ท่องเที่ยวทำพิษ นักวิจัยชี้ เชียงใหม่แบกผลกระทบการท่องเที่ยว

ในปัจจุบันจังหวัดเชียงใหม่ ถือว่าเป็นอีกหนึ่งจังหวัด ที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ว่าเป็นจังหวัดที่มีแหล่งท่องเที่ยวที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นภูเขา ดอย น้ำตก หรือวัดวาอารามต่าง ๆ และยังเป็นอีกหนึ่งในจังหวัด ที่มีนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมความสวยงามมากที่สุด ซึ่งสามารถสร้างรายได้และทำให้เศรษฐกิจภายในประเทศดีขึ้น นอกจากนั้น ยังเป็นการช่วยอนุรักษ์ด้านวัฒนธรรมอีกด้วย แต่ในทางกลับกันก็ส่งผลกระทบในหลาย ๆ ด้านต่อชุมชน 

เมื่อจังหวัดเชียงใหม่ได้ยื่นเสนอการเป็นแหล่งมรดกโลกต่อองค์การ UNESCO จึงมีการประชาสัมพันธ์ทำให้มีผู้คนมาท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น รวมไปถึงผู้คนจากต่างแดนย้ายถิ่นฐานเข้ามาเพื่ออยู่ในระยะยาว ซึ่งทำให้ปริมาณการใช้ทรัพยากรด้านต่าง ๆ ในจังหวัดเชียงใหม่มีเพิ่มมากขึ้น จนส่งผลกระทบโดยตรงต่อชุมชม ทั้งในแง่สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม จากงานวิจัยของสุประภา สมนึกพงศ์ และณัฐพล เจียรสำราญ เผยว่าปริมาณนักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้น สร้างแรงกดดันต่อแหล่งน้ำ ขยะ การใช้พลังงาน และการจัดการโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะในพื้นที่ธรรมชาติและชุมชนภูเขา รวมไปถึงการที่วัฒนธรรมกลายเป็นสินค้าเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว อาจเกิดการปรับเปลี่ยนประเพณีให้เข้ากับรสนิยมการท่องเที่ยว ส่งผลต่อความเป็นเอกลักษณ์และคุณค่าที่แท้จริงของชุมชน และบางครั้งทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของคนท้องถิ่นเปลี่ยนไปจนรู้สึกถูกกดดัน 

ด้วยเหตุนี้จึงทำให้มีนักวิชาการและองค์กรบางแห่ง ได้เสนอแนะเกี่ยวกับวิธีการจัดการ เพื่อลดปัญหาให้กับชุมชนอย่างมากที่สุด ในงานวิจัยของวันโชค หุ่นพดุงรัตน์ กล่าวว่าควรส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนอย่างมีส่วนร่วม เพื่อให้ชุมชนมีบทบาทในการตัดสินใจ การจัดสรรรายได้ และการกำหนดกรอบการท่องเที่ยวของตนเอง ดังเช่น หมู่บ้านแม่กำปองที่มีการจัดการ การวางแผนการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนและรักษาวัฒนธรรม ก็สามารถสร้างรายได้และยกระดับคุณภาพชีวิตได้ ส่วนเว็บไซต์ Tourism.co.th คือผู้นําการเปลี่ยนแปลงของการท่องเที่ยวในประเทศไทย ได้เสนอว่าควรกระจายการท่องเที่ยวเพื่อลดความหนาแน่น โดยการพัฒนาระบบโพรโมตแหล่งท่องเที่ยวนอกฤดูกาล ท่องเที่ยวเชิงพื้นที่รอง เพื่อกระจายรายได้และลดผลกระทบต่อแหล่งท่องเที่ยวหลัก และในด้านสิ่งแวดล้อม งานวิจัยของสุประภา สมนึกพงศ์ และณัฐพล เจียรสำราญ เสนอว่าควรมีมาตรการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม โดยการกำหนดขีดจำกัดการเข้าใช้พื้นที่ธรรมชาติ รวมไปถึงระบบการจัดการขยะ และมาตรฐานการดำเนินกิจกรรมท่องเที่ยว 

ถึงแม้ว่าจังหวัดเชียงใหม่ จะเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยม และสามารถสร้างรายได้ภายในประเทศแล้ว แต่ก็ยังสร้างผลกระทบเชิงลบให้กับชุมชมเป็นจำนวนมาก ต่อให้จะมีนักวิชาการและองค์กรเสนอวิธีการแก้ปัญหา แต่ถ้าหากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประชาชนไม่ร่วมด้วยช่วยกัน ผลกระทบที่เกิดขึ้นก็จะไม่มีทางแก้ไขได้ ดังนั้น ถ้าอยากให้จังหวัดเชียงใหม่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ดีและสามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนท้องถิ่นอย่างทั่วถึง ประชานชนจึงต้องร่วมช่วยกัน เพื่อให้ “เชียงใหม่” เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีทั้งความสวยงาม และเห็นคุณค่าต่อชุมชนต่อไป 

รายการอ้างอิง :

คมชัดลึก , Hapres , DR.KEN Institute of Academic Development and Promotion , Tourism.co.th