Blog

สงครามในตะวันออกกลางที่ดำเนินมา 1 เดือน เศษ นับตั้งแต่วันที่ 28 ก.พ.2569 เมื่อสหรัฐและอิสราเอล โจมตีอิหร่าน ถึงแม้ว่านายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ จะประกาศว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางใกล้ยุติแล้ว แต่สหรัฐยังมีแผนที่จะโจมตีอิหร่าน ในระดับ “อย่างรุนแรงสุดขีด”

ราคาน้ำมันที่ปรับขึ้นและทรงตัวในระดับสูงจากผลกระทบการปิดช่องแคบฮอร์มุซ และการโจ้มตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานหลายประเทศในตะวันออกกลาง ซึ่งทำให้ราคาน้ำมันขายปลีกในไทยปรับขึ้นต่อเนื่อง ดังนี้

น้ำมันกลุ่มเบนซิน เริ่มปรับขึ้นมาตั้งแต่วันที่ 10 มี.ค.2569 ปรับขึ้นถึงวันที่ 3 เม.ย.2569 รวม 8 ครั้ง ทำให้แก๊ซโซฮอล์ 91 และ 95 ปรับขึ้น 13.4 บาท

น้ำมันดีเซล มีการปรับขึ้นตั้งแต่วันที่ 18 มี.ค.2569 ช้ากว่าน้ำมันเบนซินตามนโยบายนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ที่ต้องการตรึงราคาดีเซลอย่างน้อย 15 วัน หลังเกิดสงคราม ทั้งที่กระทรวงพลังงานเสนอให้มีการปรับราคาดีเซลตั้งแต่ช่วงต้นสงคราม

รวมแล้วดีเซลปรับขึ้นถึงวันที่ 5 เม.ย.2569 รวม 8 ครั้ง รวม 20.41 บาท ราคาอยู่ที่ 50.54 บาทต่อลิตร เป็นราคาที่สูงเป็นประวัติการณ์

สำหรับการปรับราคาน้ำมันครั้งล่าสุดวันที่ 5 เม.ย. 2569 คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) มีมติลดการชดเชยอัตราเงินกองทุนน้ำมันในส่วนของดีเซล B7 ลง 2.61 บาทต่อลิตร จากเดิม 20.71 บาทต่อลิตร เป็น 18.10 บาทต่อลิตร และลดการชดเชยดีเซล B20 ลง 2.61 บาทต่อลิตร จากเดิม 22.22 บาทต่อลิตร เป็น 19.61บาทต่อลิตร

ทั้งนี้ ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ กบน.ต้องตัดสินใจปรับลดการชดเชยมาจากความผันผวนของราคาน้ำมันตลาดโลกที่ยังคงอยู่ในระดับวิกฤต การปรับลดการชดเชยและปล่อยให้ราคาขายปลีกสะท้อนต้นทุนที่แท้จริงมากขึ้น จึงเป็นแนวทางที่จำเป็นเพื่อสร้างความสมดุลให้กับกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงในระยะยาว  

รวมทั้งการลดการชดเชยในครั้งนี้ส่งผลให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง มีค่าใช้จ่ายลดลงประมาณวันละ 212.03 ล้านบาท จากเดิมที่มีรายจ่ายประมาณวันละ 1,708.75 ล้านบาท เป็นมีรายจ่ายวันประมาณวันละ 1,496.72 ล้านบาท ล่าสุดกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง แบกหนี้กว่า 50,000 ล้านบาท

แหล่งข่าวจาก กระทรวงพลังงาน กล่าวว่า การปรับราคาดีเซลของไทยใช้ราคาอ้างอิงจากตลาดสิงคโปร์ ซึ่งเป็นตลาดสำคัญของภูมิภาค โดยการปรับขึ้นราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศจะพิจารณาจากราคาน้ำมันสำเร็จรูปสิงคโปร์ รวมถึงสถานะและขีดความสามารถของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง

ทั้งนี้ รัฐบาลกำลังเผชิญผลกระทบสถานการณ์ราคาน้ำมันทำให้ นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการศึกษาความเหมาะสมในการกำหนดต้นทุนราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (คตร.) ได้เรียกผู้ประกอบการกลุ่มโรงกลั่นน้ำมันทั้ง 6 แห่งเข้ามารายงานสถานการณ์ เมื่อวันที่ 3 เม.ย.2569

บีบ 6 โรงกลั่นแบ่งกำไรไม่ง่าย

การประชุมดังกล่าวใช้เวลาถึง 4 ชั่วโมง เพื่อหารือกับโรงกลั่นน้ำมันในไทยที่มีอยู่ 6 แห่ง เพื่อดึงกำไรส่วนเกินของโรงกลั่น นำมาโอนเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง สำหรับใช้เป็นกลไกในการปรับลดราคาน้ำมันหน้าปั๊มอย่างเร่งด่วน ตามแนวทางที่เคยดำเนินการตามมติ ครม.วันที่ 21 มิ.ย.2565

สำหรับ 6 โรงกลั่น ประกอบด้วย โรงกลั่นกลุ่ม ปตท. 3 แห่ง (IRPC,GC,Thaioil) โรงกลุ่นกลุ่มบางจาก 2 แห่ง (BCP,BSRC) และโรงกลั่น SPRC

นายเอกนิติ กล่าวว่า ความขัดแย้งในตะวันออกกลางทำให้การนำเข้าน้ำมันดิบมีต้นทุนที่สูงขึ้นจากค่าพรีเมียมสงคราม ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายส่วนเพิ่มที่ผู้ขายเรียกเก็บ หรือเป็นค่าใช้จ่ายพิเศษเพิ่มเติมในการนำเรือขนส่งน้ำมันดิบออกจากพื้นที่เสี่ยง ซึ่งสูตรการคำนวณปกติยังไม่ได้บวกต้นทุนส่วนนี้

ทั้งนี้ เมื่อเปรียบเทียบค่าการกลั่นเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี โดยเฉพาะในเดือน มี.ค.2569 อยู่ที่ 7.30 บาทต่อลิตร โดยเมื่อเทียบกับค่าการกลั่นปัจจุบัน พบว่ากลุ่มโรงกลั่นยังมีส่วนต่างกำไรที่สูงขึ้นกว่าช่วงเวลาปกติอย่างมีนัยสำคัญ 

ดังนั้นเพื่อบรรเทาภาระค่าครองชีพประชาชนโดยไม่ต้องรอขั้นตอนการพิจารณาออกกฎหมายใหม่ ซึ่งอาจไม่ทันสถานการณ์ทำให้ คตร.เห็นควรให้กระทรวงพลังงานเร่งเจรจาขอความร่วมมือโรงกลั่น เพื่อนำส่งกำไรส่วนเกินพิเศษในช่วงวิกฤตินี้เข้าสู่กองทุนน้ำมันฯ และส่งผ่านเป็นส่วนลดราคาขายปลีกถึงมือประชาชนทันที

สำหรับมติ ครม.วันที่ 21 มิ.ย.2565 กำหนดให้นำกำไรโรงกลั่นน้ำมันมาช่วยลดราคาน้ำมัน โดยส่งกำไรส่วนหนึ่งเข้าสู่กองทุนน้ำมันฯ ซึ่งเป็นผลกระทบจากจากการสู้รบของรัสเซียและยูเครน

นายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ แสดงความเห็นต่อแนวทางของรัฐบาลนายอนุทิน ว่า เมื่อปี 2565 โรงกลั่นเคยตกลงบริจาคเงินรวม 24,000 ล้านบาท (เดือนละ 8,000 ล้านบาท เป็นเวลา 3 เดือน) แต่สุดท้ายมีการจ่ายจริงเพียงไม่กี่ร้อยล้านบาทจากบางบริษัท และเรื่องเงียบหายไปโดยไม่มีการแก้ไขโครงสร้างราคาที่บกพร่อง

รายงานข่าวระบุว่า เมื่อปี 2565 มีเฉพาะโรงกลั่นในกลุ่ม ปตท.ที่ยอมแบ่งกำไรบริจาคให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ในฐานะที่เป็นบริษัทลูกของรัฐวิสาหกิจ

ดีเซลขึ้น 1 บาท กระทบ GDP 0.02%

นอกจากนี้ รัฐบาลกำลังเผชิญผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยจากราคาน้ำมันที่ปรับตัวสูงขึ้น โดยก่อนหน้านี้ นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ระบุถึงการกำหนดฉากทัศน์ผลกระทบจากสงคราม

สศช.ประเมินว่าราคาดีเซลที่เพิ่มขึ้นทุก 1 บาท จะกระทบต่อ GDP ประมาณ 0.02%  โดยมี 3 เซกเตอร์หลักที่ได้รับผลกระทบโดยตรง และต้องมีมาตรการช่วยเหลือก่อน คือ ภาคเกษตรกรรม ภาคอุตสาหกรรมการผลิต และภาคการขนส่ง

นายเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า การขึ้นราคาดีเซลมีผลกระทบลุกลามไปยังต้นทุนวัตถุดิบ และราคาสินค้า ทำให้ราคาสินค้าโดยรวมมีแนวโน้มปรับเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะช่วงเดือน เม.ย.2569 หลังสต๊อกสินค้าเดิมทยอยหมดลง และผู้ประกอบการต้องรับต้นทุนใหม่เต็มรูปแบบ

ฐานะการคลังจำกัดเบรกลดภาษีน้ำมัน

รวมทั้งรัฐบาลกำลังเผชิญการคลังจำกัด ทำให้กระทรวงการคลัง แสดงจุดยืนช่วงสงครามที่ทำให้ราคาน้ำมันสูงขึ้น โดยขอให้รัฐบาลพิจารณาใช้เครื่องมือลดภาษีสรรพสามิตดีเซลลงเป็นทางเลือกสุดท้าย และชี้ว่าการใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นเครื่องมือหลักดูแลราคาน้ำมันจะคล่องตัวกว่า 

แหล่งข่าวจากกระทรวงการคลัง กล่าวว่า หากราคาน้ำมันสูงขึ้น 3 บาท กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจะเข้าไปช่วยรับภาระอุดหนุนเพิ่ม 3 บาท ได้ทันที ซึ่งทำให้ราคาขายปลีกให้ประชาชนไม่ได้รับผลกระทบ และไม่ขยับขึ้น 

“การใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจะดูดซับภาระราคาที่เพิ่มขึ้นจะทำได้ทันที ต่างจากกลไกภาษีมีหลายขั้นตอน” แหล่งข่าวกล่าว

สำหรับกลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจะเป็นการเก็บเงินเข้ากองทุนจากผู้ใช้น้ำมันทุกชนิดในสัดส่วนที่แตกต่างกัน เพื่อใช้อุดหนุนราคาในช่วงที่ราคาตลาดโลกสูงขึ้น ซึ่งจะทำให้ราคาขายปลีกทยอยปรับขึ้นหรือปรับลง โดยช่วยลดผลกระทบที่ราคาปรับขึ้นแรง แต่ท้ายที่สุดผู้ใช้น้ำมันจะเป็นผู้รับภาระราคาน้ำมันที่ปรับขึ้นเอง ต่างจากการลดภาษีที่รัฐบาลเป็นผู้รับภาระให้

ค้ำกู้ให้กองทุนน้ำมันโยนภาระกลับไปที่ประชาชน

นอกจากนี้ กระทรวงการคลังพร้อมค้ำประกันหนี้เงินกู้ให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่เสนอวงเงินกู้เงินที่จะให้กระทรวงการคลังค้ำประกันเป็นวงเงินสูงถึง 150,000 ล้านบาท ซึ่งการค้ำประกันเงินกู้วงเงินดังกล่าวจะทำให้ระดับหนี้สาธารณะต่อจีดีพี เพิ่มขึ้นจนเหลือพื้นที่การคลัง (fiscal space) เพียงแค่ 300,000 ล้านบาท

รวมทั้งการเพิ่มระดับหนี้สาธารณะของไทย ประกอบกับการขยายตัวเศรษฐกิจต่ำกว่าเป้าหมายเพราะภาวะสงครามตะวันออกกลางกระทบเศรษฐกิจโลก และเศรษฐกิจประเทศคู่ค้าของไทยได้รับผลกระทบจากสงครามทำให้จีดีพีชะลอลง 

ขณะที่เมื่อรวมหลายปัจจัยกรณีไทยต้องลดการจัดเก็บรายได้จากภาษีน้ำมันลง จะยิ่งเสี่ยงถูกบริษัทจัดอันดับเครดิตเรตติ้งทั้ง 3 แห่ง ได้แก่ S&P Global Ratings, Moody’s Investors Service และ Fitch Ratings ลดอันดับความน่าเชื่อถือเศรษฐกิจไทยลง

หลังจากปี 2568 ทั้ง Moody’s Investors Service และ Fitch Ratings ลดแนวโน้มอันดับเครดิตไทยลงระดับเชิงลบ (Negative) จากเดิมมีเสถียรภาพ (Stable) หากยังก่อหนี้เพิ่ม และจัดเก็บรายได้ต่ำลงกว่าเป้าหมายมาก

5 เมษายน 2569 ศูนย์สำรวจความคิดเห็น “นิด้าโพล” สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เปิดเผยผลการสำรวจเรื่อง “รัฐมนตรีมืออาชีพ… เอาอยู่หรือไม่” ทำการสำรวจระหว่างวันที่ 31 มีนาคม – 1 เมษายน 2569 จากประชาชนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายทุกภูมิภาค ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้ ทั่วประเทศ รวมจำนวนทั้งสิ้น 1,310 หน่วยตัวอย่าง เกี่ยวกับความคิดเห็นของประชาชนต่อความพยายามของรัฐบาลนายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล ในการแก้ไขวิกฤตพลังงานและเศรษฐกิจ การสำรวจอาศัยการสุ่มตัวอย่างโดยใช้ความน่าจะเป็นจากบัญชีรายชื่อฐานข้อมูลตัวอย่างหลัก (Master Sample) ของ “นิด้าโพล” สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage Sampling) เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ โดยกำหนดค่าความคลาดเคลื่อนไม่เกิน 0.05 ที่ระดับความเชื่อมั่น ร้อยละ 97.0

จากการสำรวจเมื่อถามถึงความมั่นใจของประชาชนต่อรัฐมนตรีคนนอก 3 ท่าน ในการนำพาประเทศผ่านวิกฤตพลังงานและเศรษฐกิจ พบว่า

1. นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกฯ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ตัวอย่าง ร้อยละ 30.23 ระบุว่า ไม่มั่นใจเลย รองลงมา ร้อยละ 29.54 ระบุว่า ไม่ค่อยมั่นใจ ร้อยละ 22.82 ระบุว่า ค่อนข้างมั่นใจ ร้อยละ 16.03 ระบุว่า มั่นใจมาก และร้อยละ 1.38 ระบุว่า ไม่ตอบ/ไม่ทราบ

2. นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกฯ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ตัวอย่าง ร้อยละ 33.89 ระบุว่า ไม่มั่นใจเลย รองลงมา ร้อยละ 28.70 ระบุว่า ไม่ค่อยมั่นใจ ร้อยละ 21.91 ระบุว่า ค่อนข้างมั่นใจ ร้อยละ 14.35 ระบุว่า มั่นใจมาก และร้อยละ 1.15 ระบุว่า ไม่ตอบ/ไม่ทราบ

3. นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกฯ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ตัวอย่าง ร้อยละ 40.38 ระบุว่า ไม่มั่นใจเลย รองลงมา ร้อยละ 37.10 ระบุว่า ไม่ค่อยมั่นใจ ร้อยละ 14.12 ระบุว่า ค่อนข้างมั่นใจ ร้อยละ 7.10 ระบุว่า มั่นใจมาก และร้อยละ 1.30 ระบุว่า ไม่ตอบ/ไม่ทราบ

ท้ายที่สุดเมื่อถามถึงความเห็นใจของประชาชนต่อรัฐบาลนายกรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล ในความพยายามแก้ไขวิกฤตพลังงาน และเศรษฐกิจ ในปัจจุบัน พบว่า ตัวอย่าง ร้อยละ 46.87 ระบุว่า ไม่เห็นใจเลย รองลงมา ร้อยละ 23.59 ระบุว่า ค่อนข้างเห็นใจ ร้อยละ 19.39 ระบุว่า ไม่ค่อยเห็นใจ ร้อยละ 9.77 ระบุว่า เห็นใจมาก และร้อยละ 0.38 ระบุว่า ไม่ตอบ/ไม่สนใจ

– 006

ข่าวที่เกี่ยวข้อง