Author: ข่าวกรุงเทพฯ

บลูมเบิร์กรายงานว่า สถานการณ์ความตึงเครียดจากความขัดแย้งในอิหร่านและอิสราเอล กำลังสร้างผลกระทบให้เกิดภาวะ “เงินเฟ้อ” ทั่วโลก จากราคาน้ำมันที่ปรับตัวเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว 

สัญญาณล่าสุดที่บ่งชี้ว่า เรื่องราวเลวร้ายกำลังจะเกิดขึ้นคือ โรงกลั่นน้ํามันที่ใหญ่ที่สุดของซาอุดิอาระเบียปิดตัวลง กาตาร์ได้ปิดโรงงานก๊าซธรรมชาติเหลวที่ใหญ่ที่สุดในโลก ช่องแคบฮอร์มุซเป็นอัมพาต ราคาน้ํามันและก๊าซพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว บรรดาหุ้นที่เกี่ยวข้องร่วงลง อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐปรับตัวเพิ่มขึ้น เนื่องจากตลาดมองว่าเฟดอาจไม่ลดดอกเบี้ย

จับตาผลกระทบ ‘น้ำมันแพง‘

“ราคาน้ำมัน” ที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจผ่านหลายช่องทาง ทั้งเพิ่มต้นทุนให้กับผู้บริโภคและธุรกิจ ลดกำลังซื้อ และฉุดรั้งการเติบโต นอกจากนี้ยังทำให้เกิดภาวะเงินเฟ้อ ผลักดันราคาสินค้าขนส่ง และสินค้าใดๆ ก็ตามที่มีปิโตรเคมีเป็นวัตถุดิบให้สูงขึ้น

• ยุโรป

ในยุโรป ราคาพลังงานที่ปรับตัวเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็จ จะส่งทำให้เศรษฐกิจอาจเข้าสู่ภาวะถดถอย

ยุโรปและอังกฤษ ไม่มีแหล่งผลิตพลังงานขนาดใหญ่ มาช่วยลดผลกระทบในช่วงที่ราคาน้ำมันแพงขึ้น ผลกระทบต่อเศรษฐกิจจึงรุนแรงกว่า โดยคาดว่า GDP ของยูโรโซนจะหดตัว 0.6% และอังกฤษ 0.5% 

นอกจากนี้ ยุโรปยังเสี่ยงซ้ำซ้อนจาก ราคาก๊าซธรรมชาติ ที่จะพุ่งสูงหากการผลิตในกาตาร์หยุดชะงัก

ในขณะเดียวกัน เมื่อเงินเฟ้อมีแนวโน้มพุ่งสูงขึ้นกว่า 1.1% ธนาคารกลางเหล่านี้อาจถูกบังคับให้ต้อง หยุดลดดอกเบี้ยหรือปรับขึ้นดอกเบี้ย เพื่อสู้กับเงินเฟ้อ ซึ่งยิ่งซ้ำเติมให้เศรษฐกิจที่ย่ำแย่อยู่แล้วต้องดิ่งเหวลงไปอีก

• จีน

ด้านจีน การสิ้นสุดการนำเข้าน้ำมันราคาถูกจากจากประเทศที่ถูกคว่ำบาตรอย่างอิหร่านและเวเนซุเอลา  จะยิ่งกดดันต่อต้นทุนผลิตในประเทศ หากราคาน้ำมันโลกพุ่งสูงถึง 108 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จีนจะเลี่ยงผลกระทบไม่พ้น โดยคาดว่าอัตราเงินเฟ้อจะเพิ่มขึ้นประมาณ 0.8% 

แม้ผลกระทบต่อ GDP อาจจะไม่รุนแรงนัก แต่นี่คือ “ปัจจัยลบซ้ำซ้อน” เพราะเศรษฐกิจจีนกำลังเผชิญศึกสองด้านอยู่แล้ว ทั้งจาก สงครามภาษีของทรัมป์ และ วิกฤติฟองสบู่อสังหาริมทรัพย์ ที่ยังไม่ฟื้นตัว

• สหรัฐ

ส่วนสหรัฐ สถานการณ์นี้อาจส่งผลต่อการตัดสินใจ “ดอกเบี้ยนโยบาย” ของธนาคารกลางสหรัฐหรือเฟด ท่ามกลางสถานการณ์ที่ทรัมป์พยายามกดดันให้เฟดขึ้นดอกเบี้ยและเงินเฟ้อที่อาจเพิ่มสูงขึ้นจากสงคราม

หากราคาน้ำมันพุ่งแตะ 108 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล แบบจำลองเศรษฐกิจชี้ว่าอัตราเงินเฟ้อของสหรัฐจะเพิ่มขึ้นอีก 0.8% จนไปแตะระดับ สูงกว่า 3% ซึ่งเกินเป้าหมายที่ 2% ของเฟดอย่างมาก ซึ่งจะทำให้เฟดต้องชะลอการลดดอกเบี้ย หรืออาจถูกบีบให้ “ขึ้นดอกเบี้ย” หากคุมเงินเฟ้อไม่อยู่

แบงก์ชาติทั่วโลกจับตา  ‘เงินเฟ้อ’

สำหรับ “ธนาคารกลาง” สิ่งสำคัญคือขนาดของผลกระทบ และที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือ “ความเชื่อมั่นของประชาชนต่อเงินเฟ้อ” ว่ายังคงนิ่งอยู่หรือไม่ 

หากผู้คนเชื่อว่าราคาสินค้าที่พุ่งสูงขึ้นเป็นเพียงเรื่องชั่วคราว ผู้นำธนาคารกลางอย่างประธานเฟด “เจโรม พาวเวลล์” และประธานธนาคารกลางยุโรป “คริสติน ลาการ์ด” และคณะผู้บริหารมองข้ามผลกระทบชั่วคราวต่ออัตราเงินเฟ้อ และมุ่งเน้นไปที่ความเสี่ยงต่อการเติบโต ซึ่งอาจนำไปสู่การ “ลดดอกเบี้ย” ได้ 

แต่หากความเชื่อมั่นพังทลายจนนำไปสู่การเรียกร้องค่าจ้างที่สูงขึ้นและการแห่ขึ้นราคาสินค้าเป็นทอดๆ จนเกิดวงจรเงินเฟ้อรุนแรง ธนาคารกลางก็อาจถูกบีบให้ต้อง “ขึ้นอัตราดอกเบี้ย” เพื่อสกัดกั้นวิกฤตแทน

‘บลูมเบิร์ก’ วิเคราะห์สถาการณ์

ตั้งแต่วันแรกที่เกิดการโจมตี บลูมเบิร์กอีโคโนมิกส์ได้คาดการณ์สิ่งที่อาจจะเกิดขึ้น ทั้งราคาน้ำมัน ผละกระทบทางเศรษฐกิจ และอนาคตของอิหร่าน ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าราคาน้ำมันอาจกลับมาอยู่ที่ระดับ 65 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และเศรษฐกิจโลกก็กลับเข้าสู่ภาวะปกติ เมื่อสหรัฐและอิหร่านสามารถหาทางออกของความขัดแย้งนี้ได้

บลูมเบิร์กอีโคโนมิกส์ คาดการณ์ถึงสถานการณ์ที่อาจปานปลายจากคำเตือนของทรัมป์ที่เอ่ยว่า “การโจมตีครั้งใหญ่” ที่กำลังจะเกิดขึ้นของอิสราเอลที่มุ่งเป้าไปที่การล่มสลายของสาธารณรัฐอิสลาม ส่วนเตหะรานก็เดิมพันว่าสามารถอยู่ได้นานกว่าฝ่ายตรงข้ามได้

หากการต่อสู้ยังคงดำเนินต่อไป อิหร่านอาจพุ่งเป้าโจมตีโครงสร้างพื้นฐาน เช่น โรงกลั่นน้ำมัน ท่าเรือ และท่อส่งน้ำมัน จนเกิดไฟไหม้หรือเสียหายหนัก ส่งผลให้การผลิตพลังงานต้องหยุดชะงัก

ช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่มีปริมาณน้ำมันดิบไหลผ่านถึง 20% ของโลก 

บลูมเบิร์ก อีโคโนมิกส์ วิเคราะห์จากการศึกษาความผันผวนของตลาดในอดีตพบว่า หากปริมาณน้ำมันหายไปจากตลาดเพียง 1% จะส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นทันทีราว 4% 

ดังนั้น หากเส้นทางนี้ถูกปิดตายเป็นเวลานาน ราคาน้ำมันอาจกระโดดสูงขึ้นถึง 80% จากราคาเดิมก่อนเกิดสงคราม หรือดีดตัวขึ้นไปแตะระดับ 108 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล 

ในกรณีที่เลวร้ายที่สุด คาดว่าราคาน้ำมันจะยังคงทรงตัวอยู่ในระดับที่สูงลิ่วเช่นนี้ต่อเนื่องไปจนถึงสิ้นปีหรือช่วงไตรมาสที่ 4

รวมทั้งความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นมีขอบเขตที่กว้างมาก ทำให้ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในอ่าวเปอร์เซียกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน แต่หากผลกระทบอยู่ในวงจำกัด หรือความขัดแย้งมีระยะเวลาสั้นกว่าที่คาดไว้ ราคาน้ำมันก็อาจจะไม่ได้พุ่งแรง หรือเพิ่มขึ้นเพียงระยะสั้นเท่านั้น 

อ้างอิง Bloomberg

          ที่ประชุมคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ประเมินว่า หากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง มีความยืดเยื้อ และทวีความรุนแรงมากขึ้นมีโอกาสที่จะเห็นเศรษฐกิจไทยในปีนี้ ขยายตัวได้เพียง 1.3-1.6% สอดคล้องกับการประเมินของ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) หรือสภาพัฒน์ ซึ่งต่ำกว่าประมาณการเดิมของ กกร. ที่คาดว่าปีนี้เศรษฐกิจ ไทยจะขยายตัวได้ราว 1.6-2.0% โดย กกร. จะมีการทบทวนในระยะต่อไป

           นายเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ในฐานะประธานที่ประชุม กกร. กล่าวว่า กล่าวว่า ปัจจุบันปริมาณสำรองน้ำมันเชื้อเพลิงของไทยอยู่ในระดับ 60 วัน ซึ่งถือเป็นระดับที่เพียงพอสำหรับการบริหารจัดการได้อย่างต่อ เนื่อง ไม่มีเหตุจำเป็นต้องกักตุน โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการเปลี่ยนแผนนำเข้าน้ำมันจากแหล่งอื่น ซึ่งราคาอาจสูงกว่า แต่ในระยะชั่วคราว ต้องไม่ขาดแคลนน้ำมันก่อน

            ไทยนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลาง ผ่านช่องแคบฮอร์มุซจากทั้งหมดที่ใช้อยู่ที่ประมาณ 40% ที่เหลือ มาจากประเทศอื่น ๆ เช่น สัดส่วนการนำเข้าน้ำมันอันดับ 1 มาจาก สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) รองลงมาคือจากสหรัฐฯ นอกจากนี้ ยังมาจากมาเลเซีย อินโดนีเซีย แอฟริกาตะวันตก และไนจีเรีย ดังนั้น ขอประชาชนอย่าแตกตื่น กักตุนน้ำมัน เพราะอาจทำให้เกิดดีมานด์ เทียมได้ และรณรงค์ให้ทุกคนช่วยกันลดการใช้น้ำมัน 

            ทั้งนี้ ข้อสังเกตในการประชุมกกร. คือ เมื่อเทียบราคาพลังงานกับตอนเกิดสงครามรัสเซีย-ยูเครน ราคาน้ำมันพุ่งครั้งเดียว 100 เหรียญ/บาร์เรล และไปสูงสุดที่ประมาณ 150 เหรียญ/บาร์เรล แต่สถานการณ์ขณะนี้ แม้จะมีการปิดอ่าวช่องแคบฮอร์มุซ แต่ราคา น้ำมันยังไม่พุ่งขึ้นไปมาก เนื่องจากในตลาดโลกยังมีซัพพลายเหลือค่อนข้างมากเมื่อเทียบกับครั้งก่อน ดังนั้น คาดว่ามีความเป็นไปได้ที่จะเห็น ราคาน้ำมันแตะ 80 เหรียญ/บาร์เรล แต่ยังไม่เห็นโอกาสที่จะไปถึง 100 เหรียญ/บาร์เรล และมีผลกระทบต่อประเทศไทยน้อยมาก เพราะสามารถบริหารจัดการได้ค่อนข้างดี

            ขณะที่ราคาก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่ขณะนี้ราคาปรับขึ้นเรื่อย ๆ จาก 10 เป็น 25 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านบีทียูแล้ว และมี โอกาสที่จะได้เห็นแตะ 30 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านบีทียู ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อราคาต้นทุน แต่จากสัดส่วนการผลิตไฟของไทย ประเมินว่ายัง ไม่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ

            สำหรับผลกระทบต่อ SME ในระยะสั้นนี้ยังไม่มีรายงานผลกระทบ เพราะไทยส่งออกไปประเทศตะวันออกกลางน้อย ประมาณ 4% โดยส่งออกไปประเทศอิหร่าน 0.02% และส่งออกไปอิสราเอล 0.2% ซึ่งดูแล้วบางประเทศยังไม่ได้รับผลกระทบ ยังหาช่องทางเดิน เรือได้ ส่งออกได้

            ส่วนผลกระทบต่อประเทศไทยในด้านการท่องเที่ยว ล่าสุดมีสายการบินหลายสายระงับการเดินทาง ทั้งนี้ ตั้งแต่ช่วงต้นปี 69 จำนวนนักท่องเที่ยวเริ่มกลับมา และก็มีการตั้งเป้าหมายไว้ค่อนข้างสูง แต่จากสถานการณ์นักท่องเที่ยวโดยเฉพาะที่อยู่ในประเทศตะวันออก กลาง ซึ่งเมื่อปี 68 มีสัดส่วนนักท่องเที่ยวอยู่ที่ประมาณ 4% ของนักท่องเที่ยวทั้งหมดของไทย ปีนี้อาจได้รับผลกระทบลดลงประมาณ 10% ปี 68 อยู่ที่ประมาณ 700,000-800,000 คน ซึ่งต้องมองหานักท่องเที่ยวจากแหล่งอื่นมาเติม เช่น เร่งตลาดนักท่องเที่ยวจีน

            สำหรับประเด็นความไม่แน่นอนจากมาตรการทางการค้าของสหรัฐฯ ได้กลับมาอีกครั้ง ภายหลังศาลสูงสุดสหรัฐฯ ตัดสินให้ Reciprocal Tariffs ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยประธานาธิบดีสหรัฐฯ นำมาตรา 122 มาใช้ชั่วคราวสำหรับ Universal Tariff ที่ 10% ทั้งนี้ สหรัฐฯ มีแนวโน้มบังคับใช้ Sectoral Tariffs รวมถึงขยายผลมาตรา 301 และ 338 ในประเด็นการสวมสิทธิ์ของสินค้า กลุ่มเทคโนโลยี ทำให้สินค้าส่งออกของไทยไปสหรัฐฯ จะเผชิญกับความเสี่ยงในระยะข้างหน้า โดยปี 68 ไทยเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ 7.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจากปี 67 ที่เกินดุล 4.5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ

             นายเกรียงไกร กล่าวว่า ขณะนี้ ความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจไทยมีสูงขึ้น จึงจำเป็นต้องสร้างความเชื่อมั่นภายในประเทศ ซึ่ง กก ร. มุ่งหวังว่ารัฐบาลใหม่ จะใช้โอกาสจากความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่เพิ่มขึ้นหลังการเลือกตั้ง ในการรับมือกับสถานการณ์ความเสี่ยงที่เพิ่ม ขึ้น โดยรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจไปพร้อมกับการบรรเทาผลกระทบที่มีต่อภาคธุรกิจ และครัวเรือน จากต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้นในระยะสั้น พร้อมทั้งเร่งกระบวนการงบประมาณเพื่อให้การดำเนินนโยบายเศรษฐกิจมีความต่อเนื่อง

 ขณะเดียวกัน ยังให้ความสำคัญกับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ปรับปรุงกฎระเบียบ เน้นเรื่องการ Upskill-Reskill แรงงานมาเข้าระบบเพิ่มเติม ตลอดจนบริหารจัดการประเด็นการต่ออายุแรงงานต่างด้าวที่ถูกกฎหมาย และมีนายจ้างที่ถูกต้องให้มีจำนวน เพียงพอต่อความต้องการของภาคธุรกิจ รวมทั้งเร่งสนับสนุนการลงทุนใหม่ที่ยกระดับประสิทธิภาพ เพื่อสร้างการเติบโต และความสามารถ ในการแข่งขัน ตามแนวทาง “Reinvent Thailand”

เพิ่มเติม https://www.jsccib.org/…/thai-economy-growth-2026…

#ปรับลดเศรษฐกิจไทย

#กกร

Cr:คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.)

ประเทศไทยเตรียมเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีของ International Monetary Fund และ World Bank Group ระหว่างวันที่ 12–18 ตุลาคม 2569 ที่ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ท่ามกลางจังหวะที่เศรษฐกิจโลกกำลังเผชิญแรงกดดันรอบด้าน ทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ภาวะการเงินตึงตัว การชะลอตัวของการค้าโลก และความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

การกลับมาจัดประชุมในไทยอีกครั้งในรอบกว่า 35 ปี เกิดขึ้นในช่วงที่บริบทเศรษฐกิจเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ หากปี 2534 เป็นช่วงก่อนเกิดวิกฤตการเงินเอเชีย การประชุมปี 2569 กลับจัดขึ้นในยุคที่โลกกำลังเผชิญ “การเติบโตต่ำเป็นเวลานาน” (low growth era) และไทยเองต้องรับมือกับข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง โดยเฉพาะการเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว และอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่ลดลงมาอยู่ราว 2% ต่อปี ต่ำกว่าระดับก่อนวิกฤตปี 2540 อย่างชัดเจน

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวว่า ไทยต้องเร่งยกระดับศักยภาพการเติบโต (Potential Growth) ผ่านการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การดึงดูดเงินทุนจากต่างประเทศ และการพัฒนาทุนมนุษย์ควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อเพิ่มผลิตภาพของประเทศ

กรอบแนวคิดหลักของการประชุม “Thailand’s New Horizons: Empowering People, Building Resilience” จึงสะท้อนความพยายามวาง “คน” เป็นศูนย์กลางของการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ พร้อมสร้างความยืดหยุ่นเพื่อรับมือแรงกระแทกจากภายนอก ทั้งด้านภูมิรัฐศาสตร์และสภาพภูมิอากาศ

ด้านนางคริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการจัดการ International Monetary Fund ประเมินว่าเศรษฐกิจโลกปัจจุบันเติบโตเฉลี่ยเพียง 2.2–2.3% ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 3.7–3.8% ในช่วงก่อนโควิด-19 อย่างมีนัยสำคัญ โดยสาเหตุสำคัญคือการเติบโตของผลิตภาพที่ชะลอลง

IMF เสนอแนวทางเร่งการเติบโตในสามด้านหลัก ได้แก่ การเพิ่มบทบาทตลาดทุนในการระดมเงินลงทุน การนำ AI มาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และการยกระดับทักษะแรงงานให้ทันกับเศรษฐกิจยุคดิจิทัล ควบคู่กับการลดกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อภาคเอกชน

นอกจากนี้ ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังถูกจับตาในฐานะปัจจัยเสี่ยงระยะสั้น โดยอาจส่งผลผ่านราคาพลังงาน ความเชื่อมั่นของตลาด และการชะงักของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะภาคการค้าและการท่องเที่ยว ซึ่งล้วนเพิ่มต้นทุนของ “ความไม่แน่นอน” ต่อการตัดสินใจลงทุนทั่วโลก

ขณะที่นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า ความท้าทายทางเศรษฐกิจในปัจจุบันมีความซับซ้อนมากขึ้น และไม่สามารถพึ่งพาเครื่องมือนโยบายการเงินแบบดั้งเดิมเพียงอย่างเดียวได้ ทั้งจากแรงกดดันเทคโนโลยีที่เปลี่ยนเร็ว ความเสี่ยงด้านภูมิอากาศ และความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์

ผู้ว่าการ ธปท. ระบุว่า ไทยจะใช้เวทีการประชุมครั้งนี้ผลักดันวาระ “Safe and Inclusive Digital Finance (SIDF)” เพื่อสร้างระบบการเงินดิจิทัลที่ทั้งปลอดภัยและทั่วถึง ลดความเสี่ยงจากภัยไซเบอร์และการหลอกลวงทางการเงิน พร้อมทั้งป้องกันไม่ให้กลุ่มเปราะบางถูกทิ้งไว้ข้างหลัง โดย ธปท. เตรียมจัดทำต้นแบบเชิงปฏิบัติ (Blueprint) เพื่อให้ประเทศสมาชิกสามารถนำไปปรับใช้ตามบริบทของตน

แนวทางดังกล่าวสะท้อนบทบาทของธนาคารกลางที่ต้องขยายจากการดูแลเสถียรภาพราคาและระบบการเงิน ไปสู่การออกแบบระบบนิเวศทางการเงินในยุคดิจิทัล ที่ความเสี่ยงใหม่เกิดขึ้นควบคู่กับโอกาสใหม่

การประชุมปี 2569 จึงไม่ใช่เพียงเวทีหารือนโยบายการคลังและการเงินระดับโลก แต่เป็นช่วงเวลาที่ไทยต้องชี้ให้เห็นทิศทางการปรับตัวของตนเอง ท่ามกลางโลกที่เติบโตช้าลง ความไม่แน่นอนสูงขึ้น และการแข่งขันด้านเทคโนโลยีทวีความเข้มข้น

เนื้อหาน่าอ่าน

สงวนลิขสิทธิ์ © ๒๕๕๙ – ๒๕๖๘ บริษัท สยามรัฐ จำกัด เลขที่ ๑๕๘๙ ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร ๑๐๗๐๐