Author: ข่าวกรุงเทพฯ

นางธัญญ์พิชชา เถระรัชชานนท์ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 2 พิษณุโลก (สศท.2) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า สศท.2 ได้ศึกษาแนวทางการพัฒนาเกษตรอินทรีย์เพื่อการท่องเที่ยวเชิงเกษตรกรณีศึกษา จ.พิษณุโลก และสุโขทัย เพื่อใช้ประกอบการจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย และมาตรการพัฒนาเกษตรอินทรีย์เพื่อการท่องเที่ยว สร้างเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนท้องถิ่น เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนภายใต้นโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่มุ่งยกระดับสินค้าเกษตรและบริการมูลค่าสูง

นอกจากนี้ ยังสอดคล้องกับแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง 1 (พ.ศ. 2566 – 2570) ที่สนับสนุนและผลักดันการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ เชิงเกษตรและวัฒนธรรม โดยการเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจฐานรากและชุมชนท้องถิ่น

จากการลงพื้นที่ของ สศท.2 พบว่า จ.พิษณุโลก มีต้นแบบการพัฒนาเกษตรอินทรีย์เพื่อการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ได้แก่ ฟาร์มธรรมชาติภัณฑ์ ต.บ้านยาง อ.วัดโบสถ์ โดยมีนายครรชิต วิเศษสมภาคย์ เป็นเจ้าของฟาร์ม เน้นการทำเกษตรอินทรีย์เชิงท่องเที่ยวโดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงบนพื้นที่ 80 ไร่ โดยแบ่งพื้นที่ประมาณ 25 ไร่ ผลิตพืชผักตามมาตรฐานระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม (PGS) อาทิ ผักสลัด คะน้า กวางตุ้ง ผักบุ้ง ดอกชมจันทร์ มะนาว และกล้วยน้ำว้า ผลผลิตร้อยละ 95 นำไปแปรรูปเป็นเมนูอาหารและเครื่องดื่มภายในร้านอาหารของฟาร์ม ส่วนอีกร้อยละ 5 จำหน่ายให้นักท่องเที่ยว โดยเปิดฟาร์มให้เลือกเก็บผลผลิตด้วยตนเอง และจำหน่ายผ่านการออกบูธที่ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล พิษณุโลก นอกจากนี้ ยังมีบ้านพักแบบพูลวิลล่า ร้านคาเฟ่ และจุดกางเต็นท์/ดูดาว ไว้ให้บริการในราคาพิเศษ รวมทั้งมีกิจกรรมอื่น ๆ อาทิ นั่งรถกอล์ฟชมฟาร์ม ปั่นจักรยาน โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งมีนักท่องเที่ยวเข้าเยี่ยมชม 5,000 – 6,000 คน/ปี รายได้จากการผลิตผักอินทรีย์และแปรรูป เฉลี่ยอยู่ที่ 440,000 บาท/ปี จังหวัดสุโขทัย ได้แก่ ไร่เทียนสว่าง ต.ปากน้ำ อ.สวรรคโลก โดยมีนายเทียน กล่ำบุตร เป็นเจ้าของฟาร์ม บริหารจัดการฟาร์มแบบกลุ่มวิสาหกิจ ทำการผลิตผลไม้และพืชผักปลอดสารเคมี บนพื้นที่ 110 ไร่ อาทิ ข้าว พืชผักตามฤดูกาล ฝรั่งหงเป่าสือ มะพร้าวน้ำหอม กล้วยน้ำว้า และมีการเลี้ยงปศุสัตว์และประมง ผลผลิตร้อยละ 70 จำหน่ายทางออนไลน์ Facebook : ไร่เทียนสว่าง สุโขทัย และหน้าร้าน ส่วนอีกร้อยละ 30 นำไปแปรรูปเป็นเมนูอาหารและเครื่องดื่มในร้านอาหารของฟาร์ม และวางขายใน Shop Young Smart Famer

นอกจากนี้ ยังมีฐานการเรียนรู้ อาทิ น้ำหมักชีวภาพ น้ำหมักมูลไส้เดือน ปุ๋ยหมักจากเศษวัสดุ เลี้ยงแหนแดง อาหารเม็ดเลี้ยงไก่/กบ และอาหารผสมเลี้ยง ซึ่งในแต่ละปีมีนักท่องเที่ยวและคณะศึกษาดูงานเข้ามาเรียนรู้ด้านการเกษตรอย่างต่อเนื่อง ประมาณ 10,000 – 12,000 คน/ปี ทั้งนี้ รายได้จากการผลิตผลไม้และพืชผักปลอดสารเคมี เฉลี่ยอยู่ที่ 1,500,000 บาท/ปี

อย่างไรก็ตาม จากผลการศึกษาดังกล่าว สศท.2 จะนำเสนอต่อเวทีการประชุมคณะกรรมการระดับจังหวัด เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ประโยชน์ในการจัดทำแผนงานโครงการเสนอขอสนับสนุนงบพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัด เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์เชิงท่องเที่ยวในพื้นที่ให้มากขึ้น ทั้งนี้ สำหรับแนวทางการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ควบคู่กับการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างให้ยั่งยืน ควรมุ่งเน้นการพัฒนากระบวนการผลิต การรับรองมาตรฐานสินค้า และมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ทันสมัย พัฒนาและเชื่อมโยงเครือข่ายและเส้นทางการท่องเที่ยวคุณภาพสูง รวมถึงพัฒนาช่องทางการตลาด และประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้อย่างต่อเนื่อง โดยมีแผนงานโครงการขับเคลื่อนให้บรรลุเป้าหมาย อาทิ โครงการยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตรอินทรีย์สู่ตลาดพรีเมียม และมาตรฐานท่องเที่ยวเชิงเกษตร โครงการเพิ่มมูลค่าสินค้าด้วยเทคโนโลยีนวัตกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โครงการพัฒนาฐานข้อมูลและศึกษาวิจัยการท่องเที่ยวเชิงเกษตรอินทรีย์ โครงการสร้างระบบเชื่อมโยงเครือข่ายแหล่งท่องเที่ยว โครงการตลาดเกษตรอินทรีย์ในแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรสัญจร และโครงการเพิ่มศักยภาพการสื่อสารสร้างการรับรู้เกี่ยวกับเกษตรอินทรีย์ทั้งระบบ เพื่อให้หน่วยงานระดับพื้นที่นำไปจัดทำข้อเสนอโครงการขอรับสนับสนุนงบพัฒนาจังหวัดและกลุ่มจังหวัด ต่อไป

ทั้งนี้ หากท่านใดสนใจข้อมูลผลการศึกษาเชิงลึก สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ สศท.2 โทร 0 5532 2650 และ 0 5532 2658 หรืออีเมล์ zone2@oae.go.th

ราว 1 เดือนก่อน พี่บาส (ปรมินทร์ วัฒน์นครบัญชา) ผู้อำนวยการมูลนิธิโลกสีเขียว และเป็นหนึ่งในคณะกรรมการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ได้เชื้อเชิญให้ไปร่วมกิจกรรมห้องเรียนธรรมชาติวิทยาพื้นฐาน ‘คลาสเปิดโลกเห็ดรา 101’ ซึ่งเป็นหนึ่งในโครงการระดมทุนของมูลนิธิโลกสีเขียว ที่มีภาพฝันว่า “อยากให้คนเมืองทุกคนเข้าถึงธรรมชาติได้จากหน้าประตูบ้าน”

โดยกิจกรรมที่ผ่านมา เป็นกิจกรรมที่เน้นพาคนเมืองไปสัมผัสกับธรรมชาติรอบตัว ให้เข้าถึงธรรมชาติ ให้ข้อมูลความรู้ต่างๆ ในเเต่ละเรื่องของกิจกรรมที่จัด โดยย่อยข้อมูลที่ยากๆ เเล้วสื่อสารให้เข้าใจง่าย เกิดการเรียนรู้ เเละสร้างเเรงบันดาลใจ ให้ผู้คนอยากที่จะเรียนรู้เพิ่มเติมเเละต่อยอดไปยังเรื่องราวอื่นๆ ซึ่งกิจกรรมที่พาไปก็มีทั้งในเมือง เเละพื้นที่ธรรมชาติในต่างจังหวัด 

ครั้งนี้ก็เช่นกัน คลาสเปิดโลกเห็ดรา 101 จัดขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยเป็นความร่วมมือกับ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้นักวิทยาศาสตร์ด้านเห็ดรา อย่าง พี่ปิงปอง ดร.นครินทร์ สุวรรณราช และพี่ใหญ่ ดร.จตุรงค์ คำหล้า จากศูนย์วิจัยด้านความหลากหลายของจุลินทรีย์ และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มาเป็นวิทยากรให้ตลอดระยะเวลากิจกรรมทั้ง 3 วัน

เริ่มต้นกิจกรรมด้วยการ ‘ติดสายตาเห็ด’ โดยมีห้องเรียนคือสวนรุกขชาติห้วยแก้ว ซึ่งอยู่ข้างๆ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 

หากให้นึกภาพเห็ดในจินตนาการของเรา คงนึกออกเเค่รูปทรงไม่กี่แบบ เเน่นอนว่าหนึ่งในนั้นต้องเป็นจำพวกเห็ด Amanita เเสนน่ารัก เห็ดทรงหมวก สีสันสดใส เป็นเห็ดในอุดมคติของใครหลายๆ คน แต่พอได้เริ่มบทเรียน วิทยากรทั้งสองพาเดินสำรวจเห็ดรา ในพื้นที่เพียงไม่กี่ร้อยเมตรในสวนรุกขชาติห้วยเเก้ว เราก็ได้พบเจอกับเห็ดหน้าตาแปลกๆ ชื่อแปลกๆ หลากหลายชนิด ซึ่งจริงๆเเล้วเป็นชนิดที่พบเห็นได้ในหลายพื้นที่ แต่เราอาจไม่ได้สนใจ จนมองข้ามไป เพราะว่ากันตามจริงเจ้าพวกนี้ก็ไม่ได้ทำตัวโดดเด่นมากนัก

จากเห็ดราที่พบในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงนี้ พี่ปิงปอง เเละพี่ใหญ่ ให้ความรู้โดยการจัดจำเเนกให้เป็น 4 กลุ่มใหญ่ๆ เพื่อที่เวลาเราเดินป่าพบเจอเห็ดเหล่านี้จะได้พอจัดกลุ่มได้ว่าอยู่กลุ่มไหน ส่วนการจดจำชื่อนั้นอาจจะเกินความสามารถไปหน่อย เพราะเห็ดมีหลากหลายชนิดเหลือเกิน ทั้งบางทีหน้าตาก็คล้ายกันจนแทบจะเเยกไม่ออก ดังนั้นในขั้นเริ่มต้นความสนุกนี้เราแยกให้ออกเป็น 4 กลุ่มตามบทบาทของเห็ดรา (Role of mushroom) เหล่านี้ก็พอ  

Ectomycorrhizal กลุ่มเอกโตไมคอร์ไรซ่า ตัวอย่างเห็ดกลุ่มนี้ได้เเก่ เห็ดระโงก เห็ดเผาะ เห็ดตับเต่า เห็ดเสม็ด เราจะพบเห็ดราชนิดนี้ตามโคนต้นไม้ บนพื้นดิน เนื่องจากเห็ดราชนิดนี้อาศัยกับรากพืชอย่างพึ่งพาอาศัยกัน

Saprophytic กลุ่มซาโพรไฟท์ เห็ดราในกลุ่มนี้ทำหน้าที่ในการย่อยสลาย ตัวอย่างเห็ดกลุ่มนี้ได้เเก่ เห็ดหูหนู เห็ดฟาง เห็ดนางฟ้า เห็ดน้ำหมึก เนื่องจากอยู่ในกลุ่มย่อยสลายเราจึงพบเห็ดเหล่านี้ได้ตามขอนไม้ ทั้งเห็ดกลุ่มนี้ยังเพาะเลี้ยงได้เเละมีขายอยู่ทั่วไป

Parasitic กลุ่มปรสิต กลุ่มนี้จะย่อยสลายต้นไม้ที่ยังมีชีวิตอยู่ ตัวอย่างเห็ดกลุ่มนี้ได้เเก่ เห็ดหิ้ง เห็ดหลินจือ ชาวสวนปาล์มอาจจะคุ้นชินกับเห็ดกลุ่มนี้ดี ซึ่งหากพบเห็ดหลินจือในสวนนั่นหมายถึงหายนะกำลังเกิด เพราะสายใยของมันจะเข้าสู่ระบบรากของต้นปาล์มเเละค่อยๆ ดูดน้ำเลี้ยง จนในระยะเวลาไม่เกิน 3 ปี ต้นปาล์มก็จะตายไปเอง เเต่อย่าเพิ่งมองว่ากลุ่มปรสิตนี้ร้ายกาจจนเกินไปนัก เพราะในผืนป่าใหญ่เห็ดกลุ่มนี้มีส่วนช่วยลดความหนาเเน่นของต้นไม้ เมื่อต้นไม้หนึ่งล้มลง แสงสว่างก็ส่องลงมาด้านล่างทำให้สิ่งมีชีวิตอื่นๆ เติบโตขึ้นเเทนที่ มีอีกเรื่องน่าตื่นเต้นจาก รา ในกลุ่มนี้ คือมีราชนิดหนึ่งที่เข้าไปอาศัยอยู่ในร่างกายเเมลง เเละควบคุมระบบประสาทของเเมลงนั้นๆ ได้ หลายคนเรียกกันว่า ‘ราซอมบี้’ ซึ่งในครั้งนี้พวกเราก็โชคดีเจอตัวอย่างนี้ด้วย เดี๋ยวจะมาเล่าให้ฟังเเบบชัดๆในหัวข้อถัดไป

Insect associated กลุ่มอินเซ็กซ์ เห็ดกลุ่มนี้จะมีความคาบเกี่ยวอยู่กับเเมลง ตัวอย่างที่ชัดเจนของเห็ดกลุ่มนี้คือ เห็ดโคน ที่ใดมีรังปลวกที่นั่นก็มีโอกาสได้พบกับเห็ดโคน เนื่องจากเมื่อปลวกขับถ่ายออกมาเเล้วมูลปลวกจะเป็นอาหารให้กับเชื้อราในรังปลวก จนเติบโตขึ้นมาเป็นเห็ดโคน

อันที่จริงเห็ดราแฝงตัวอยู่ในทุกที่รอบๆ ตัวเรา ในร่างกายคนเราก็มีเชื้อราประจำถิ่นอยู่ตามอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น ปาก ผม ผิวหนัง เเละอวัยวะสืบพันธุ์ ซึ่งหากอยู่ในสภาวะปกติเชื้อราเหล่านี้ก็ไม่ได้ส่งผลอะไรต่อเรามากนัก แต่หากวันใดที่ร่างกายอ่อนเเอลง เจ้าเชื้อราเหล่านี้ก็จะแสดงตัวออกมา หรือเเม้เเต่ในอากาศ เราก็ล้วนสูดดมเห็ดราอยู่เนืองๆ มีงานวิจัยบอกไว้ว่า เห็ดบางชนิดระเบิดสปอร์ด้วยอัตราเร่งสูงกว่ากระสวยอวกาศยามปล่อยจากฐานถึง 10,000 เท่า เเละส่งสปอร์ได้เร็วถึง 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ติดอันดับต้นๆ ของการเคลื่อนไหวที่เร็วที่สุดของสิ่งมีชีวิต ทั้งในเเต่ละปีนั้นเห็ดรายังผลิตสปอร์ได้มากมหาศาล โดยเทียบเป็นน้ำหนักของวาฬสีน้ำเงินได้มากถึง 500,000 ตัว 

เมื่อได้ติดดวงตาเห็ดเเละพอจะจำแนกเห็ดราออกเป็นกลุ่มๆ กันเป็นที่เรียบร้อยเเล้ว ถึงคราวลงสนามเดินหาเห็ดราในเส้นทางศึกษาธรรมชาติห้วยคอกม้า ดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่ ในครั้งนี้นอกจากการเดินก้มๆ เงยๆ ชมนกชมไม้ตามปกติแล้ว สายตายังสอดส่องหาเห็ดมาประกอบการเรียนอีกด้วย ในรอบนี้เราต้องหาเห็ดที่เป็นตัวแทนของทั้ง 4 กลุ่ม เเละหารูปทรงให้ได้หลากหลายที่สุด เพื่อจะได้มีตัวอย่างที่หลากหลายมาใช้ในการเรียนรู้

ระยะทางไม่ถึง 2 กิโลเมตร ในเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติฯ ชาวคณะหาเห็ดใช้เวลาไปครึ่งวันในการดูนั่นโน่นนี่ และฟังเรื่องเล่าต่างๆ จากวิทยากร ซึ่งหนึ่งในนั้นคือเรื่อง ส่วนของ mycelium ที่ยังไม่ได้เติบโตเป็นดอกเห็ด มีลักษณะเป็นเส้นๆเกาะอยู่กับกิ่งไม้ พี่ปิงปองบอกว่า สิ่งนี้เรามักเรียกกันป่า เส้นผมนางฟ้า เส้นผมนางไม้ เครือเขาหลง ว่านสาวหลง ราวๆ นี้ เเล้วเเต่ที่ใดจะเรียกอย่างไร เชื่อกันว่าเป็นเครื่องราง ค่อนข้างมีราคาในท้องตลาด  แต่ก็นั่นเเหละ ความเชื่อก็คือความเชื่อ ส่วนเรื่องจริงคือ ชิ้นส่วนหนึ่งของเห็ดราที่ยังไม่งอกเป็นดอกเห็ด

อีกตัวอย่างหนึ่งที่เจอถึง 2 อันในครั้งนี้คือ ‘รามด’ เป็นราที่เข้าไปควบคุมมด เราจะสังเกตได้ว่ามดที่ถูกควบคุมนี้จะมีแท่งขาวๆ งอกออกมาบริเวณหัว ซึ่งมันเล็กมากหากไม่สังเกตดีๆ ไม่มีทางเห็นเเน่นอน แต่เนื่องจากสมาชิกกลุ่มนี้ติดดวงตาเห็ดกันมาเเล้วก็เลยได้เจอ ฮ่าๆ 

พี่ใหญ่ ผู้ที่ทำงานด้านเห็ดรามาร่วม 20 ปี ก็บอกว่าเพิ่งเคยเจอของจริงที่นี่เป็นครั้งเเรก โดยได้อธิบายเรื่องของเจ้าราซอมบี้นี้ไว้ว่า ในธรรมชาติจะมีราบางชนิด สามารถเข้าไปควบคุมมดเเละเเมลงบางชนิดได้ เช่นเจ้ามดตัวนี้ ที่ถูกควบคุมโดยราชนิดหนึ่ง ราจะเข้าไปควบคุมระบบประสาทของมด บังคับให้มดปีนขึ้นสู่ต้นไม้ที่สูง แล้วใช้เขี้ยวกัดเเละหนีบใบไม้ไว้ จากนั้นราก็จะเริ่มยึดครองออกมาจากร่างกายของมดเเละตรึงไว้กับใบไม้ ราจะย่อยร่างของมดแและงอกก้านสีขาวๆ ออกมาจากหัวของมด ก้านจะชูเเละปล่อยสปอร์ลงมาจากที่สูงที่เหมาะสมเพื่อให้สปอร์ลอยไปได้ไกลซึ่งราได้บังคับให้มดไปอยู่ตรงนั้นด้วยเหตุนี้

เรื่องราวแปลกๆ ชวนตื่นเต้นยังมีอีกมากมาย ไม่น่าเชื่อว่าโลกของเห็ดรามันจะน่าสนุกเเละชวนค้นหาได้ขนาดนี้ ที่ผ่านมาทำไมเราไม่เคยนึกถึงเจ้าชีวิตเล็กๆ ที่เเสนมหัศจรรย์นี้เลยนะ 

หลังจากลงพื้นที่เป็นที่เรียบร้อยเเล้วก็ถึงเวลาเข้าห้องเรียนเเละห้องทดลอง จากตัวอย่างเห็ดรา ที่ได้มาทั้งหมดเเต่ละคนได้เอามาเแบ่งปันกัน เราเริ่มกันด้วยการสำรวจดูเห็ดที่เลือกมา นำมาเทียบกับการแบ่งลักษณะเห็ดเเต่ละส่วนตามเอกสารที่ได้รับ หลังจากนั้นจึงลงมือวาดเเต่ละส่วนอย่างละเอียดเพื่อฝึกการบันทึกชนิดเห็ดที่พบ การถ่ายรูปช่วยในการบันทึกได้ในระดับหนึ่ง แต่การวาดเพื่อบันทึกจะทำให้เราเก็บรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่กล้องไม่สามารถทำได้ ที่สำคัญคือเราจะได้เห็นเเละทำความรู้จักกับส่วนต่างๆ ของเห็ดได้อย่างละเอียดละออมากขึ้นด้วยตาเนื้อ

หลังจากนั้นจึงผ่าเพื่อนำเอาชิ้นส่วนเล็กๆ บริเวณครีบดอกมาส่องกับกล้อง Stereo Microscope เพื่อดูโครงสร้างสปอร์ของเห็ด เรียกได้ว่ามาครั้งนี้ได้ทดลองสวมบทบาทเป็นนักวิจัยด้านเห็ดรากันเลยทีเดียว ก่อนจบคลาสจากห้องทดลอง ก็ถึงคิวของการทำ Spores Print ทุกคนจะได้รับกระดาษเเล้วเลือกเห็ดที่ชอบมาวางบนกระดาษของตัวเอง แล้วนำไปบ่มไว้ 1 คืน ก็จะได้ผลงานศิลปะจากดอกเห็ด ในรูปแบบของ Spores Print ซึ่งเป็นงานศิลปะที่พร้อมจะชูช่อเป็นดอกเห็ดได้อีกครั้งหากอุณหภูมิ ความชื้น เเละองค์ประกอบต่างๆ เป็นใจ

จากภาคสนาม ห้องทดลอง มาสู่ห้องเรียน เราได้เรียนกันในเรื่องพื้นฐานเห็ดรา การจำแนก ประวัติศาสตร์ การใช้ประโยชน์จากเห็ดรา ด้านประวัติศาสตร์เห็ดรานั้นน่าทึ่งมาก เริ่มมีบันทึกที่พูดถึงเห็ดราขนาดมหึมาที่สูงมากกว่าตึกสองชั้น ตั้งเเต่เมื่อ 400 ล้านปีที่เเล้ว ส่วนในยุคของมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลก็ปรากฏว่ามีการกินราที่ผลิตสารเพนิซิลลิน ซึ่งอาจอนุมานได้ว่าพวกเขามีความรู้เกี่ยวกับฤทธิ์จากราชนิดนนี้ ขยับใกล้เข้ามาอีกหน่อยในยุคมนุษย์น้ำเเข็ง มีการค้นพบ The Iceman’s Survival Kit ที่มีถุงบรรจุเห็ดติดตัวเอาไว้สองส่วนคือไว้สำหรับกินเป็นยา เเละอีกส่วนไว้สำหรับจุดไฟ จนมาในปี คศ.1640 มีการกล่าวถึงสรรพคุณของราในการรักษาโรค เเละรักษาบาดเเผล จนภายหลังมนุษย์เราก็ใช้ประโยชน์จากสารในเห็ดรามาทำยาปฏิชีวนะเเละใช้ประโยชน์ด้านอื่นๆ ทางการเเพทย์ จวบจนถึงปัจจุบัน

วงการวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย ยังคงค้นพบเห็ดราชนิดใหม่ๆ อยู่ตลอด อาจด้วยเพิ่งจะมีการศึกษาอย่างจริงจังในช่วงระยะเวลาไม่กี่สิบปีมานี้ เนื่องจากมีผู้ที่สนใจเรื่องเห็ดรานั้นยังมีจำนวนน้อย เเละปัจจุบันเรามีผู้เชี่ยวชาญด้านเห็ดราไม่ถึง 10 คน ข้อมูลเเละการค้นพบต่างๆ จึงอยู่ในระดับค่อยเป็นค่อยไป แต่เต็มเปี่ยมไปด้วยคุณภาพ 

เรื่องน่าแปลกใจเรื่องหนึ่งของการค้นพบเห็ดชนิดใหม่ คือการพบเห็ดทรัฟเฟิลบนดอยสุเทพ ไม่ได้ค้นพบอย่างเดียว แต่ยังสามารถจำเเนกได้ถึง 3 ชนิด หนึ่งในนั้นเป็นทรัฟเฟิลชนิดเดียวกันกับ เห็ดทรัฟเฟิลขาวอิตาเลียน (Tuber magnatum) ซึ่งเป็นชนิดที่มีราคาสูงที่สุดในโลกอย่างไม่มีผิดเพี้ยน สร้างความสงสัยเเละข้อถกเถียงขึ้นในเวทีระดับโลก จนนำมาสู่การพิสูจน์จนเป็นที่ยืนยันได้ ส่วนอีก 2 ชนิด เป็นชนิดใหม่ของโลก มีชื่อภาษาไทยว่า เห็ดทรัฟเฟิลขาวเทพสุคนธ์ (นามพระราชทาน) และ เห็ดทรัฟเฟิลล้านนา เพื่อเป็นการบ่งบอกถึงถิ่นที่พบเจอ 

ในต่างประเทศมีการค้นหาเห็ดทรัฟเฟิลกันอย่างจริงจัง มีการฝึกหมูเเละสุนัขเพื่อใช้ในภารกิจค้าหาเห็ดทรัฟเฟิล แต่สำหรับในประเทศไทยเราจะพบนักวิจัยก้มๆ เงยๆ สูดดมกลิ่นเห็ดทรัฟเฟิลบริเวณเหนือพื้นดินที่เป็นพื้นที่เป้าหมาย จากการศึกษาพบว่าต้นกำลังเสือโคร่งมีโอกาสที่จะพบเห็ดทรัฟเฟิลได้เนื่องจากระบบรากมีผลประโยชน์เอื้อต่อไมคอร์ไรซ่าของเห็ดทรัฟเฟิล ซึ่งจริงๆ แล้วต้นไม้ตระกูลสน ก่อ ก็มีโอกาสเป็นโฮสได้เช่นกัน

คลาสเปิดโลกเห็ดรา ยังมีอีกสารพัดเรื่องราวที่น่าตื่นเต้นเเละชวนให้หาคำตอบ ด้วยระยะเวลาเพียง 3 วันกับการเข้าไปสัมผัสโลกที่ซับซ้อนในอาณาจักรของเห็ดรานี้ดูจะน้อยเกินไป ถ้ามันสนุกขนาดนี้ ทำไมถึงบอกว่า ‘โลกของเห็ดรา เป็นโลกที่ถูกลืม’ หรือนั่นเป็นเพราะผู้คนส่วนใหญ่นั้นยังไม่รู้จัก ยังไม่มีโอกาสเข้ามาสัมผัสชีวิตอันน่าอัศจรรย์เเละยิ่งใหญ่ของเห็ดรา ?

สุดท้ายขอเอาใจช่วย มูลนิธิโลกสีเขียว และ ศูนย์วิจัยด้านความหลากหลายของจุลินทรีย์ และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดกิจกรรมดีๆ เเบบนี้ต่อไป สร้างการรับรู้ ประสบการณ์ และเเรงบันดาลใจ ให้กับคนหมู่มาก ได้มีช่องทางในการเอาตัวเองเข้ามาเชื่อมโยงกับธรรมชาติ และเล่นสนุกเเบบเด็กในร่างของผู้ใหญ่อีกครั้ง

ครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี) จัดพิธีมอบทุนการศึกษา ประจำปี 2568 ให้แก่นักเรียน นิสิต นักศึกษาทั่วประเทศ 229 คน โดยมี นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และรองประธานกรรมการบริหารโครงการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ เป็นประธานในพิธี ร่วมมอบเกียรติบัตรแก่ผู้ได้รับทุนระดับมัธยมศึกษา ปวช. และ ปวส. และ นายศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหาร เครือเจริญโภคภัณฑ์ มอบเกียรติบัตรทุนระดับปริญญาตรี พิธีมอบทุนจัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 47 โดยเริ่มดำเนินโครงการตั้งแต่ปี 2522 ปัจจุบันมีผู้ได้รับทุนไปแล้วกว่า 6,800 ทุน และยังคงเดินหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง เพื่อสร้างโอกาส สร้างอนาคตให้กับเยาวชนไทย ภายใต้ความเชื่อว่า “การศึกษา คือรากฐานของการพัฒนาคนและประเทศ” เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2568 ณ ห้องออดิทอเรียม ทรู ดิจิทัล พาร์ค

คณะกรรมการโครงการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์นำโดย นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ และ ศุภชัย เจียรวนนท์ ถ่ายภาพร่วมกับตัวแทนนักเรียน นักศึกษาที่ได้รับทุนซีพี ประจำปี 2568

นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในฐานะรองประธานกรรมการบริหารโครงการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ เปิดเผยว่า “การศึกษาถือเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาเยาวชนให้เติบโตเป็นผู้นำที่มีคุณภาพในอนาคต ทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์เป็นทุนแบบไร้ข้อผูกมัด ที่ไม่เพียงมอบทุนทรัพย์เพื่อสานต่อการศึกษาเท่านั้น แต่ยังเปิดโอกาสให้นักเรียนทุนได้เข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาทักษะพิเศษ ฝึกงาน และเรียนรู้ประสบการณ์นอกห้องเรียน เพื่อเสริมสร้างศักยภาพให้พร้อมเป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต ทั้งนี้ นพ.ธีระเกียรติได้กล่าวถึงหลักธรรมทางพุทธศาสนา “มรรคมีองค์ 8” ว่าเริ่มต้นด้วยคำว่า “สัมมา” หมายถึง “ชอบ” ไม่ว่าจะเป็นการเห็นชอบ ดำริชอบ หรือกระทำชอบ เป็นต้น ซึ่งเป็นแนวทางสู่ความสำเร็จในเส้นทางชีวิต เช่นเดียวกับนักเรียนทุนที่เมื่อได้รับโอกาสแล้ว ควรใช้ความดี ความรู้ที่ได้รับ แล้วใช้ความคิดชอบ และความเพียรพยายามในการสร้างประโยชน์เพื่อตอบแทนกลับคืนสู่สังคม พร้อมส่งต่อโอกาสนี้ให้กับคนรุ่นหลังต่อไป”

ขณะที่ ศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหาร เครือเจริญโภคภัณฑ์ กล่าวในพิธีมอบทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ ประจำปี 2568 ว่า “การได้รับทุนการศึกษาซีพี เป็นสัญลักษณ์ของความเพียรและความตั้งใจดี ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญที่นักเรียนทุนควรยึดถือไว้ตลอดชีวิต เพราะทุกคนย่อมต้องเผชิญกับอุปสรรคและความเปลี่ยนแปลง แต่ความเพียรจะเป็นพลังให้เราก้าวข้าม ปรับตัว และลุกขึ้นได้ในทุกครั้ง ทุนการศึกษานี้ไม่เพียงมอบเพื่อการศึกษาของแต่ละคนเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความตั้งใจดีที่นักเรียนทุนมีต่อครอบครัว สังคม และประเทศชาติ เปรียบเสมือน “รากแก้ว” ที่จะเติบโตเป็นต้นไม้ใหญ่ สร้างร่มเงาแห่งโอกาสให้กับผู้อื่นต่อไป”

นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ อดีต รมว.กระทรวงศึกษาธิการ รองประธานโครงการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ มอบทุนการศึกษาในระดับมัธยม ปวช. และ ปวส.

ศุภชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า “แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับ ค่านิยมหลัก 6 ประการของเครือเจริญโภคภัณฑ์ ที่มุ่งดำเนินธุรกิจให้เติบโตควบคู่กับความสำเร็จของสังคม โดยเฉพาะ หลักปรัชญา 3 ประโยชน์ ได้แก่ ประโยชน์ต่อประเทศชาติ ประโยชน์ต่อประชาชน และประโยชน์ต่อองค์กร ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญ เช่นเดียวกับการทำงานอย่างมีคุณภาพ ทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย ปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง สร้างสรรค์สิ่งใหม่ด้วยคุณธรรมและความซื่อสัตย์ เพราะ “ความซื่อสัตย์” คือพื้นฐานของความไว้วางใจ และเป็นหัวใจในการสร้างระบบสังคมที่สมดุล ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม”

ศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหารเครือเจริญโภคภัณฑ์ มอบทุนการศึกษาในระดับอุดมศึกษา

ทั้งนี้ ศุภชัย ยังได้ฝากข้อคิดถึงนักเรียนทุนทุกคนว่า “มนุษย์ทุกคนล้วนแสวงหาความมั่นคงและการเติมเต็มความฝันในชีวิต แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดที่ทำให้เกิดความมั่นคงอย่างแท้จริง คือ “ความรักและความเห็นอกเห็นใจ” เพราะรักแท้ทำให้เรามองเห็นและยอมรับในความแตกต่าง เชื่อมโยงเรากับความเป็นจริง และช่วยให้เราเข้าใจตัวตนของตนเอง พร้อมใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าและงดงามร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข”

“วันนี้น้องๆ ทุกคนมีความฝัน ขอให้สร้างความฝันนั้นด้วยความรักและคุณธรรม เพื่อขับเคลื่อนสังคมไปสู่ความสงบและความรุ่งเรือง โดยครองสติ ศีล สมาธิ และปัญญา ให้สามารถก้าวต่อไปโดยไม่ถูกควบคุมด้วยอารมณ์ แต่ขับเคลื่อนด้วยหัวใจที่มั่นคงและเปี่ยมด้วยความดีงาม” ศุภชัยกล่าวทิ้งท้าย

ศุภชัย เจียรวนนท์ กล่าวแนะแนวการปฏิบัติตนกับน้องๆ เพื่อเป็นผู้ให้โอกาสในอนาคต

ทั้งนี้ ภายหลังเสร็จสิ้นพิธีมอบเกียรติบัตรทุนการศึกษา นักเรียนทุนเครือเจริญโภคภัณฑ์ทั้ง 229 คน ได้ร่วมกล่าวปฏิญาณแสดงเจตนารมณ์อันแน่วแน่ ว่าจะน้อมนำพลังแห่งโอกาสที่ได้รับจากเครือเจริญโภคภัณฑ์ไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยมุ่งมั่นนำความรู้ ความดี และความเพียรที่สั่งสม กลับไปพัฒนาครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ เพื่อสืบสานเจตนารมณ์ของทุนการศึกษาซีพี อันเป็นพลังแห่งการให้ที่สร้างคุณค่าคู่สังคมไทยอย่างยั่งยืน

นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ ให้โอวาทแก่น้องๆ ที่ได้รับทุน

ทุนการศึกษาระดับปริญญาตรี มอบให้นักศึกษาทั่วประเทศในสาขาวิชาที่เป็นที่ต้องการของประเทศ ทุนละ 50,000 บาทต่อปี ต่อเนื่องจนจบการศึกษา ซึ่งผู้ได้รับทุนจะเข้าอบรมหลักสูตรพัฒนาภาวะผู้นำ ณ สถาบันผู้นำเครือเจริญโภคภัณฑ์ ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบ Project-based Learning และร่วมออกแบบโครงการเพื่อชุมชนยั่งยืนในแต่ละภูมิภาค อีกทั้งจะได้ฝึกงานกับบริษัทในเครือ เพื่อเรียนรู้การทำงานจริง

นอกจากทุนระดับปริญญาตรี เครือเจริญโภคภัณฑ์ยังมอบ “ทุนเพื่อสร้างเยาวชนรุ่นใหม่” สำหรับนักเรียนระดับมัธยมสายวิทย์-คณิต และนักเรียน ปวช./ปวส. ในสาขาที่ขาดแคลนของประเทศ เช่น การแพทย์ วิศวกรรม คอมพิวเตอร์ และเทคนิคเฉพาะด้าน มูลค่าทุน 70,000 บาทต่อปี เป็นทุนต่อเนื่องจนจบการศึกษาอีกเช่นกัน

ตัวแทนผู้ได้รับทุนการศึกษามอบพวงมาลัยแทนคำขอบคุณแก่ผู้ใหญ่ใจดี

ศรีรัตน์ มะกา ชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยง นักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะสาธารณสุขศาสตร์ สาขาการจัดการและการดูแลผู้สูงอายุ มหาวิทยาลัยนเรศวร หนึ่งในผู้ได้รับทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี) ประจำปีนี้ เปิดเผยว่า “ตนเติบโตในหมู่บ้านขุนแปะ ตำบลบ้านแปะ อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นพื้นที่ชนเผ่าบนดอยที่เศรษฐกิจไม่มั่นคง เด็กส่วนใหญ่ต้องเลือกระหว่างการเรียนต่อกับการช่วยเหลือครอบครัว ทำให้หลายคนไม่ได้มีโอกาสศึกษาต่อ แต่ด้วยความตั้งใจ ได้พยายามทำงานรับจ้างซักผ้า และหาทุนการศึกษาด้วยตนเอง เพื่อหารายได้ระหว่างเรียน พร้อมมุ่งมั่นศึกษาต่อเพื่อกลับไปพัฒนาชุมชนของตน โดยเฉพาะด้านการดูแลผู้สูงอายุที่ยังขาดแคลนและเข้าไม่ถึงบริการสุขภาพอย่างทั่วถึง”

ไรยา หลีจู

ศรีรัตน์ ยังเผยว่า “ทุนซีพีไม่เพียงช่วยแบ่งเบาภาระด้านค่าเล่าเรียน แต่ยังมอบโอกาสในการพัฒนาศักยภาพ ผ่านการอบรมทักษะภาษาอังกฤษและการเรียนรู้ด้านต่างๆ ที่เปิดโลกทัศน์ใหม่ให้กับนักศึกษาจากพื้นที่ห่างไกล จึงรู้สึกดีใจและเห็นคุณค่าของโอกาสที่ได้รับ พร้อมตั้งใจจะนำความรู้กลับไปยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในหมู่บ้านให้ดีขึ้น โดยเชื่อมั่นว่าการศึกษาและความเพียรพยายามจะเป็นพลังสำคัญในการเปลี่ยนแปลงชีวิตและชุมชนของในอนาคต”

ศรีรัตน์ มะกา

เช่นเดียวกับ ไรยา หลีจู นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนสันติธรรมวิทยามูลนิธิ อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง หนึ่งในผู้ได้รับทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี) ประจำปีนี้ เปิดเผยด้วยความดีใจว่า “ไม่คิดว่าจะได้ทุน เพราะเป็นคนเดียวในโรงเรียนที่ได้รับ โดยตนมาจากครอบครัวฐานะยากจน มีพี่น้อง 5 คน เป็นคนที่สามของบ้าน แม้จะต้องเผชิญความลำบาก แต่ก็พยายามตั้งใจเรียนและพยายามพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ พร้อมคว้าโอกาสทุกครั้งที่มีเข้ามา ซึ่งทุนซีพีที่ได้รับเป็นปีที่สองนี้ช่วยแบ่งเบาภาระทางบ้านได้มาก ทำให้ครอบครัวมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยให้สามารถเรียนต่อได้โดยไม่ต้องพักการเรียนอีก แม้เคยต้องหยุดเรียนไปช่วงหนึ่งเพราะเหตุผลทางเศรษฐกิจ แต่ก็ไม่ยอมแพ้ และกลับมาเรียนต่อจนสำเร็จ โดยย้ำว่า ไม่มีคำว่าสายในการเรียนรู้”

สุวพัชร แสงนวล นักเรียนทุนซีพีรุ่นพี่มาร่วมสร้างแรงบันดาลใจให้กับรุ่นน้อง

นอกจากนี้ เธอยังกล่าวเพิ่มเติมว่า “ทุนซีพีไม่เพียงช่วยเรื่องค่าใช้จ่าย แต่ยังมอบโอกาสในการพัฒนาศักยภาพผ่านกิจกรรมอบรมทักษะชีวิตและความรู้ด้านดิจิทัล ซึ่งช่วยต่อยอดทักษะในการทำงานในอนาคตและเพิ่มความมั่นใจให้กับตนเอง ทั้งนี้ มีความฝันอยากเรียนต่อในสาขาพยาบาล เพื่อจะได้กลับไปช่วยเหลือผู้อื่นในชุมชน เหมือนกับที่เครือเจริญโภคภัณฑ์ได้ยื่นมือมาช่วยเธอในวันนี้” 

โครงการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ เริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2522 จากเจตนารมณ์ของนายจรัญ เจียรวนนท์ และนายมนตรี เจียรวนนท์ ประธานกิตติมศักดิ์ของเครือเจริญโภคภัณฑ์ ในการสร้างโอกาสทางการศึกษาสำหรับเยาวชนที่มีความสามารถแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ โดยได้รับการสานต่ออย่างมั่นคงจากนายธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานอาวุโส และนายสุภกิต เจียรวนนท์ ประธานกรรมการ จนกระทั่งในปัจจุบัน ภายใต้การนำของนายศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหาร โครงการทุนการศึกษานี้ได้พัฒนาและขยายผลอย่างเป็นระบบทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ

ปัจจุบัน โครงการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์มี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.เกษม วัฒนชัย องคมนตรี เป็นประธานคณะกรรมการบริหารทุน และนพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นรองประธาน พร้อมคณะกรรมการทั้งภายในและภายนอกองค์กรที่มุ่งมั่นขับเคลื่อนทุนนี้ให้เป็นพลังเปลี่ยนชีวิตของเยาวชน และเป็นฟันเฟืองสำคัญของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

สำหรับผู้ที่สนใจสมัครขอรับทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์ สามารถตรวจสอบข้อมูลคุณสมบัติผู้สมัครและดำเนินการสมัครได้ด้วยตนเอง ผ่านช่องทาง www.applycpscholarship.com ได้ตั้งแต่ 1 มกราคม – 28 กุมภาพันธ์ 2569