Author: ข่าวกรุงเทพฯ

โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาได้รับการศึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย สำหรับค่าใช้จ่ายรายหัวในอัตราที่เสมอภาคและเท่าเทียมกับ นักเรียนในสังกัดอื่นๆ ของรัฐ งบประมาณดังกล่าวจัดอยู่ในงบเงินอุดหนุนทั่วไปอันเป็นการให้เงิน อุดหนุนการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จำเลยเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสัมพันธวงศ์ อย่างไรก็ตามในปีงบประมาณ พ.ศ.2557 วัดสัมพันธวงศ์ไม่มีโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา แต่ได้รับเงินอุดหนุนจำนวน 5ล้านบาท

มีปัญหาต้องวินิจฉัยประการแรก ว่า จำเลยเป็นผู้สนับสนุนนายนพรัตน์ เบญจวัฒนานันท์ อดีตผอ.สำนักงานพระพุทธศาสนา กับพวกเป็นเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์หรือไม่

เปิดเหตุผลศาลยกฟ้อง อดีตพระพรหมเมธี

จากการไต่สวนพยานหลักฐานไม่มีพยานโจทก์คนใดเบิกความยืนยันถึงพฤติการณ์ของจำเลยในการสนับสนุนให้มีการกระทำความผิด พยานหลักฐานมีเพียงการอนุมัติเงินจำนวน 5 ล้าน บาท ซึ่งเป็นกระบวนการที่ไม่ชอบตามระเบียบว่าด้วยการบริหารงบประมาณ พ.ศ.2548 พฤติการณ์การถอนเงินจากบัญชีวัดเข้าบัญชีตนเองนั้นเกิดขึ้นภายหลังจากที่ นายนพรัตน์ กับพวก ได้กระทำความผิดสำเร็จแล้ว

แต่กระบวนการเสนอเรื่องและอนุมัติงบประมาณเป็นเรื่องภายในของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ที่ต้องดำเนินการตามลำดับชั้น

จำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในกระบวนการดังกล่าว เมื่อพยานโจทก์ไม่ยืนยันว่าจำเลยได้สมคบหรือสั่งการอย่างไร พยานหลักฐานจึงยังรับฟังไม่ได้ว่าจำเลยเป็นผู้สั่งการหรือร่วมมือกับนายนพรัตน์ กับพวก ในการจัดทำบันทึกข้อความเสนออนุมัติเงินจำนวน 5 ล้านบาท การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดฐานเป็นผู้สนับสนุนเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์

มีปัญหาต้องวินิจฉัยต่อไปว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงานและกระทำความผิดฐานฟอกเงินหรือไม่

เห็นว่าการฟอกเงินต้องมีเจตนาเพื่อปิดบังอำพรางที่มาของเงิน ผู้กระทำความผิดจะต้องรู้ว่าเงินนั้นได้มาจากการกระทำความผิดมูลฐาน ในกรณีนี้กระบวนการจัดสรรงบประมาณเงินอุดหนุนจำนวน 5 ล้านบาทเป็นเรื่องการดำเนินงานภายในของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ซึ่งจำเลยไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีอำนาจหน้าที่ในการตรวจสอบ จำเลยไม่สามารถเข้าไปเกี่ยวข้องได้

นอกจากนี้ ข้อมูลจากสมุดบัญชีเงินฝากธนาคารของจำเลย มีการระบุชื่อบัญชีต่อท้ายชื่อของจำเลยว่า “สร้างศาลา” และ “(ทุนสร้างศาลา)” ข้อเท็จจริงดังกล่าวสนับสนุนว่าจำเลยเข้าใจว่าเงินที่ได้รับมาเป็นเงินสำหรับโครงการก่อสร้างศาลาของวัด พยานหลักฐานจึงยังมีข้อสงสัยว่าจำเลยทราบหรือไม่ว่าเงินในเช็คจำนวน 5 ล้าน บาท เป็นเงินที่ได้มาจากการกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ พยานหลักฐานโจทก์จึงรับฟังไม่ได้ว่าจำเลยมีเจตนาเพื่อซุกซ่อนหรือปกปิดแหล่งที่มาของทรัพย์สินอันเป็นความผิดฐานฟอกเงินตามฟ้อง

ศาลสั่งคืนเงิน 5 ล้านบาท

มีปัญหาประการสุดท้ายว่า จำเลยต้องคืนเงินจำนวน 5 ล้านบาท ให้แก่ผู้เสียหายหรือไม่ แม้การกระทำของจำเลยจะไม่เป็นความผิดทางอาญาตามฟ้อง

แต่พยานหลักฐานยืนยันว่าเงินจำนวนดังกล่าวถูกโอนจากบัญชีของวัดเข้าบัญชีของจำเลย จำเลยอ้างว่าจะนำเงินไปใช้ก่อสร้างอาคารของวัดเนื่องจากเจ้าอาวาสอาพาธ และจำเลยเข้าใจว่าสามารถกระทำได้โดยชอบ

แต่ตามข้อเท็จจริงเงินจำนวนดังกล่าวเป็นงบประมาณอุดหนุนการศึกษา ซึ่งวัดสัมพันธวงศ์ไม่มีสิทธิได้รับ และจำเลยไม่มีสิทธิที่จะนำไปใช้เพื่อการก่อสร้างอาคาร

คดีในส่วนแพ่งจึงต้องเป็นไปตามบทบัญญัติว่าด้วยความรับผิดทางแพ่ง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 47 และ พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. 2559 มาตรา 6 จำเลยจึงมีหน้าที่ต้องคืนเงินจำนวน 5 ล้านบาท ให้แก่ผู้เสียหาย

พิพากษา ยกฟ้องในคดีส่วนอาญา แต่ให้จำเลยคืนเงินจำนวน 5 ล้านบาท แก่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติผู้เสียหาย

โดยก่อนหน้านี้ อดีตพระพรหมเมธี ได้หลบหนีคดีออกจากประเทศจากไทย ข้ามไปยังแขวงคำม่วน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวหรือ สปป.ลาว ด้านตรงข้าม จ.นครพนม ก่อนจะเดินทางข้ามไปยังกัมพูชา จากนั้นขึ้นเครื่องบินเดินทางไปยังเมืองโดฮา ประเทศกาตาร์ เพื่อต่อเที่ยวบินไปยังนครแฟรงก์เฟิร์ต สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี กระทั่งถูกทางการเยอรมนีควบคุมตัวไว้ได้เมื่อคืนวันที่ 2 มิ.ย. 2561 เเละมีรายงานว่าได้สถานะลี้ภัย จนกลับมามอบตัวเมื่อวันที่ 5 มิ.ย. 2569 เเละได้รับการประกันตัวระหว่างสู้คดี

เมื่อวันที่ 2 เม.ย. มีรายงานว่า ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลาง ได้มีคำพิพากษาคดี อดีตพระพรหมเมธี หรือ พระจำนงค์ ธมฺมจารี อายุ 85 ปี อดีตผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสัมพันธวงศาราม และอดีตกรรมการมหาเถรสมาคม (มส.) เป็นผู้ถูกกล่าวหาในคดีทุจริตเงินทอนวัด ในข้อหาที่โจทก์ฟ้องฐานความผิดเป็นผู้สนับสนุนเจ้าหน้าที่สำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) กระทำความผิดต่องบประมาณโครงการพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาและฟอกเงิน โดยศาลมีคำวินิจฉัย 2 ประเด็น

ประเด็นที่ 1.ข้อหาผู้สนับสนุน ศาลมีคำวินิจฉัยว่าพยานหลักฐานในทางไต่สวนไม่ปรากฏพยานหลักฐานใดที่แสดงให้เห็นว่า อดีตพระพรหมเมธี เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง รับรู้ หรือเห็นในการพิจารณาอนุมัติจัดสรรงบประมาณของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ประกอบกับการเป็นผู้สนับสนุน ต้องเป็นการช่วยเหลือผู้กระทำความผิดก่อนหรือขณะกระทำความผิด แต่งบประมาณดังกล่าว อดีตพระพรหมเมธี ได้รับมาจากสำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ และนำไปใช้ เป็นการใช้เงินภายหลังจากที่เจ้าหน้าที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติกระทำความผิดไปแล้ว จึงมีคำพิพากษายกฟ้องข้อหาฐานความผิดเป็นผู้สนับสนุน

ประเด็นที่ 2 ข้อหาฟอกเงิน ศาลวินิจฉัยว่าการกระทำความผิดฐานโอนหรือรับโอน หรือซุกซ่อน ปกปิด อำพรางแหล่งที่มาของเงิน จะต้องได้ความว่า ผู้รับโอนรู้ว่าเงินที่รับมานั้นเป็นเงินที่ได้จากการกระทำความผิด แต่เมื่อปรากฏว่า อดีตพระพรหมเมธี ไม่รู้ว่าเงินดังกล่าวเป็นเงินงบประมาณโครงการพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา สอดคล้องกับข้อต่อสู้ของจำเลย ที่เปิดบัญชีเงินฝากที่ใช้ในการรับโอนเงินงบประมาณต่อท้ายวงเล็บว่า “ทุนสร้างศาลา” และสร้างศาลา แสดงให้เห็นว่า อดีตพระพรหมเมธี เข้าใจว่าเงินจำนวนดังกล่าวที่ให้มา 5 ล้านบาท เป็นเงินที่จะนำมาใช้สร้างศาลาอเนกประสงค์ตามวัตถุประสงค์ของวัด

ส่วนที่โจทก์ขอให้จำเลยคืนเงินจำนวน 5 ล้านบาท ให้แก่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ศาลได้วินิจฉัยว่า เงินที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติอนุมัติมาให้ เป็นเงินโครงการปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา แต่ได้ถูกนำไปใช้ในการก่อสร้างอาคารอเนกประสงค์ของวัดสัมพันธวงศ์ จึงเป็นการใช้ไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ของโครงการที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติกำหนดไว้ จึงเห็นควรให้คืนเงินจำนวน 5 ล้านบาท แก่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

ทั้งนี้ อดีตพระพรหมเมธี ตกเป็นผู้ต้องหาในคดีเงินทอนวัด ทุจริตเงินอุดหนุนการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เมื่อปี 2561 และได้ลี้ภัยไปอยู่ที่ประเทศเยอรมนี นานถึง 7 ปี ก่อนเดินทางกลับประเทศไทย เมื่อวันที่ 5 มิ.ย. 2568 เพื่อเข้าสู่กระบวนการตามกฎหมาย และต่อสู้คดี

ทางการรัสเซียเร่งปรับกลยุทธ์ ด้วยการทุ่มเงินมหาศาลเพื่อจูงใจนักศึกษาทั่วประเทศให้ดรอปเรียนมาร่วมทำงานในกองทัพโดรน แลกกับรายได้หลักล้านและสิทธิเรียนฟรีตลอดหลักสูตร หลังสงครามยูเครนยืดเยื้อและเทคโนโลยีโดรนกลายเป็นตัวแปรสำคัญบนสมรภูมิรบ

รัฐบาลรัสเซียเดินหน้าขยายฐานการรับสมัครทหารเข้าสู่กองทัพโดรน โดยมุ่งเป้าไปที่กลุ่มคนรุ่นใหม่และนักศึกษาที่มีทักษะทางเทคนิค ท่ามกลางสถานการณ์การสู้รบในยูเครนที่เข้าสู่ปีที่ 5 และการเจรจาสันติภาพที่ยังคงถูกระงับเนื่องจากผลกระทบของสงครามในอิหร่าน

จากเอกสารการรับสมัครของมหาวิทยาลัยหลายแห่งในรัสเซีย พบว่ามีการเสนอข้อตกลงที่ยากจะปฏิเสธ เพื่อดึงดูดให้นักศึกษาเข้าสู่หน่วยโดรน ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยสหพันธ์ตะวันออกไกล (FEFU) ในเมืองวลาดิวอสต็อก ได้ประกาศมาตรการสนับสนุนเมื่อวันที่ 19 มีนาคมที่ผ่านมา โดยเสนอเงินรายได้ปีแรก เริ่มต้นที่ 5.5 ล้านรูเบิล (ประมาณ 2.23 ล้านบาท) และรับเงินกว่า 2.5 ล้านรูเบิล (ประมาณ 1 ล้าน บาท) หลังผ่านการฝึกอบรม

นอกจากนั้นยังเสนอเงินเดือนประจำ 240,000 รูเบิลต่อเดือน (ประมาณ 97,570 บาท) และสิทธิพิเศษทางการศึกษา โดยการันตีการยกเว้นค่าเล่าเรียนทั้งหมดเมื่อกลับมาเรียนต่อ, สิทธิในการลาพักการศึกษาได้นานกว่าปกติ, ที่พักฟรี และทุนการศึกษาเพิ่มเติม

นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยชื่อดังในกรุงมอสโกและเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก เช่น มหาวิทยาลัยวิศวกรรมโยธาแห่งรัฐมอสโก ยังเสนอตำแหน่งวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิค โดยบางแห่งระบุรายได้รวมต่อปีอาจสูงถึง 7 ล้านรูเบิล (ประมาณ 2.84 ล้านบาท)

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า การที่รัสเซียพุ่งเป้าไปที่นักศึกษาแสดงให้เห็นว่ารัฐบาลต้องการ “ทรัพยากรมนุษย์ที่มีทักษะสูง” เข้าสู่กองทัพโดรน ซึ่งปัจจุบันมีบทบาทชี้ขาดในการสู้รบ แม้ผู้บังคับโดรนจะปฏิบัติหน้าที่ห่างจากแนวหน้า แต่ถือเป็น “เป้าหมายมูลค่าสูง” ที่ฝ่ายตรงข้ามพยายามไล่ล่าและกำจัดหากตรวจพบตำแหน่ง

ด้านนายดมิทรี เมดเวเดฟ รองประธานสภาความมั่นคงรัสเซีย ระบุว่าระบบการรับสมัครอาสาสมัครแบบต่อเนื่องของรัสเซียยังคงประสบความสำเร็จ โดยปีที่ผ่านมามีผู้สมัครใจเข้าร่วมกองทัพกว่า 400,000 คน และในปีนี้เพียงไม่กี่เดือนมียอดทะลุ 80,000 คนแล้ว

แม้จะมีการรุกหนักด้านการรับสมัคร แต่นายเมดเวเดฟและทำเนียบรัสเซียยืนยันว่า นี่ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของการประกาศระดมพลทั่วไป และย้ำว่ารัสเซียไม่ได้ขาดแคลนกำลังพลตามที่ทางยูเครนกล่าวอ้าง

ขณะเดียวกันมีรายงานว่าบริษัทหลายแห่งในภูมิภาคเรียซัน เริ่มได้รับ “โควตา” จากรัฐบาลในการส่งพนักงานเข้าร่วมกองทัพ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของรัสเซียในการสรรหากำลังพลด้วยวิธีที่หลากหลายและแยบยลมากขึ้น เพื่อหลีกเลี่ยงการประกาศเกณฑ์ทหารวงกว้างที่อาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพภายในประเทศ.

ที่มา Reuters

1/04/2569 | 54 | |

---

---

---

เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2569 ภาคีเครือข่ายด้านการศึกษาและสุขภาวะ ผนึกกำลังจัดเวที “เปิดโลกทักษะชีวิตเด็กปฐมวัย” ภายใต้โครงการปลูกพลังบวกเพื่อสร้างจิตสำนึกภูมิคุ้มกันลดปัจจัยเสี่ยง (เหล้า บุหรี่) สู่สุขภาวะที่ดีของเด็กปฐมวัย ระดับภาคเหนือ ภายใต้สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดกิจกรรม “โชว์ แชร์ เชื่อม และเชิดชูเกียรติ” ระหว่างวันที่ 1-2 เมษายน 2569 เพื่อยกระดับสถานศึกษาต้นแบบและแหล่งเรียนรู้ในการพัฒนาเด็กอย่างรอบด้าน โดยมีนายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นำถวายพระพร “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” และกล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมงาน ดร.วีระ แข็งกสิการ รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวเปิดงาน ณ โรงแรมเชียงใหม่ภูคำ จังหวัดเชียงใหม่

ดร.วีระ แข็งกสิการ รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า กระทรวงฯเดินหน้าขับเคลื่อนนโยบายสร้างภูมิคุ้มกันเด็กและเยาวชนจากปัจจัยเสี่ยง ทั้งเหล้า บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และยาเสพติด ผ่านมาตรการ “3 ส.” ได้แก่ สร้างความรู้ สร้างสิ่งแวดล้อมปลอดภัย และสอดแทรกในหลักสูตร ควบคู่กับการยกระดับสถานศึกษาเป็นเขตปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า 100% และการดำเนินโครงการโรงเรียนสีขาว เพื่อวางระบบป้องกันเชิงรุกในสถานศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม

พร้อมกันนี้ กระทรวงฯ มุ่งพัฒนาทักษะชีวิตและภูมิคุ้มกันทางสังคมตั้งแต่ระดับปฐมวัย ผ่านการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ เช่น นิทาน เกม และกิจกรรมพัฒนาทักษะการปฏิเสธ (Say No) ควบคู่กับการจัดระบบเฝ้าระวัง และบูรณาการความร่วมมือกับครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนอย่างต่อเนื่อง

ด้าน รศ.ภก.ดร.วิทยา กุลสมบูรณ์ กรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า สสส. มุ่งขับเคลื่อนการสร้างสุขภาวะเด็กแบบองค์รวม โดยลดปัจจัยเสี่ยงควบคู่กับการสร้าง “สภาพแวดล้อมปลอดภัย (Safe Space)” และพัฒนาเครือข่ายทุกระดับ เพื่อให้เด็กเติบโตอย่างสมวัยใน 4 มิติ ได้แก่ ร่างกาย จิตใจ ปัญญา และสังคม

ทั้งนี้ สสส. ทำงานเชื่อมโยงเชิงนโยบายกับกระทรวงศึกษาธิการ และภาคีในพื้นที่ โดยยึด “ครอบครัว–ชุมชน–สถานศึกษา” เป็นฐานสำคัญ พร้อมพัฒนานวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาวะ เช่น การปลูกพลังบวก การสร้างความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างครูกับเด็ก และการเสริมทักษะสมอง (EF) เพื่อยกระดับภูมิคุ้มกันเด็กไทยตั้งแต่ปฐมวัยสู่ช่วงวัยเรียนอย่างต่อเนื่อง

ในระดับพื้นที่ นายอุดมพร กันทะใจ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2 ระบุว่า ได้ยกระดับโครงการปลูกพลังบวกเป็นนโยบายหลัก ครอบคลุมโรงเรียน 131 แห่ง ใน 5 อำเภอ ผ่านระบบบริหารจัดการที่ชัดเจน และการบูรณาการความร่วมมือของเครือข่ายครูปฐมวัยในการจัดกิจกรรมสร้างสรรค์ เช่น นิทาน เพลง และแบบฝึก เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตและปลูกจิตสำนึกเชิงบวกให้เด็ก

ขณะที่ นายเทิดบุญ ศิรารมณ์ นายอำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน กล่าวว่า การดูแลเด็กและเยาวชนในระดับพื้นที่ต้องอาศัยความร่วมมือของทุกภาคส่วน โดย “สันติสุขโมเดล 6 ส. 1 K” เป็นแนวทางสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันเด็กจากปัจจัยเสี่ยง ผ่านการพัฒนาครู นวัตกรรมการเรียนรู้ และการสร้างพื้นที่ปลอดภัย ควบคู่กับการส่งเสริมสุขภาวะ 4 มิติ เพื่อพัฒนาเด็กสู่การเป็น “คนดี” อย่างรอบด้าน

นายธีระ วัชรปราณี ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า(สคล.) เปิดเผยว่า การดำเนินงานในพื้นที่ภาคเหนือครอบคลุม 7 จังหวัด มีสถานศึกษาเข้าร่วมกว่า 997 แห่ง และพัฒนาสู่ต้นแบบได้อย่างเป็นรูปธรรม สะท้อนความสำเร็จของการเชื่อมโยงนโยบายสู่การปฏิบัติจริง โดยเน้นการสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางสังคม” ตั้งแต่เด็กปฐมวัย ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคนไทยในระยะยาว

การขับเคลื่อนโครงการครั้งนี้สะท้อนภาพการทำงานเชิงระบบที่เชื่อมโยงตั้งแต่นโยบายระดับชาติสู่ระดับพื้นที่ โดยมีสถานศึกษาเป็นฐาน ครอบครัวและชุมชนเป็นแรงหนุน และเครือข่ายภาคีเป็นกลไกสำคัญ จุดเด่นคือการผสานการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เข้ากับการพัฒนาทักษะชีวิต ทำให้การลดปัจจัยเสี่ยงเป็นกระบวนการสร้างภูมิคุ้มกันจากภายในเด็ก

ในระยะยาว แนวทางดังกล่าวถือเป็นต้นแบบสำคัญของการพัฒนา “ภูมิคุ้มกันทางสังคม” ตั้งแต่ปฐมวัย ซึ่งไม่เพียงลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ แต่ยังยกระดับคุณภาพคนไทยทั้งระบบ นำไปสู่สังคมที่ปลอดภัย มีคุณภาพ และยั่งยืนในอนาคต

พระราชภารกิจการทรงงานใน “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” มีมากมายอเนกอนันต์ จนกล่าวได้ว่าทั่วทั้งแผ่นดินที่ “พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร” และ “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” เสด็จฯไปถึง ณ ที่นั้น “เจ้าฟ้าหญิงนักพัฒนา” ก็ตามเสด็จฯไปแบ่งเบาพระราชกรณียกิจ เพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่ปวงประชา

“…เหตุที่ชอบการพัฒนาช่วยเหลือประชาชนนั้น เห็นจะเป็นเพราะความเคยชิน ตั้งแต่เกิดมาจำความได้ ก็เห็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนี ทรงคิดหาวิธีการต่างๆที่จะยกฐานะความเป็นอยู่ของคนไทยให้ดีขึ้น…ได้ตามเสด็จฯไปเห็นความทุกข์ยากลำบากของพี่น้องเพื่อนร่วมชาติ ก็คิดว่าช่วยอะไรได้ควรช่วย ไม่ควรนิ่งดูดาย เมื่อโตขึ้นพอมีแรงทำอะไรก็ทำไปอย่างอัตโนมัติ โดยทำตามพระราชกระแส หรือทำตามแนวพระราชดำริ ทั้งนี้ การช่วยเหลือประชาชนเป็นหน้าที่ของสถาบันพระมหากษัตริย์ ต้องทำประจำอยู่แล้ว…การรู้หนังสือเป็นความจำเป็นสำหรับทุกชาติที่กำลังพัฒนา ตลอดจนเป็นกิจกรรมที่ต้องร่วมมือกันส่งเสริมให้บรรลุผลให้ได้ ถ้าปราศจากพื้นฐานการรู้หนังสือของประชาชนในประเทศแล้ว ความพยายามในการดำเนินการพัฒนาคงไร้ผล การรู้หนังสือเป็นส่วนหนึ่งของวิธีการที่จะนำไปสู่จุดมุ่งหมายอันสูงสุด…” พระราชดำรัสดังกล่าวของ “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพ รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” สะท้อนได้ดีถึงพระราชปณิธานอันแน่วแน่ที่ทรงอุทิศพระองค์ เพื่อตามรอยเบื้องพระยุคลบาท “พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร” และ “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง” ในการพัฒนาประชาชนให้สามารถยืนหยัดได้ด้วยลำแข้งตัวเองตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีการศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญ

“สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” ทรงถือเป็นต้นแบบของนักพัฒนาที่มุ่งเน้นการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน โดยทรงยึดหลักว่าการพัฒนาต้องเหมาะสมกับสภาพภูมิศาสตร์ เชื้อชาติ วัฒนธรรมท้องถิ่น คติความเชื่อทางศาสนา ตลอดจนภูมิหลังทางเศรษฐกิจและสังคม ที่สำคัญคือ นักพัฒนาที่ดีต้องมีความรัก ความห่วงใย ความรับผิดชอบ และความเคารพในเพื่อนมนุษย์ มีพระราชดำริว่าในการพัฒนาเรื่องใดๆก็ตามจำเป็นต้องใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เหมาะสม โดยเฉพาะเรื่องการศึกษาของเด็กและเยาวชน ซึ่งทรงใส่พระราชหฤทัยยิ่ง

โครงการแรกที่ทรงริเริ่มในปี 2523 หลังสำเร็จการศึกษาจากรั้วจุฬาฯ จึงเป็นโครงการที่ทรงทำในโรงเรียน ทรงเริ่มต้นด้วยโครงการอาหารกลางวัน ผักสวนครัว ที่โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน 3 แห่ง ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์, ราชบุรี และกาญจนบุรี โดยทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ โครงการดังกล่าวเป็นการสอนให้นักเรียนทำการเกษตรเพื่อนำมาประกอบเป็นอาหารกลางวัน ต่อมาได้ขยายเป็นโครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ครอบคลุมกว่า 700 โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลทั่วประเทศ และมีขอบข่ายการพัฒนาครบทุกด้าน ทั้งการศึกษา สุขภาพอนามัย สาธารณสุข วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น สิ่งแวดล้อม ตลอดจนการสร้างงานสร้างอาชีพ โดยโรงเรียนจะเป็นศูนย์กลางของชุมชนในการทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยให้ดีขึ้น

ทุกครั้งเมื่อเสด็จฯเยี่ยมโรงเรียนตามท้องถิ่นทุรกันดาร พระองค์ไม่ได้ทรงเยี่ยมราษฎรเท่านั้น แต่ทรงเป็นนักพัฒนาการศึกษาเต็มพระองค์ ทรงผสมผสานการศึกษากับการพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างกลมกลืน โดยทรงตั้งข้อสังเกตว่า “เมื่อไปตามโรงเรียน ไม่ว่าประถมหรือมัธยม ก็ต้องพยายามไปดูว่านักเรียนได้รับอาหารที่พอสมควรถูกต้องหรือเปล่า ถ้าไม่ถูกต้อง ไม่มีอะไรบำรุงสมอง ก็ไม่มีแรง ทำให้ศึกษาได้ไม่ดี”

ด้วยความที่ทรงให้ความสำคัญแก่เด็กและเยาวชนทุกกลุ่มทุกวัย จึงโปรดเกล้าฯให้จัดทำโครงการต่างๆเกื้อหนุนการศึกษาของเด็กและเยาวชนในทุกวัย นอกจากนี้ ยังใส่พระทัยเรื่องคุณภาพและปริมาณของครูในโรงเรียนขนาดเล็กในชนบท ดังจะเห็นได้จากโครงการระบบอี-เลิร์นนิ่งของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและการจัดอบรมครูให้ใช้ไอซีที ตลอดจนการทำโครงงานในการเรียนการสอน

เป็นที่ทราบกันดีว่า ทรงพระปรีชายิ่งด้านการศึกษา ทรงริเริ่มการทรงงานในโครงการต่างๆอย่างเป็นรูปธรรม และทรงดูแลติดตามอย่างใกล้ชิด จนแนวพระราชดำริต่างๆเป็นที่ยอมรับของนานาประเทศ อีกทั้งยังทรงได้รับการยกย่องเฉลิมพระเกียรติคุณจากหลายองค์การในระดับนานาชาติว่า ทรงเป็นผู้นำและผู้รู้จริงจากการปฏิบัติในการพัฒนาการศึกษาให้ถ้วนทั่วแก่ทุกกลุ่มชนในถิ่นทุรกันดาร รวมถึงผู้ด้อยโอกาสทุกกลุ่ม สอดคล้องกับเป้าหมายของยูเนสโกเรื่อง “การศึกษาเพื่อทุกคน” หรือ “Education for All”

ผลจากความสำเร็จในการพัฒนาการศึกษาของเด็กและเยาวชนไทยอย่างยั่งยืน ยังกลายเป็นต้นแบบให้ประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน ได้น้อมนำแนวพระราชดำริดังกล่าวของ “เจ้าฟ้าหญิงนักพัฒนา” ไปเป็นโรลโมเดลในการพัฒนาการศึกษาในประเทศด้วย

พระราชกรณียกิจนานัปการในด้านการศึกษาของ “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” ถือเป็นแบบอย่างของการพัฒนาการศึกษาไทยแก่ผู้ด้อยโอกาส โดยไม่คำนึงถึงชนชั้นวรรณะ ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่อยู่ในถิ่นทุรกันดาร ผู้พิการ ผู้ลี้ภัย ผู้ต้องโทษคุมขัง หรือเด็กป่วยเรื้อรัง ก็ล้วนแต่ได้รับพระกรุณาธิคุณเสมอกัน

“…แวดวงชีวิตของฉันแต่ไหนแต่ไรมา มีอยู่สองประการคือ วงการวิชาการ แวดวงของครูบาอาจารย์ผู้รู้ในสาขาวิชาต่างๆ ทั้งในสายศิลปวัฒนธรรมและเทคโนโลยี กับอีกวงการคือ เรื่องของการพัฒนาสังคมให้เจริญก้าวหน้า งานที่เห็นพ่อแม่ทำมาตลอด ตั้งแต่รู้ความคือ การทำให้ผืนแผ่นดินและทุกคนในแผ่นดินมีความเจริญรุ่งเรือง เน้นหนักในการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส ผู้ที่มีความทุกข์ยาก เราคลุกคลีอยู่กับผู้ที่ลำบากยากแค้น หาทางบรรเทาความเดือดร้อนของคน…” เป็นที่ประจักษ์ชัดถึงความเป็น “เจ้าฟ้าหญิงนักพัฒนา” เพื่อประโยชน์สุขของประชาชนอย่างแท้จริง

 เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพ ในวันที่ 2 เมษายน ศกนี้ ขอน้อมเกล้าฯถวายพระพรให้ทรงพระเกษมสำราญ และทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน.

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ทีมข่าวหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ

อ่าน “คอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ” เพิ่มเติม