Category: เศรษฐกิจ

SCB EIC คงคาดการณ์เศรษฐกิจไทยปี 2569 โต 1.4% ท่ามกลางความเสี่ยงสงครามตะวันออกกลางที่เพิ่มขึ้น บทบาทนโยบายการคลังชัดขึ้นในการประคองเศรษฐกิจ

ข้อมูลล่าสุดพบว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางเริ่มกระทบเศรษฐกิจไทยชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะภาคท่องเที่ยว จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าไทยในต้นเดือน เม.ย. ลดลงชัดเจน กลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากคือนักท่องเที่ยวตะวันออกกลางและยุโรป 

นักท่องเที่ยวในภาพรวมมีแนวโน้มได้รับผลกระทบต่อเนื่องจากต้นทุนเดินทางที่สูงขึ้น ด้านมูลค่าการส่งออกไปตะวันออกกลางเดือน มี.ค. หดตัวสูง แต่ภาพรวมยังโตดีจากอิเล็กทรอนิกส์และการเร่งผลิตและส่งออกไปสหรัฐฯ ในช่วงที่กำแพงภาษีลดลงมาก อย่างไรก็ดี มูลค่าการนำเข้าขยายตัวสูงกว่ามาก แม้ยังไม่สะท้อนมูลค่าการนำเข้าพลังงานที่สูงขึ้นกว่าปกติในด้านราคา

ความเชื่อมั่นผู้บริโภคและผู้ประกอบการปรับลดลงมาก โดยความเชื่อมั่นภาคธุรกิจใน 3 เดือนข้างหน้าลดลงแรง และต่ำกว่าความเชื่อมั่นในปัจจุบันเป็นครั้งแรกในรอบ 10 ปี สะท้อนมุมมองเชิงลบต่อแนวโน้มเศรษฐกิจ ซ้ำเติมภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบันที่ยังเปราะบาง 

ตลาดแรงงานและภาคธุรกิจยังเผชิญแรงกดดันต่อเนื่อง อัตราการว่างงานปรับสูงขึ้นในช่วง 2 เดือนแรกของปี จำนวนธุรกิจเปิดใหม่ลดลง ขณะที่จำนวนธุรกิจเลิกกิจการเร่งตัว ด้านค่าครองชีพและต้นทุนผู้ประกอบการมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แม้ราคาน้ำมันในประเทศจะเริ่มทยอยปรับลดลง แต่ยังสูงกว่าก่อนเกิดสงคราม

ขณะที่ค่าไฟฟ้ามีแผนปรับขึ้นในช่วงเดือน พ.ค. และปลายปีจากต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น ส่งผลให้ผู้ประกอบการบางส่วนเริ่มปรับขึ้นราคาแล้วหรือมีแผนจะดำเนินการในระยะถัดไป

รัฐบาลใหม่เริ่มปฏิบัติหน้าที่เต็มรูปแบบและเร่งออกมาตรการบรรเทาผลกระทบจากสถานการณ์ตะวันออกกลาง ครอบคลุมการลดค่าครองชีพและต้นทุนผู้ประกอบการ สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ การอุดหนุนราคาน้ำมันเฉพาะกลุ่ม และโครงการ “ไทยช่วยไทยพลัส (คนละครึ่งพลัส)” ควบคู่กับการปรับแผนจัดทำ พ.ร.บ. งบประมาณปี 2570 เพื่อเลี่ยงความล่าช้า

รัฐบาลยังสื่อสารสร้างความเชื่อมั่นผ่านกรอบนโยบาย “4T” สะท้อนบทบาทนโยบายการคลังที่ชัดเจนขึ้น ทั้งการใช้งบประมาณแบบมุ่งเป้าในระยะสั้น และการลงทุนเพื่อเปลี่ยนผ่านและยกระดับเศรษฐกิจในระยะยาว ได้แก่ การพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว รัฐบาลดิจิทัล การปรับปรุงกฎเกณฑ์ล้าสมัย

การพัฒนาทักษะ และการส่งเสริมความร่วมมือรัฐ-เอกชน ตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการลงทุนของประเทศเป็น 30% และยกระดับการเติบโตทางเศรษฐกิจให้ GDP สูงกว่า 3% ทั้งนี้รัฐบาลส่งสัญญาณอาจขยายเพดานหนี้สาธารณะและออก พ.ร.ก. กู้เงินเพิ่มเติม เพื่อรองรับผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ไม่แน่นอนสูง

ความเสี่ยงด้านเครดิตเรตติงของไทยปรับลดลง หลัง Moody’s คงอันดับความน่าเชื่อถือที่ระดับ Baa1 และปรับมุมมองเป็น Stable เมื่อวันที่ 21 เม.ย. 2569 สะท้อนความเสี่ยงเศรษฐกิจจากกำแพงภาษีสหรัฐฯ ที่ลดลง แนวโน้มการลงทุนที่ดีขึ้น และความผันผวนทางการเมืองที่คลี่คลายลงหลังการเลือกตั้ง แม้แนวโน้มเศรษฐกิจไทยยังอ่อนแอและหนี้ภาครัฐมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ยังอยู่ในระดับใกล้เคียงประเทศที่มีอันดับความน่าเชื่อถือเดียวกัน 

ภาครัฐยังมีความสามารถในการชำระหนี้ที่ดี และเสถียรภาพการเงินภาคต่างประเทศยังเป็นจุดแข็ง เปิดโอกาสให้ไทยเดินหน้านโยบายปฏิรูปการคลังและเศรษฐกิจได้ในระยะต่อไป

อย่างไรก็ดี ในช่วงครึ่งหลังของปี ยังต้องติดตามมุมมองของ Fitch ซึ่งได้ปรับลดมุมมองไทยเป็น Negative ในปี 2568 อย่างใกล้ชิด

กนง. จะใช้วิธี Wait-and-see รอดูความชัดเจนของสถานการณ์ โดยมีแนวโน้มคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ 1% ในช่วง 1 – 2 ไตรมาสข้างหน้า

SCB EIC ประเมินว่า กนง. จะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1% ในการประชุมวันที่ 29 เม.ย.นี้ และมีแนวโน้มจะใช้นโยบายแบบรอติดตามสถานการณ์ (Wait-and-see) ท่ามกลางความไม่แน่นอนของสถานการณ์ในตะวันออกกลางและข้อจำกัด Policy space

โดย กนง. ยังไม่มีความจำเป็นต้องเร่งปรับขึ้นดอกเบี้ยเพื่อตอบสนองต่อความเสี่ยงเงินเฟ้อในทันที เนื่องจากเสถียรภาพด้านต่างประเทศของไทยยังแข็งแกร่ง 

ความเสี่ยงเงินทุนไหลออกรุนแรงอยู่ในระดับต่ำ เงินบาทที่อ่อนค่าลงยังสามารถบริหารจัดการได้ และจะมีส่วนช่วยภาคส่งออกที่ได้รับผลกระทบจากการแข็งค่าของเงินบาทอย่างมากในปีที่แล้ว 

ขณะที่เศรษฐกิจไทยยังเปราะบาง ภาวะการเงินยังตึงตัว สะท้อนจากสินเชื่อที่หดตัวและคุณภาพสินเชื่อที่ยังมีความเสี่ยงสูง ทั้งนี้ ธปท. มีแนวโน้มใช้มาตรการทางการเงินเฉพาะจุดมากขึ้นเพื่อช่วยประคองเศรษฐกิจและบรรเทาผลกระทบต่อภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบโดยตรง 

เศรษฐกิจโลกชะลอ นโยบายการเงินการคลังทั่วโลกถูกจำกัด

SCB EIC ประเมินเศรษฐกิจโลกปี 2569 จะขยายตัวชะลอลงมาอยู่ที่ 2.5% จาก 2.9% ในปี 2568 โดยได้รับแรงกดดันจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ผ่านต้นทุนพลังงานและวัตถุดิบที่สูงขึ้น เศรษฐกิจสหรัฐฯ มีแนวโน้มชะลอลงตามการจ้างงานภาคเอกชนที่อยู่ในระดับต่ำ

ความเชื่อมั่นผู้บริโภคที่ปรับลดลง เศรษฐกิจยูโรโซน ชะลอลงจากภาคการผลิต แม้ผลกระทบจะยังจำกัดกว่าช่วงสงครามรัสเซีย-ยูเครนในปี 2565 เศรษฐกิจจีน ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางค่อนข้างจำกัด เนื่องจากมีความมั่นคงทางพลังงานสูง แต่ยังมีแนวโน้มชะลอลงจากอุปสงค์ในประเทศที่ซบเซา เศรษฐกิจญี่ปุ่น ได้รับแรงหนุนจากการบริโภคและการลงทุนในช่วงต้นปี อย่างไรก็ดี ความเสี่ยงการขาดแคลนวัตถุดิบอาจเริ่มกดดันภาคการผลิตในระยะถัดไป

นโยบายการเงินและการคลังทั่วโลกมีข้อจำกัดมากขึ้นจากราคาพลังงานที่เร่งตัวและเงินเฟ้อกลับมาสูงขึ้น ธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) มีแนวโน้มลดดอกเบี้ยเพียง 0.25% ในช่วงปลายปี 2569 ตามภาวะตลาดแรงงานที่ชะลอตัวต่อเนื่อง

ขณะที่ ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) จะทยอยปรับขึ้นดอกเบี้ยสู่ 1.25% ภายในปีนี้ แต่จังหวะยังไม่แน่นอน ขึ้นกับความยืดเยื้อของความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ธนาคารกลางยุโรป (ECB) อาจคงดอกเบี้ยที่ 2% ตลอดปี ท่ามกลางเศรษฐกิจยูโรโซนที่ยังเปราะบาง แม้เงินเฟ้อจะเร่งตัวขึ้น

นโยบายการคลังของหลายประเทศเผชิญข้อจำกัดมากขึ้น จากการใช้จ่ายเพื่ออุดหนุนราคาพลังงาน ท่ามกลางหนี้สาธารณะที่อยู่ในระดับสูง และอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลที่ปรับเพิ่มขึ้นทั่วโลก.

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวปาฐกถาพิเศษ ในงาน International Public Procurement Conference 2026  โดยกรมบัญชีกลาง เป็นเจ้าภาพหลัก ร่วมกับ World Bank, Asian Development Bank และพันธมิตรระดับภูมิภาค ว่า ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจโลก การใช้จ่ายภาครัฐซึ่งมีสัดส่วนสูงถึง 10-12% ของ GDP โลก และบางประเทศสูงถึง 20% สามารถกำหนดทิศทางเศรษฐกิจได้โดยตรง จึงต้องยกระดับการจัดซื้อจัดจ้างให้เป็นกลไกสร้างความมั่นคงและการเติบโตระยะยาว

โดยไทยได้กำหนดทิศทางนโยบายผ่านแนวคิด  “4T” เพื่อพลิกโฉมระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ จากบทบาทเชิงบริหารสู่ “เครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์” เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจและยกระดับโครงสร้างประเทศอย่างยั่งยืน

“การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐไม่ได้เป็นเพียงการจัดหาสินค้าหรือบริการอีกต่อไป แต่เป็นกลไกสำคัญในการกำหนดทิศทางเศรษฐกิจของประเทศ แนวคิดดังกล่าวสะท้อนการยกระดับบทบาทงบประมาณภาครัฐ จากเดิมที่เป็นเพียงภารกิจเชิงบริหาร สู่การเป็น เครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ ที่สามารถใช้เสริมเสถียรภาพเศรษฐกิจ และผลักดันการปฏิรูปประเทศได้อย่างเป็นรูปธรรมในระยะยาว”

ทั้งนี้ รัฐบาลได้กำหนดแนวทาง “4T Approach” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร ได้แก่
1.Target มุ่งเป้าไปยังภาคส่วนที่สร้างผลกระทบสูง เช่น SMEs ชุมชน และกลุ่มเปราะบาง
2.Transition สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว โดยเฉพาะพลังงานหมุนเวียน
3.Transformation ปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจ ผ่านการพัฒนาทักษะแรงงานและสร้างอุตสาหกรรมใหม่
4.Together สร้างความร่วมมือระหว่างรัฐ เอกชน และภาคสังคม

ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดผลเป็นรูปธรรม รัฐบาลวาง 3 เสาหลักขับเคลื่อน ได้แก่ Digital Procurement พัฒนาระบบ e-GP และการใช้ข้อมูล เพิ่มความโปร่งใสและประสิทธิภาพ
Clean Procurement คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนในระยะยาว Innovation Procurement เน้นผลลัพธ์ เปิดทางเทคโนโลยีใหม่และสตาร์ทอัพ

นอกจากนี้ รัฐบาลยังผลักดันการมีส่วนร่วมของ SMEs ซึ่งเป็น กระดูกสันหลังเศรษฐกิจ โดยในปี 2025 สัดส่วนการเข้าร่วมจัดซื้อจัดจ้างเพิ่มขึ้นเกือบ 10% ควบคู่การเชื่อมระบบ e-GP กับแหล่ง และนโยบาย Made in Thailand เพื่อเสริมศักยภาพผู้ประกอบการไทย

นายเอกนิติ เน้นย้ำว่า การจัดซื้อจัดจ้างยุคใหม่ต้องมุ่งการสร้างคุณค่า มากกว่าการประหยัดงบประมาณ ครอบคลุมทั้งเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม พร้อมเชิญชวนความร่วมมือระหว่างประเทศในการยกระดับมาตรฐานและความโปร่งใส เพราะไม่มีประเทศใดสามารถพัฒนาระบบนี้ได้อย่างสมบูรณ์เพียงลำพัง

นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง กล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของไทยถือเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในประเทศ โดยคิดเป็น 10% ของ GDP พร้อมเร่งปฏิรูปกฎหมายและพัฒนาระบบการจัดซื้อจัดจ้างด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-GP) แบบครบวงจร ตลอดจนเดินหน้าสนับสนุนมาตรการต่าง ๆ ได้แก่ การส่งเสริมผู้ประกอบการ SME และสินค้า “Made in Thailand” เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและการจ้างงานในประเทศ นอกจากนี้กรมบัญชีกลางยังมีนโยบายที่จะส่งเสริมการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียวเพื่อมุ่งสร้างอุปสงค์สินค้าที่เป็นมิตร
ต่อสิ่งแวดล้อม และลดต้นทุนประเทศในระยะยาว รวมถึงยกระดับความโปร่งใสผ่านโครงการความโปร่งใสในการก่อสร้างภาครัฐ (Infrastructure Transparency Initiative: CoST) และโครงการจัดทำข้อตกลงคุณธรรม (Integrity Pact) เพื่อปฏิรูปการเปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐสู่สาธารณชน อย่างไรก็ดีกรมบัญชีกลางตั้งเป้าที่จะใช้ระบบดิจิทัลอย่างครบวงจร เพื่อยกระดับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐสู่มาตรฐานสากลภายใน 5 ปี

ตลาดล่วงหน้า Chicago Mercantile Exchange รายงานข้อมูล ณ วันที่ 16 เมษายน 2569 ระบุว่า ราคาปุ๋ยยูเรียชนิดเม็ด (Urea Granular) แบบ FOB US Gulf ปรับลดลงต่อเนื่อง โดยราคาส่งมอบเดือนเมษายนอยู่ที่ 713 ดอลลาร์สหรัฐ/ตัน ลดลงเหลือ 705 ดอลลาร์สหรัฐ/ตันในเดือนพฤษภาคม และ 680 ดอลลาร์สหรัฐ/ตันในเดือนมิถุนายน ส่งสัญญาณอ่อนตัวต่อเนื่อง หลังแรงกดดันด้านอุปทานเพิ่มขึ้นจากการกลับมาผลิตเต็มกำลังของโรงงานในตะวันออกกลาง ประกอบกับจีนอาจจะผ่อนคลายมาตรการควบคุมการส่งออก (สิ้นสุดเดือนเมษายน 2569) ขณะที่ต้นทุนก๊าซธรรมชาติเริ่มทรงตัวและมีแนวโน้มลดลง หนุนราคาปุ๋ยในตลาดโลกลดลงตาม

นางสาววรัญญา บุญวิวัฒน์ นายกสมาคมการค้าผู้ผลิตปุ๋ยไทย เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ถึงการเจรจาจัดซื้อปุ๋ยระหว่างเอกชนไทยกับเอกชนรัสเซียภายใต้การดีลของรัฐบาลว่า ฝ่ายไทยมีความเสี่ยงสูง โดยเงื่อนไขที่เสนอให้ไทยต้องสั่งซื้อปริมาณ 200,000-250,000 ตัน ในช่วงเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม ถือว่าไม่สอดคล้องฤดูการผลิต เนื่องจากสินค้าจะมาถึงไทยราวเดือนกันยายน-ตุลาคม ซึ่งเป็นช่วงปลายฤดูเพาะปลูก ประเด็นสำคัญอยู่ที่เงื่อนไขการชำระเงิน รัสเซียกำหนดให้ผู้ซื้อไทยต้องชำระเงินสดล่วงหน้าตั้งแต่สินค้ายังอยู่ต้นทาง ต่างจากรูปแบบการค้าปกติที่จ่ายเมื่อเรือถึงท่าเรือปลายทาง เช่น เกาะสีชัง ส่งผลให้เอกชนต้องแบกรับภาระเงินทุนล่วงหน้า 3-4 เดือน ทั้งที่ยังไม่สามารถตรวจสอบคุณภาพสินค้าได้

“เมื่อคำนวณการนำเข้าปุ๋ยเรือ 1 ลำ ขนาด 25,000 ตัน ปัจจุบันต้องใช้เงินสูงถึงประมาณ 1,500 ล้านบาท จากเดิมราว 750 ล้านบาท เนื่องจากราคาปุ๋ยและค่าขนส่งรวมอยู่ที่ประมาณ 970-980 ดอลลาร์สหรัฐ/ตัน สร้างแรงกดดันด้านสภาพคล่องให้ภาคเอกชนอย่างมาก รวมทั้งยังมีบทเรียนราคาแพงในอดีต เมื่อราคาปุ๋ยเคยพุ่งแตะระดับ 1,000 ดอลลาร์สหรัฐ/ตัน ก่อนร่วงลงอย่างรวดเร็วเหลือเพียง 300 ดอลลาร์สหรัฐ/ตันภายในระยะเวลาไม่นาน ส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องแบกรับสต็อกขาดทุนยาวนานกว่า 4 ปี  ทำให้ปัจจุบันเมื่อราคาที่รัสเซียเสนอเข้าใกล้ระดับดังกล่าว ผู้ประกอบการจึงชะลอการตัดสินใจเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยง”

อย่างไรก็ดีทางสมาคมฯ เสนอให้ภาครัฐปรับยุทธศาสตร์ไปเจรจาซื้อปุ๋ยกับประเทศในอาเซียน เช่น มาเลเซีย อินโดนีเซีย บรูไน และเวียดนาม ซึ่งมีข้อได้เปรียบด้านระยะทางขนส่งที่ใกล้กว่า ลดระยะเวลาขนส่ง และไม่มีเงื่อนไขการชำระเงินที่ซับซ้อน อีกทั้งยังช่วยลดความเสี่ยงปุ๋ยจับตัวเป็นก้อน (Caking) จากการขนส่งระยะไกล 45-90 วันจากรัสเซีย

นางสาววรัญญา  กล่าวอีกว่า  ในภาพรวมปุ๋ยในประเทศไม่ขาดแคลนแต่ราคาแพงขึ้น อาจจะมีไม่พอแค่ในช่วงที่ความต้องการใช้พุ่งสูงขึ้นพร้อมกันเท่านั้น ถ้าตนเป็นรัฐบาล จะไปเจรจากับ มาเลเซีย อินโดนีเซีย หรือบรูไน แทน เพราะไม่มีเงื่อนไขยุ่งยากและระยะทางใกล้กว่ามาก หรือแม้แต่เวียดนามที่มีโรงงานร่วมทุนกับจีนก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ

ด้านนายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน ได้หารือเครือข่ายผู้ผลิต–ผู้ค้าปุ๋ย ติดตามสถานการณ์ปุ๋ยเคมีและมาตรการช่วยเกษตรกร โดยที่ประชุม 22 เม.ย.69 เห็นชอบประกาศ “ราคาแนะนำปุ๋ยรายจังหวัด” ทุกสัปดาห์ เริ่มสัปดาห์หน้า ผ่านเว็บไซต์กรมฯ ครอบคลุมสูตรหลัก เช่น 46-0-0, 21-0-0 และ 15-15-15 คำนวณจากราคาต้นทางบวกค่าขนส่งถึงอำเภอเมืองของแต่ละจังหวัด ใช้เป็นแนวทางกำกับราคาในพื้นที่ แก้ปัญหาส่วนต่างราคาจากโรงงานถึงร้านค้าปลีก

พร้อมกำหนดสูตรคำนวณราคาอำเภอรอบนอกตามระยะทาง ป้องกันราคาพุ่งและการกักตุน ด้านการลดต้นทุนเกษตรกร จะเดินหน้าโครงการ “ปุ๋ยธงเขียว” จัดสูตรให้เหมาะกับแต่ละพื้นที่ และขอความร่วมมือผู้ผลิตจัดสรรแม่ปุ๋ย–ปุ๋ยสำเร็จรูปในราคาถูกลง ขณะที่สต็อกปุ๋ยล่าสุดจาก 48 ใน 54 บริษัท อยู่ที่ราว 9.2 แสนตัน ครอบคลุมทุกสูตร

หน้า 13 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 4,195 วันที่ 26 – 29 เมษายน พ.ศ. 2569