้าง” กับสหรัฐฯ แม้ว่าประโยชน์ทางเศรษฐกิจจะชัดเจนมานาน แต่การปิดดีลนี้ต้องฝ่าฟันผลประโยชน์เฉพาะกลุ่มของทั้งสองฝ่าย ปัจจัยที่เปลี่ยนสมการก็คือทั้งยุโรปและอินเดียต่างกำลังมองหาทางเบนเข็มออกจากการค้าขายกับอเมริกา

ยุโรปมีเหตุผลหลายประการที่จะรู้สึกไม่พอใจต่อรัฐบาลทรัมป์ ตั้งแต่ข้อกล่าวหาที่เป็นเท็จที่ว่ายุโรปได้เปรียบสหรัฐฯ ในทางเศรษฐกิจ ไปจนถึงวิธีการข่มขู่เพื่อปกป้องกลุ่มทุนเทคโนโลยีใหญ่แถบอเมริกา การแทรกแซงการเมืองภายในของยุโรปด้วยการหนุนฝั่งขวาจัด หรือแม้แต่คำขู่ที่จะยึดกรีนแลนด์

ในขณะที่อินเดียมีเหตุผลมากกว่านั้น เพราะรัฐบาลทรัมป์ได้ขึ้นภาษีสินค้าส่งออกของอินเดียในอัตราเฉลี่ยสูงถึง 34.5% พอ ๆ กับที่ใช้กับสินค้าจีน ถือเป็นการเคลื่อนไหวที่แปลกประหลาดทั้งในแง่เศรษฐกิจและการทูต เพราะรัฐบาลสหรัฐฯ ก่อนหน้านี้ต่างพยายามสร้างความสัมพันธ์กับอินเดียไว้เป็นตัวคานอำนาจกับจีนซึ่งเป็นคู่แข่งที่อันตราย แต่ทุกอย่างเปลี่ยนไปเมื่อผู้นำสหรัฐฯ ขาดสติ

• บริษัทเอกชนต่างชาติเองก็ถอยห่าง

ครุกแมนยังชี้ว่า ไม่ใช่แค่รัฐบาลที่กำลังเบนเข็มออกจากสหรัฐฯ บริษัทเอกชนต่างชาติก็เริ่มถอยห่างเช่นกัน ดังปรากฏในข่าวพาดหัวข่าวสามข่าวจากรอยเตอร์และบลูมเบิร์กคือ 1.โฟล์คสวาเกนหยุดแผนสร้างโรงงานออดี้ในสหรัฐฯ เนื่องจากภาษีศุลกากรของทรัมป์ส่งผลกระทบต่อกำไร 2.การลงทุนของบริษัทเยอรมันในจีนพุ่งสูงสุดในรอบสี่ปี ได้รับแรงหนุนจากสงครามการค้าสหรัฐฯ และ 3.สหรัฐฯ สูญเสียผู้มีความสามารถด้านเทคโนโลยีชั้นนำให้กับอินเดีย เพราะกฎวีซ่า H-1Bใหม่ของทรัมป์ป่วนตลาด” 

• การขู่ของสหรัฐฯ ไม่ได้ผลอีกต่อไป

ในขณะที่ครุกแมนเขียนบทความนี้ เขากล่าวว่า ทรัมป์ยังไม่ได้แสดงท่าทีต่อข้อตกลงอียู-อินเดีย บางทีอาจเพราะเจ้าหน้าที่ในรัฐบาลของเขายังวุ่นวายกับกรณีฆาตกรรมเพรตติอยู่ แต่ไม่ช้าคงได้เห็นเขาทวีตแสดงความโกรธเกรี้ยวเหมือนที่เคยกับข้อตกลงการค้าระหว่างแคนาดากับจีน โดยทั่วไปเราควรคาดหวังว่าทรัมป์จะขู่ขึ้นภาษีกับทุกประเทศที่พยายามลดการพึ่งพาสหรัฐฯ ที่นโยบายขับเคลื่อนด้วยทวีตโกรธ ๆ เหล่านี้

แต่การข่มขู่ทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ จะไม่ได้ผลอีกต่อไป เพราะทรัมป์ไม่ได้ถือไพ่เหนือกว่า การเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ ไม่ได้สำคัญต่อประเทศอื่นอย่างที่เขาคิด

• โลกไม่ได้ต้องการสหรัฐฯ เหมือนเดิมอีกต่อไป

ครุกแมนยกตัวเลขหนึ่งที่สำคัญคือ สัดส่วนการนำเข้าสินค้าของสหรัฐฯ จากประเทศอื่นเมื่อเทียบกับ GDP ของประเทศเหล่านั้น เฉลี่ยแล้วไม่ถึง 5% และเมื่อตัดแคนาดากับเม็กซิโกออกไปจะต่ำกว่านี้มาก

และอย่างที่กราฟแสดงให้เห็นเช่นกัน เมื่อคำนวณตัวเลขเดียวกันนี้สำหรับสหภาพยุโรป ค่าออกมาสูงเกือบเป็นสองเท่า โดยพื้นฐานแล้ว โลก “จำเป็นต้องเข้าถึง” ตลาดอียูมากกว่าที่จำเป็นต้องเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ  

• ยุคใหม่ของระบบการค้าโลก

“ระบบการค้าโลกแบบที่เราเคยรู้จัก ดำรงอยู่ได้สามชั่วรุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง มันเป็นระบบที่ยึดกติกาเป็นหลัก ซึ่งทุกประเทศมองว่าสหรัฐฯ เป็นหุ้นส่วนที่เชื่อถือได้และไว้วางใจได้ แต่ตอนนี้ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างสหรัฐฯ กับประเทศอื่น ๆ กลายเป็นลักษณะกดขี่เอาเปรียบ และโลกก็กำลังเคลื่อนไปสู่การ “หย่าขาด” ซึ่งจะทำให้ชาวอเมริกันยากจนลงอย่างเห็นได้ชัด”  ครุกแมนเตือน

“ศุภจี” ลุยหนองบัวแดง! ปลุกกระแสภูมิใจไทย ชูนโยบาย “คนละครึ่งพลัส” ฟื้นเศรษฐกิจฐานราก ปชช. แห่ต้อนรับ “สุชาดา” เขต 4 คึกคัก

วันที่ 1 ก.พ. 2569 นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในฐานะผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย นำทัพผู้บริหารลงพื้นที่อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ เพื่อช่วยหาเสียงให้กับ นางสาวสุชาดา ซางแทนทรัพย์ ผู้สมัคร สส.เขต 4 เบอร์ 5 และผู้สมัคร ทั้งอีก 6 เขต โดยเริ่มต้นภารกิจที่ตลาดสดถ้ำวัวแดง ตำบลวังชมภู บรรยากาศเป็นไปอย่างคึกคัก มีพ่อค้าแม่ค้าและประชาชนจำนวนมากรุมล้อมขอถ่ายภาพและให้กำลังใจอย่างอบอุ่น

ต่อมาในช่วงเวลา 17.00 น. ทีมภูมิใจไทยได้เปิดเวทีปราศรัยใหญ่ ณ ลานกิจกรรมข้างโรงเรียนบ้านทรัพย์เจริญ โดยนางศุภจีได้ชูหมัดเด็ดด้านเศรษฐกิจ “นโยบายคนละครึ่งพลัส” เพื่อตอบโจทย์เสียงสะท้อนของชาวบ้านที่กำลังเผชิญภาวะเศรษฐกิจซบเซา ยืนยันหากพรรคได้เป็นรัฐบาลจะเดินหน้าโครงการนี้ทันที พร้อมขยายขีดความสามารถให้ “บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ” ใช้จ่ายได้ครอบคลุมทุกร้านค้า ไม่จำกัดเพียงร้านธงฟ้า เพื่อกระจายรายได้สู่ชุมชนอย่างแท้จริง

นอกจากนี้ ยังเน้นย้ำโครงการ “อัพสกิล-รีสกิล” เพื่อยกระดับทักษะอาชีพให้ประชาชนมีรายได้ที่มั่นคงและยั่งยืน โดยระบุว่าพรรคมีความพร้อมทั้งตัวบุคคลและวิชาการ พร้อมขอโอกาสให้ “สุชาดา” คนรุ่นใหม่ที่ตั้งใจจริง เข้าไปเป็นกระบอกเสียงแก้ปัญหาให้ชาวหนองบัวแดงในสภาฯอีกด้วย

ภาพ/ข่าว มัฆวาน  วรรณกุล -อารดา ผู้สื่อข่าว TOPNEWSทั่วไทย จ.ชัยภูมิ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา “อินโดนีเซีย” ถูกฉายภาพในฐานะ “ดาวรุ่งพุ่งแรง” แห่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่มหาศาลและจำนวนประชากรเกือบ 300 ล้านคน ทำให้รัฐบาลภายใต้การนำของประธานาธิบดี “ปราโบโว ซูเบียนโต” ตั้งเป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ไว้ที่ 6% ในปี 2569 

 ปูร์บายา ยูดี ซาเดวา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ยืนยันว่าเป้าหมายดังกล่าวสามารถบรรลุได้ด้วยการประสานงานด้านนโยบายที่ดีขึ้นและการเรียกความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่แข็งแกร่งขึ้น  

ทว่าภายใต้ตัวเลขที่ดูสวยหรู กลับมีรอยร้าวที่กำลังขยายตัว ทั้งจากความไม่สงบทางสังคม ปัญหาความโปร่งใสในตลาดทุน และที่สำคัญที่สุดคือการตั้งคำถามถึง “ความเป็นอิสระ” ของสถาบันหลักทางการเงิน เมื่อโครงสร้างอำนาจเริ่มถูกผูกโยงกับสายเลือดการเมือง

เป้าหมาย 6% กับ ‘ระเบิดเวลา’ ในตลาดแรงงาน

แม้รัฐบาลอินโดนีเซียจะพยายามโชว์ความแข็งแกร่งของประเทศ แต่ในความเป็นจริง “ความเชื่อมั่น” ของประชาชนกำลังดิ่งลง ผลจากการเลิกจ้างงานที่พุ่งสูงขึ้น และปัญหาคนรุ่นใหม่ที่มีการศึกษาแต่กลับไม่มีงานทำ สิ่งเหล่านี้กำลังกัดกิน “การบริโภคในครัวเรือน” ซึ่งเป็นหัวใจหลักที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจอินโดนีเซียมาโดยตลอด

ในปี 2568  ตัวเลขเศรษฐกิจยังดูเหมือนจะไปได้สวยที่ระดับ 5.2% แต่นั่นเป็นผลมาจากการที่รัฐบาลอัดฉีดงบประมาณมหาศาลกว่า 46 ล้านล้านรูเปียห์ ผ่านโครงการให้เงินอุดหนุน สินเชื่อบ้านราคาถูก แต่เบื้องหลังตัวเลขที่สวยหรูคือ “รอยร้าว” ทางสังคมที่สะสมมาตั้งแต่ยุคโควิด-19 จนปะทุออกมาเป็นการประท้วงใหญ่เมื่อเดือนส.ค.ปีที่แล้วโดยกลุ่มคนรุ่นใหม่

ปัญหาที่น่ากังวลที่สุดคือ “คุณภาพของงาน” ข้อมูลชี้ว่า 80% ของงานที่เกิดขึ้นใหม่ตั้งแต่ปี 2562 เป็นเพียงงานนอกระบบที่ไม่มีสวัสดิการและความมั่นคง ทำให้คนหนุ่มสาวและผู้จบปริญญาตรีจำนวนมากต้องตกงานหรือทำงานไม่ตรงสาย จนกลายเป็นความสิ้นหวังที่นักวิชาการเตือนว่าเป็น “ระเบิดเวลา” ของประเทศ

เดนิ ฟริอาวัน นักวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์จากศูนย์ศึกษาด้านยุทธศาสตร์และนานาชาติ มองว่า “อัตราการว่างงานในกลุ่มคนหนุ่มสาวเปรียบเสมือนระเบิดเวลา”

ข้อมูลจากกระทรวงแรงงานอินโดนีเซียสะท้อนภาพชัดเจนว่า ในช่วง 11 เดือนแรกของปี 68 มีคนถูกเลิกจ้างพุ่งสูงถึงเกือบ 80,000 คน จากปีก่อนที่ 68,000 คน  โดยเฉพาะ “ภาคการผลิต” ที่เป็น 1 ใน 5 เครื่องยนตร์เศรษฐกิจสำคัญกลับได้รับผลกระทบหนักสุด จากการที่ชนชั้นกลางมีกำลังซื้อลดลง

ภีมะ ยุธิสถิรา นักวิเคราะห์เศรษฐศาสตร์ ระบุว่า มาตรการกระตุ้นของรัฐบาลล้มเหลวในการสร้างงานประจำ และไม่ได้พุ่งเป้าไปที่การช่วยเหลือชนชั้นกลางอย่างแท้จริง สะท้อนได้จากความต้องการสินเชื่อที่ยังคงเงียบเหงา แม้รัฐจะอัดฉีดสภาพคล่องเข้าสู่ธนาคารมหาศาลถึง 200 ล้านล้านรูเปียห์ในช่วงปีที่ผ่านมาก็ตาม

 MSCI  ตั้งคำถาม  ‘ความโปร่งใส’ ตลาดหุ้น

หนึ่งในนโยบายสำคัญ คือการเรียกเม็ดเงินลงกทุนจากนักลงทุน แต่ “ความเชื่อมั่น”  ในตลาดหุ้นอินโดนีเซียที่มีมูลค่าสูงถึง 9.76 แสนล้านดอลลาร์ เผชิญกับบททดสอบเรื่อง “ความเชื่อมั่น”ครั้งสำคัญ เมื่อ MSCI ผู้จัดทำดัชนีหุ้นระดับโลก ประกาศระงับการตรวจสอบและปรับน้ำหนักดัชนีหุ้นอินโดนีเซีย เนื่องจากความกังวลเรื่อง “ความโปร่งใส” ในการถือครองหุ้นของบริษัทจดทะเบียนบางกลุ่ม ทำให้สัดส่วนหุ้นหมุนเวียนในตลาดต่ำเกินไป เสี่ยงต่อการถูกปั่นราคาหุ้นได้ง่าย

ในกรณีที่เลวร้ายที่สุด หากไม่แก้ไขภายในเดือนพ.ค.นี้ อินโดนีเซียอาจเป็นประเทศแรกในอาเซียนที่ถูกลดชั้นจาก “ตลาดเกิดใหม่”  ลงไปเป็น “ตลาดชายขอบ”  

หนึ่งวันหลังจาก  MSCI  ประกาศ “โกลด์แมน แซคส์” ก็ได้ออกมาได้ปรับลดอันดับหุ้นอินโดนีเซียสู่ระดับ “ลดน้ำหนักการลงทุน”   ทันที พร้อมประเมินความเสียหายว่าหากถูกลดชั้น  อาจทำให้มีเม็ดเงินไหลออกจากกองทุนต่างๆ รวมสูงถึงประมาณ 4.5 แสนล้านบาท  ซึ่งสัปดาห์ที่ผ่านมา นักลงทุนต่างชาติเริ่มทิ้งหุ้นอินโดนีเซียแล้วกว่า 192 ล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นการขายสุทธิครั้งแรกในรอบ 4 เดือน

 ความเป็นอิสระ ‘แบงก์ชาติ’ ถูกท้าทาย

ประเด็นที่ถูกจับตามองมากที่สุดและส่งผลกระทบต่อ “ค่าเงินรูเปียห์” โดยตรง คือการก้าวเข้ามาของ “โทมัส จิวานโดโน “ ซึ่งเป็นหลานชายแท้ๆ ของสุเบียนโต ในตำแหน่งรองผู้ว่าการธนาคารกลางอินโดนีเซียเมื่อวันที่ 27 ม.ค.ที่ผ่านมาโดยสภาผู้แทนราษฎรของอินโดนีเซีย ซึ่งการแต่งตั้งครั้งนี้จะทำให้โทมัสอยู่ในตำแหน่งยาว 6 ปี ไปถึงปี 2574 

เรื่องนี้นำไปสู่การตั้งคำถามของนักลงทุนต่างชาติและตลาดว่าธนาคารกลางอินโดนีเซียจะยังสามารถรักษา “ความเป็นอิสระ” ในการกำหนดอัตราดอกเบี้ยได้หรือไม่  

ยานูอาร์ ริซกี นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจากสถาบันวิจัยไบรท์อินสติทิวต์ชี้ให้เห็นว่า กระบวนการก้าวเข้าสู่อำนาจของโทมัสกำลังถูกตั้งคำถามอย่างหนักจากสังคม เนื่องจากดูเหมือนว่า อำนาจภายในธนาคารกลางอินโดนีเซียกำลังกลายเป็นเรื่องของ “การสืบทอดทางสายเลือด” มากกว่าความเหมาะสมทางวิชาชีพ

“สิ่งที่น่ากังวลกว่านั้นคือการแต่งตั้งในครั้งนี้อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้น เพราะมีการคาดการณ์กันว่าเขาอาจจะไม่ได้หยุดอยู่แค่นี้ อาจจะถูกผลักดันให้ขึ้นดำรงตำแหน่งสูงสุดอย่างผู้ว่าการธนาคารกลางอินโดนีเซีย” ริซกีกล่าว

ทว่าความกังวลเรื่องความเป็นอิสระไม่ได้เพิ่งเริ่มต้นในเดือนนี้ หลังจากที่ปราโบโวเข้ารับตำแหน่งเมื่อปลายปี 2567 เกิดเหตุการณ์ที่อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังอย่าง “ศรี มุลยานี อินทราวาตี” ถูกปลดออกจากตำแหน่ง 

และเมื่อเดือนต.ค.ที่ผ่านมา สภาอินโดนีเซียได้แก้ไขกฎหมายการเงินฉบับสำคัญ โดยเพิ่มอำนาจให้ “รัฐสภา” สามารถประเมินผลงานเจ้าหน้าที่ระดับสูงในหน่วยงานการเงินได้ และที่สำคัญที่สุดคือ  ประธานาธิบดีมีอำนาจปลดเจ้าหน้าที่ธนาคารกลางอินโดนีเซียออกจากตำแหน่งได้ หากพบว่าฝ่าฝืนกฎหมาย

ริซกี ชี้ว่านี่คือจุดเปลี่ยนที่น่ากลัว เพราะในอดีต ผู้ว่าการธนาคารกลางจะพ้นตำแหน่งได้เพียง 3 กรณีเท่านั้น คือ เสียชีวิต, ลาออก หรือทำความผิดอาญา แต่กฎหมายใหม่นี้ทำให้ตำแหน่งผู้ว่ากลายเป็น “เบี้ยทางเลือก” ที่อาจถูกเปลี่ยนตัวได้ทุกเมื่อตามความพ้องจองทางการเมือง

ริซกีเสริมว่า การที่รัฐบาลพยายามคุมธนาคารกลาง ก็เพื่อสั่งให้ใช้เครื่องมือที่เรียกว่า “การผ่อนคลายเชิงปริมาณ” หรือการให้ธนาคารกลางพิมพ์เงินออกมาซื้อพันธบัตรรัฐบาล เพื่อนำเงินมาใช้ชดเชยการขาดดุลงบประมาณที่รัฐบาลต้องการใช้จ่ายมหาศาล

ในปีที่แล้ว อินโดนีเซียขาดดุลบประมาณสูงถึง 2.92% ของจีดีพี ซึ่งเกือบจะทะลุเพดานที่กฎหมายกำหนดไว้ คือห้ามเกิน 3%  สาเหตุหลักมาจากค่าใช้จ่ายในโครงการของปราโบโว อย่างโครงการแจกอาหารกลางวันฟรีให้เด็กทั่วประเทศ โครงการเรียนฟรีขั้นพื้นฐาน

รวมทั้งปราโบโวเคยออกมาแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยกับกฎเกณฑ์ที่ห้ามขาดดุลเกิน 3% โดยเขาพยายามผลักดันให้รัฐบาลสามารถกู้เงินหรือใช้จ่ายได้มากขึ้น  

อินสุคินโดร ศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยกาจาห์ มาดาบอกว่า ธนาคารกลางอินโดนีเซียมีความเป็นอิสระอย่างแท้จริงตั้งแต่ปี 2542 ถึง2547 เท่านั้น เมื่อกฎหมายธนาคารกลางฉบับแก้ไขระบุว่า รัฐบาลมีอำนาจในการกำหนดเป้าหมายนโยบายการเงิน ทำให้ธนาคารกลางมีหน้าที่ดูแลนโยบายทางการเงินเท่านั้น

 หากประธานาธิบดีปราโบโวไม่สามารถแก้ไขปัญหา “ระเบิดเวลา” ด้านการจ้างงาน  ไม่สร้างความโปร่งใสตลาดหุ้น และไม่สามารถพิสูจน์ความเป็นอิสระของ เป้าหมายการเติบโต 6% อาจเป็นเพียงตัวเลขบนกระดาษที่ถูกแลกมาด้วยความเปราะบางของประเทศในระยะยาว