Category: เศรษฐกิจ

‘เอกนิติ’ ยืนกรานพ.ร.ก.กู้เงิน 4แสนล้านจำเป็น ยกตัวเลขเศรษฐกิจไตรมาส2 ฟ้องดุลบัญชีเดินสะพัดขาดดุลเกือบ 6 แสนล้าน หากยังหยุดไม่อยู่ได้เผชิญวิกฤติเศรษฐกิจแน่ ย้ำไม่มีตีเช็คเปล่า โวหากเปลี่ยนผ่านพลังงานสำเร็จ ประเทศไทยดีกว่าเดิม

26 ส.ค.2569 – นายเอกนิติ นิติภัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ชี้แจงว่า การออกพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) กู้เงิน 4 แสนล้านบาท ครั้งนี้เป็นเรื่องความมั่นคงทางเศรษฐกิจจริงๆ เข้าใจดีว่า สส.ไปเอาความเห็นของคนเห็นค้านมาอภิปราย หลังจากศาลรัฐธรรมนูญตัดสินแล้ว คงไม่เป็นธรรม แต่เคารพความเห็นต่าง ขณะนี้ตัวเลขเศรษฐกิจไตรมาส2 ชะลอตัว เงินเฟ้อมากขึ้น น้ำมันแพงขึ้น ดุลบัญชีเดินสะพัดขาดดุลเกือบ 6แสนล้านบาท ปัจจัยเหล่านี้เป็นความมั่นคงทางเศรษฐกิจที่เคยบอกประเทศไทยจะเจอวิกฤติหลายรอบ ระลอก1คือ ราคาน้ำมันแพงขึ้นจากปัจจัยภายนอกประเทศ ระลอก2คือ วิกฤติค่าครองชีพแพงขึ้น เงินเฟ้อสูงขึ้นสูงขึ้นเกือบ3% ระลอก3 กำลังซื้อลดลง แต่สินค้าแพงขึ้น วิกฤติเหล่านี้ยังไม่จบ หากปล่อยให้ลุกลามหนักขึ้นเรื่อยๆ ถ้าของแพงขึ้นหยุดไม่ได้ อาจต้องปลดคนงาน ธุรกิจเจ๊ง หากยังหยุดไม่ได้จะนำไปสู่วิกฤติเศรษฐกิจ นักวิเคราะห์ทั่วโลกบอกประเทศไทยนำเข้าพลังงานสูงมาก ทั้งน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ แต่ปัญหาตะวันออกกลาง ไม่รู้จบเมื่อไร หากสงครามไม่จบ ความเปราะบางก็มากขึ้น วันนี้จึงต้องเปลี่ยนวิกฤติเป็นโอกาส เพื่อออกพ.ร.ก.กู้เงิน

นายเอกนิติ กล่าวว่า วัตถุประสงค์พ.ร.ก.กู้เงิน มี 2อย่างคือ 1.ช่วยประชาชน เกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤติพลังงาน มีโคงการไทยช่วยไทยพลัส ลดค่าครองชีพประชาชนที่ออกแบบมา ไม่ใช่แค่ประคองเศรษฐกิจ แต่ออกแบบช่วยพ่อค้าแม่ค้าให้ใช้เอไอเป็น เพื่อให้มีรายได้สูงขึ้น ได้เปิดตลาดกว้างขึ้นผ่านทางออนไลน์ นอกจากขายผ่านตลาดอย่างเดียว 2.ส่งเสริมการใช้พลังงานให้เกิดประสิทธิ รองรับการเปลี่ยนผ่านพลังงานฟอสซิสไปสู่การใช้พลังงานทางเลือก หากต้องนำเข้าพลังงานไปเรื่อยๆ อาจเจอวิกฤติเศรษฐกิจรอบ3หรือ4 พ.ร.ก.กู้เงิน มีหลักคิด 3ด้านคือ 1.ประคองประชาชนและเศรษฐกิจ 2.เปลี่ยนวิกฤติเป็นจังหวะเร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน แต่ไม่ใช่จะเปลี่ยนทุกอย่างในพริบตา โครงการในพ.ร.ก.ฉบับนี้เป็นการกระตุกให้เปลี่ยนผ่านได้เร็วขึ้น 3.ใช้จังหวะที่โลกเปลี่ยน ดึงดูดการลงทุนเอกชนเรื่องพลังงานสะอาด เพราะประเทศไทยมีจุดแข็งที่ทั่วโลกอยากมาลงทุน จึงสนับสนุนให้คนไทยเปลี่ยนมาใช้โซลาร์เซลล์ สร้างรายได้ยั่งยืน เป็นโรงงานผลิตไฟฟ้าขายไฟคืนให้การไฟฟ้า

นายเอกนิติ กล่าวว่า ส่วนแผนการจัดสรรงบประมาณยืนยันว่า วันนี้พ.ร.ก.กู้เงิน 4แสนล้านบาท ไม่ต่างจากพ.ร.ก.กู้เงินในอดีต และมีหลักการเหตุผลชัดเจนกว่า แก้ปัญหาสิ่งที่เคยมีปัญหาในอดีต ทำให้พ.ร.ก.นี้ โปร่งใส ชัดเจนมากขึ้น มีกระบวนการกลั่นกรองโครงการเข้มงวด โปร่งใส ผ่านคณะกรรมการกลั่นกรองที่มีผู้ทรงวุฒิภายในและภายนอก จะต้องเป็นโครงการที่สอดคล้องวัตถุประสงค์และแผนงาน มีความพร้อม โปร่งใส คุ้มค่า เปิดเผยให้ประชาชนรับทราบ มีการติดตามประเมินผลการใช้จ่ายเงิน และรายงานครม. ขอย้ำเงินกู้นี้จะไม่ได้กู้มากอง แต่กู้ตามการใช้จ่ายที่จำเป็น ติดตามหนี้สาธารณะที่เพิ่มขึ้นตลอด และคำนึงถึงวินัยการคลัง สถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ ไม่กลัวหนี้สาธารณะชนเพดาน แต่สนใจสิ่งที่จะไปลงทุนจะเป็นอย่างไร ยืนยันการออกพ.ร.ก.กู้เงิน มีความโปร่งใส ไม่ตีเช็กเปล่า มีระเบียบวิธีการ ไม่ต่างจากในอดีตที่ทำเพื่อความจำเป็นเร่งด่วน มีวัตถุประสงค์ชัดเจนช่วยประชาชน เปลี่ยนผ่านพลังาน ใช้วิกฤติเปลี่ยนผ่านประเทศไทยให้ดีชขึ้น จำเป็นต้องใช้พ.ร.ก.กู้เงิน เพราะยังอยู่ในวิกฤติสงคราม ต้องมีเครื่องมือมาช่วย ประเทศไทยพร้อมเปลี่ยนผ่านพลังงาน เมื่อวิกฤติจบประเทศไทยจะดีกว่าเดิม

พร้อมประเมินว่า เศรษฐกิจไทยยังอยู่ในภาวะฟื้นตัวแบบเปราะบาง เงินเฟ้อมีแนวโน้มต่ำกว่าคาด และคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) มีโอกาสสูงที่จะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1% ต่อเนื่อง

จับตา ‘บอนด์ยีลด์สหรัฐฯ’ ความเสี่ยงใหม่ของเศรษฐกิจโลก

ดร.ปิยศักดิ์ อธิบายว่า ประเด็นที่ตลาดการเงินทั่วโลกกำลังจับตา คือการที่รัฐบาลสหรัฐฯ พยายามออกมาตรการบริหารจัดการพันธบัตร เพื่อกดอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลระยะยาว หลังบอนด์ยีลด์ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงที่ผ่านมา

เขาระบุว่า ก่อนหน้านี้หลายฝ่ายกังวลว่าสงครามจะเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักของเศรษฐกิจโลก แต่เมื่อความกังวลด้านภูมิรัฐศาสตร์เริ่มลดลง ตลาดกลับหันมาให้น้ำหนักกับการพุ่งขึ้นของบอนด์ยีลด์แทน เพราะสิ่งนี้จะทำให้ต้นทุนทางการเงินของทั้งรัฐบาลและภาคเอกชนสูงขึ้น

ปัจจุบัน พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุ 30 ปี ให้ผลตอบแทนสูงกว่า 5.3% ขณะที่พันธบัตรอายุ 10 ปี อยู่ที่ประมาณ 4.6–4.7% ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับช่วงที่ผ่านมา

หากบอนด์ยีลด์ทะลุ 5% อาจสร้างแรงกดดันต่อระบบการเงิน

ดร.ปิยศักดิ์ มองว่า ระดับ 5% เป็นจุดที่ต้องเฝ้าระวัง เพราะหากผลตอบแทนพันธบัตรสูงกว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจรวมกับอัตราเงินเฟ้อ จะทำให้ภาระดอกเบี้ยของรัฐบาลเพิ่มขึ้นเร็วกว่ารายได้จากภาษี

ยกตัวอย่างว่า หากเศรษฐกิจสหรัฐฯ เติบโตประมาณ 2% และเงินเฟ้ออยู่ที่ 3% ต้นทุนดอกเบี้ยที่ระดับ 5% ยังพอสมดุลได้ แต่หากบอนด์ยีลด์ขยับขึ้นเป็น 5.2–5.3% จะทำให้รัฐบาลต้องก่อหนี้ใหม่เพื่อชำระดอกเบี้ยเดิม ส่งผลให้ภาระหนี้เพิ่มขึ้นเป็นวงจร คล้ายกับวิกฤตหนี้ยุโรปเมื่อปี 2555

ด้วยเหตุนี้ กระทรวงการคลังสหรัฐฯ จึงเลือกออกพันธบัตรระยะสั้นเพื่อนำเงินไปซื้อคืนพันธบัตรระยะยาว หวังช่วยกดผลตอบแทนพันธบัตรให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

“ดอลลาร์อ่อนค่า” แต่ยังไม่ถึงขั้นวิกฤตความเชื่อมั่น

สำหรับกระแสความกังวลว่าเงินดอลลาร์อาจเข้าสู่ภาวะอ่อนค่ารุนแรง (Dollar Debasement) ดร.ปิยศักดิ์ เห็นว่า ยังไม่ถึงขั้นนั้น

อย่างไรก็ตาม การที่รัฐบาลสหรัฐฯ เข้ามาแทรกแซงตลาดพันธบัตรมากขึ้น ทำให้นักลงทุนบางส่วนตั้งคำถามต่อวินัยการคลังของสหรัฐฯ เพราะการขาดดุลงบประมาณที่สูงทำให้รัฐบาลต้องออกพันธบัตรจำนวนมาก

ปัจจัยอีกด้านคือ ทิศทางของประธานธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) คนใหม่ ซึ่งมีแนวโน้มไม่เร่งปรับขึ้นดอกเบี้ย ประกอบกับเงินเฟ้อที่ชะลอลง ทำให้ค่าเงินดอลลาร์เริ่มอ่อนค่าลง และส่งผลให้ค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้นตามกลไกของตลาดโลก

‘ญี่ปุ่น’ อีกหนึ่งจุดเสี่ยง บอนด์ยีลด์พุ่งเร็วที่สุดในโลก

นอกจากสหรัฐฯ แล้ว ญี่ปุ่นยังเป็นอีกประเทศที่ตลาดกำลังจับตา หลังรัฐบาลเดินหน้ามาตรการลดค่าครองชีพ อุดหนุนพลังงาน และเตรียมลดภาษี ซึ่งส่งผลให้ตลาดกังวลเรื่องฐานะการคลัง

ดร.ปิยศักดิ์ ระบุว่า ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นปรับตัวขึ้นเร็วที่สุดในโลกปีนี้ โดยเพิ่มขึ้นราว 0.78% ขณะที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรอายุ 10 ปี อยู่ที่ประมาณ 2.7–2.8%

แม้ยังไม่แตะระดับ 3% ที่หลายฝ่ายมองว่าเป็นจุดน่ากังวล แต่หากค่าเงินเยนอ่อนค่าต่อเนื่อง และธนาคารกลางญี่ปุ่นไม่ปรับขึ้นดอกเบี้ย ก็อาจกดดันค่าเงินในภูมิภาคเอเชีย รวมถึงเงินบาทด้วย

เขาอธิบายว่า หากทั้งเงินเยนและเงินหยวนอ่อนค่าพร้อมกัน นักลงทุนต่างชาติอาจลดการลงทุนในสินทรัพย์เอเชียทั้งภูมิภาค ทำให้ประเทศไทยได้รับผลกระทบไปด้วย

เศรษฐกิจไทยฟื้นตัว แต่ยังอ่อนแรงหลายด้าน

เมื่อประเมินภาพเศรษฐกิจไทย ดร.ปิยศักดิ์ มองว่า เศรษฐกิจยังฟื้นตัวได้ในระดับหนึ่ง แต่เริ่มเห็นสัญญาณอ่อนแรง โดยเฉพาะในไตรมาส 2

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือ การลงทุนที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในกลุ่ม AI, Data Center และโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี ซึ่งต้องนำเข้าชิ้นส่วนและอุปกรณ์มูลค่าสูง ส่งผลให้การนำเข้าเพิ่มขึ้นมาก และกดดันการส่งออกสุทธิ (Net Export) ให้ติดลบ

เขาประเมินว่า เศรษฐกิจไทยปีนี้มีแนวโน้มขยายตัวประมาณ 2.3% ใกล้เคียงกับที่ธนาคารแห่งประเทศไทยคาดการณ์ไว้

เงินเฟ้ออาจต่ำกว่าคาด กนง. มีแนวโน้มคงดอกเบี้ย 1%

ในด้านนโยบายการเงิน ดร.ปิยศักดิ์ มองว่า เงินเฟ้อไทยมีโอกาสต่ำกว่าที่ธนาคารแห่งประเทศไทยคาดไว้ที่ 2.8% และอาจอยู่เพียงประมาณ 1.8% เนื่องจากอุปสงค์ภายในประเทศยังไม่แข็งแรง

เมื่อเงินเฟ้ออยู่ในระดับต่ำ ความจำเป็นในการปรับขึ้นดอกเบี้ยก็ลดลง ขณะเดียวกัน การปรับลดดอกเบี้ยเพิ่มเติมก็มีข้อจำกัด เพราะอัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ 1% ถือว่าอยู่ในระดับต่ำมากเมื่อเทียบกับหลายประเทศทั่วโลก

ด้วยเหตุนี้ เขาจึงประเมินว่า กนง. มีแนวโน้มคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1% และจะให้น้ำหนักกับการดูแลเสถียรภาพระบบการเงินมากกว่าการใช้นโยบายดอกเบี้ย

แบงก์ชาติหันโฟกัส “คนเปราะบาง” และคุมเข้มธุรกรรมการเงิน

ดร.ปิยศักดิ์ ระบุว่า ทิศทางการทำงานของธนาคารแห่งประเทศไทยในระยะต่อไป จะให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง การดูแลเสถียรภาพของระบบการเงิน และการกำกับดูแลสถาบันการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร (Non-Bank)

นอกจากนี้ ยังมีแนวโน้มเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบธุรกรรมทางการเงินที่ผิดปกติ รวมถึงธุรกรรมที่มีมูลค่าสูงและการซื้อขายทองคำ เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านเสถียรภาพทางการเงิน

ส่วนค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้นในช่วงนี้ เขามองว่าเป็นผลจากทิศทางค่าเงินโลกเป็นหลัก และยังไม่น่ากังวลมากนัก

‘Thailand Focus’ ยังเป็นบวก แต่หุ้นไทยอาจขึ้นได้จำกัด

สำหรับมุมมองต่อตลาดหุ้นไทย ดร.ปิยศักดิ์ เห็นว่า งาน Thailand Focus ยังคงเป็นปัจจัยบวก เพราะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุนต่างชาติ และในอดีตมักเห็นตลาดหุ้นปรับตัวดีขึ้นหลังจบงาน

อย่างไรก็ตาม เขามองว่าศักยภาพการเติบโตของกำไรบริษัทจดทะเบียนไทย (Earnings Growth) ยังมีข้อจำกัด เนื่องจากเศรษฐกิจไทยยังไม่ได้ขยายตัวในอัตราสูง จึงทำให้ดัชนีตลาดหุ้นอาจปรับขึ้นได้ไม่มากนัก

ในระยะสั้น ปัจจัยที่ต้องติดตามคือรายละเอียดของมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาล ไม่ว่าจะเป็น พระราชกำหนดกู้เงินวงเงิน 400,000 ล้านบาท, เม็ดเงินระยะถัดไปอีก 200,000 ล้านบาท รวมถึงความคืบหน้าของโครงการ คนละครึ่ง เฟส 2 ซึ่งอาจเป็นแรงหนุนต่อการใช้จ่ายภายในประเทศ

รัฐต้องเร่งลงทุนโครงการใหญ่ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นระยะยาว

ดร.ปิยศักดิ์ ทิ้งท้ายว่า สิ่งที่เศรษฐกิจไทยยังขาดในเวลานี้ คือ ความชัดเจนของแผนการลงทุนขนาดใหญ่ของภาครัฐ เพราะหากรัฐบาลสามารถกำหนดโครงการลงทุนที่มีทิศทางชัดเจน จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุน มองเห็นศักยภาพการเติบโตของเศรษฐกิจไทยในระยะยาว และส่งผลดีต่อทั้งผลประกอบการของภาคธุรกิจและตลาดทุนไทย

ดร.ปิยศักดิ์ มองว่า ความผันผวนของเศรษฐกิจโลกในช่วงนี้มีต้นตอสำคัญจากการพุ่งขึ้นของอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ และความไม่แน่นอนด้านการคลังของประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ ซึ่งอาจส่งผลต่อค่าเงิน ต้นทุนทางการเงิน และการลงทุนทั่วโลก

ส่วนเศรษฐกิจไทยแม้ยังฟื้นตัวได้ แต่ยังเผชิญข้อจำกัดจากอุปสงค์ในประเทศที่อ่อนแรง การลงทุนที่กระจุกตัว และการเติบโตที่ยังไม่แข็งแกร่ง ทำให้ทิศทางนโยบายการเงินมีแนวโน้มคงดอกเบี้ยไว้ที่ 1%

เศรษฐกิจไทยไตรมาส 2/2569 โต 1.9% ชะลอจากไตรมาสแรก ขณะที่การลงทุนเอกชนพุ่ง 13.4% สูงสุดรอบ 54 ไตรมาส ส่งออกโต 17.6% แต่การผลิตขยายตัวเพียง 0.1% และกำลังการผลิตลดเหลือ 57.47% สะท้อนภาพเศรษฐกิจที่ยังเติบโต แต่แรงส่งระหว่างภาคส่วนยังไม่เท่ากัน โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียง “โตเท่าไร” แต่คือเงินลงทุนและการส่งออกจะส่งต่อไปยังธุรกิจไทย การจ้างงาน และรายได้ครัวเรือนได้มากแค่ไหน

เศรษฐกิจไทยยังโต แต่ไม่ทั่วถึง สะท้อนความไม่สมดุล

Bnomic ธนาคาร กรุงเทพระบุว่า เศรษฐกิจไทยยังเดินหน้า แต่ภาพการฟื้นตัวในไตรมาส 2/2569 สะท้อนความไม่สมดุลของเครื่องยนต์เศรษฐกิจอย่างชัดเจน โดย GDP ขยายตัว 1.9% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ชะลอลงจาก 2.8% ในไตรมาสแรก และเมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า เศรษฐกิจหดตัว 0.2% 

ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้สะท้อนเพียงว่าเศรษฐกิจไทยกำลังโตช้าลง แต่ยังชี้ให้เห็นว่าแรงส่งของเศรษฐกิจแต่ละภาคส่วนกำลังวิ่งด้วยความเร็วที่แตกต่างกันอย่างมาก

เครื่องยนต์ที่โดดเด่นที่สุดคือ การลงทุนภาคเอกชน ซึ่งขยายตัวถึง 13.4% เร่งขึ้นจาก 10.1% ในไตรมาสแรก และเป็นอัตราการเติบโตสูงสุดในรอบ 54 ไตรมาส ขณะที่การส่งออกสินค้าเติบโต 17.6% จากแรงหนุนของสินค้ากลุ่มเทคโนโลยี

แต่ในอีกด้านหนึ่ง การบริโภคภาคเอกชนขยายตัวเพียง 1.9% ภาคการผลิตโตแค่ 0.1% ส่วนการลงทุนภาครัฐยังหดตัว ภาพรวมจึงสะท้อนว่าเศรษฐกิจไทยมีเครื่องยนต์บางตัวที่เร่งเครื่องแรง ขณะที่บางเครื่องยนต์ยังทำงานได้ไม่เต็มกำลัง

ลงทุนเอกชนพุ่ง 13.4% เครื่องยนต์เด่นสุดของไตรมาส

จุดแข็งของเศรษฐกิจไตรมาส 2 คือการลงทุนภาคเอกชน โดยเฉพาะการลงทุนในเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่เพิ่มขึ้นถึง 16.6% สอดคล้องกับคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนที่ยังอยู่ในระดับสูง โดยมีธุรกิจดิจิทัล อิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องใช้ไฟฟ้าเป็นกลุ่มสำคัญ

แรงส่งจากการลงทุนทำให้สภาพัฒน์ปรับเพิ่มประมาณการการลงทุนภาคเอกชนปี 2569 จากเดิม 3.7% เป็น 9.6% 

นี่ถือเป็นสัญญาณบวก เพราะการลงทุนในวันนี้สามารถเพิ่มกำลังการผลิตและยกระดับศักยภาพของเศรษฐกิจในอนาคตได้ แต่โจทย์สำคัญคือเงินลงทุนดังกล่าวจะเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการไทยมากน้อยเพียงใด

โดยเฉพาะการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนในประเทศ การพัฒนาซัพพลายเออร์ไทย การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการยกระดับทักษะแรงงาน เพราะหากการลงทุนกระจุกตัวอยู่เพียงในเครื่องจักรและเทคโนโลยีที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ผลประโยชน์ที่ไหลเข้าสู่เศรษฐกิจในประเทศอาจยังไม่เต็มที่ 

ส่งออกโต 17.6% แต่นำเข้าพุ่ง 42.3%

อีกเครื่องยนต์ที่ยังเร่งตัวได้ดีคือภาคการส่งออก โดยการส่งออกสินค้าไตรมาส 2 ขยายตัว 17.6% โดยเฉพาะสินค้าเทคโนโลยี เช่น อุปกรณ์โทรคมนาคมที่เพิ่มขึ้น 129% และชิ้นส่วนและอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่เพิ่มขึ้น 65.5%

อย่างไรก็ตาม การส่งออกที่เติบโตแรงมาพร้อมกับการนำเข้าที่พุ่งขึ้นถึง 42.3% ซึ่งเป็นอัตราสูงสุดในรอบ 20 ไตรมาส ส่งผลให้ไทยขาดดุลการค้า 12.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ จากไตรมาสก่อนที่ขาดดุลเพียง 0.3 พันล้านดอลลาร์

แม้ตัวเลขขาดดุลการค้าจะดูเป็นแรงกดดัน แต่การนำเข้าที่เพิ่มขึ้นไม่ได้หมายความว่าเป็นข่าวร้ายทั้งหมด เพราะส่วนหนึ่งเป็นการนำเข้าวัตถุดิบ สินค้าขั้นกลาง และสินค้าทุนที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนและการผลิต 

หากสินค้านำเข้าเหล่านี้ถูกนำไปใช้สร้างกำลังการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพ และต่อยอดเป็นสินค้าเพื่อการส่งออกในอนาคต ก็สามารถเปลี่ยนจากต้นทุนในวันนี้ให้กลายเป็นกำลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจในวันข้างหน้าได้ 

ส่งออกโตแรง แต่โรงงานยังใช้กำลังการผลิตต่ำ

จุดที่น่าจับตาคือ แม้การส่งออกจะขยายตัวถึง 17.6% แต่ภาคการผลิตกลับขยายตัวเพียง 0.1% สวนทางกันอย่างชัดเจน

ขณะที่อัตราการใช้กำลังการผลิตเฉลี่ยลดลงเหลือ 57.47% ต่ำสุดในรอบ 24 ไตรมาส สะท้อนว่าโรงงานจำนวนไม่น้อยยังไม่ได้ใช้กำลังการผลิตอย่างเต็มที่ แม้คำสั่งซื้อจากต่างประเทศบางกลุ่มจะขยายตัว

ภาพดังกล่าวสะท้อนโจทย์เชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจไทยว่า การส่งออกที่เพิ่มขึ้นยังไม่ได้กระจายไปยังภาคการผลิตในประเทศอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่ไม่ได้อยู่ในห่วงโซ่สินค้าเทคโนโลยีหรืออุตสาหกรรมที่กำลังเติบโต

ครัวเรือนยังระวัง การบริโภคโตเพียง 1.9%

ในฝั่งเศรษฐกิจภายในประเทศ การบริโภคภาคเอกชนชะลอตัวจาก 3.3% ในไตรมาสแรก เหลือ 1.9% ในไตรมาส 2 ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคลดลงมาอยู่ที่ 50.3 ต่ำสุดในรอบ 14 ไตรมาส

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าครัวเรือนยังมีความระมัดระวังในการใช้จ่าย แม้เศรษฐกิจโดยรวมยังขยายตัว โดยปัจจัยด้านรายได้ ภาระหนี้ และความเชื่อมั่นยังเป็นข้อจำกัดสำคัญ

จึงเกิดภาพที่แตกต่างกันระหว่าง “เศรษฐกิจด้านบน” ซึ่งมีแรงส่งจากการลงทุนและการส่งออก กับ “เศรษฐกิจฐานราก” ที่การใช้จ่ายยังฟื้นตัวอย่างจำกัด

ท่องเที่ยวฟื้น แต่ต้องดู “รายได้” ไม่ใช่แค่จำนวนคน

ภาคการท่องเที่ยวก็สะท้อนภาพการฟื้นตัวที่ไม่ได้วัดได้จากตัวเลขเดียว โดยไตรมาส 2 ไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติ 6.56 ล้านคน ลดลง 4.4% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน แต่รายได้จากการท่องเที่ยวกลับปรับตัวดีขึ้น

นั่นหมายความว่า จำนวนผู้เดินทางเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับประเมินผลกระทบต่อเศรษฐกิจ เพราะการใช้จ่ายต่อหัว ระยะเวลาพำนัก และรูปแบบการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว ล้วนมีผลต่อรายได้ที่กระจายเข้าสู่ธุรกิจไทย

โจทย์ใหญ่ปี 2569 คือเปลี่ยน “เงินลงทุน” ให้เป็น “รายได้ในประเทศ”

สภาพัฒน์คาดเศรษฐกิจไทยปี 2569 จะขยายตัวในกรอบ 2.0-2.5% โดยการลงทุนภาคเอกชนคาดเติบโต 9.6% และการส่งออกสินค้า 15.1%

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าเศรษฐกิจไทยยังมีแรงขับเคลื่อนจากภาคการลงทุนและการส่งออก แต่โจทย์สำคัญจากนี้คือการทำให้แรงส่งดังกล่าวเชื่อมโยงกลับมายังเศรษฐกิจภายในประเทศมากขึ้น

จากเงินลงทุนของต่างชาติ ต้องต่อยอดไปสู่ซัพพลายเออร์ไทย จากเครื่องจักรใหม่ต้องนำไปสู่ผลิตภาพที่สูงขึ้น จากการส่งออกต้องสร้างการจ้างงานและค่าจ้าง และท้ายที่สุดต้องเปลี่ยนเม็ดเงินลงทุนให้กลายเป็นรายได้ของครัวเรือน

เพราะหากการลงทุนและการส่งออกสามารถเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการไทย แรงงาน และครัวเรือนได้มากขึ้น การเติบโตของ GDP ก็จะไม่ใช่เพียงตัวเลขบนหน้ากระดาษ แต่จะกลายเป็นการฟื้นตัวที่ประชาชนและธุรกิจในประเทศสัมผัสได้อย่างทั่วถึงมากขึ้น

เศรษฐกิจรากหญ้า คนขายเพิ่ม คนซื้อรัดเข็มขัด ตลาดซบเซา สะท้อนภาพ “กำลังซื้อฝ่อ” แบกต้นทุน หาเงินจ่ายค่าเช่า ส่องกลยุทธ์หนีตาย

ภาพบรรยากาศตามตลาดนัดทั้งในกรุงเทพฯ ปริมณฑล และต่างจังหวัดในปัจจุบัน กำลังเผชิญกับปรากฏการณ์ชวนอึดอัดที่ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ เมื่อจำนวนพ่อค้าแม่ค้าที่มาจับจองพื้นที่ตั้งแผงกลับสวนทางกับจำนวนคนเดินซื้อที่บางตาลงอย่างเห็นได้ชัด ภาพของพ่อค้าแม่ค้านั่งมองหน้ากันเอง หรือหยิบโทรศัพท์มือถือขึ้นมาไถฆ่าเวลา กลายเป็นสัญญาณเตือนภัยระดับฐานรากที่สะท้อนว่า เศรษฐกิจไทยกำลังเจอปัญหากำลังซื้อฝ่ออย่างรุนแรง และกำลังติดอยู่ในกับดักเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อน

สะท้อนภาพจริง ผลกระทบสองด้านเมื่อ คนซื้อรัดเข็มขัด และ คนขายแบกต้นทุน

ความเงียบเหงาของตลาดนัดไม่ได้สร้างความเจ็บปวดให้แก่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่กำลังส่งผลกระทบเป็นห่วงโซ่ทั้งฝั่งผู้บริโภคและผู้ค้าขายในระดับฐานราก

เสียงสะท้อนจากฝั่ง คนซื้อ ผู้บริโภค ฝั่งผู้บริโภคต้องเผชิญกับสภาวะ “รายได้คงที่ แต่รายจ่ายเติบโต” ภาระค่าใช้จ่ายประจำทั้งค่าเดินทาง ค่าไฟฟ้า และการชำระหนี้สิน ทำให้พฤติกรรมเดินตลาดนัดเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง จากเดิมที่เคยเดินเที่ยวเพื่อความบันเทิง ซื้อของกินเล่น ของใช้กระจุกกระจิกตามใจชอบ ปัจจุบันต้องเปลี่ยนมาเป็น การวางแผนซื้อเฉพาะสิ่งจำเป็น คำนวณเงินในกระเป๋าอย่างละเอียดก่อนออกจากบ้าน ตัดสินใจช้าลง และเลือกซื้อเฉพาะของกินมื้อหลักในปริมาณที่พอดีกินเพื่อไม่ให้เหลือทิ้ง


เสียงสะท้อนจากฝั่ง คนขาย พ่อค้าแม่ค้า ฝั่งผู้ขายต้องแบกรับศึกสองด้าน ด้านหนึ่งคือ “ค่าเช่าแผงและต้นทุนวัตถุดิบ” ที่ปรับตัวสูงขึ้นเรื่อยๆ

ขณะที่อีกด้านคือ ยอดขายที่ลดลงเกินครึ่ง หลายรายระบุว่าสินค้าประเภทของสดและของกินเตรียมไว้เท่าเดิมแต่ขายไม่หมด จนกลายเป็นขาดทุนสะสม บางรายจำใจต้องตัดใจทิ้งแผงเนื่องจากรายได้ต่อวันไม่คุ้มค่าเดินทางและค่าเช่าแผง สะท้อนภาวะขาดสภาพคล่องอย่างหนักในระดับรากหญ้า


ทำไม คนขาย เพิ่มขึ้น แต่ คนซื้อกลับหายไป? วิเคราะห์พฤติกรรมและสภาวะตลาด พบ 3 ปัจจัยหลักที่กดดันเศรษฐกิจรากหญ้าอย่างหนัก

ภาระหนี้รัดตัว สัดส่วนหนี้ครัวเรือนไทยยังคงพุ่งสูงทรงตัว ส่งผลให้รายได้ในแต่ละเดือนของประชาชนส่วนใหญ่หมดไปกับการผ่อนบ้าน ผ่อนรถ ชำระบัตรเครดิต หรือดอกเบี้ยหนี้นอกระบบ “เงินสดหมุนเวียน” ในชีวิตประจำวันจึงลดลงอย่างหนัก


สภาวะจำใจมาเป็นผู้ขาย เมื่อถูกลดชั่วโมงทำงาน ถูกเลิกจ้าง หรือรายได้จากงานประจำไม่เพียงพอต่อค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้น คนจำนวนมากจึงจำใจหันมาจับธุรกิจรากหญ้า ทำอาหารขาย หรือนำของมาตั้งแผงตลาดนัดเป็นอาชีพเสริม ส่งผลให้ฝั่งผู้ขายเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว เกิดการแข่งขันกันเองในพื้นที่เดิม สวนทางกับฝั่งผู้ซื้อ ที่หดตัวลง


ศึกสองด้านจากออนไลน์และสินค้านำเข้า พฤติกรรมผู้บริโภคย้ายไปอยู่บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและโซเชียลคอมเมิร์ซ ของใช้ เสื้อผ้า และของกระจุกกระจิกถูกแย่งกำลังซื้อด้วยสินค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะสินค้าจีนราคาถูกที่ส่งตรงถึงหน้าบ้านด้วยระบบขนส่งที่รวดเร็ว ทำให้ตลาดนัดแบบเดิมเสียเปรียบทั้งเรื่องราคาและความสะดวกสบาย


ข้อมูลจากรายงานสถิติหนี้ครัวเรือนและดรรชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภค ระบุว่า สภาพคล่องของลูกค้าระดับฐานรากชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ดัชนีการสะพัดของเงินสดในระบบตลาดสดและตลาดนัดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

ต้นตอที่แท้จริง ปัญหาเชิงโครงสร้างเศรษฐกิจไทย 4 มิติ

ภาวะตลาดนัดเงียบเหงาไม่ได้เกิดขึ้นแค่ชั่วคราวตามฤดูกาล แต่เป็นผลกระทบสืบเนื่องมาจากปัญหาเชิงโครงสร้างของประเทศใน 4 มิติสำคัญ

1. การเติบโตของ GDP ต่ำเรื้อรัง เศรษฐกิจไทยขยายตัวเฉลี่ยต่ำต่อปีต่อเนื่องหลายปี ซึ่งเติบโตช้ากว่าประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน ส่งผลให้เงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจกระจายลงมาไม่ถึงระดับรากหญ้า


2. ความเหลื่อมล้ำสูง การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของไทยเป็นลักษณะ K-Shaped โดยกลุ่มทุนใหญ่ ผู้ประกอบการส่งออก และผู้มีรายได้สูงยังคงมีกำลังจ่าย แต่กลุ่มชนชั้นกลางและล่าง ซึ่งเป็นฐานลูกค้าหลักของตลาดนัด กลับมีรายได้โตไม่ทันค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้น


3. สินค้าต่างประเทศทุ่มตลาด สินค้าพรีเมียมราคาต่ำและสินค้าราคาถูกทะลักเข้าไทยผ่านช่องทางออนไลน์และคลังสินค้าในประเทศ ตัดราคาผู้ผลิตและแม่ค้ารายย่อยที่ไม่สามารถแข่งขันด้านต้นทุนการผลิตจำนวนมาก

4. สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ สัดส่วนประชากรวัยทำงานที่เป็นกำลังซื้อหลักลดลง ขณะที่ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ซึ่งกลุ่มผู้สูงอายุมักมีความระมัดระวังในการใช้จ่ายสูง ชะลอการบริโภค และมุ่งเน้นการออมมากกว่าคนรุ่นใหม่


ทางรอดพ่อค้าแม่ค้า กลยุทธ์ฝ่าวิกฤตกำลังซื้อหดตัว

ท่ามกลางวิกฤตนี้ การนั่งรอให้ลูกค้าเดินเข้ามาหาหน้าแผงแบบเดิมไม่เพียงพออีกต่อไป พ่อค้าแม่ค้ารายย่อยจำเป็นต้องปรับกลยุทธ์เชิงรุกเพื่อความอยู่รอด

ปรับขนาดและราคาให้ซื้อง่าย ซอยสินค้าราคาต่อชิ้นให้ต่ำลง เช่น ปรับบรรจุภัณฑ์ให้เล็กลงในราคา 20–35 บาท เพื่อให้ลูกค้าตัดสินใจจ่ายได้ง่ายโดยไม่ต้องคิดนาน และตรงกับงบประมาณในกระเป๋าของลูกค้ารายวัน


เน้นขายความคุ้มค่าและจำเป็น ปรับเปลี่ยนสินค้าในร้าน เน้นกลุ่มของกินของใช้ในชีวิตประจำวัน (Essentials) ที่คนจำเป็นต้องซื้อซ้ำ เช่น อาหารจานเดียว วัตถุดิบทำอาหาร พร้อมชูจุดเด่นเรื่องความสดใหม่ ความสะอาด และความคุ้มค่ามากกว่าสินค้าตามกระแส


ขายแบบผสมผสาน อย่าพึ่งพาแค่หน้าร้านตลาดนัด สร้างกลุ่มลูกค้าในพื้นที่ผ่าน Facebook Group ชุมชน/หมู่บ้าน/คอนโด และเพิ่มบริการจัดส่งฟรีในระยะสั้น หรือเปิดรับออเดอร์ล่วงหน้า (Pre-order) เพื่อให้ทราบจำนวนความต้องการที่แท้จริง ลดความเสี่ยงสินค้าค้างสต็อก


บริหารเงินสดและคุมสต็อกเข้มงวด ใช้ระบบสั่งของแบบไม่กักตุนสต็อกจำนวนมาก บริหารเงินสดหมุนเวียนวันต่อวันให้คล่องตัวที่สุดเพื่อลดความเสี่ยงการขาดสภาพคล่อง


ปรากฏการณ์ตลาดนัดซบเซาในวันนี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของพ่อค้าแม่ค้าเฉพาะกลุ่ม แต่เป็นสัญญาณเตือนและกระจกเงาบานใหญ่ที่สะท้อนถึงเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจไทยที่กำลังต้องการการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างจริงจังจากทุกภาคส่วน ก่อนที่กำลังซื้อระดับฐานรากจะทรุดหนักไปกว่านี้