Blog

“มิติย้อนแย้งของความกลัว” หนังสยองขวัญช่วยให้เราคลายกังวลได้อย่างไร

ที่มาของภาพ, Serenity Strull/ BBC

• • Author, เดวิด ร็อบสัน
  • Role, บีบีซี ฟิวเจอร์

• เมื่อ 2 ชั่วโมงที่แล้ว

ในตอนที่เรายังเป็นวัยรุ่น หลายคนชื่นชอบการนัดรวมตัวดูหนังกับเพื่อนที่บ้านในยามค่ำคืน บางคนจินตนาการว่ากิจกรรมแบบนี้น่าจะสนุกไม่น้อย แต่แล้วก็ผิดคาด เพราะเพื่อนพกดีวีดีหนังสยองขวัญเรื่อง “หมอผีเอ็กซอร์ซิสต์” (The Exorcist) มาสร้างความหวาดกลัวชนิดที่ต้องนั่งปิดตากันเกือบตลอดเรื่องแทน และทุกครั้งที่สะดุ้งโหยงจนตัวลอยจากเก้าอี้ ก็ชวนให้อดคิดแปลกใจไม่ได้ว่า การรับชมเรื่องที่น่ากลัวแบบนี้มันสนุกตรงไหนกัน

แต่เชื่อหรือไม่ว่า ในอดีตที่ผ่านมาเหล่านักปรัชญาและนักจิตวิทยา ต่างก็เคยหมกมุ่นครุ่นคิดถึงคำถามข้างต้นด้วยเช่นกัน และหากคิดตามตรรกะเหตุผลโดยปกติทั่วไปแล้ว อารมณ์ความรู้สึกที่หวาดกลัวต่อสิ่งสยองขวัญต่าง ๆ เป็นผลมาจากวิวัฒนาการ ซึ่งจะช่วยให้เราหลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นอันตราย ทั้งต่อสวัสดิภาพของตนเองและคนรอบข้าง ความกลัวยังกระตุ้นให้ร่างกายและจิตใจเกิดปฏิกิริยาตอบสนองแบบ “สู้หรือหนี” อีกด้วย

ในเทศกาลฮาโลวีนที่กำลังจะมาถึงนี้ หลายคนอาจมีแผนจะทำตัวให้เข้ากับบรรยากาศ ด้วยการเสพหนังสยองขวัญแบบมาราธอน และเลือกชมภาพยนตร์ที่ปลุกเร้าความกลัวจนใจเต้นแทบจะทะลุหน้าอกออกมา ไม่ว่าจะเป็นหนังแนวผีดิบซอมบี้ล้างโลก หรือหนังฆาตกรรมสุดโหดที่เลือดไหลนองท่วมหน้าจอก็ตาม ซึ่งต้องยอมรับว่า คนจำนวนไม่น้อยชื่นชอบอารมณ์หวาดกลัวที่เย็นยะเยือกถึงกระดูกสันหลัง จนทำให้หนังแนวสยองขวัญสามารถทำรายได้สูงสุด ในบรรดาภาพยนตร์ฮอลลีวูดแนวต่าง ๆ ดร.มาร์ก มิลเลอร์ นักวิจัยประจำมหาวิทยาลัยโมนาชของออสเตรเลีย และมหาวิทยาลัยโทรอนโตของแคนาดา บอกว่า “ความย้อนแย้งเกี่ยวกับเรื่องสยองขวัญ ที่คนยิ่งกลัวก็ยิ่งชอบเสพเรื่องแนวดังกล่าวนั้น เป็นปริศนาที่มีมานานมากแล้ว แม้แต่อริสโตเติลยังเคยเอ่ยปากว่า มันช่างน่าประหลาดที่มนุษย์ซึ่งถูกธรรมชาติกำหนดมาให้หลีกหนีอันตราย, สิ่งน่าขยะแขยง, และความสยดสยองต่าง ๆ กลับถูกดึงดูดยั่วเย้าใจให้เข้าใกล้สิ่งน่ากลัวเหล่านี้อยู่เสมอ”

ที่มาของภาพ, Getty Images

ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา นักจิตวิทยาเริ่มค้นพบคำตอบของปริศนาย้อนแย้งข้างต้นบ้างแล้ว โดยหลักฐานจากงานวิจัยบางชิ้นชี้ว่า เรื่องราวที่น่าหวาดกลัวจะกระตุ้นกระบวนการสำคัญบางอย่างในสมอง ซึ่งช่วยให้เรารับมือกับความไม่แน่นอนในชีวิตได้ งานวิจัยล่าสุดยังชี้ว่า เรื่องสยองขวัญที่แต่งขึ้นอาจมีประโยชน์ทางจิตวิทยา เช่นช่วยลดความวิตกกังวลต่อสิ่งที่เกิดขึ้นในโลกของความเป็นจริง ซึ่งก็คือการช่วยเปิดทางรอด เพื่อให้เราขจัดความกลัดกลุ้มบางอย่างไปได้นั่นเอง

ตัวเลือกที่ย้อนแย้ง

ดร.คอลแทน สครีฟเนอร์ นักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตตในสหรัฐฯ ซึ่งเป็นผู้เขียนหนังสือใหม่ชื่อว่า “ความอยากรู้อยากเห็นอย่างรุนแรง: คำอธิบายจากนักวิทยาศาสตร์ว่า ทำไมเราเมินหน้าหนีไม่ได้” (Morbidly Curious: A Scientist Explains Why We Can’t Look Away) ถือเป็นผู้หนึ่งที่บุกเบิกการวิจัยเรื่องประโยชน์ของหนังสยองขวัญ เขาชอบดูชอบฟังเรื่องน่ากลัวมาตั้งแต่ยังเด็ก และเมื่อได้เข้าเรียนในระดับบัณฑิตศึกษา ก็เริ่มตั้งคำถามว่าเหตุใดเรื่องของภูตผีปีศาจและเรื่องราวน่าสยดสยอง จึงปรากฏอยู่อย่างแพร่หลายในวัฒนธรรมต่าง ๆ ของมนุษย์

“หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรชิ้นแรกของโลก คือเรื่องของปีศาจและอสูรร้ายที่น่าหวาดกลัว ซึ่งปรากฏอยู่ในจารึกอายุเก่าแก่ 4,000 ปี ของชาวบาบิโลน โดยจารึกนี้ว่าด้วยมหากาพย์ของกิลกาเมช (Epic of Gilgamesh) จึงเรียกได้ว่าเรื่องสยองขวัญนั้นมีมานมนาน และเก่าแก่เท่ากับภาษาของมนุษย์เลยทีเดียว” ดร.สครีฟเนอร์กล่าว

คำอธิบายหนึ่งที่เป็นเหตุผลว่าทำไมคนเราจึงชื่นชอบเรื่องสยองขวัญ ชี้ว่าเรื่องราวแบบนี้เป็นเสมือน “ละคร” ที่เปิดโอกาสให้เราได้เรียนรู้ทำความเข้าใจโลก และเตรียมพร้อมรับมือกับภยันตรายต่าง ๆ “การเสพเรื่องสยองขวัญมีประโยชน์ต่อสัตว์และมนุษย์ ในแง่ของการปรับตัวเพื่อความอยู่รอด มันช่วยให้เราเรียนรู้และเข้าใจถึงอันตรายที่มีอยู่รอบด้าน” ดร.สครีฟเนอร์กล่าว

ที่มาของภาพ, Alamy

นอกจากคนที่ชอบเสพเรื่องสยองขวัญแล้ว สัตว์บางชนิดอย่างกาเซลล์ (gazelle) ก็มักจะระแวดระวังและเฝ้ามองสัตว์ผู้ล่าจากระยะไกลอยู่นาน ก่อนจะตัดสินใจวิ่งหนีออกไปให้ห่าง ดร.สครีฟเนอร์ยังบอกว่า “เหตุผลที่คนเราเป็นสัตว์โลกผู้อยากรู้อยากเห็นอย่างรุนแรงขั้นสุด นั่นเป็นเพราะเรามีความสามารถสูงอย่างเหลือเชื่อ ในการสร้างสรรค์, ถ่ายทอด, และเสพเรื่องราวต่าง ๆ”

ปัจจุบันดร.สครีฟเนอร์ สามารถรวบรวมหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ได้เป็นจำนวนมาก ซึ่งล้วนสนับสนุนว่าการเสพเรื่องราวสยองขวัญเป็นประโยชน์ต่อการปรับตัวเพื่อความอยู่รอด เช่นในการศึกษาทดลองครั้งหนึ่ง ดร.สครีฟเนอร์ให้อาสาสมัคร 400 คน ตอบแบบสอบถามทางออนไลน์ โดยพวกเขาต้องให้คะแนนต่อความคิดเห็นเกี่ยวกับหนังสยองขวัญหลายข้อ ว่าเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยมากน้อยเพียงใด ตัวอย่างเช่น

หลังได้วิเคราะห์คำตอบในแบบสอบถามแล้ว ดร.สครีฟเนอร์พบว่า สามารถแบ่งอาสาสมัครออกได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ ๆ กลุ่มแรก คือ “พวกเสพติดอะดรีนาลีน” (Adrenaline Junkies) หรือคนที่เสพเรื่องสยองขวัญเพราะชื่นชอบพึงพอใจกับการได้ลุ้นระทึก คนกลุ่มนี้มักบอกว่า “รู้สึกมีชีวิตชีวามากขึ้น” เมื่อได้สัมผัสความกลัว

กลุ่มที่สองคือ “พวกกลัวแต่ใจสู้” ซึ่งมักจะ “กำมือแน่นจนข้อนิ้วซีดขาว” (White Knucklers) คนพวกนี้ไม่ชอบความเครียดและความรู้สึกหวาดกลัวขณะดูหนังสยองขวัญ แต่พวกเขา “ชื่นชอบความรู้สึกที่ตนเองสามารถเอาชนะความกลัวได้ในที่สุด” ดร.สครีฟเนอร์ยังบอกว่า อาสาสมัครกลุ่มนี้ชื่นชอบกระบวนการเรียนรู้ข้างต้น ที่ช่วยให้พวกเขาค้นพบสิ่งสำคัญเกี่ยวกับตนเองมากขึ้น

กลุ่มที่สามคือ “ผู้เอาตัวรอดในความมืด” (Dark copers) พวกเขามองว่าการชมภาพยนตร์สยองขวัญ ช่วยให้จัดการปัญหาต่าง ๆ ในชีวิตจริงได้ โดยเปิดหูเปิดตาให้รับรู้ว่าโลกนี้มันโหดร้ายขนาดไหน ทั้งยังช่วยย้ำเตือนให้ตระหนักถึงความโชคดีว่า ชีวิตของพวกเขามั่นคงปลอดภัยเพียงใด เมื่อเทียบกับฉากน่าสยดสยองที่ได้เห็นบนจอ บางคนถึงขั้นมองว่า หนังสยองขวัญช่วยลดความวิตกกังวลและอารมณ์ซึมเศร้าลงได้ ทั้งยังเป็นวิธีหนึ่งในการทดสอบความกล้าอีกด้วย

ที่มาของภาพ, Alamy

ดร.สครีฟเนอร์กล่าวสรุปในประเด็นนี้ว่า แรงจูงใจในการเสพเรื่องสยองขวัญของคนแต่ละกลุ่ม ล้วนอธิบายได้ว่าเหตุใดพวกเขายังคงรับชมรับฟังมันต่อไปแม้จะกลัว “มนุษย์เรามีหลายเส้นทาง ในการเป็นสัตว์โลกที่อยากรู้อยากเห็นอย่างรุนแรง”

เพื่อทดสอบว่าผลการทดลองของเขาจะยังคงเป็นจริง ในสภาพแวดล้อมและบริบททางวัฒนธรรมที่แตกต่างออกไปหรือไม่ ดร.สครีฟเนอร์ขอความร่วมมือจากทีมนักวิจัยต่างชาติ เพื่อให้คนที่เข้าชมบ้านผีสิง Dystopia Haunted House ในเมือง Vejle ของเดนมาร์ก ตอบแบบสอบถามแบบเดียวกัน หลังได้สัมผัสประสบการณ์ในเขาวงกตสยองที่เต็มไปด้วยเทคนิคพิเศษและนักแสดง ซึ่งถูกฝึกมาให้หลอกหลอนนักท่องเที่ยวจนขวัญกระเจิงไปตาม ๆ กัน

ผลปรากฏว่าการให้คะแนนในแบบสอบถาม ยังคงสะท้อนถึงความคิดเห็น 3 ลักษณะ ของคน 3 กลุ่ม เหมือนกับที่ได้จากผู้เข้าร่วมการทดลองชาวอเมริกัน ซึ่งเท่ากับยืนยันความถูกต้องในผลการศึกษาวิจัยของเขา “ลักษณะของคนสามกลุ่ม ปรากฏขึ้นซ้ำอีกครั้งอย่างไม่ผิดเพี้ยน แม้ในกลุ่มอาสาสมัครที่พูดกันคนละภาษา ทั้งอยู่ในวัฒนธรรมและสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมือนกัน” ดร.สครีฟเนอร์

นอกจากนี้เขายังค้นพบว่า บรรดาแฟนภาพยนตร์สยองขวัญมีการปรับตัวได้ดีกว่าคนทั่วไป ในช่วงที่เกิดการระบาดใหญ่ของโรคโควิด-19 คนเหล่านี้มักจะเห็นด้วยกับข้อความในแบบสอบถามที่ว่า “ฉันรับข่าวสารเกี่ยวกับโรคระบาดอยู่เสมอเพื่อต่อสู้ต่อไป” และ “ฉันเชื่อในความสามารถของตนเอง ที่จะฟันฝ่าจนผ่านห้วงอุปสรรคนี้ไปได้”

การจำลองสถานการณ์อย่างสมจริง

การที่คนทั่วโลกถูกดึงดูดด้วยเรื่องสยองขวัญในแบบเดียวกันเช่นนั้น ยังแสดงถึงกลไกการทำงานขั้นพื้นฐานของสมองมนุษย์อีกด้วย โดยในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา เหล่านักจิตวิทยา, นักประสาทวิทยาศาสตร์, และนักปรัชญา ต่างเห็นพ้องต้องกันว่า สมองมนุษย์จะจำลองสถานการณ์ของโลกแห่งความเป็นจริงรอบตัว ให้ผุดขึ้นมาในหัวของคนเราอยู่เสมอ ซึ่งดร.มิลเลอร์บอกว่า “มันไม่ต่างจากเครื่องจักรทำนายอนาคตเลย”

ตามที่ผู้เขียนได้เคยอธิบายไว้ในหนังสือ “ปรากฏการณ์ความคาดหวัง” (The Expectation Effect) สมองของเราจะประมวลผลในเชิงทำนายหรือคาดการณ์ล่วงหน้าอยู่เสมอ เพื่อช่วยให้เราสามารถทำความเข้าใจเหตุการณ์ใหม่ ๆ ที่เพิ่งเกิดขึ้นเฉพาะหน้า และวางแผนรับมือได้อย่างเหมาะสม ซึ่งหากกลไกนี้ทำงานได้อย่างถูกต้องแม่นยำมากขึ้นเท่าไหร่ เราก็จะมีความยืดหยุ่นและยิ่งปรับตัวให้เข้ากับโลกที่ไม่แน่นอนได้ดีขึ้นเท่านั้น

ดร.มิลเลอร์บอกว่า เรื่องสยองขวัญช่วยป้อนข้อมูลเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของโลกให้กับสมอง จนเพียงพอที่จะกระตุ้นให้กลไก “เครื่องจักรทำนายอนาคต” ได้เคลื่อนไหวทำงานอยู่เสมอ จนสามารถจำลองสถานการณ์ได้ละเอียดสมจริงขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งจะส่งผลให้คาดการณ์ถึงภยันตรายในอนาคตได้อย่างแม่นยำ “หากได้รับการกระตุ้นจนสมองอยู่ในสถานะนี้เรื่อยไป นั่นหมายความว่าคุณจะมีความสามารถในการทำนายเพิ่มขึ้น จนเตรียมการรับมือกับความไม่แน่นอนได้ในระยะยาว”

ดร.มิลเลอร์ยังเชื่อเหมือนกับดร.สครีฟเนอร์ว่า การกระตุ้นสมองด้วยเรื่องสยองขวัญ มีประโยชน์ต่อการคลายความวิตกกังวล โดยทำให้ปฏิกิริยาตอบสนองต่อความเครียดลดความรุนแรงลง ในกรณีที่เกิดเหตุไม่คาดฝัน “การเสพเรื่องสยองขวัญนั้นถือเป็นโอกาส ในการลองเล่นกับสถานการณ์ที่คุณถูกทำให้หวาดกลัว ถูกทำให้รู้สึกขยะแขยง ถูกทำให้รู้สึกว่าต้องแบกรับบางสิ่งและอดทน”

การเรียนรู้ผ่านหนังสยองขวัญนั้นยังปลอดภัยและสะดวกสบาย ยิ่งกว่าการเข้าค่ายวิบากหรือเล่นเกมผจญภัยกลางแจ้งมาก เราสามารถกดปุ่มหยุดดูหนัง หรือเดินออกไปนอกห้องได้เมื่อรู้สึกกลัว หรืออาจจะหลบอยู่หลังถังใส่ข้าวโพดคั่วถังใหญ่ก็ยังได้

เมื่อความกลัวคือการบำบัด

ดร.สครีฟเนอร์เห็นว่า เราสามารถนำการชมภาพยนตร์สยองขวัญ เข้ามารวมไว้เป็นส่วนหนึ่งของการบำบัดโรคทางใจได้ โดยถือเป็นหนทางหนึ่งที่จะสอนให้ผู้คน รู้จักวิธีเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่ยากลำบาก หากได้อ่านนิยายหรือได้ชมภาพยนตร์สยองขวัญบางเรื่องที่มีความเหมาะสมแล้ว อาจช่วยลดความหวาดกลัวให้ลงมาสู่จุดที่เป็นการปลุกเร้าอารมณ์ได้อย่างเพลิดเพลินมากขึ้น ซึ่งจะกลายเป็นการฝึกทักษะควบคุมอารมณ์ที่มีประโยชน์อย่างยิ่งในชีวิตจริง

ที่มาของภาพ, Alamy

ดร.สครีฟเนอร์บอกว่า ปัจจุบันนักวิจัยของเนเธอร์แลนด์ ได้ทดลองใช้หลักการเดียวกันมาบำบัดรักษาโรควิตกกังวลในเด็ก โดยใช้วิดีโอเกม MindLight เป็นเครื่องมือ เกมนี้ผู้เล่นจะต้องควบคุมอวตารของตนเองให้เดินผ่านบ้านผีสิง โดยขณะที่เล่นจะต้องสวมใส่อุปกรณ์ตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) เพื่อให้เห็นถึงการทำงานของสมองไปด้วย ยิ่งผู้เล่นมีอารมณ์เยือกเย็นไม่ตื่นตระหนกมากขึ้นเท่าไหร่ จะมีแสงสว่างออกมาจากศีรษะของอวตารมากขึ้นเท่านั้น ซึ่งเท่ากับเป็นการให้รางวัลที่เสริมแรงให้ผู้เล่นผ่อนคลายมากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ หากผู้เล่นควบคุมอารมณ์ได้ดี ไม่ตื่นตระหนกลนลานเมื่อถูกอสูรโจมตี อสูรร้ายนั้นจะกลายร่างเป็นลูกแมวน่ารักที่เดินตามผู้เล่นไปตลอด แต่หากควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ก็จะมีป้ายคำแนะนำขึ้นมาให้หยุดพักสงบใจก่อนจะเดินต่อไป

ในการทดลองระดับคลินิก เด็กที่เล่นเกมนี้เป็นประจำแสดงความวิตกกังวลในชีวิตจริงออกมาลดลงมาก ซึ่งคล้ายกับผลที่ได้จากการบำบัดเชิงปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมแบบดั้งเดิม ดร.สครีฟเนอร์ยังเชื่อว่ามันจะได้ผลแบบเดียวกัน หากใช้นิยายหรือภาพยนตร์สยองขวัญในกระแสหลักมาทำการบำบัด

ดร.สครีฟเนอร์ เขียนไว้ในบทความทบทวนงานวิจัยของเขาว่า “ความบันเทิงแนวสยองขวัญ ช่วยให้ผู้คนมีประสบการณ์เผชิญหน้ากับความกลัว ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและควบคุมได้ เปิดโอกาสให้ได้ฝึกคิดประเมินวิเคราะห์สถานการณ์ และฝึกความอดทนต่อความไม่สบายกาย รวมทั้งฝึกการใช้เหตุผลควบคุมอารมณ์อีกด้วย”

สำหรับคนที่ไม่ชอบความบันเทิงแนวสยองขวัญ ดร.สครีฟเนอร์แนะนำว่า อาจลองฝึกสมองและควบคุมอารมณ์ โดยเสพเนื้อหาจากหนังสือหรือภาพยนตร์ ที่ท้าทายต่อความอดทนหรือขีดจำกัดตามปกติของคุณ

“สำหรับผู้เริ่มต้น นวนิยายอาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่า เพราะจะควบคุมจินตนาการได้ดีกว่าเล็กน้อย ให้พยายามเลือกเรื่องที่ตรงกับความสนใจของตนเอง ซึ่งเรื่องสยองขวัญนั้นก็ดึงดูดความสนใจของคนจำนวนมาก โดยคุณสามารถเลือกอ่านหรือรับชมแนวที่ชอบได้” ดร.สครีฟเนอร์ กล่าวทิ้งท้าย

สพม.เชียงใหม่ ประเมินสัมฤทธิผลการปฏิบัติงานในหน้าที่เพื่อพัฒนาการศึกษา ระยะเวลา 1 ปี (ครั้งที่ 1)

วันที่ 28 ตุลาคม 2568 เวลา 09.00 น. นายเทอดเกียรติ ยามโสภา ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ เป็นประธานการประเมินสัมฤทธิผลการปฏิบัติงานในหน้าที่เพื่อพัฒนาการศึกษา ระยะเวลา 1 ปี (ครั้งที่ 1) ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษา โดยมี นายเจดีย์ เดชพันธ์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารการศึกษา ร่วมเป็นกรรมการ และ นางสาวสมจิต ตาคำแสง ผู้อำนวยการโรงเรียนแม่ริมวิทยาคม ร่วมเป็นกรรมการและเลขานุการ
การประเมินจัดขึ้น ณ ห้องประชุมโรงเรียนดอยสะเก็ดวิทยาคม อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีผู้เข้ารับการประเมินจำนวน 2 คน ได้แก่

1. นางสาวกรรณิการ์ คำปัน รองผู้อำนวยการโรงเรียนดอยสะเก็ดวิทยาคม
2. นางสาวพรรษา ท้าวนู รองผู้อำนวยการโรงเรียนสันป่ายางวิทยาคม

ในการนี้ ผู้เข้ารับการประเมินได้ นำเสนอผลการปฏิบัติงานในหน้าที่เพื่อพัฒนาการศึกษา ตามข้อตกลงในการปฏิบัติงาน ซึ่งครอบคลุมองค์ประกอบและตัวชี้วัดด้านการบริหารงานวิชาการ การบริหารงานบุคคล การบริหารงบประมาณ การบริหารทั่วไป และการมีส่วนร่วมกับชุมชนทางการศึกษา

การประเมินสัมฤทธิผลครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นไปตาม นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ และ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) โดยเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและการบริหารจัดการสถานศึกษาให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่

“รมว.นฤมล” นำประชุมบอร์ด คปภ. เห็นชอบแต่งตั้ง คกก. วางแผนพัฒนางาน ความก้าวหน้าศึกษานิเทศก์ ย้ำ พร้อมรับฟังความเห็น ศน. ผู้มีบทบาทสำคัญต่อการศึกษาไทย

วันที่ 28 ตุลาคม 2568 ที่กระทรวงศึกษาธิการ นางนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (รมว.ศธ.) เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการในภูมิภาค (คปภ.) ครั้งที่ 2/2568 ณ ห้องประชุมราชวัลลภ

นางนฤมล เปิดเผยว่า ที่ประชุมฯ ได้ให้ความสำคัญกับการดูแลข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่ง ศึกษานิเทศก์ (ศน.) ให้ได้ทำงานที่สามารถเกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาการศึกษาอย่างแท้จริง และเมื่อได้ทำหน้าที่อย่างเต็มศักยภาพแล้วก็ควรได้รับการดูแลเรื่องความก้าวหน้าในอาชีพ จึงได้เห็นชอบให้แต่งตั้งคณะกรรมการที่เป็นผู้ที่มีความรู้ จากหน่วยงานในสังกัดแต่ละแท่ง และผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก เพื่อศึกษาข้อมูล และกำหนดรูปแบบในการบริหารจัดการและการดำเนินการให้สอดรับตามเป้าหมายดังกล่าว โดยมอบให้สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (สำนักงาน ก.ค.ศ.) เป็นฝ่ายเลขานุการ ในการสรรหาคณะกรรมการผู้มีคุณสมบัติที่เหมาะสมต่อไป

ในส่วนประเด็นการเกลี่ยอัตรากำลังศึกษานิเทศก์ภายในหน่วยงานในสังกัดหรือไม่นั้น นางนฤมล ยืนยันว่า เรื่องนี้ค่อนข้างละเอียดอ่อน และปัจจุบันตำแหน่งศึกษานิเทศก์ อยู่ในกำกับของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) มีจำนวนมากถึง 4,400 อัตรา ขณะที่ตำแหน่งศึกษานิเทศก์ของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) มีอยู่เพียง 35 อัตรา และในส่วนของ สอศ. ตำแหน่งนี้จะถูกตัดคืนไป เนื่องจากไม่มีโครงสร้างตำแหน่งศึกษานิเทศก์อยู่ในกฎหมายของอาชีวะ ส่วนสำนักงานปลัด ศธ. มีอยู่ 700 กว่าอัตรา จึงจะรอให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นมาศึกษาและกำหนดรูปแบบเสียก่อน นอกจากนี้ จะต้องรับฟังความเห็นจากพี่น้องศึกษานิเทศก์ด้วย เพราะเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญมากที่สุดตำแหน่งหนึ่งในภาคการศึกษาของไทย และต้องการจะดูแลข้าราชการของ ศธ. ให้ครบถ้วนทุกกลุ่ม

มิติหุ้น – นายสุรพงษ์ กิจชิต ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติการภาค 2 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ด้านสาขา บริษัท วิริยะประกันภัย จำกัด (มหาชน) เป็นผู้แทนมอบทุนการศึกษา จำนวน 383 ทุน เป็นเงินทั้งสิ้น 210,000 บาท ภายใต้โครงการ “สุขที่ให้…เพื่อน้องได้เรียน” ปีที่ 6 เพื่อช่วยเหลือนักเรียนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาอย่างเสมอภาค โดยดำเนินพิธีมอบทุนการศึกษา ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 93 ทุน เป็นเงิน 50,000 บาท ให้แก่ โรงเรียนเทศบาล 3 (บ้านหนองม่วง) และ โรงเรียนเทศบาล 1 (บ้านบัวใหญ่) พร้อมนำกลุ่มวิริยะจิตอาสา สาขานครราชสีมา มอบอุปกรณ์การเรียน อุปกรณ์กีฬา และเครื่องดนตรี เพื่อสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ และส่งเสริมพัฒนาการทางด้านร่างกายและจิตใจของนักเรียนทั้งสองโรงเรียน

นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้สนับสนุนทุนการศึกษาแก่โรงเรียนในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น จำนวน 70 ทุน เป็นเงิน 50,000 บาท โรงเรียนในพื้นที่อุดรธานี จำนวน 100 ทุน เป็นเงิน 50,000 บาท และโรงเรียนในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 120 ทุน เป็นเงิน 60,000 บาท อีกด้วย

ทั้งนี้ บริษัทฯ ยังคงยึดมั่นในแนวทางการดำเนินธุรกิจควบคู่กับการสร้างประโยชน์ให้แก่สังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งมิติทางด้านการศึกษา ซึ่งถือเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาคุณภาพชีวิตและชุมชนในระยะยาว โครงการ “สุขที่ให้…เพื่อน้องได้เรียน” จึงเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของวิริยะประกันภัย ในการส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาชนทั่วประเทศไทย นอกจากจะช่วยบรรเทาความเดือดร้อนด้านทุนทรัพย์ให้กับเด็กและครอบครัวแล้ว ทุนการศึกษาดังกล่าวยังช่วยให้เด็กมีความสุขในการเรียน เกิดแรงบันดาลใจที่จะพัฒนาตนเอง และมองเห็นคุณค่าของการศึกษาในฐานะ “ประตูสู่อนาคตที่ยั่งยืน” อันนำไปสู่การสร้างเยาวชนคุณภาพ ที่พร้อมเติบโตเป็นกำลังสำคัญของสังคมไทยในอนาคต

ติดตามช่องทางมิติหุ้นเพื่อรับข่าวสารตลาดทุนได้ตามลิงค์ด้านล่าง

Web : https://www.mitihoon.com/
Facebook : https://www.facebook.com/mitihoon
Youtube : https://www.youtube.com/@mitihoonofficial7770
Tiktok : www.tiktok.com/@mitihoon

เมื่อเวลา 09.30 น. วันที่ 28 ต.ค. 2568 ที่โรงแรมทีเค.พาเลซ แอนด์ คอนเวนชั่น แบงคอก กรุงเทพฯ สำนักงานกองทุนสนับสนุนสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย และเมืองพัทยา มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน และเครือข่ายละครเพื่อการเรียนรู้ 5 ภูมิภาค จัดเวทีสาธารณะ “เชื่อมพลังครู สานต่อวิถีเรียนรู้วิชาชนะมาร” ภายใต้โครงการพัฒนากระบวนการเรียนรู้วิชาชนะมาร สำหรับนักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย และมัธยมศึกษาตอนต้น

นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า ขณะนี้มีเด็กและเยาวชนเปรียบเหมือนมีมารอยู่รอบตัว จากการถูกชักชวนให้เข้าไปเกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยง ทั้งบุหรี่ไฟฟ้า พนันออนไลน์ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในปี 2567 มีเยาวชนสูบบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นถึง 5.3 เท่า ส่วนหนึ่งมาจากกลลุทธ์การตลาดแบบล่าเหยื่อ ที่ออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ล่อใจเด็ก เช่น เป็นตุ๊กตา “ทอยพอด” หรือล่าสุดก็ทำมาในรูปลักษณ์เหมือนยาดม ที่เรียกกันว่า “พอดจมูก” เด็ก ๆ หารู้ไม่ว่า ในบุหรี่ไฟฟ้า 1 แท่ง มีนิโคตินเข้มข้นและอันตรายมากเทียบเท่าการสูบบุหรี่ 20 มวน ส่วนการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของเด็กเยาวชน พบว่า 33.06% มีการดื่มแล้วขับ นำมาสู่การเกิดอุบัติเหตุและเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ขณะที่พนันออนไลน์ก็แพร่ระบาดมาถึงตัวเด็ก ผลสำรวจ 2 ปีก่อนหน้านี้ พบว่า 32.3% ของเด็กเยาวชนคนรุ่นใหม่เล่นการพนันออนไลน์ เฉลี่ยคนละ 1,633 บาทต่อเดือน คิดเป็นเงินที่ถูกล่อลวงถึง 58,675 ล้านบาท

“เมื่อเด็กเหล่านี้เข้าสู่วงจรกับดักของสิ่งเสพติด และอบายมุข จะเกิดภาวะเครียด โดดเดี่ยว และมีปัญหาความสัมพันธ์ จึงมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดพฤติกรรมดำดิ่งสู่โรคซึมเศร้า เกิดการเจ็บป่วยทั้งทางกายและจิตใจ ผู้ปกครอง โรงเรียน ครู และคนรอบตัวเด็ก ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด” ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าว

นพ.พงศ์เทพ กล่าวต่อว่า สสส. สนับสนุนโครงการ “ชนะมาร” ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 นำกระบวนการเรียนรู้ผ่านศาสตร์และศิลป์ของ “ละครเพื่อการเรียนรู้” ร่วมกับการพัฒนา “คู่มือครูชนะมาร” เป็นแนวทางให้ครูนำไปสร้างภูมิรู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยงให้กับนักเรียน ผ่านการจำลองสถานการณ์ ฝึกคิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหา มุ่งส่งเสริมความรอบรู้ทางสุขภาวะ ให้เกิดสุขภาวะที่ดีจากภายในจิตใจสู่ โครงการปีที่ 1 มีโรงเรียนเข้าร่วมทั้งหมด 200 แห่งทั่วประเทศ ส่งต่อคู่มือชนะมารถึงมือครูกว่า 200 คน และสนับสนุนนักเรียนแกนนำไม่น้อย 500 คน ให้เป็น “นักสื่อสารสุขภาวะ” บอกต่อความรู้ต่อเพื่อน ๆ สสส. เล็งเห็นว่าโครงการนี้สามารถนำไปบูรณาการในระบบการศึกษาและช่วยตอบตัวชี้วัดของสถานศึกษาได้หลายโครงการ เช่น โครงการ To Be Number One โครงการสถานศึกษาสีขาว โครงการเรียนดีมีสุข โครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ และโครงการโรงเรียนปลอดบุหรี่ ถือเป็นการขับเคลื่อนงานเชิงรุก ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและส่งเสริมศักยภาพครูและนักเรียนแกนนำ สร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมของเด็กและเยาวชนอย่างยั่งยืน

นายณรงค์ศักดิ์ โพธิ์อ่อง รองผู้อำนวยการบริหารความสุขและความปลอดภัย สพฐ. กล่าวว่า “กระบวนการเรียนรู้วิชาชนะมารสอดคล้องกับนโยบาย “เรียนดี มีสุข” ของกระทรวงศึกษาธิการ มุ่งเน้นการสร้างสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยที่เอื้อต่อการเรียนรู้ มีเครือข่ายกลไกดูแลเยียวยา ปกป้องอย่างเข้มแข็ง และมุ่งสร้างภูมิคุ้มกันให้นักเรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษาเท่าทันปัจจัยเสี่ยง ไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ด้วยการขับเคลื่อนผ่านมาตรการ 3 ป. คือ 1.ป้องกัน ไม่ให้เกิดปัญหาที่ไม่ปลอดภัย 2.ปลูกฝัง เสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ จิตสำนึก ประสบการณ์ที่ดีให้เกิดเป็นทักษะชีวิต 3.ปราบปราม จัดการแก้ไขปัญหา ช่วยเหลือเยียวยา ฟื้นฟูผู้ได้รับผลกระทบ และส่งต่อด้านกฎหมาย เพื่อให้เด็กและเยาวชนเติบโตเป็นพลเมืองคุณภาพ มีสุขภาวะที่ดี และสามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างยั่งยืน

ดร.สมเดียว เกตุอินทร์ รองศึกษาธิการอุตรดิตถ์ กล่าวว่า โครงการชนะมารเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ที่เน้น Active Learning ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ด้วยตนเอง ในรูปแบบของละครสร้างสรรค์ โดยสำนัก กิจกรรรมกิ่งก้านใบ ควบคู่กับกระบวนการเรียนรู้หลังชมละครที่ถูกออกแบบมาให้เป็นการตั้งคำถาม ชวนคิด ชวนคุยเพื่อสร้างภูมิรู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยง จัดว่าเป็นการเรียนรู้ที่มีชีวิตไม่ใช่เพียงการมาจัดบอร์ดนิทรรศการหรือการจดบันทึกวิชาการในห้องเรียนเพียงอย่างเดียว การได้มาทำงานร่วมกับโครงการชนะมาร ช่วยยืนยันว่าเครือข่ายโรงเรียนและครู เราไม่ได้เดินเพียงลำพังคนเดียว เรายังมีเพื่อน มีเครือข่ายสร้างการเรียนรู้ ที่ค่อยช่วยซัพพอร์ตกันและกันเพื่อดูแล ปกป้องเด็กเยาวชนให้ปลอดภัยจากสิ่งเสพติด และปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ

นางนัฏศจี ทองเหลี่ยม ตัวแทนพ่อแม่ผู้ปกครอง กล่าวว่า ปัจจุบันเด็กถูกล่อหลอกเข้าหาอบายมุขต่าง ๆ ง่ายมาก เมื่อพ่อแม่รู้เข้า ก็มักจะเครียด รู้สึกเสียใจ และโมโหมาก อยากจะระเบิดอารมณ์ใส่ลูก พ่อแม่ยุคนี้จึงต้องการพื้นที่เรียนรู้ เพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสารพลังบวก มีสติ ทบทวนอารมณ์ความรู้สึกตนเอง และหาวิธีพูดคุยแบบเปิดใจกับลูกของตน ใช้เวลาคุณภาพร่วมกัน เป็นพื้นที่ปลอดภัยให้กันและกัน ดูแลกันจนลูกสามารถห่างจากปัจจัยเสี่ยงได้ในที่สุด เมื่อได้มีโอกาสมารู้จักกับโครงการชนะมาร ของสสส. ที่สร้างการเรียนรู้ผ่านเครื่องมือละคร ช่วยต่อยอดให้เด็กได้นำมาคิดวิเคราะห์เรียนรู้ แล้วบอกต่อเรื่องราว เด็กจะมีคุณค่าในตนเอง ขณะเดียวกันผู้ปกครองก็จะเห็นคุณค่าในตัวลูกด้วยเช่นกัน