Author: ข่าวกรุงเทพฯ

บทบาทของคณะกรรมาธิการผู้สอบสวน

วุฒิสภาเล็งเห็นถึงความอ่อนไหวและความขัดแย้งในสังคม จึงมีมติเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2568 ให้ตั้ง คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาการเปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจร (Entertainment Complex) จำนวน 35 คน โดยมี นายแพทย์วีระพันธ์ สุวรรณนามัย เป็นประธาน ภารกิจของคณะกรรมาธิการฯ คือ การวิเคราะห์ผลกระทบอย่างรอบด้านในมิติเศรษฐกิจ สังคม กฎหมาย และนำเสนอข้อมูลเชิงวิเคราะห์เพื่อประกอบการตัดสินใจของวุฒิสภา

คณะกรรมาธิการวิสามัญได้ปฏิบัติงานภายในกรอบเวลา 180 วัน โดยใช้วิธีการศึกษาที่เข้มข้น มีการตั้งคณะอนุกรรมาธิการวิสามัญ 2 ชุด เพื่อเจาะลึกผลกระทบด้านสังคม กฎหมาย และผลกระทบและความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจ

นอกจากนี้ ยังได้เชิญผู้ทรงคุณวุฒิหลากหลายภาคส่วนมาให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้แทนจากสำนักนายกรัฐมนตรี, กระทรวงการคลัง, กระทรวงสาธารณสุข (กรมสุขภาพจิต), นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน) และมหาวิทยาลัยมหิดล, ผู้แทนองค์กรศาสนาหลักทุกศาสนา รวมถึงนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี และตัวแทนจากบริษัทเกมมิ่งในต่างประเทศ

โดยรายงานการศึกษาฉบับนี้ถูกส่งมอบต่อประธานวุฒิสภาแล้วเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2568

ผลการพิจารณาของคณะกรรมาธิการวิสามัญ สรุปอย่างหนักแน่นว่า การผลักดันร่างพระราชบัญญัติฯ ที่เน้น “กาสิโนเป็นองค์ประกอบหลัก” นั้น เป็นนโยบายที่ตั้งอยู่บน “สมมติฐานที่ขาดหลักฐานเชิงประจักษ์” ถึงความเหมาะสมในบริบทของประเทศไทย โดยเป็นการ เบี่ยงเบนจากเป้าประสงค์ ของการพัฒนาสถานบันเทิงครบวงจรในภาพรวม

ความล้มเหลวใน 4 มิติหลัก

1. มิติทางเศรษฐกิจ: แค่ “เงินโอน” และธุรกิจขาลง (Sunset Industry)

ไม่สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ: กิจกรรมการพนันเป็นการ “โอนถ่ายเงิน” จากบุคคลหนึ่งไปยังอีกบุคคลหนึ่ง โดยไม่ก่อให้เกิดการผลิตสินค้าและบริการที่แท้จริง ในระบบเศรษฐกิจ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้ท้วงติงแล้วว่า เงินจากการพนันมีลักษณะเป็น “เงินโอน (Transfer)” ซึ่งจะไม่ถูกนำมาคำนวณเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มในผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP)

อุตสาหกรรมเสื่อมถอย: อุตสาหกรรมบ่อนพนันขนาดใหญ่ทั่วโลกมีแนวโน้มเข้าสู่ภาวะ “ขาลง” หรือ Sunset Industry อย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากถูกแทนที่ด้วยการพนันออนไลน์ (Online Gambling) ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว การลงทุนในโครงการนี้จึงเป็นการส่งเสริมการลงทุนที่กำลังเผชิญความท้าทายอย่างยิ่ง

สมมติฐานรายได้ลวงตา: รัฐบาลคาดการณ์รายได้จากภาษีกาสิโนสูงกว่า 50,000 ล้านบาทต่อปี โดยตั้งอยู่บนข้อสมมติว่า คนไทยจะเข้าเล่นถึง 21 ล้านครั้งต่อปี แต่ข้อเท็จจริงคือ ร่างกฎหมายที่ ครม. เสนอกำหนดให้คนไทยที่จะเข้าเล่นต้องมี เงินฝากในบัญชีธนาคารเกิน 50 ล้านบาท ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 6 เดือน ผู้มีคุณสมบัติจริงตามเงื่อนไขนี้มี น้อยกว่า 10,000 คนทั่วประเทศ ซึ่งทำให้สมมติฐาน 21 ล้านครั้งต่อปีนั้น “เกินจริง” และ “ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จริงในเชิงตัวเลข” คณะกรรมาธิการฯ ตั้งข้อสังเกตว่านี่อาจเป็นเจตนาของรัฐบาลที่จะใส่เงื่อนไขเข้มงวดเพื่อ “บรรเทาความกังวลทางสังคม” แต่มีแผนที่จะแก้ไขเงื่อนไขนี้ในชั้นกรรมาธิการของสภาผู้แทนราษฎร เพื่อเปิดให้คนไทยเข้าเล่นได้จำนวนมากตามที่คาดการณ์รายได้ไว้

ความเสี่ยงจากจีนและบัญชีดำ (Blacklist): หากไทยเปิดกาสิโน อาจต้องเผชิญกับมาตรการควบคุมเชิงรุกของรัฐบาลจีน ซึ่งมีการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญาเพื่อลงโทษผู้ชักชวนพลเมืองจีนไปเล่นพนันในต่างประเทศ และอาจมีการประกาศ “บัญชีดำ” จุดหมายปลายทางที่ถูกมองว่าเป็นแหล่งจูงใจให้ชาวจีนมีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับการพนัน ซึ่งอาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อจำนวนนักท่องเที่ยวจากจีนในมิติอื่น

ค่าเสียโอกาสการใช้พื้นที่รัฐมูลค่าสูง: การนำพื้นที่ยุทธศาสตร์มูลค่าสูงของรัฐ (เช่น พื้นที่การท่าเรือคลองเตย มูลค่าตลาดไม่ต่ำกว่า 250,000 ล้านบาท) ไปใช้สำหรับกิจการที่มีความเสี่ยงสูงอย่างกาสิโน อาจ ไม่สอดคล้องกับหลัก Highest and Best Use และมี ค่าเสียโอกาส (Opportunity Cost) สูงมาก

2. มิติทางสังคมและสุขภาพ: การพนันคือ “โรคเสพติด” ที่สร้างภาระ

การพนันคือโรคทางจิตเวช: องค์การอนามัยโลก (WHO) และสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน (APA) ได้กำหนดให้ “การติดการพนัน” (Gambling Disorder) จัดอยู่ในกลุ่ม “พฤติกรรมเสพติด” (Behavioral Addiction) ซึ่งมีผลกระทบโดยตรงต่อสมองส่วนควบคุมเหตุผล และมักนำไปสู่พฤติกรรมร่วมกันคือ การโกหก การลักขโมย และใช้ความรุนแรง

ต้นทุนการรักษาที่สูง: การรักษาภาวะพฤติกรรมเสพติดไม่มียารักษาโดยตรง ต้องใช้กระบวนการฟื้นฟูสมองส่วนเหตุผล และมีอัตราการรักษาหายขาดที่ดีที่สุดในระดับโลกอยู่ที่ประมาณ ร้อยละ 50 เท่านั้น การพนันยังเพิ่มภาระต่อระบบสาธารณสุขและสวัสดิการสังคมในการบำบัดรักษา

อาชญากรรมซับซ้อนและฟอกเงิน: กาสิโนเป็นพื้นที่ที่มีความอ่อนไหวต่อการก่ออาชญากรรมและกิจกรรมผิดกฎหมาย มีความเสี่ยงที่จะเป็นแหล่ง ฟอกเงิน (Money Laundering) และเป็นช่องทางขององค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งตอกย้ำถึงความกังวลต่อศักยภาพและความโปร่งใสของการประสานงานระหว่างหน่วยงานรัฐไทยในการควบคุมอาชญากรรม

3. มิติด้านศีลธรรมและวัฒนธรรม: การขัดแย้งกับทุกศาสนา

การเปิดกาสิโนขัดแย้งกับหลักศีลธรรมอันดีของสังคมไทย

ศาสนาพุทธ: มองว่าการพนันเป็นหนึ่งใน “อบายมุข 6” หรือหนทางแห่งความเสื่อม

ศาสนาอิสลาม: ถือว่าการพนัน (มะยิสิร) เป็นสิ่งต้องห้าม (ฮะรอม) โดยโทษมีน้ำหนักมากกว่าประโยชน์ที่อาจได้รับ

ศาสนาคริสต์ และพราหมณ์–ฮินดู: เน้นการหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยความโลภและนำไปสู่ความพินาศ

คณะกรรมาธิการฯ ระบุว่า การรับรองให้บ่อนกาสิโนถูกกฎหมายเท่ากับเป็นการ ลดทอนความศรัทธา และเปลี่ยนทัศนคติของเยาวชนต่อศีลธรรม

4. มิติด้านกฎหมายและธรรมาภิบาล: ขัดรัฐธรรมนูญและรวมศูนย์อำนาจ

ขัดต่อหลักนิติธรรม: กฎหมายที่อนุญาตให้มีกาสิโนถือเป็นการย้อนแย้งต่อ “สำนึกในศีลธรรมอันดีของประชาชน” (Good conscience of the People) ซึ่งขัดต่อหลักนิติธรรมตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 3 และมาตรา 26

การรวมศูนย์อำนาจ: องค์ประกอบของ “คณะกรรมการนโยบายสถานบันเทิงครบวงจร” ตามร่างกฎหมาย ซึ่งมีกลุ่มบุคคลเดียวกับคณะรัฐมนตรีเกือบทั้งหมด และมีอำนาจกว้างขวาง รวมถึงการเสนอให้ ครม. สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ปรับปรุง แก้ไข หรือยกเลิกกฎหมายหรือกฎที่เห็นว่าก่อให้เกิดความล่าช้า ซึ่งอาจนำไปสู่การใช้อำนาจในเชิงอัตวิสัย (arbitrary power) และมีลักษณะเป็นการ รวมศูนย์อำนาจ โดยปราศจากการถ่วงดุลและการตรวจสอบที่เพียงพอ ซึ่งขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 3

ขัดต่อแนวนโยบายแห่งรัฐ: โครงการนี้มีลักษณะเป็น Mega Project ที่ดำเนินการโดยทุนข้ามชาติ และไม่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของ ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง ที่เน้นความสมดุลระหว่างการพัฒนาวัตถุและการพัฒนาจิตใจ

ทางออกที่ยั่งยืน: Wellness Complex คืออนาคต

คณะกรรมาธิการวิสามัญเสนอทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ที่ดีกว่า คือ การพัฒนา “Wellness Complex” (ศูนย์สุขภาพแบบองค์รวม) ซึ่งถือเป็น Sunrise Sector (อุตสาหกรรมขาขึ้น) ที่สอดคล้องกับจุดแข็งของประเทศไทยด้านการแพทย์และระบบสาธารณสุข

Wellness Complex สามารถสร้างรายได้จาก “เงินสีขาว” (clean money) ที่โปร่งใส ลดความเสี่ยงด้านอาชญากรรม และส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศ โดยไม่ขัดต่อหลักศีลธรรม และสอดคล้องกับการตอบสนองต่อสังคมสูงวัย

คำแนะนำและทางออกถึงรัฐบาลและวุฒิสภา

คณะกรรมาธิการวิสามัญได้สรุปข้อเสนอแนะต่อวุฒิสภา โดยมีมติในฉากทัศน์เชิงอุดมคติ (Best-case Scenario) ว่า ไม่สนับสนุนให้มีการประกอบธุรกิจกาสิโนในประเทศไทย

สำหรับแนวทางการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว คณะกรรมาธิการฯ มีข้อเสนอแนะที่ชัดเจน

1. เสนอให้รัฐบาลทบทวน: วุฒิสภาควรเสนอให้รัฐบาลพิจารณา ทบทวนและแก้ไขเนื้อหา ของร่างพระราชบัญญัติฯ ให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะในมิติการคุ้มครองสิทธิของชุมชน การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการยึดมั่นในหลักนิติธรรมและศีลธรรมอันดีของประชาชน

2. มติไม่เห็นชอบคือทางเลือกที่ดีที่สุด: หากรัฐบาลยังคงยืนยันเดินหน้าโดยที่ข้อกังวลพื้นฐานทั้งหมดที่กล่าวมาข้างต้น ยังมิได้รับการแก้ไขอย่างชัดเจนและเพียงพอ วุฒิสภาควรแสดงท่าทีไม่เห็นชอบด้วยกับร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าว เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นทั้งในด้านกฎหมาย เศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคงของประเทศในอนาคตต่อไป

3. ทำประชามติ: หากรัฐบาลยังยืนยันที่จะออกกฎหมาย ควรสื่อสารข้อมูลให้สาธารณชนรับทราบอย่างรอบด้าน และเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้วยกระบวนการ ทำประชามติ ว่าเห็นควรอนุญาตให้มีธุรกิจกาสิโนในประเทศไทยหรือไม่ เนื่องจากผลสำรวจของนิด้าโพลชี้ว่าประชาชนส่วนใหญ่ ร้อยละ 61.60 เห็นด้วยกับการทำประชามติ ในเรื่องนี้

โรงเรียนมาโย คอลเลจ (Mayo College) ในเมืองอัชเมร์ รัฐราชสถาน ประเทศอินเดีย เปลี่ยนบทบาทจากสถานศึกษาเฉพาะเจ้าชายในอดีตสู่แหล่งผลิตชนชั้นนำรุ่นใหม่ของประเทศ ด้วยค่าเทอมปีละ 11,500 เหรียญสหรัฐ อันเป็นจำนวนเงินก้อนใหญ่เมื่อเทียบกับรายได้เฉลี่ยต่อคนของอินเดียที่อยู่ที่ 2,300 เหรียญสหรัฐ

มรดกทางประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 150 ปี

โรงเรียนแห่งนี้ก่อตั้งเมื่อปี 1875 โดยเอิร์ล ออฟ มาโย ผู้ดำรงตำแหน่งอุปราชของอังกฤษ เพื่อกระชับสัมพันธ์ระหว่างราชวงศ์อินเดียกับลอนดอน นักเรียนคนแรกเป็นพระราชบุตรขององค์มหาราชาห์ของอัลวาร์ เสด็จมากับขบวนบริวารถึง 300 คน

เศารัฟ ซินฮา อธิการบดีของโรงเรียน กล่าวว่า เราพยายามรักษาประเพณีบางอย่างจากอดีต แต่เฉพาะส่วนที่เสริมสร้างวัฒนธรรม และช่วยให้นักเรียนระลึกได้ว่าเป็นใครและมาจากไหน

ความเป็นเลิศที่ปรับเปลี่ยนตามยุคสมัย

ปัจจุบันในจำนวนนักเรียน 850 คน อายุ 9-18 ปี มีเพียงไม่กี่คนที่เป็นทายาทขุนนาง ส่วนใหญ่เป็นบุตรหลานของรัฐมนตรี นักธุรกิจ นักการทูต และนายทหารระดับสูง

อภิเษก ซิงห์ ตัก ศิษย์เก่าผู้ดำเนินธุรกิจจัดงานในเมืองโชธปุร เล่าว่า จะส่งลูกชายสองคนมาเรียน เพราะที่นี่เตรียมความพร้อมให้รับมือกับทุกสิ่ง

วิถีการศึกษาแบบนักรบผสานสมัยใหม่

แม้ว่าระเบียบวินัยแบบทหารที่สร้างชื่อเสียงให้โรงเรียนยังคงอยู่ แต่ในปีที่ผ่านมาได้เน้นความเป็นอยู่ที่ดีและความมั่นใจในตัวเองของนักเรียนมากขึ้น ราเจช โซนี หัวหน้าแผนกประถม เผยว่าได้รับความร่วมมือกับสถาบันด้านจิตวิทยา และเพิ่มจำนวนครูหญิงและเจ้าหน้าที่

นักเรียนเรียนภาษาอังกฤษ ครอบคลุมวิทยาศาสตร์ ภาษาต่างประเทศ วรรณคดี ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ศิลปะ และดนตรี ช่วงบ่ายสำหรับกีฬา 20 ประเภท ตั้งแต่โปโล กอล์ฟ ไปจนถึงว่ายน้ำ ยิงปืน และเทนนิส

สิ่งอำนวยความสะดวกระดับพิเศษ ได้แก่ สระว่ายน้ำมาตรฐานโอลิมปิก สนามกอล์ฟ 9 หลุม และคอกม้า 60 ตัว นักเรียนหนึ่งในสามวางแผนศึกษาต่อต่างประเทศ ในอังกฤษ ออสเตรเลีย หรือสหรัฐอเมริกา

อัดวายา สิทธาร์ถ ภาเทีย นักเรียนอายุ 17 ปี หวังเปิดธุรกิจในบ้านเกิดและช่วยเหลือประเทศ ซินฮา ย้ำว่าเคารพมรดกทางการศึกษานี้อย่างสูง แต่มาโยต้องมองไปข้างหน้าเสมอ

การเมืองช่วงนี้ก็จะเป็นเรื่องการตีฝีปากกันไปมาก่อนรัฐบาลอนุทินจะทำงาน หลังแถลงนโยบายต่อรัฐสภาราวปลายเดือน เมื่อวันที่ 21 ก.ย.ที่ จ.ศรีสะเกษ “นายกฯ หนู” อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรมว.มหาดไทย ในฐานะหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ลงพื้นที่ช่วย น.ส.จินณ์ตวรรณ ไตรสรณกุล ผู้สมัคร สส.ศรีสะเกษ พรรคภูมิใจไทย หาเสียงเลือกตั้งซ่อม สส.ศรีสะเกษ เขต 5

นายกฯ ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีพรรคเพื่อไทยเตรียม 4 ขุนพล อภิปรายชำแหละนโยบายของรัฐบาลที่จะแถลงต่อรัฐสภา ว่า หากสงสัยในเรื่องใดก็จะชี้แจง แต่ยืนยันว่าจะไม่มีการชำแหละคืน “ที่ว่ามีรัฐมนตรีกลุ่มปราสาทสายฟ้าคอนเนกชั่น แล้วคอนเนกชั่นที่เกิดมาก่อนหน้านี้ ไม่กลับไปถามตัวเองก่อนล่ะ ไม่ต้องถามผมหรอก เพราะผมไม่ทำในแบบที่พวกเขาทำ และอีกอย่าง ยังไม่ได้บริหารราชการแผ่นดินเลย จะอภิปรายอะไร หากผมบ้าจี้ขึ้นมา อภิปรายในสิ่งที่เขาทำบ้าง โดยเฉพาะเรื่องที่ทำให้ประเทศของเราเสียหายไปขนาดไหน ทำให้ประชาชน ทหาร บาดเจ็บ ต้องสูญเสียชีวิต หากพวกผมอภิปรายกลับบ้าง ประเทศก็ไม่ต้องก้าวหน้าไปไหน

เพราะฉะนั้นขอเถอะครับ จะทำไรก็แล้วแต่ ผมอยู่ไม่เกิน 4 เดือนหรอกครับ และมาแข่งกันตอนเลือกตั้ง ให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสิน อย่าตัดสินเอง” นายอนุทิน กล่าว นายกฯ ยังเปิดเผยระหว่างการหาเสียงด้วยว่า น.ส.ไตรศุลี ไตรสรณกุล อดีตรองโฆษกรัฐบาล ว่า จะเป็นเลขาธิการนายกฯ และนายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ หรือเสี่ยโต้ง ผู้สร้างหนังชุดไทบ้าน ว่า จะมาเป็นผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี

นอกจากเก้าอี้ฝ่ายบริหาร ภูมิใจไทยเดินเกมทวงเก้าอี้ประมุขนิติบัญญัติคืน นายพลพีร์ สุวรรณฉวี สส.นครราชสีมา พรรคภูมิใจไทย ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ระบุว่า “วันนี้พรรคเพื่อไทยและประชาชาติเป็นฝ่ายค้านสมบูรณ์แบบแล้ว แล้วจะลาออกจากประมุขสภากี่โมง” นายพลพีร์ อธิบายเพิ่มเติมว่า เรื่องดังกล่าวเป็นมารยาททางการเมือง โดยตามธรรมเนียม ประมุขสภาควรเป็นบุคคลจากฝ่ายรัฐบาล

ที่พรรคเพื่อไทย “สส.หนุ่ม” ชนินทร์ รุ่งธนเกียรติ รองโฆษกพรรคเพื่อไทย ก็ยังคงพูดว่า ไฮไลต์การอภิปรายคือ การตั้งคำถามอย่างตรงไปตรงมาว่า การที่พรรคภูมิใจไทยพยายามทุกวิถีทาง ยอมทุกอย่างเพื่อเข้ามาเป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อย ในระยะเวลาเพียง 4 เดือนนั้น มีความเกี่ยวข้องอะไรกับคดีฮั้ว สว. และกรณีที่ดินเขากระโดงหรือไม่ หากกระบวนการยุติธรรมได้เดินไปตามกลไกระบบปกติ 2 เรื่องนี้อาจไปถึงทำให้ถึงจุดจบของพรรคการเมืองบางพรรค

และยังเหน็บแนมไปถึง “สส.เอิร์ธ” ปกรณ์วุฒิ อุดมพิพัฒน์สกุล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ประธานวิปฝ่ายค้าน ว่า พรรค ปชน. เอง โหวตให้นายอนุทินเป็นนายกฯ แบบยกพรรค ต้องร่วมรับผิดชอบต่อการดำเนินการของรัฐบาลนี้เอง เพราะคนเริ่มครหาแล้วว่า รัฐบาลนี้ไม่ได้ตั้งมาเพื่อยุบสภา แต่ตั้งมาเพื่อยุบคดีสีน้ำเงินมากกว่า เรามีผู้นำฝ่ายค้านที่หามแคนดิเดตนายกฯ จากพรรคภูมิใจไทยขึ้นเสลี่ยง มีประธานวิปฝ่ายค้านที่ทำหน้าที่เสมือนโฆษกของพรรคภูมิใจไทย และเรายังมี สส.ฝ่ายค้านอีกกว่า 140 คนที่ร่วมแบกองค์ประชุมแทนรัฐบาลแทบทุกวัน ขัดกันกับที่เคยป่าวประกาศว่าการรักษาองค์ประชุมเป็นหน้าที่ของฝ่ายรัฐบาลเท่านั้น นั่นเรียกว่าวิปฝ่ายค้านหรือฝ่ายค้ำให้รัฐบาลสีน้ำเงิน

ศูนย์สำรวจความคิดเห็น “นิด้าโพล” สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เปิดเผยผลการสำรวจ เรื่อง “ประชาธิปัตย์ ผลัดใบอีกแล้ว” ทำการสำรวจระหว่างวันที่ 15-16 ก.ย. จากประชาชนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป ทั่วประเทศ 1,310 หน่วยตัวอย่าง เกี่ยวกับการเลือกผู้นำพรรคประชาธิปัตย์ เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ เมื่อถามถึงบุคคลที่ประชาชนต้องการให้เป็นผู้นำพรรคประชาธิปัตย์ในการเลือกตั้งครั้งหน้า พบว่า ตัวอย่าง 32.90% ระบุว่าเป็น นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ 18.09% ระบุว่าเป็น นายชวน หลีกภัย 16.72% ระบุว่า ไม่ตอบ/ไม่สนใจ เมื่อถามถึงแนวโน้มที่ประชาชนจะเลือกพรรคประชาธิปัตย์ในการเลือกตั้งครั้งหน้า หากพรรคประชาธิปัตย์เลือกผู้นำตามที่ประชาชนแนะนำ พบว่า 37.58% ระบุว่า ไม่แน่ใจ 35.75% ระบุว่า เลือกแน่นอน และ 26.67% ระบุว่า ไม่เลือกแน่นอน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายมงคล สุระสัจจะ ประธานวุฒิสภา ได้นัดประชุมวุฒิสภา เพื่อพิจารณารายงานการศึกษาของ กมธ.วิสามัญพิจารณาศึกษาการเปิดสถานบันเทิงแบบครบวงจร (เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์) ที่มี นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย สว. เป็นประธานกมธ. ในวันที่ 23 ก.ย. เนื้อหาเป็นการศึกษารายละเอียดของร่าง พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. … ของรัฐบาล น.ส.แพทองธาร ชินวัตร อดีตนายกฯ สว. เห็นว่า โครงการเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ ที่มีกาสิโนเป็นองค์ประกอบหลัก เป็นนโยบายที่ตั้งอยู่บนสมมุติฐานที่ขาดหลักฐานเชิงประจักษ์ถึงความเหมาะสมในบริบทของประเทศไทย อีกทั้งแฝงไว้ด้วยความเสียหายหลายมิติ ไม่มีความชัดเจนด้านความคุ้มค่าของการลงทุน

“เป็นกิจการที่ไม่เกิดรายได้ที่แท้จริง คือ ก่อให้เกิดการผลิตสินค้า และบริการ แต่เป็นกิจการที่โอนเงินจากผู้เล่นที่เสียไปให้ผู้เล่นที่ได้ และยิ่งไม่คุ้มค่าเมื่อพิจารณาจากต้นทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานและภาระของรัฐที่แบกรับมิติทางสังคมและสุขภาพ และอาจขัดแย้งกับรัฐธรรมนูญ มาตรา 3 วรรคสอง ที่กำหนดให้รัฐสภา ครม. ศาล องค์กรอิสระ และหน่วยงานของรัฐ ต้องปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ กฎหมายและหลักนิติธรรม

และมาตรา 26 วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้การตรากฎหมายต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม กรณีรัฐบาลเสนอร่าง พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ เข้าสู่การพิจารณาของสภา แม้ชื่อร่างไม่ได้ชี้ชัดว่ามุ่งเน้นให้มีกาสิโนเป็นหลัก แต่บัญชีแนบท้ายจะมีกาสิโนอยู่ด้วยเสมอ ร่างกฎหมายจึงเปิดให้มีธุรกิจบ่อนการพนันโดยชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งย้อนแย้งต่อสำนึกในศีลธรรม และมาตรฐานศีลธรรมของประชาชน

ประเทศไทยยังมีทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ในการส่งเสริมเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวโดยไม่ต้องพึ่งอุตสาหกรรมการพนัน โดยเฉพาะรูปแบบโครงการ wellness complex (การดูแลสุขภาพครบวงจร) สามารถพัฒนาเป็นรูปแบบสถานบริการที่ไม่ขัดต่อหลักศีลธรรม ไม่ส่งเสริมพฤติกรรมเสี่ยง และสร้างรายได้จากเงินสีขาวที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ ลดเสี่ยงด้านอาชญากรรม และส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศในระยะยาว วุฒิสภาควรแสดงท่าทีไม่เห็นชอบกับร่าง พ.ร.บ.

อีกเรื่องหนึ่ง นายเลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล สส.บัญชีรายชื่อ พรรค ปชน. โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กถึง ร่าง พ.ร.บ.ยกเว้นความผิดให้แก่บุคคลที่ได้รับความเสียหาย หรือผลกระทบจากการดำเนินการตามนโยบายรัฐด้านป่าไม้และที่ดิน พ.ศ. … เสนอโดยนายซูการ์โน มะทา สส.ยะลา พรรคประชาชาติ กับคณะ และร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมแก่ราษฎรผู้ได้รับผลกระทบจากนโยบายรัฐด้านที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ พ.ศ. … (กฎหมายทวงคืนผืนป่า) ซึ่งผ่านการพิจารณาของสภาในวาระแรก และถูกวิจารณ์ว่าจะทำให้นายทุน เอกชนที่รุกป่าได้รับการนิรโทษกรรมไปด้วย

นายเลาฟั้งโพสต์ตอนหนึ่งว่า เจตนารมณ์ของกฎหมายฉบับนี้คือ ล้างความผิดเดิมแล้วปลดล็อกให้เจ้าหน้าที่รัฐสามารถนำที่ดินพิพาทเข้าสู่กระบวนการพิสูจน์สิทธิตามกฎหมายได้ กฎหมายไม่ทำให้ผืนป่าของประเทศไทยลดลงแม้แต่ตารางนิ้วเดียว เพราะพื้นที่เป้าหมายที่จะได้รับการนิรโทษกรรม ไม่มีสภาพเป็นป่าตั้งแต่ต้น หากแต่เป็นที่ไร่ ที่นา สวนยางพารา บ้านอยู่อาศัย ในทางตรงกันข้ามการนิรโทษกรรมคืนความเป็นธรรม กลไกที่จะถูกตั้งขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่กลั่นกรอง คือ คณะกรรมการนิรโทษกรรมจังหวัด ที่มีหลายฝ่ายเป็นกรรมการ เพื่อพิสูจน์รับรองสิทธิ ไม่เอื้อให้นายทุน

“ตอนที่สนธิกำลังไปรื้อโฮมสเตย์ที่ภูทับเบิก ม่อนแจ่ม และที่อื่นๆ ฝ่ายทหารและป่าไม้อ้างว่าเป็นนายทุน แต่เมื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้ว พบว่าส่วนใหญ่เป็นบ้านชาวบ้าน มีนายทุนไม่กี่ราย แต่เมื่อมีธงที่จะรื้อเพื่อทำผลงานอยู่แล้ว จึงยกข้ออ้างขึ้นมาใหม่ว่าใช้ผิดวัตถุประสงค์จากเดิมที่อนุญาตให้ทำการเกษตรเท่านั้น เจ้าหน้าที่ไม่สามารถให้คำตอบได้ว่าการปรับเปลี่ยนจากที่ทำไร่ สวน มาเป็นทำห้องพักรองรับนักเที่ยวเที่ยวก่อให้ผลเสียอย่างไร”

ปิดท้ายด้วยบรรยากาศที่เรือนจำกลางคลองเปรม นพ.เชิดชัย ตันติศิรินทร์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย พร้อมด้วย ผศ.พรรณวดี ตันติศิรินทร์ ที่ปรึกษาเครือข่ายสตรี 20 จังหวัดภาคอีสาน และพวก ร่วมจัดกิจกรรมร้อยกำลังใจมอบให้ ดร.ทักษิณ ชินวัตร ที่บริเวณด้านหน้าเรือนจำกลางคลองเปรม นพ.เชิดชัย กล่าวว่า นายทักษิณได้ตัดสินใจด้วยตัวเองอย่างกล้าหาญ ไม่ได้กระทำผิด แต่ถูกแกล้งเมื่อกลับมาบ้าน ได้รับอภัยโทษจาก 8 ปีเหลือ 1 ปี แล้วถูกกลั่นแกล้งว่ายังไม่ถูกจำคุก ขอแย้งว่าต้องไปถามหมอผู้เชี่ยวชาญอย่างโรคหัวใจ นางกนกวรรณ จิ๋วเชื้อพันธุ์ รองโฆษกกรมราชทัณฑ์ เปิดเผยว่า นายทักษิณยังคงมีอาการอ่อนเพลีย และปวดตามร่างกายอยู่บ้าง ตามปกติของผู้สูงอายุ โดยอาการคงที่ ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง

“ทีมข่าวการเมือง”

เมื่อวันที่ 22 ก.ย. 2568 ศ.ดร.นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีระบบการย้ายครูผ่าน Teacher Rotation System (TRS) ของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) ว่า ระบบนี้สำหรับให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษายื่นคำร้องขอย้ายพื้นที่ ให้การดำเนินการมีความสะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ โดยครูผู้ขอสามารถยื่นคำร้องและเอกสารประกอบผ่านระบบ TRS ได้ปีละ 2 ครั้ง และระบบจะประมวลผลการย้ายตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งตนได้รับทราบข้อร้องเรียนและเสียงสะท้อนจากครูทั่วประเทศที่ยื่นขอย้ายผ่านระบบดังกล่าว พบว่า ครูจำนวนไม่น้อยต้องผิดหวัง โดยเฉพาะการยื่นขอย้ายต่อเนื่อง ซึ่งไม่ใช่กรณีพิเศษ รวมถึงโครงการครูคืนถิ่น ที่มีวัตถุประสงค์ให้ครูได้กลับไปปฏิบัติหน้าที่ใกล้ครอบครัว แต่กลับทำให้ครูหลายรายเสียสิทธิ์ ไม่สามารถย้ายได้ตามความตั้งใจ

ศ.ดร.นฤมล กล่าวต่อว่า ระบบ TRS ที่ ก.ค.ศ.นำมาใช้ ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความโปร่งใสและป้องกันปัญหาการทุจริตในการย้ายครู หลังจากในอดีตมีกรณีเรียกรับผลประโยชน์กิโลละแสน ในการย้ายสถานที่ปฏิบัติราชการ อย่างไรก็ตาม แม้ระบบนี้จะช่วยลดปัญหาดังกล่าว แต่ก็ต้องยอมรับว่า ยังมีข้อจำกัด เนื่องจากมีกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดและตึงตัวเกินไป จนทำให้ครูผู้ปฏิบัติงานจริงไม่ได้รับโอกาสตามที่สมควร

“เราต้องการให้ระบบนี้โปร่งใส และต้องมีความยืดหยุ่นและเป็นธรรมต่อครูผู้ปฏิบัติหน้าที่ด้วย เช่น การพิจารณาขอย้ายควรใช้มิติอื่นมาประกอบ ไม่ได้ยึดเกณฑ์แข็งทื่อเพียงอย่างเดียว ต้องมีดุลยพินิจจากหลายด้านเข้ามาร่วม เพื่อให้ครูมีโอกาสสมหวังมากขึ้น“

ทั้งนี้ ขณะนี้ ก.ค.ศ. อยู่ระหว่างดำเนินการปรับปรุงและพัฒนาระบบ TRS ใหม่ โดยคาดว่าจะสามารถนำมาใช้ได้ในการยื่นขอย้ายรอบถัดไป ระบบที่ผ่านการรีเซ็ตใหม่นี้ จะคำนึงถึงมิติด้านอื่น ๆ ของครูมากขึ้น เพื่อให้การย้ายครูไม่ใช่เพียงการจัดการเชิงระบบ แต่ยังตอบสนองความต้องการด้านชีวิต ครอบครัว และความสมดุลในการทำงานด้วย

“ขอให้ครูทุกคนเชื่อมั่นว่าระบบการย้ายที่จะเปิดให้ใช้ในรอบต่อไปจะมีความเป็นธรรมมากขึ้น และโอกาสในการสมหวังก็จะมากขึ้นกว่าเดิมแน่นอน” ศ.ดร.นฤมล กล่าวทิ้งท้าย

เรื่องเล่าจากพื้นที่ครั้งนี้พาไปติดตามภารกิจอาหารปลอดภัยในกรุงเทพมหานครและนนทบุรี ตั้งแต่เวทีประชุมที่รวมหน่วยงานรัฐ ภาคประชาชน และเครือข่ายผู้บริโภค จนถึงการลงพื้นที่ตรวจสอบร้านค้า ตลาดสด และผู้ประกอบการ เพื่อให้ความช่วยเหลือผู้บริโภคที่ได้รับผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรม ภารกิจนี้ไม่ได้จำกัดเพียงการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า แต่ยังสร้างระบบป้องกันเชิงรุกให้ประชาชนมั่นใจในสิทธิของตนเอง รวมถึงติดตามเคสร้องเรียนในกรุงเทพฯ ที่ผู้บริโภคได้รับผลกระทบจากผู้ประกอบการร้านอาหารจนส่งผลต่อสุขภาพ

ย้ำความสำคัญของอาหารปลอดภัยในชีวิตประจำวัน

รองผู้ว่าฯ ยังกล่าวถึงการตรวจสอบโรงงานอาหารขนาดใหญ่ในจังหวัด เช่น โรงงานหมูปิ้ง ที่ถือเป็นแหล่งผลิตสำคัญซึ่งกระจายสินค้าไปยังจังหวัดใกล้เคียง เน้นย้ำว่าการกำกับดูแลแหล่งอาหารเชิงอุตสาหกรรมเป็นเรื่องจำเป็น เพื่อสร้างความมั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัยแก่ผู้บริโภค

และยังกล่าวถึงความจำเป็นในการให้ความรู้แก่ภาคประชาชน เพื่อให้สามารถเฝ้าระวังความปลอดภัยของอาหารที่บริโภคได้ด้วยตนเอง พร้อมทิ้งท้ายว่า “การดูแลป้องกันควรเริ่มจากอาหารเป็นเรื่องแรก” โดยเฉพาะในจังหวัดนนทบุรีซึ่งมีประชากรหนาแน่น และกว่า 20% ของประชากรเป็นผู้สูงอายุ กลุ่มนี้จึงต้องได้รับการคุ้มครองและเฝ้าระวังด้านอาหารที่เข้มงวดยิ่งขึ้น

เสียงจากสภาองค์กรผู้บริโภค ขับเคลื่อนกฎหมายและสิทธิ

ต่อจากนั้นเข้าสู่ช่วง เสวนาเข้มข้น จากเคมีในอาหารถึงตลาดเขียว กล่าวถึงบทบาทของสภาผู้บริโภคที่ทำงานแตกต่างจาก สคบ. โดยสภาสามารถฟ้องคดีแทนผู้บริโภคได้ ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการคุ้มครองสิทธิ พร้อมเล่าถึงผลงานที่ผ่านมา เช่น การช่วยเหลือผู้บริโภคกว่า 280 คดี มูลค่าเยียวยากว่า 66 ล้านบาท คุณพงศ์ธร จันทรัศมี หัวหน้าฝ่ายสนับสนุนสมาชิกและองค์กรของผู้บริโภค ผู้ดำเนินการเสวนา และได้ผู้เชี่ยวชาญหลายด้านสะท้อนประเด็นที่หลากหลายร่วมกัน

• ด้านความปลอดภัยอาหาร นางสาวปรกชล อู๋ทรัพย์ อนุกรรมการด้านอาหาร ยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพ เล่าถึงสถิติร้องเรียนอาหารที่พบบ่อย เช่น อาหารหมดอายุ อาหารไม่ตรงปก หรือปนเปื้อนสิ่งแปลกปลอม พร้อมแนะระบบเฝ้าระวังเชิงรุกและการใช้ Thai-RASFS (ระบบแจ้งเตือนภัยอาหารแบบเปิด) เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็วและเป็นแนวทางที่เป็นประโยชน์ต่อคนทำงานอีกด้วย และล่าสุดเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2568 ได้ร่วมพูดคุยในงานเสวนา “ระบบอาหารปลอดภัย จากรัฐสภาไทยสู่ประชาชน” สามารถรับชมย้อนหลังได้ ที่นี่
• ด้านการขับเคลื่อนท้องถิ่น นางสาววิภาวัลย์ วรวรรณปรีชา เลขานุการ อบจ.นนทบุรี เสนอแนวคิดสร้างช่องทางออนไลน์ระดับจังหวัด เช่น ไลน์หรือเพจเฉพาะ เพื่อให้ผู้บริโภคแจ้งปัญหาได้ง่ายขึ้น พร้อมเล่าถึงบทบาทอบจ.ที่สนับสนุนเกษตรกรให้ผลิตอาหารปลอดภัย เช่น การช่วยเรื่องปุ๋ยอินทรีย์และตลาดจำหน่าย
• เสียงจากสภานโยบายอาหาร คุณวัลลภา แวน วิลเลียนส์วาร์ด สภานโยบายอาหาร จังหวัดนนทบุรี เสนอแนวทางยกระดับ “ตลาดเขียว” และเครือข่ายโรงเรียนอาหารสุขภาวะ โดยอ้างอิงโมเดลต่างประเทศ เช่น เมืองมิลานและอัมสเตอร์ดัม ที่เชื่อมโยงนโยบายอาหารกับการสร้างอาชีพและสุขภาพของประชาชน
• นักวิชาการสาธารณสุข นางสุภัชญา ยศประกอบ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพิเศษ กองสุขศึกษา กระทรวงสาธารณสุข ชี้ว่าการสื่อสารความเสี่ยงและปรับพฤติกรรมการกิน คือหัวใจของการป้องกัน เธอเตือนถึงการบริโภคหวาน มัน เค็ม เนื้อสัตว์ดิบ และการกินหมูกระทะในวัยรุ่น ซึ่งล้วนต้องอาศัยการรณรงค์และเครื่องมือสื่อสารใหม่ ๆ เช่น อินโฟกราฟิกที่เข้าถึงได้ง่าย
• เสียงจากองค์กรผู้บริโภคในพื้นที่ นางจินตนา กวาวปัญญา ประธานศูนย์คุ้มครองสิทธิผู้บริโภคประชาชนจังหวัดนนทบุรี (องค์กรสมาชิกสภาผู้บริโภค ลำดับที่ 17) เล่าประสบการณ์รับร้องเรียนด้านอาหารที่สะท้อนปัญหาจริง เช่น อาหารปนเปื้อนสิ่งแปลกปลอม อาหารหมดอายุใกล้วันหมดอายุ หรือการขายสินค้าลดราคาที่ไม่โปร่งใส ซึ่งชี้ให้เห็นว่าผู้บริโภคยังขาดความรู้เรื่องการเก็บหลักฐานร้องเรียน

แลกเปลี่ยนอย่างมีพลัง เครือข่ายร่วมออกแบบกลไก

ช่วงบ่าย เวทีแบ่งกลุ่มระดมความคิดเห็นเต็มไปด้วยบรรยากาศสนุกสนานและตั้งใจ เครือข่ายองค์กรของผู้บริโภคร่วมกันออกแบบ “กลไกคุ้มครองผู้บริโภคจังหวัดนนทบุรี” ข้อเสนอที่เด่นชัด โดยมีหัวข้อประเด็นหลัก ๆ ดังนี้

• สร้างเครือข่ายตลาดอาหารปลอดภัย
• กำหนดมาตรฐานร้านอาหารรายย่อย
• เพิ่มช่องทางร้องเรียนและการสื่อสารที่เข้าถึงง่าย
• ส่งเสริมการปลูกและบริโภคผักปลอดสารในครัวเรือน

งานคุ้มครองผู้บริโภคด้านอาหาร ยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพ ไม่ได้หยุดอยู่ที่การรับแจ้งเรื่องร้องเรียนเพียงอย่างเดียว แต่ขยายไปถึงการทำงานเชิงรุกในหลายด้าน เพื่อป้องกันความเสี่ยงและสร้างเกราะคุ้มกันให้ผู้บริโภคอย่างรอบด้าน

1. การลงพื้นที่สำรวจ เจ้าหน้าที่หน่วยงานประจำจังหวัดและเครือข่ายทำหน้าที่เสมือน “ด่านหน้า” ในการเฝ้าระวัง โดยมีการออกตรวจตลาด ร้านขายของชำ และสถานที่จำหน่ายอาหารในชุมชนเป็นประจำ จุดมุ่งหมายคือการตรวจสอบว่าสินค้าที่จำหน่ายยังคงคุณภาพ ไม่หมดอายุ ไม่เสื่อมสภาพ และแวดล้อมสถานที่สะอาดถูกสุขลักษณะ หากพบปัญหา เช่น น้ำดื่มที่ไม่มีเลข อย. ทั้งบนฉลากและในระบบการผลิต หน่วยงานจะไม่เพียงแต่บันทึกข้อเท็จจริง แต่ยังรวบรวมหลักฐานส่งต่อไปยังสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เพื่อประสานผู้ผลิตให้ดำเนินการแก้ไขโดยทันที กระบวนการนี้ไม่เพียงคุ้มครองผู้บริโภค แต่ยังเป็นแรงกดดันเชิงบวกให้ผู้ประกอบการรักษามาตรฐานอย่างต่อเนื่อง

2. การให้ความรู้และการประชาสัมพันธ์ ภารกิจอีกด้านที่สำคัญไม่แพ้การตรวจสอบคือการสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางความรู้” ให้กับประชาชน หน่วยงานได้จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์และสื่อแจ้งเตือนภัยในหลายรูปแบบ ตั้งแต่แผ่นพับ อินโฟกราฟิก ไปจนถึงการสื่อสารผ่านออนไลน์ เพื่อกระตุ้นให้ผู้บริโภคตระหนักถึงสิทธิและหน้าที่ของตนเอง นอกจากนี้ยังมีการจัดเวทีประชุมและอบรมในพื้นที่ เพื่อสอนเทคนิคพื้นฐานที่ช่วยป้องกันความเสี่ยง เช่น การอ่านฉลากสินค้า การตรวจสอบวันผลิตและวันหมดอายุ ตลอดจนการคิดให้รอบคอบก่อนเลือกซื้อสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งเป็นหนึ่งในช่องทางที่ผู้บริโภคจำนวนมากมักถูกเอาเปรียบ การให้ความรู้ในเชิงรุกเช่นนี้ ทำให้ผู้บริโภคสามารถปกป้องตัวเองได้ในระดับครัวเรือนและชุมชน

3. การรับเรื่องร้องเรียนและการไกล่เกลี่ย หัวใจสำคัญของการคุ้มครองผู้บริโภคคือการเป็นที่พึ่งในยามเดือดร้อน หน่วยงานไม่เพียงเปิดช่องทางให้ผู้บริโภคส่งเรื่องร้องเรียน แต่ยังดำเนินบทบาท “คนกลาง” ในการไกล่เกลี่ยระหว่างผู้ร้องกับผู้ประกอบการ โดยมีเป้าหมายเพื่อหาทางออกที่เป็นธรรมและการเยียวยาที่เหมาะสมแก่ผู้เสียหาย การทำงานในลักษณะนี้ไม่ใช่แค่แก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่ยังช่วยสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการตระหนักและเพิ่มความระมัดระวังในการผลิตและจำหน่ายสินค้า เพราะทุกเคสการร้องเรียนคือบทเรียนที่สะท้อนความรับผิดชอบต่อสังคม

ภารกิจดังกล่าวนี้ไม่ได้มีอยู่เพียงในเอกสารหรือเวทีประชุม แต่เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวันของผู้บริโภค และบางครั้งก็สะท้อนออกมาเป็นกรณีศึกษาที่สะเทือนใจ

เมื่อเดือนมีนาคม 2568 มีผู้ร้องเรียนรายหนึ่งต้องเผชิญปัญหาสุขภาพจาก ละอองน้ำมัน ที่กระเด็นออกมาจากร้านอาหารฝั่งตรงข้ามบ้านทุกวันจนเกิดการสะสมในระยะยาว สภาพบ้านเต็มไปด้วยคราบเหนียวเกาะตามผนังและเฟอร์นิเจอร์ ทำให้ผู้ร้องมีอาการเจ็บคอ หายใจไม่สะดวก และผื่นแพ้ผิวหนังรบกวนการใช้ชีวิต ความน่าเห็นใจคือ ผู้ร้องไม่กล้าแจ้งความด้วยตนเองเพราะกังวลเรื่องความปลอดภัยของครอบครัวที่มีเพียงผู้สูงอายุอยู่ร่วมด้วย

เพื่อยืนยันความเดือดร้อน ผู้ร้องจึงไปพบแพทย์ ตรวจสุขภาพ และได้รับ ใบรับรองแพทย์ ซึ่งกลายเป็นหลักฐานสำคัญที่ใช้ประกอบการร้องเรียนต่อมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคและหน่วยงานประจำจังหวัดกรุงเทพมหานคร สภาผู้บริโภค จากนั้นหน่วยงานจึงเข้ามาเป็นตัวกลาง ประสานทั้งร้านอาหารและสำนักงานเขต แม้จะพบอุปสรรคในขั้นตอนการติดต่อและการตอบสนอง แต่สุดท้ายสามารถผลักดันให้เกิดการนัดเจรจาไกล่เกลี่ย จนนำไปสู่การแก้ไขปัญหา ร้านค้าดำเนินการปรับปล่องควันให้สูงขึ้น ลดการกระเด็นของละอองน้ำมันลงได้

แม้กรณีนี้ยังคงต้องมีการติดตามผลอย่างใกล้ชิด แต่สิ่งที่เกิดขึ้นได้ตอกย้ำให้เห็นว่า ภารกิจทั้งสามด้านของงานคุ้มครองผู้บริโภคไม่ได้เป็นเพียงแนวคิด หากแต่เป็นการทำงานจริงที่ช่วยเปลี่ยนแปลงชีวิตของประชาชน ผู้ร้องได้รับทั้งความยุติธรรมและโอกาสในการกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

ทุกคนต้องกิน ต้องใช้ และหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะเป็น “ผู้บริโภค” ไม่ว่าจะอยู่ในสถานะใดก็ตาม ผู้บริโภคทั่วไป ผู้ขายรายย่อย ผู้ประกอบการรายใหญ่ หรือแม้แต่ผู้ผลิต ล้วนต้องคำนึงถึงความปลอดภัย คุณภาพ และสิทธิของผู้บริโภค เพราะสิ่งที่เรากินเข้าไปวันนี้มีผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตในวันข้างหน้า

บทเรียนจากการตรวจสอบเชิงพื้นที่ ไปจนถึงการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของผู้ร้องเรียน สะท้อนว่า “การคุ้มครองผู้บริโภค” ไม่ได้เป็นเพียงนโยบาย แต่คือภารกิจที่ทำให้ประชาชนมีที่พึ่ง มีเสียง และมีความมั่นใจในสิทธิของตนเอง การที่หน่วยงานต่าง ๆ ลงมาร่วมมือ ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ องค์กรภาคประชาชน หรือเครือข่ายท้องถิ่น จึงเปรียบเสมือนเกราะคุ้มกันที่ช่วยสร้างสังคมแห่งความปลอดภัยและความเป็นธรรม

ท้ายที่สุด ผู้บริโภคทุกคนคือพลังสำคัญ ที่จะทำให้ระบบนี้ยั่งยืนได้ การรู้เท่าทันสิทธิของตนเอง การเลือกบริโภคอย่างรอบคอบ และการกล้าแจ้งเบาะแสเมื่อพบสิ่งผิดปกติ ล้วนเป็นการร่วมสร้าง สังคมที่ยั่งยื่นสำหรับทุกคน

หากผู้บริโภคพบปัญหาติดต่อร้องเรียนได้ที่…
สภาองค์กรของผู้บริโภค โทร. 1502
หรือร้องเรียนออนไลน์ได้ที่ complaint.tcc.or.th

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

• วิกฤตผักผลไม้ปนเปื้อน พบสารเคมี 100% ยกระดับ พ.ร.บ.อาหาร ด่วน
• เทรนด์ “ชาไทยไม่ใส่สี” ทางเลือกใหม่ผู้บริโภค
• เอาจริง! ภาค ปชช. – อย. ดันระบบเฝ้าระวัง – เตือนภัยเชิงรุก
• พบอาหารไร้ฉลากไทยเพียบ เตือนผิด กม. – ผู้บริโภคเสี่ยง