Author: ข่าวกรุงเทพฯ

ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) มีข้อเสนอถึงการบริหารประเทศของรัฐบาลชุดใหม่ว่า นอกจากมาตรการระยะสั้น โดยเฉพาะการกระตุ้นเศรษฐกิจแล้ว รัฐบาลควรเน้นไปที่การแก้ปัญหาเศรษฐกิจในระยะยาวควบคู่ไปด้วย ถึงแม้ว่าไม่ได้ทำให้ประชาชนเห็นผลงานได้ทันที แต่การปรับโครงสร้างเพื่อนำไปสู่การพัฒนาประเทศมีความสำคัญมากและรัฐบาลก็จะได้เครดิตในฐานะผู้ริเริ่ม

ภาพจาก : TDRI

ทั้งนี้ การปรับโครงสร้างที่สามารถทำได้ทันที และเห็นผลได้ โดยไม่ต้องใช้งบประมาณในการกระตุ้นเศรษฐกิจ คือ การแก้กฎระเบียบการอนุมัติ-อนุญาตต่าง ๆ ซึ่ง ทีดีอาร์ไอ เคยศึกษาวิจัยแล้ว พบว่า หากทำในเรื่องที่สำคัญ เช่น การเปิดเสรีซื้อขายไฟฟ้าจะมีตัวคูณทางเศรษฐกิจมหาศาล และยังแก้ปัญหาโครงสร้างได้อีกทางหนึ่งด้วย

ชงรัฐบาลอนุทิน สร้างกลไกร่วมรัฐ-เอกชน มุ่งยกระดับขีดความสามารถแข่งขันของไทย

​นอกจากนี้ รัฐบาลควรสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างรัฐกับเอกชนที่ทำหน้าที่ได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว ลักษณะเดียวกับคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจ (กรอ.) แต่การทำงานของ กรอ.ในอดีตมุ่งเน้นในบางประเด็น และส่วนใหญ่เป็นปัญหาระยะสั้น จึงควรมีกรอ.ในรูปแบบที่ช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยใน 3 ด้านผ่าน กรอ. ชุดย่อย คือ

1. กรอ.ด้านกำลังคน โดยรัฐและเอกชนควรร่วมมือกันฝึกทักษะแรงงานให้คนไทยมีโอกาสทำงานที่ใช้ทักษะสูง ซึ่งจะทำให้มีรายได้ดีขึ้น ขณะเดียวกัน ยังกระตุ้นให้เกิดการลงทุนในประเทศ เนื่องจากที่ผ่านมาพบว่าการลงทุนจำนวนหนึ่งไม่สามารถเกิดขึ้นในประเทศได้ เพราะขาดแรงงานที่มีทักษะเพียงพอ กลไกรัฐร่วมเอกชนนี้จะทำหน้าที่นำความต้องการของภาคเอกชนมา เพื่อให้ภาครัฐฝึกกำลังคนให้ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงาน โดยยึดโยงกับพื้นฐานข้อมูลจริงในตลาดแรงงาน ซึ่งทีม Big Data ทีดีอาร์ไอได้มีการสำรวจความต้องการจากเอกชนในทุกไตรมาส ทำให้พบปัญหากำลังคนที่ผลิตออกมาไม่ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงาน
​2. กรอ.ด้านนวัตกรรม ประเทศไทยประสบปัญหาความสามารถในการแข่งขัน ไม่สามารถแข่งขันกับสินค้าที่ราคาถูกกว่าได้ เช่นสินค้าจีน แม้ว่าการสร้างนวัตกรรมต้องใช้ระยะเวลาพอสมควร แต่เป็นสิ่งที่รัฐบาลควรริเริ่มทำให้เกิดขึ้นในรัฐบาลชุดนี้ โดยเอาความต้องการของเอกชนเป็นตัวตั้ง

3. กรอ.ด้านกฎระเบียบ ทำหน้าที่ปรับปรุงกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการประกอบธุรกิจ ทั้งนี้ โมเดลเหล่านี้มีลักษณะคล้ายกับแนวคิด Reinvent Thailand ที่คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) และภาครัฐซึ่งประกอบด้วยธนาคารแห่งประเทศไทย สภาพัฒน์และสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ได้ร่วมกันเสนอไปก่อนหน้านี้
เตือนสร้างสมดุลรายรับ-จ่าย ทบทวนนโยบายใช้เงินมากเห็นผลน้อย หวั่นภาระหนี้สาธารณะสูงทำไทยถูกลดเครดิตเรตติง  

อย่างไรก็ดี รัฐบาลควรทบทวนรายรับรายจ่ายภาครัฐให้สมดุลกัน เพราะที่ผ่านมาภาระหนี้สาธารณะของไทยอยู่ในระดับสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องมาหลายรัฐบาล ทำให้เกิดความเสี่ยงที่ประเทศไทยอาจจะถูกลดเครดิตเรตติง ซึ่งจะเกิดผลกระทบตามมาหลายอย่าง เช่น เมื่อจะออกพันธบัตร รัฐบาลต้องจ่ายดอกเบี้ยที่แพงขึ้น และเป็นภาระต่อหนี้สาธารณะ เช่นเดียวกับภาคเอกชน หากจะออกตราสารหนี้ก็จะต้องเสียดอกเบี้ยที่สูงขึ้นด้วย ดังนั้นรัฐบาลต้องทบทวนว่ารายจ่ายด้านใดที่กระตุ้นเศรษฐกิจได้น้อยแต่ใช้เงินมาก และตัดลดงบประมาณในส่วนที่ไม่คุ้มค่าลง ขณะเดียวกันจะต้องมีแผนในการหารายได้ ซึ่งคาดหวังกับ รมว.คลังคนใหม่ คือดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ ที่มีประสบการณ์การหารายได้ภาครัฐมาก่อน โดยเคยเป็นทั้งอธิบดีกรมสรรพากรและกรมสรรพสามิต จึงน่าจะมีแนวทางในการหารายได้ที่ชัดเจน สามารถทำให้นักลงทุน และ Credit Rating Agency เชื่อมั่นได้ว่าประเทศไทยจะไม่สร้างที่หนี้สาธารณะสูงเกินไปจนถูกลดเครดิตเรตติง

​เสียงตอบรับดีตั้ง “มืออาชีพ” นั่ง รมว. เสนอแก้ รธน. ปรับระบบเลือกตั้ง เอื้อนายกฯ เข้มแข็ง ดึงคนนอก ไฮโปรไฟล์ร่วมบริหารประเทศในอนาคต

​ดร.สมเกียรติ ยังกล่าวถึงโฉมหน้า ครม.ชุดใหม่ ที่มีสัดส่วนคนนอกหลายคนว่า เป็นบุคคลภายนอกที่มีความรู้ความสามารถ ทั้งจากภาคธุรกิจและภาคราชการที่จะมาช่วยบริหารประเทศและบริหารเศรษฐกิจ ซึ่งถือว่ามีเสียงตอบรับที่ดีจากสังคม ในเวลาเดียวกันก็มีรัฐมนตรีที่ใกล้ชิดและรู้ปัญหาประชาชน เพราะเป็นตัวแทนจากพรรคการเมืองที่ผ่านการเลือกตั้งมา เมื่อมาร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ หรือเทคโนแครต รวมทั้งผู้บริหารภาคเอกชนถือเป็นจุดที่สร้างสมดุลที่ดีได้ แต่ก็มีความท้าทายในเรื่องของระยะเวลาการทำงานจำกัดเพียง 4 เดือนนี้

อยากเห็นโมเดลในลักษณะนี้เกิดขึ้นอีกในอนาคตจากการที่รัฐบาลดึงผู้มีประสบการณ์ที่มีความเชี่ยวชาญ เข้ามาบริหารประเทศ เพราะปัญหาประเทศจะยากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งการที่รัฐบาลอนุทินสามารถตั้งคนนอกได้จำนวนมาก เป็นผลมาจากการที่พรรคประชาชนยอมโหวตให้นายอนุทินเป็นนายกฯ โดยไม่ขอรับเก้าอี้ในครม.ทำให้มีเก้าอี้รัฐมนตรีเหลือพอที่จะเชิญคนนอกเข้ามาได้ ในขณะเดียวกันนายกฯ ก็เล็งเห็นโอกาสในการสร้างผลงานจากรัฐมนตรีคนนอกเหล่านี้ อย่างไรก็ตามในภาวะปกติระบบการเมืองแบบรัฐสภาที่ประเทศไทยใช้อยู่ ประชาชนเลือกส.ส. และส.ส.ไปเลือกนายกฯ ในสภา การจัดสรรเก้าอี้รัฐมนตรีจึงต้องจัดตามการเจรจาต่อรองตำแหน่งตามโควตาพรรคร่วมรัฐบาล ดังนั้นการนำคนนอกที่มีความสามารถเข้ามาจึงเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะภายใต้ระบบเลือกตั้ง ส.ส. ในรัฐธรรมนูญปัจจุบัน จึงควรออกแบบกติกาให้ได้มืออาชีพที่เป็นบุคคลภายนอกเข้ามาทำหน้าที่รัฐมนตรีได้

ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดระบบที่จะได้ทั้งคนที่มีความสามารถ และคนที่ใกล้ชิดและรู้ปัญหาประชาชนควบคู่กันไป จะต้องแก้ไขรัฐธรรมนูญตามที่มีข้อตกลงกันว่าจะแก้ในประเด็นต่าง ๆ อยู่แล้ว ทั้งนี้รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันมีระบบการเลือกตั้งที่ทำให้เกิดรัฐบาลผสมจากพรรคเล็กจำนวนมาก ทำให้นายกฯต้องเกรงใจพรรคเหล่านี้ ตลอดจนบ้านใหญ่และบรรดามุ้งต่าง ๆ ในพรรคเพื่อรักษาเสียงในสภาให้เพียงพอ ดังนั้นควรยกเลิกระบบเลือกตั้งแบบ “จัดสรรปันส่วนผสม” ที่ทำให้เกิด “พรรคปัดเศษ” จำนวนมาก เปลี่ยนไปสู่ระบบเลือกตั้งที่ทำให้เหลือพรรคการเมืองจำนวนไม่มาก เพื่อให้พรรคแกนนำรัฐบาลมีความรับผิดชอบต่อการบริหารประเทศมากขึ้น ไม่อ้างว่าทำนโยบายไม่สำเร็จเพราะพรรคร่วมรัฐบาลไม่ร่วมมือ ซึ่งจะทำให้มีแรงจูงใจในการใช้ผู้เชี่ยวชาญมากขึ้น

นอกจากนี้ ควรเพิ่มอำนาจนายกฯ โดยการลดอำนาจล้นเกินขององค์กรอิสระ เช่น อำนาจตีความในเรื่องจริยธรรม รวมถึงการที่รัฐธรรมนูญทำให้ยุบพรรคการเมืองได้ง่าย ซึ่งถือเป็นทำลายเจตจำนงทางการเมืองของประชาชน ดังนั้นการขยับโมเดลจากระบบที่ทำให้นายกฯอ่อนแอ และมีพรรคการเมืองหลายพรรค ไปสู่ระบบที่นายกฯเข้มแข็งมากขึ้นและมีพรรคการเมืองจำนวนลดลง การเมืองก็จะได้สมดุลที่ดีขึ้นระหว่างการได้คนที่ใกล้ชิดและเข้าใจประชาชนกับการได้คนมีความสามารถมาบริหารประเทศ ในขณะที่ได้รัฐบาลที่เข้มแข็ง

โจทย์ท้าทาย รมต.ป้ายแดง เสนอว่าที่ รมว.พาณิชย์ ลุย FTA หาตลาดใหม่ให้สินค้าไทย รับมือสงครามการค้า คาดหวังรองนายกฯ กฎหมายผลักดัน กม.สำคัญให้เดินต่อ

ขณะเดียวกัน ยังฝากโจทย์ซึ่งเป็นความคาดหวังของสังคมไปถึงรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ว่า โจทย์หนึ่งที่สำคัญของว่าที่รมว.พาณิชย์ คือการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรี โดยเฉพาะความตกลงการค้าเสรีฉบับใหญ่ที่ค้างอยู่ คือ FTA ไทย-สหภาพยุโรป ซึ่งมีความสำคัญต่อการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจไทย และกระจายความเสี่ยงของไทยท่ามกลางการกีดการค้าโดยเฉพาะจากสหรัฐอเมริกา การทำ FTA นี้จึงมีความสำคัญ แต่ต้องยกระดับกองทุน FTA ให้สามารถช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบให้ปรับตัวได้จริง

ในส่วนของ ศ.ดร. บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ว่าที่รองนายกรัฐมนตรีที่กำกับดูแลด้านกฎหมาย อยากเห็นการผลักดันกฎหมายที่อำนวยความสะดวกในการประกอบธุรกิจต่าง ๆ ของประชาชน การทำ “กิโยติน” กฎหมายที่ถ่วงการพัฒนาประเทศ ตลอดจนการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับการบริหารราชการแผ่นดินให้เกิดการทำงานแบบบูรณาการอย่างแท้จริง ซึ่งศ.ดร.บวรศักดิ์ ได้พยายามผลักดันมาก่อน เมื่อได้มาดูแลด้านกฎหมาย จึงคาดหวังว่าจะสามารถผลักดันการดำเนินการให้สำเร็จได้ในเวลาที่จำกัด

แนะว่าที่ รมว.พลังงงาน ดันตลาดไฟฟ้าเสรี หนุนว่าที่รมว.อุตฯ ลุยโรงงานไม่ได้มาตรฐาน

ในส่วนของว่าที่ รมว.พลังงาน ประชาชนอยากเห็นการปฏิรูปการซื้อขายไฟฟ้าในประเทศ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่จะกระตุ้นให้เศรษฐกิจไทยให้เติบโตได้ ปัจจุบันบริษัทชั้นนำจำนวนมากอยากมาลงทุนในประเทศไทยแต่ยังติดเรื่องไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนที่ขาดแคลน เพราะไม่สามารถซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนจากตลาดไฟฟ้าได้ง่าย และบางบริษัทที่ลงทุนอยู่อาจถอนการลงทุนไปต่างประเทศ หากยังไม่สามารถซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนได้  ในเวลาเดียวกันหากภาครัฐทำให้เกิดการซื้อขายไฟฟ้าเสรีจะช่วยกระจายรายได้ให้ประชาชนได้อีกทางหนึ่งจากการขายไฟที่เหลือใช้จากโซลาร์บนหลังคาบ้านซึ่งจะเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากได้ ขณะที่กระทรวงอุตสาหกรรมนั้น อยากเห็นการตรวจมาตรฐานโรงงานจากนักลงทุนต่างชาติที่ผลิตสินค้าไม่ได้มาตรฐาน มอก. และปล่อยมลพิษต่าง ๆ สร้างความเดือดร้อนต่อประชาชน ตลอดจนทำลายอุตสาหกรรมไทยจากการตัดราคาด้วยการผลักภาระสู่สังคม

ชี้โจทย์ใหญ่ รมว.บัวแก้ว ลดระดับความขัดแย้งเพื่อนบ้าน กระทบชาวบ้าน-ธุรกิจ

ส่วนโจทย์ของกระทรวงต่างประเทศในด้านเศรษฐกิจ คือ การปรับความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้านให้กลับมาสู่สภาวะปกติ ลดระดับความขัดแย้ง เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนไทยและธุรกิจที่พึ่งพาการค้า การลงทุนต่างประเทศได้กลับมาทำธุรกิจกันตามปกติ ในช่วงที่มีการปิดชายแดนซัพพลายเชนที่ตั้งอยู่ในประเทศเพื่อนบ้าน ไม่สามารถเชื่อมต่อกับประเทศไทยได้ ซึ่งทำให้เกิดความเสี่ยงว่า หากอยู่ในภาวะแบบนี้เป็นไปยาวนานอาจทำให้บริษัทที่เกี่ยวข้องในไทยพิจารณาย้ายฐานการผลิตไปประเทศอื่น ดังนั้นการลดความตึงเครียดกับประเทศเพื่อนบ้านเป็นเรื่องที่สำคัญต่อยุทธศาสตร์ที่ไทยจะเป็นศูนย์กลางของการผลิตในภูมิภาคตามแนวคิด ”ไทย+1” (Thailand Plus One)

นอกเหนือไปจากการปรับโครงสร้าง และการกระตุ้นเศรษฐกิจแล้ว ข้อควรระวังของรัฐบาลชุดใหม่ คืออย่าให้เกิดเรื่องอื้อฉาวจากการทุจริตคอร์รัปชั่น การเล่นพรรคเล่นพวก หรือการฝ่าฝืนกฎหมายของคนในรัฐบาลเอง เพราะต่อให้สร้างผลงานดีเพียงใด แต่ถ้ามีเรื่องอื้อฉาวเข้ามาก็ยากที่จะทำให้ได้รับความเชื่อถือจากประชาชนได้

ในยุคที่เศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน ตั้งแต่การเติบโตที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง จนถึงความไม่แน่นอนทางการเมือง ซึ่งล่าสุด รัฐบาลใหม่ของ “พรรคภูมิใจไทย” ได้เข้ามารับหน้าที่ภายใต้กรอบระยะเวลาที่จำกัดเพียง 4 เดือนในการบริหารประเทศ คำถามสำคัญ คือในช่วงเวลาอันจำกัดนี้ รัฐบาลใหม่จะสามารถทำอะไรเพื่อพาเศรษฐกิจไทยเดินหน้าต่อไปได้บ้าง และนโยบายใดที่ควรดำเนินการสานต่อ หรือควรหยุดไว้แต่เพียงเท่านี้ก่อน

นายนณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการอาวุโส สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ให้มุมมองที่น่าสนใจ เริ่มจากฉายภาพสถานการณ์เศรษฐกิจไทยตั้งแต่ช่วงหลังวิกฤติต้มยำกุ้ง ลากยาวมาถึงช่วงโควิด-19 เศรษฐกิจไทยเติบโตต่ำลงเรื่อย ล่าสุดเติบโตเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 2% กว่า ๆ เท่านั้น ซึ่งตามศักยภาพแล้วเศรษฐกิจไทยควรเติบโตที่ประมาณ 2.7-3.0% แต่จากการประเมินตัวเลขเศรษฐกิจไทยในปี 68 จากนักวิเคราะห์ต่าง ๆ คาดว่าเศรษฐกิจปีนี้จะโตอยู่ที่ประมาณ 1.8% และมองไปข้างหน้า คาดว่าแนวโน้มเศรษฐกิจไทยในปี 69 อาจจะเติบโตลดลงเหลือ 1.5%

ทั้งนี้ ปัญหาหลักของเศรษฐกิจไทยที่เติบโตต่ำลงเรื่อย ๆ มาจากปัญหาเชิงโครงสร้าง โดยบางส่วนเป็นผลมาจากช่วงวิกฤติโควิด-19 ที่ทำให้เศรษฐกิจแย่ลงทั้งโลกต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งผลที่ตามมาคือทำให้นักท่องเที่ยวเข้ามาน้อยลง การค้าเติบโตชะลอลง ขณะที่ประชาชนบางส่วนก็ต้องก่อหนี้ยืมสิน แต่เศรษฐกิจยังไม่ฟื้น ทำให้ภาระหนี้ต่อเนื่องมาเรื่อย ๆ นอกจากนี้ ไทยยังเผชิญปัญหาวิกฤติย่อม ๆ อาทิ ภัยพิบัติ อย่างแผ่นดินไหว หรือน้ำท่วม ซึ่งกระทบภาคอสังหาริมทรัพย์ และภาคก่อสร้าง นอกจากนี้ ยังเจอภาษีสหรัฐฯ ด้วย ซึ่งจะเห็นได้ว่าไทยเจอวิกฤติซ้อนวิกฤติไปเรื่อย ๆ ขณะที่เชิงโครงสร้างก็อ่อนแอลง ความสามารถในการแข่งขันลดลง ต้นทุน แรงงาน เริ่มสู้ประเทศเพื่อนบ้านไม่ได้

“เครื่องยนต์เศรษฐกิจไทยทั้ง 2 ตัว ทั้งภาคท่องเที่ยว และภาคส่งออก สำหรับปีนี้มองว่าจะยังพอไปได้ โดยภาคท่องเที่ยวปี 68 ประเมินว่าจะมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าไทย 34 ล้านคน (จากเดิม 36 ล้านคน) มองว่ายังมีนักท่องเที่ยว แต่จำนวนน้อยลง ส่วนภาคส่งออก การค้าในปีนี้ คาดว่าจะโตที่ 3-4% ซึ่งเป็นผลจากการส่งออกล่วงหน้า หรือการอั้น จากการที่สหรัฐฯ ประกาศจะเก็บภาษีทั่วโลกสูงขึ้น ดังนั้น ในปี 69 ประเมินว่าภาคส่งออกอาจจะแย่ลง จากภาษีที่แพงขึ้น และบางส่วนที่เราส่งออกไปล่วงหน้าแล้ว” นายนณริฏ กล่าว

• วัดฝีมือ 4 เดือน รัฐบาล “ภูมิใจไทย” กับนโยบายฟื้นเศรษฐกิจ

จากสถานการณ์เศรษฐกิจในปัจจุบัน รัฐบาลใหม่ของพรรคภูมิใจไทย ควรดำเนินนโยบายใด และไม่ควรดำเนินนโยบายใดบ้างนั้น นายนณริฏ กล่าวว่า เป็นโจทย์ยาก เพราะต้องเข้าใจว่ารัฐบาลนี้เข้ามาในระยะเวลาแค่ 4 เดือน ถ้ารวมช่วงเลือกตั้งก็อาจอยู่ไปอีก 2-3 เดือน ซึ่งเป็นข้อจำกัดที่จะทำให้รัฐบาลนี้ขับเคลื่อนนโยบายต่าง ๆ ได้ยาก เพราะจากโผคณะรัฐมนตรี (ครม.) ก็จะมีรัฐมนตรีใหม่ ๆ เข้ามา ไม่ใช่เจ้ากระทรวงเดิม ซึ่งรัฐมนตรีหน้าใหม่ก็ต้องมีการเรียนรู้ ศึกษาว่าอะไรดีหรือไม่ดี จึงอาจทำให้การขับเคลื่อนนโยบายเป็นไปได้จำกัด

สำหรับสิ่งที่มองว่ารัฐบาลนี้จะทำได้ คือ ต้องไปศึกษาดูนโยบายในอดีตว่ามีนโยบายใดที่ดี และสามารถดึงกลับมาใช้ได้บ้าง เพราะนโยบายต่าง ๆ มักมีประวัติศาสตร์ในระดับหนึ่งแล้ว ไม่ว่าจะรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งก็ตาม เช่น โครงการคนละครึ่ง ที่มีข่าวว่ารัฐบาลนี้จะนำกลับมาใช้ ซึ่งนโยบายดังกล่าวเคยดำเนินมาแล้วในรัฐบาลของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา และดำเนินมาถึง 5 เฟส มีการเรียนรู้ ปรับปรุงแล้วว่าอะไรดีหรือไม่ดี ร้านค้าต่าง ๆ ก็เข้าระบบแล้ว ประชาชนก็มีความคุ้นชินกับระบบ ดังนั้น ถ้ารัฐบาลนี้จะดึงนโยบายนี้กลับมาใช้ ก็จะสามารถผลักดันได้ง่ายกว่าการสร้างอะไรใหม่ ๆ เพราะกว่าประชาชน ร้านค้าจะเรียนรู้ และกว่าจะมีการทำ Policy Design ผ่านการเรียนรู้ก็จะไม่ค่อยมีประสิทธิภาพ

“สิ่งที่ทำได้คือ ต้องกลับไปดูว่า มีนโยบายอะไรบ้างที่พอเข้าท่า สามารถที่จะเกิดประโยชน์ได้ ก็เร่งดันในช่วงเวลานี้ คิดว่าเป็นสิ่งที่ทำได้ ทั้งนี้ มองว่าถ้าเศรษฐกิจไทยในปัจจุบันยังโตต่ำกว่าศักยภาพ ในทางเศรษฐศาสตร์การกระตุ้นเศรษฐกิจ ยังเป็นเหตุผลในการกระตุ้นได้อยู่” นายนณริฏ กล่าว

ส่วนสิ่งที่รัฐบาลไม่ควรทำนั้น มองว่า บางนโยบายต้องระวังและมีการกลั่นกรองที่ดี โดยควรทำการศึกษาอย่างรอบคอบ เช่น โครงการที่ต้องทำการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact Assessment: EIA) ประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุภาพ (EHIA) หรือบางโครงการต้องดูในเชิงกฎหมาย หรือบางโครงการมีความสำคัญมากจนต้องผ่านความเห็นจากประชาชน ดังนั้น นโยบายบางอย่างจึงควรเป็นนโยบายที่ควรหาเสียงเลือกตั้งก่อน ถึงจะมาเริ่มดำเนินการ

นายนณริฏ กล่าวว่า รัฐบาลนี้ไม่ควรสร้างนโยบายระยะยาวที่ไปผูกพันในอนาคต โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้านโยบายดังกล่าวยังไม่ได้ศึกษามาอย่างถี่ถ้วนดีพอ ถ้านโยบายมีความเสี่ยงทางด้านการคลัง ความเสี่ยงผลกระทบต่อชุมชน สังคม สิ่งแวดล้อมต่าง ๆ รวมทั้งถ้าอยากให้นโยบายขับเคลื่อนได้จริง ๆ ก็ควรมีเจตนารมณ์ร่วมกับประชาชนก่อน คือเอาไปหาเสียง และท้ายที่สุด พอหาเสียงแล้ว ประชาชนเห็นชอบด้วย และได้รับการเลือกตั้งเข้ามา จึงค่อยดำเนินนโยบายดังกล่าว

“อะไรก็ตามที่เป็นเรื่องใหญ่มาก ๆ เรื่องยาว ๆ เรื่องที่เป็นปัญหาซึ่งต้องการการดำเนินการระยะยาว ก็อยากให้พิจารณาความเหมาะสมอย่างถี่ถ้วนรอบด้านก่อน อย่าเพิ่งเร่งดำเนินการ” นายนณริฏ กล่าว

อย่างไรก็ดี เมื่อลองพิจารณาถึงนโยบายระยะสั้น จากหลักฐานเชิงประจักษ์ ในช่วงหลัง ๆ สะท้อนให้เห็นว่า ประสิทธิภาพของการกระตุ้นเศรษฐกิจลดลง เปรียบเหมือนการฉีดสเตียรอยด์ หรือถ้าอยากตื่นก็อัดกาแฟ ชาเขียวเข้าไป ซึ่งพอทำไปเรื่อย ๆ ประสิทธิภาพของการกระตุ้นจะลดลง เหมือนประเทศไทยในขณะนี้ที่กำลังเผชิญสถานการณ์นี้อยู่ เพราะเริ่มเสพติดการอัดฉีดเงินระยะสั้น หรือที่เรียกว่า “นโยบายประชานิยม”

นายนณริฏ กล่าวว่า โครงการที่ทำแบบประชานิยม แจกเงิน หรือทำระยะสั้น ควรจำกัดเท่าที่จำเป็น ควรเน้นจุดอ่อน จุดที่เศรษฐกิจไม่ดีจริง ๆ คนเดือดร้อนจริง ๆ ถึงใช้ แต่ในสถานการณ์ทั่วไป ไม่ควรทำ เช่น โครงการคนละครึ่ง ควรจำกัดงบประมาณ และจำกัดผู้เข้าร่วม ไม่ใช่ช่วยทุกคน เพราะประสิทธิผลจะลดลงอย่างมาก ดังนั้น สิ่งที่รัฐบาลควรทำ คือ มองระยะยาว และลดความสำคัญของนโยบายระยะสั้นลง

สำหรับงบประมาณที่เหมาะสมสำหรับมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจผ่านโครงการ “คนละครึ่ง” นายนณริฏ มองว่า ในช่วงรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ ใช้งบประมาณในโครงการคนละครึ่ง เฟสแรกใกล้เคียงกันอยู่ที่ประมาณ 2 หมื่นล้านบาท ซึ่งรัฐบาลนี้ระบุว่าเบื้องต้นมีงบ 2.5 หมื่นล้านบาท ซึ่งถ้าเทียบกับขนาดเศรษฐกิจไทยที่อยู่ที่ประมาณ 19-20 ล้านล้านบาทนั้น งบ 2 หมื่นล้านบาท คิดเป็นประมาณ 0.1% ถือว่าไม่ได้เป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจที่ใหญ่มาก ทั้งนี้ ยังไม่ได้คำนวณถึงนโยบายอื่น ๆ ซึ่งต้องดูทั้งแพ็กเกจ จะได้รู้ว่าการกระตุ้นเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นทั้งโครงการอยู่ที่เท่าไร แต่ถ้ามองโครงการเดียวถือว่า 0.1% ไม่ได้เยอะจนเกินไป

ส่วนการดำเนินนโยบายคนละครึ่ง จะมีผลต่อเศรษฐกิจมากน้อยอย่างไรนั้น นายนณริฏ กล่าวว่า การประเมินความสามารถในการกระตุ้นเศรษฐกิจ ต้องใช้ตัวคูณ เช่น รัฐบาลลงไป 1 บาท จะก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจเท่าไรนั้น สมัยโครงการคนละครึ่งในสมัยของรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ ได้มีการคำนวณตัวคูณอยู่ที่ประมาณ 1.2-1.8 เท่า หรือลงไป 1 บาท ได้กลับมา 1.2-1.8 บาท

อย่างไรก็ตาม ในรายละเอียดของนโยบายคนละครึ่งของรัฐบาลนี้ มีความแตกต่างกัน ในรัฐบาลของพล.อ.ประยุทธ์ เป็นเงื่อนไขแบบ 50:50 แต่เงื่อนไขโครงการล่าสุด ที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ระบุว่า อาจมีประชาชนบางส่วน ได้ร่วมโครงการด้วยเงื่อนไขแบบ 60:40 โดยรัฐช่วยอุดหนุน 60% และประชาชนผู้เสียภาษีจ่าย 40% และอาจมีประชาชนอีกส่วนได้ร่วมโครงการด้วยเงื่อนไขแบบ 50:50 ดังนั้น ในกรณีที่รัฐออก 60% แปลว่ารัฐออกเงิน 60 บาท จะกระตุ้นเศรษฐกิจประมาณ 1.6 เท่า ต่างจากเงื่อนไขที่รัฐออก 50% ซึ่งจะกระตุ้นเศรษฐกิจได้ 2 เท่า หรือมีประสิทธิภาพหย่อนลง

• นโยบายไหนที่ภูมิใจไทยควรเลือก “สานต่อ” หรือ “เก็บเข้ากรุ”

นายนณริฏ กล่าวว่า บางนโยบายมีความชัดเจนแล้วว่า รัฐบาลภูมิใจไทยจะไม่สานต่อนโยบายของเพื่อไทย อาทิ นโยบายดิจิทัลวอลเล็ต เนื่องจากมีการประกาศว่าจะใช้โครงการคนละครึ่งแล้ว ซึ่งทั้ง 2 นโยบายนี้เป็นนโยบายประเภทเดียวกัน คือ แจกเงินเพื่อสนับสนุนการกระตุ้นเศรษฐกิจ ดังนั้น ถ้าเลือกทำโครงการคนละครึ่ง ก็คือไม่เลือกดิจิทัลวอลเล็ตแล้ว

ส่วนนโยบายรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย มองว่า รัฐบาลภูมิใจไทยจะไม่ดำเนินการต่อเช่นกัน เนื่องจากมีเรื่องงบประมาณ และภูมิใจไทยน่าจะมีตัวเลขงบประมาณอยู่แล้วว่าควรจะเท่าไร และมีรูปแบบการจัดการต่าง ๆ ขณะที่นโยบายการปรับค่าแรงงานขั้นต่ำนั้น จากการบริหารประเทศในระยะเวลาสั้น ๆ เชื่อว่าภูมิใจไทยน่าจะไม่ได้แตะโครงการนี้ เพราะการขึ้นค่าแรงต้องค่อยเป็นค่อยไป และต้องมีกลไกไตรภาคี ซึ่งไม่ได้ขับเคลื่อนได้ง่าย

นอกจากนี้ ยังมีนโยบายที่ไม่เห็นด้วยให้ดำเนินการต่อ เช่น นโยบายแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ซึ่งคาดการณ์ว่ารัฐบาลภูมิใจไทยจะสานต่อ แต่จากที่ศึกษาข้อมูลมา ยังไม่เห็นข้อมูลที่สนับสนุนว่าควรจะสนับสนุนโครงการนี้

ขณะเดียวกัน ยังมีนโยบายอื่น ๆ ที่ยังเป็นคำถามคลุมเครือว่า สุดท้ายแล้วจะดำเนินการอย่างไรต่อ เช่น นโยบายซอฟต์พาวเวอร์ (Soft Power) ที่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าผลลัพธ์ดีหรือไม่ ในส่วนของนโยบายที่มองว่ารัฐบาลเพื่อไทยทำมาดีแล้วควรสานต่อ อาทิ นโยบาย 30 บาทรักษาทุกโรค เพราะช่วยสนับสนุนให้คนเข้าถึงบริการทางสาธารณสุขได้ดีขึ้น

• เศรษฐกิจไทยใน 4 เดือน รัฐบาลภูมิใจไทย “ประคอง” หรือ “ขับเคลื่อน”?

สำหรับสถานการณ์ทางการเมืองของไทยในปัจจุบัน ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในการลงทุนทั้งในและต่างชาติหรือไม่นั้น นายนณริฏ กล่าวว่า ปกติแล้วการลงทุน 1 ครั้งหวังผลไปอีกหลายปี แปลว่านโยบายระยะยาวจะต้องมีความแน่นอน ปัจจุบัน ไทยมีรัฐบาลใหม่ที่อยู่ได้ 4 เดือน จึงไม่สามารถออกนโยบายระยะยาวที่จะสามารถกระตุ้นได้โดยง่าย ดังนั้น สถานการณ์การเมืองไทยส่งผลกระทบต่อการลงทุนแน่นอน

อย่างไรก็ตาม ก็มีนโยบายบางส่วนที่มีความแน่ชัดแล้วในอดีต เช่น Data Center ก็คงดึงดูดการลงทุนต่อไปได้ แต่โครงการใหม่ ๆ ที่เป็น Flagship อาจมีจำกัด เช่น รัฐบาลที่แล้วจะทำสถานบันเทิงครบวงจร (Entertainment Complex) ก็มีทุนหลายรายที่สนใจ พอมารัฐบาลนี้อาจจะพูดถึงแลนด์บริดจ์ หรือเศรษฐกิจกัญชา ก็มีนักลงทุนรออยู่ แต่ทั้งนี้ถ้านโยบายยังไม่มีความแน่นอนว่าจะเกิด ก็จะชะลอการลงทุนในส่วนนี้ไป

นายนณริฏ มองว่า สุดท้ายแล้ว หากรัฐบาลภูมิใจไทยอยู่ 4 เดือนจริง จะเป็นการประคองเศรษฐกิจมากกว่าขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ซึ่งการประคองก็จะมีนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจออกมา และอีกหนึ่งสิ่งที่รัฐบาลภูมิใจไทยจะดำเนินการ คือเรื่องของความพยายามจะแก้ไขปัญหาทางการเมือง ทำประชามติต่าง ๆ ดังนั้น พลังในการแก้ปัญหาระยะยาวจึงมีจำกัด

“หน้าที่ของรัฐบาลสำหรับผม ควรเอาเศรษฐกิจนำ เพราะถ้าทุกคนรวยแล้ว ก็คงไม่ทะเลาะกัน ถ้าเค้กในประเทศใหญ่พอ ถ้าทุกคนมีกินมีใช้ มีเหลือ ก็คงไม่มีใครทะเลาะกัน…ถ้าเป็นไปได้ หันมาดูเศรษฐกิจอย่างเดียว เลิกยุ่งการเมืองกันสักพักหนึ่ง น่าจะดีกว่า” นายนณริฏ กล่าวว่า

ส่วนสถานการณ์เงินบาทที่แข็งค่านั้น ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยทั้งภาคท่องเที่ยวและภาคส่งออก โดยนายนณริฏ มองว่า เงินบาทที่แข็งค่าส่งผลกระทบมาก โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับประเทศเวียดนามที่ค่าเงินอ่อนค่าลงเรื่อย ๆ ดังนั้น นักท่องเที่ยวที่มีกำลังซื้อน้อย จึงมีบางส่วนถอดใจเปลี่ยนไปเที่ยวเวียดนาม ขณะที่ภาคส่งออกนั้น การที่เงินบาทแข็งค่าจนเกินไป ทำให้สินค้าไทยมีราคาแพงกว่าประเทศคู่แข่ง ดังนั้น ภาครัฐจึงต้องศึกษาว่าปัจจัยแท้จริงที่ทำให้ค่าเงินบาทแข็งค่าเกิดจากอะไร และจะมีวิธีที่จะช่วยลดปัญหาหรือไม่ เพื่อให้แก้ปัญหาให้ถูกจุด ไม่อยากให้แทรกแซงโดยไม่สมเหตุสมผล และควรหาทางออกอย่างยั่งยืน

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (12 ก.ย. 68)

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดี (11 ก.ย.) ว่า สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ มีแผนเดินทางเยือนสเปนและอังกฤษระหว่างวันที่ 12-18 ก.ย.นี้ โดยที่กรุงมาดริดของสเปนนั้น เบสเซนต์จะพบปะหารือกับ เหอ หลี่เฟิง รองนายกรัฐมนตรีจีน และเจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีน เพื่อสานต่อการเจรจาด้านการค้า เศรษฐกิจ และความมั่นคงแห่งชาติ พร้อมหารือประเด็นเกี่ยวกับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย TikTok ที่จีนเป็นเจ้าของ และความร่วมมือเพื่อต่อต้านการฟอกเงิน

การพบปะหารือระหว่างเบสเซนต์และเหอที่กรุงมาดริด ประเทศสเปน จะถือเป็นการประชุมอย่างเป็นทางการครั้งที่ 4 ของเจ้าหน้าที่เศรษฐกิจระดับสูงของทั้งสองฝ่ายในปีนี้ โดยมุ่งรักษาข้อตกลงพักรบการค้า ซึ่งช่วยลดการเก็บภาษีตอบโต้ระหว่างกัน และทำให้การส่งออกแร่หายากจากจีนกลับเข้าสู่สหรัฐฯ อีกครั้ง

ก่อนหน้านี้ ทั้งสองฝ่ายได้จัดการประชุมที่กรุงเจนีวาและกรุงลอนดอน และล่าสุดได้บรรลุข้อตกลงโดยทั่วไปที่กรุงสตอกโฮล์มเมื่อปลายเดือนก.ค.ในการขยายเวลาระงับการเก็บภาษีออกไปอีก 90 วัน โดยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ได้ทำการอนุมัติเมื่อวันที่ 12 ส.ค.ที่ผ่านมา ซึ่งจะทำให้ข้อตกลงดังกล่าวมีผลต่อเนื่องไปจนถึงต้นเดือนพ.ย.

ในการเดินทางครั้งนี้ เบสเซนต์ยังมีกำหนดพบปะกับเจ้าหน้าที่รัฐบาลทั้งที่มาดริดและลอนดอน ก่อนที่จะเข้าร่วมกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ในการเยือนอังกฤษอย่างเป็นทางการเพื่อเข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (12 ก.ย. 68)

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ตลาดหุ้นยุโรปปิดบวกในวันพฤหัสบดี (11 ก.ย.68) โดยได้แรงหนุนจากหุ้นกลุ่มป้องกันประเทศที่พุ่งขึ้น ขณะที่นักลงทุนปรับตัวรับการตัดสินใจของธนาคารกลางยุโรป (ECB) ที่คงอัตราดอกเบี้ยไว้ตามคาด

โดยดัชนี STOXX 600 ปิดตลาดที่ระดับ 555.33 จุด เพิ่มขึ้น 3.04 จุด หรือ +0.55% ขณะที่ตลาดหุ้นอื่น ๆ ดังนี้ ดัชนี CAC-40 ตลาดหุ้นฝรั่งเศสปิดที่ 7,823.52 จุด เพิ่มขึ้น 62.20 จุด หรือ +0.80% ด้าน ดัชนี DAX ตลาดหุ้นเยอรมนีปิดที่ 23,703.65 จุด เพิ่มขึ้น 70.70 จุด หรือ +0.30% และดัชนี FTSE 100 ตลาดหุ้นลอนดอนปิดที่ 9,297.58 จุด เพิ่มขึ้น 72.19 จุด หรือ +0.78%

ธนาคารกลางยุโรป (ECB) คงอัตราดอกเบี้ยเมื่อวันพฤหัสบดีตามคาด แต่ไม่ได้ส่งสัญญาณที่ชัดเจนถึงทิศทางในอนาคต โดยย้ำว่าการตัดสินใจใด ๆ จะขึ้นอยู่กับข้อมูลเศรษฐกิจ ล่าสุด ECB ได้ปรับลดคาดการณ์เงินเฟ้อปี พ.ศ. 2570 ลงมาอยู่ที่ 1.9% จากเดิม 2.0% ที่คาดไว้ในเดือนมิถายน ขณะที่เงินเฟ้อพื้นฐานคาดว่า จะอยู่ที่ 1.8% ซึ่งต่ำกว่าเป้าหมายที่ระดับ 2%

ทั้งนี้ การที่ ECB คงอัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่ระดับ 2% แสดงถึงความมั่นใจว่า ทวีปยุโรปยังสามารถรับมือกับผลกระทบจากมาตรการภาษีของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ได้

ในตลาดฝรั่งเศส ดัชนี CAC-40 ปิดบวก แม้ยังเผชิญความไม่แน่นอนทางการเมืองและการคลัง โดย Citigroup ได้ปรับลดมุมมองการลงทุนในหุ้นฝรั่งเศสจาก overweight ลงเป็น neutral ก่อนการประเมินอันดับความน่าเชื่อถือของ Fitch ในวันศุกร์นี้

Back to top button