Blog

การประชุมวิทยาศาสตร์เขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า ประจำปี 2568

พิธีเปิดการประชุมวิทยาศาสตร์เขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า (Greater Bay Area Science Forum) ประจำปี 2568 ได้จัดขึ้นอย่างเป็นทางการที่เมืองกว่างโจว เมื่อวันที่ 7 ธันวาคมที่ผ่านมา การประชุมครั้งนี้มีธีมหลักอยู่ที่ “การรวมภาคอุตสาหกรรมและการวิจัย เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมอัจฉริยะในเขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า” โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างระบบนิเวศนวัตกรรม ที่เกิดจากการผนึกกำลังร่วมกันระหว่างภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม สถาบันการศึกษา องค์กรวิจัย และผู้ใช้งาน พร้อมกำหนดทิศทางที่ปฏิบัติได้จริง เพื่อเชื่อมโยงนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ากับการพลิกโฉมอุตสาหกรรม

ไป๋ ชุนหลี่ (Bai Chunli) ประธานผู้ก่อตั้งสมาพันธ์องค์กรวิทยาศาสตร์แห่งชาติและนานาชาติเพื่อภูมิภาคหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (ANSO) เปิดเผยว่า ปัจจุบัน นวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโลกกำลังอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ ซึ่งจะมีส่วนในการกำหนดภูมิทัศน์การแข่งขันระหว่างประเทศในอนาคต โดยเขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า (GBA) มีความโดดเด่นใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ โครงสร้างเชิงสถาบันที่มีการบูรณาการ ระบบอุตสาหกรรมที่เข้มแข็ง และการเป็นศูนย์กลางชั้นนำในการเปิดประเทศ ซึ่งความได้เปรียบทั้งสามนี้เป็นรากฐานที่มั่นคงในการผลักดันยุทธศาสตร์ชาติในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อขับเคลื่อนขีดความสามารถด้านนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้ก้าวไปอีกขั้น ท่านได้เสนอ 3 แนวทางริเริ่ม ได้แก่ การดำเนินงานอย่างเป็นระบบในการวิจัยพื้นฐานและขับเคลื่อนวงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในทางยุทธศาสตร์ เพิ่มพูนประสิทธิภาพโดยรวมด้วยการบูรณาการงานวิจัย สถาบันการศึกษา และภาคอุตสาหกรรมอย่างครอบคลุม และส่งเสริมความร่วมมืออย่างเปิดกว้างในระดับที่สูงขึ้น การประชุมวิทยาศาสตร์เขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า จะยังคงทำหน้าที่เป็นประตูสู่ระดับโลก เพื่ออำนวยความสะดวกในการถ่ายโอนทรัพยากรนวัตกรรมข้ามพรมแดน กระตุ้นให้เกิดการนำผลงานวิจัยสำคัญไปประยุกต์ใช้ในเขต GBA อย่างเป็นรูปธรรม และเสริมสร้างสถานะของเขตนี้ให้เป็นฟันเฟืองหลักในเครือข่ายนวัตกรรมระดับโลก

คุณไป๋ ชุนหลี่ ยังเปิดเผยข้อมูลว่า เขต GBA มีอัตราส่วนความเข้มข้นในการลงทุนวิจัยและพัฒนา (R&D) เกิน 4.5% และดึงดูดบุคลากรผู้มีความสามารถระดับสูงของจีนได้ถึง 30% นอกจากนี้ มูลค่าเพิ่มที่มาจากอุตสาหกรรมเกิดใหม่เชิงยุทธศาสตร์ ยังคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 25% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ยิ่งไปกว่านั้น ประสิทธิภาพในการถ่ายโอนองค์ประกอบด้านนวัตกรรมข้ามพรมแดน ก็ยังเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดถึง 37% และดัชนีความร่วมมือด้านนวัตกรรมระดับภูมิภาค ได้พุ่งไปถึงระดับ 189.6 ตัวเลขเหล่านี้ล้วนเน้นย้ำนัยสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ ในฐานะแหล่งรวมนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับประเทศอย่างแท้จริง

ในพิธีเปิดการประชุมครั้งนี้ มหาวิทยาลัยชั้นนำรวม 12 แห่งจากฮ่องกงและมาเก๊า ได้ร่วมลงนามในข้อริเริ่มเพื่อแสดงเจตจำนงในการพัฒนาเขต GBA ให้เป็นศูนย์กลางนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับสากล โดยมหาวิทยาลัยที่ร่วมลงนาม ประกอบด้วย มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีฮ่องกง (กว่างโจว) มหาวิทยาลัยมาเก๊า มหาวิทยาลัยปักกิ่งนอร์มัล-มหาวิทยาลัยฮ่องกงแบ๊บติสต์ มหาวิทยาลัยจีนแห่งฮ่องกง มหาวิทยาลัยฮ่องกงแบ๊บติสต์ มหาวิทยาลัยโพลีเทคนิคฮ่องกง มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีฮ่องกง มหาวิทยาลัยซิตี้แห่งฮ่องกง มหาวิทยาลัยซิตี้แห่งฮ่องกง (ตงกวน) มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาเก๊า มหาวิทยาลัยฮ่องกง และมหาวิทยาลัยจีนแห่งฮ่องกง (เซินเจิ้น) สถาบันการศึกษาเหล่านี้ให้คำมั่นว่าจะร่วมมือกันสร้างกระบวนทัศน์ใหม่ของความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยเน้นสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ๆ แบ่งปันความรู้ เสริมพลังภาคอุตสาหกรรม และแลกเปลี่ยนบุคลากรผู้มีความสามารถ เพื่อขับเคลื่อนให้เขต GBA เป็นผู้นำในการสร้างแนวคิดการทำงานที่เปิดกว้างและเน้นนวัตกรรมที่มีขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก

สภาวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีนได้นำเสนอความคืบหน้าของแผนพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในมณฑลกวางตุ้ง ขณะที่เมืองกว่างโจวได้มีการประกาศใช้นโยบายส่งเสริมความก้าวหน้า โดยบูรณาการนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้เชื่อมโยงและเติบโตควบคู่ไปกับนวัตกรรมภาคอุตสาหกรรม

การประชุมวิทยาศาสตร์เขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า ครั้งนี้ริเริ่มโดย ANSO และจัดขึ้นด้วยความร่วมมือระหว่างรัฐบาลมณฑลกวางตุ้ง รัฐบาลเขตบริหารพิเศษฮ่องกง และรัฐบาลเขตบริหารพิเศษมาเก๊า เวทีนี้ได้เชิญนักวิทยาศาสตร์ผู้ทรงคุณวุฒิทั้งชาวจีนและชาวต่างชาติ รวมถึงผู้แทนจากภาคส่วนต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ องค์กร ธุรกิจ และวิชาการ รวมกว่า 50 ท่าน ร่วมแลกเปลี่ยนหารือกันในประเด็นหลักที่น่าสนใจ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ ชีววิทยาศาสตร์ พลังงานสะอาด การสื่อสารผ่านเครือข่าย และเศรษฐกิจการบินระดับต่ำ เพื่อนำเสนอข้อมูลเชิงลึกและกำหนดกลยุทธ์ในการผลักดันเขต GBA ให้เป็นศูนย์กลางนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่มีบทบาทสำคัญในระดับโลก

ที่มา: การประชุมวิทยาศาสตร์เขตเศรษฐกิจพิเศษอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า ประจำปี 2568

พิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความเข้าใจ (MOU) โครงการพัฒนายกระดับครูกรมส่งเสริมการเรียนรู้สู่ครูนวัตกรเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากด้วยอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
8 ธันวาคม 2568 ณ ห้องอินฟินิตี้ บอลรูม โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพมหานคร

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ โดยกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) จัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความเข้าใจ (MOU) เพื่อยกระดับศักยภาพครูกรมส่งเสริมการเรียนรู้ทั่วประเทศสู่การเป็น “ครูนวัตกร” โดยมีเป้าหมายเพื่อขับเคลื่อนองค์ความรู้ด้านอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อววน.) ไปสู่การสร้างประโยชน์ในเชิงพื้นที่อย่างเป็นระบบ พร้อมวางรากฐานการเรียนรู้ตลอดชีวิตแก่ประชาชนทุกกลุ่มวัย เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่และสนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน

สกร. ระบุความร่วมมือครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญสู่ระบบการเรียนรู้ยุคใหม่ของประเทศ

ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ กล่าวว่า ความร่วมมือระหว่าง สกร. และ อว. ถือเป็นหมุดหมายสำคัญในการขับเคลื่อนภารกิจตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 ซึ่งมุ่งเน้นให้ประชาชนในทุกช่วงวัยได้รับโอกาสในการเรียนรู้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ สกร. มีสถานศึกษาและศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้มากกว่า 8,300 แห่งทั่วประเทศ ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านการเรียนรู้ใกล้ชิดประชาชนที่สุด และครู สกร. ถือเป็นบุคลากรด่านหน้าที่มีบทบาทอย่างยิ่งในการยกระดับทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

อย่างไรก็ตาม ครู สกร. ยังต้องการการเสริมศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของโลกยุคปัจจุบัน การลงนามความร่วมมือครั้งนี้จึงเป็นกลไกเชิงระบบ ที่จะทำให้ครู สกร. ทุกพื้นที่สามารถเข้าถึงองค์ความรู้ เครื่องมือ และผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันอุดมศึกษาและหน่วยงานด้าน อววน. ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อธิบดี สกร. กล่าวเพิ่มเติมว่า ภายใต้ MOU นี้ ครู สกร. จะได้รับการพัฒนาตามลำดับขั้น ทั้งด้านทักษะพื้นฐาน ทักษะด้านนวัตกรรม ไปจนถึงทักษะเฉพาะทาง ผ่านการอบรมเชิงลึก การทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัย และการออกแบบโครงการที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ โดยมีเป้าหมายสูงสุดเพื่อพัฒนาครูให้เป็น “ครูนวัตกร” ผู้สามารถนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมไปประยุกต์ใช้เพื่อสร้างรายได้ สร้างอาชีพ และเสริมความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานราก

ปลัด อว. ชี้ความร่วมมือจะเสริมกลไกการพัฒนาคนของประเทศอย่างยั่งยืน

ศาสตราจารย์ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. กล่าวว่า อว. เป็นกลไกหลักของประเทศในการขับเคลื่อนองค์ความรู้ด้านอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีเครือข่ายหน่วยงานภายในและภายนอกมากกว่า 100 แห่งทั่วประเทศ ทั้งสถาบันอุดมศึกษา หน่วยวิจัย และองค์การมหาชน ซึ่งสามารถสนับสนุนภารกิจด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศได้ในทุกมิติ ในปีงบประมาณ 2569 อว. จะบูรณาการกลไกทั้งหมดเพื่อพัฒนาศักยภาพครู สกร. ด้วยกระบวนการ Upskill – Reskill – Newskill เพื่อเตรียมความพร้อมด้านกำลังคนสู่ศตวรรษที่ 21 พร้อมทั้งส่งเสริมการนำนวัตกรรมลงสู่พื้นที่จริง โดยครู สกร. จะทำหน้าที่เป็น “สะพานเชื่อม” ระหว่างองค์ความรู้เชิงวิชาการกับการพัฒนาชุมชนในระดับพื้นที่

ปลัด อว. เน้นย้ำว่า ความร่วมมือนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้าง “นวัตกรชุมชน” ผู้สามารถนำความรู้ไปแก้ไขปัญหาในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ต่อยอดเศรษฐกิจฐานรากสู่เศรษฐกิจฐานคุณค่า (Value-Based Economy) และส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศ “การร่วมมือกันระหว่างสองกระทรวงในครั้งนี้ จะไม่เพียงเป็นการลงนามในเอกสาร แต่คือพันธะสัญญาในการร่วมกันพัฒนาคนไทยให้มีศักยภาพสูงขึ้น เป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงและการเติบโตของประเทศในระยะยาว” ปลัด อว. กล่าว

ทั้งนี้ กระทรวง อว. ยังได้บูรณาการความร่วมมือกับสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ หรือ NIA และผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันอุดมศึกษาเพื่ออกแบบหลักสูตรเฉพาะสำหรับเตรียมพร้อมสู่การเป็น นวัตกร อีกด้วย

ศธ. ย้ำการบูรณาการนวัตกรรมกับการศึกษา คือหัวใจของการเตรียมคนไทยสู่โลกอนาคต

ดร.สุเทพ แก่งสันเทียะ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาในยุคปัจจุบันว่า การเรียนรู้จะต้องไม่จำกัดอยู่เพียงในระบบวุฒิการศึกษาแบบเดิม แต่ต้องเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกวัยสามารถเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของสังคมดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความร่วมมือระหว่าง ศธ. และ อว. ครั้งนี้ จะเสริมให้ระบบการศึกษาไทยเข้มแข็งยิ่งขึ้น โดยผสานองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเข้าสู่การจัดการเรียนรู้ในระดับพื้นที่ ช่วยให้ครูและประชาชนได้รับ “ทักษะแห่งอนาคต” ที่สามารถนำไปพัฒนาคุณภาพชีวิตและการทำงานได้จริง ปลัด ศธ. ระบุว่า “ครูสมัยใหม่ต้องไม่เพียงทำหน้าที่ถ่ายทอดเนื้อหา แต่ต้องสามารถสร้างโอกาส สร้างอาชีพ และสร้างอนาคตให้ผู้เรียนได้ ความร่วมมือนี้จึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการยกระดับคุณภาพคนไทยในทุกมิติ”