Blog

มีเพียงวินัยออมเงินอย่างเดียว อาจไม่พอแล้วสำหรับโลกที่ต้องการความมั่นคงและมั่งคั่งทางการเงิน เพราะสิ่งที่คนรุ่นใหม่ต้องเรียนรู้คือ ความรู้การเงิน หรือ Financial Literacy ทั้งระบบ เพราะนี่คืออีกหนึ่งทักษะสำคัญของคนในศตวรรษนี้

ทิม เรนเซตต้า ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Next Gen Personal Finance (NGPF) องค์กรไม่แสวงกำไรที่มุ่งเน้นให้ความรู้ด้านการเงินในสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า การขายหุ้นหนีเมื่อราคาลง แล้วพลาดโอกาสทำกำไรเมื่อราคากลับขึ้น คือหนึ่งในข้อผิดพลาดที่นักลงทุนมือใหม่มักเผชิญ เมื่อตลาดเกิดภาวะความผันผวนรุนแรง

นั่นจึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมการมีความเข้าใจพื้นฐานด้านการเงินส่วนบุคคลจึงเป็นบทเรียนสำคัญ

จากรายงานของบริษัทที่ปรึกษา Tyton Partners และ NGPF ในปี 2567 ให้ข้อมูลว่า การเรียนวิชาการเงินส่วนบุคคลใน 1 ภาคการศึกษา ให้มูลค่าทางเศรษฐกิจถึง 100,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อคน หรือกว่า 3 ล้านบาท

และเมื่อมีจำนวนคนรุ่นใหม่เข้าใจเรื่องการเงินการลงทุนมากขึ้นเท่าไหร่ ตัวเลขนี้ก็จะทวีคูณขึ้นไปมากขึ้นเท่านั้น จากการเรียนรู้วิธีป้องกันหนี้บัตรเครดิต หรือการใช้บัตรเครดิตเพื่อสิทธิประโยชน์สูงสุด รวมไปถึงการลงทุนเพื่อการเกษียณ

การมุ่งเน้นพัฒนาหลักสูตรการเงินส่วนบุคคลในระดับชั้นมัธยมศึกษากำลังเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ ในสหรัฐอเมริกา

ในรัฐเคนทักกีถือเป็นรัฐที่ 27 ที่กำหนดให้นักเรียนมัธยมฯ ต้องศึกษาวิชาการเงินส่วนบุคคลก่อนจบการศึกษา นอกจากนี้ ยังมีร่างกฎหมายการศึกษาการเงินส่วนบุคคลอีก 43 ฉบับ ที่อยู่ระหว่างการพิจารณาใน 17 รัฐ

ซึ่งหากไม่มีมาตรการดังกล่าวเข้ามากำหนด นักเรียนของสหรัฐฯ จะมีโอกาสในการเข้าถึงความรู้ด้านการเงินส่วนบุคคลน้อยมาก เปรียบเทียบได้ว่า ในนักเรียน 10 คน จะมีเพียง 1 คนที่มีความรู้ความเข้าใจเรื่องการเงิน

จากการสำรวจของ Thairath Money ผ่านรายการ Pocket Diaries ในหัวข้อ “วิชาการเงินที่เด็ก Gen Z อยากเรียน” พบว่า จากการสัมภาษณ์กลุ่มคนอายุ 15 – 25 ปี ทั้งหมด 7 คน

ทุกคนมีความสนใจเรียนรู้เกี่ยวกับการลงทุนมากกว่าการออมเงิน และเมื่อแยกย่อยประเด็นด้านประเภทสินทรัพย์การลงทุนพบว่า มีความสนใจลงทุนในหุ้นเป็นอันดับ 1 ตามมาด้วยสินทรัพย์จริง (Real Asset) เช่น ทอง และอื่น ๆ

ส่งผลให้ “วิชาการลงทุน” เป็นวิชาที่ผู้ตอบแบบสอบถามอยากให้บรรจุอยู่ในหลักสูตรการศึกษาของไทยมากที่สุด โดยให้เหตุผลว่า การลงทุนมีรายละเอียดที่ซับซ้อน ทั้งเงื่อนไขผลตอบแทน และลักษณะการลงทุน ส่งผลให้การทำความเข้าใจด้วยตนเองเป็นเรื่องยาก การมีสถาบันการศึกษาเข้ามาสอนพื้นฐานจึงเป็นประโยชน์

นอกจากเรื่องการลงทุน “วิชาภาษี” เป็นหัวข้อรองลงมาที่กลุ่มคนรุ่นใหม่สนใจเรียน โดยต้องการเรียนรู้ครอบคลุมประเด็นเกี่ยวกับระบบการเก็บภาษี และหน้าที่ของผู้เสียภาษี

ในผลการสำรวจของทั้งไทยและต่างประเทศต่างชี้ให้เห็นถึงหมุดหมายการพัฒนาเรื่อง “การเงินส่วนบุคคลของคนรุ่นใหม่” ที่มีความสนใจเรียนรู้ประเด็นนี้ แต่ในภาพใหญ่ประเด็นเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษา

เพราะการสอนเรื่องการเงิน คือ นวัตกรรมที่สร้างความมั่งคั่งได้ยืนยาวที่สุด ยาเนลี เอสปิแนล ผู้อำนวยการฝ่ายเผยแพร่การศึกษาของ NGPF กล่าว

30/08/2568 | 61 |

---

---

ยะลา, วันที่ 30 สค. – นักศึกษาจากมหามหาวิทยาลัยราชภัฏยะลาจำนวน 1 พันคน ได้ร่วมโครงการนิทรรศการเรียนรู้ป้องกัน และต้านภัยพืชกระท่อม ซึ่งทางสภานักนักศึกษา มรภ.ยะลา ร่วมกับศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต) จัดขึ้น เพื่อเฝ้าระวัง ติดตามและรณรงค์การใช้พืชกระท่อมอย่างถูกต้องและปลอดภัย สนองต่อนโยบายของรัฐบาล ภายในงานได้รับเกียรติจาก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิริชัย นามบุรี อธิการบดี มรภ.ยะลา เดินทางมาเป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมด้วยคณาจารย์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

นายชูกีพลี ยีมะลี ประธานสภานักศึกษา ในฐานะผู้จัดงาน กล่าวว่า โครงการนิทรรศการเรียนรู้ป้องกัน และต้านภัยพืชกระท่อม จัดขึ้นเพื่อให้ความรู้ สร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง และตระหนักถึงผลกระทบจากการใช้พืชกระท่อมในทางที่ผิดรวมทั้งส่งเสริมบทบาทของนักศึกษา บุคลากร และชุนชน ในการร่วมกันป้องกันและแก้ไขปัญหาการใช้พืชกระท่อมในทางที่ผิด ผ่านกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์และสันติและเพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างนักศึกษาบุคลากร และชุมชน ในการเฝ้าระวัง ติดตามและรณรงค์การใช้พืชกระท่อมอย่างถูกต้องและปลอดภัย

สำหรับกิจกรรมภายในงานจะประกอบด้วย การบรรยายให้ความรู้ถึงโทษและพิษภัยของพืชกระท่อม กิจกรรมโต้วาที การประกวดซุ้มนิทรรศการและการมอบรางวัลผู้ชนะการประกวดคลิปที่เกี่ยวกับยาเสพติด ซึ่งได้สร้างความน่าสนใจแก่ผู้ร่วมงานเป็นอย่างมาก

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) คือกลไกสำคัญของการกระจายอำนาจที่ประเทศไทยพัฒนามานานกว่า 30 ปี เพื่อให้ประชาชนมีสิทธิและส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการพัฒนาพื้นที่ของตนเอง ไม่ว่าจะด้านเศรษฐกิจ สังคม หรือการเมือง อปท. ถูกมองว่าเป็น “รัฐบาลใกล้ตัวประชาชนที่สุด” และทำหน้าที่เชื่อมโยงปัญหา ความต้องการ และศักยภาพในท้องถิ่นเข้าสู่กระบวนการกำหนดนโยบายระดับชาติ

บทบาทสำคัญของ อปท. อปท. ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.), เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ทำหน้าที่หลัก 4 ด้าน ได้แก่  บริการสาธารณะพื้นฐาน : ถนน ไฟฟ้า ประปา การจัดการขยะ และน้ำเสีย การศึกษา : บริหารโรงเรียนในพื้นที่ ศูนย์เด็กเล็ก และสนับสนุนการเรียนรู้ระดับชุมชน สาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม : ป้องกันโรค จัดการมลพิษ ดูแลทรัพยากรธรรมชาติ เศรษฐกิจชุมชน : สนับสนุนอาชีพ การท่องเที่ยว และโครงการพัฒนาท้องถิ่น

ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก ในทศวรรษที่ผ่านมา บทบาททางเศรษฐกิจของ อปท. ขยายตัวอย่างเด่นชัด : สนับสนุนโครงการสร้างรายได้ เช่น OTOP ตลาดชุมชน และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อดึงดูดการ ลงทุนท้องถิ่น ส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน ผ่านงานประเพณีท้องถิ่น ถนนคนเดิน และการอนุรักษ์วัฒนธรรม หากบริหารงบประมาณโปร่งใส อปท. สามารถเป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจมหภาคที่สำคัญของประเทศ

อปท. กับคุณภาพชีวิตประชาชน อปท. ดูแลบริการที่เชื่อมโยงโดยตรงกับความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่ หน่วยแพทย์เคลื่อนที่และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก และโครงการพัฒนาการศึกษา การจัดการขยะ น้ำเสีย พื้นที่สีเขียว และพลังงานสะอาด การป้องกันภัยพิบัติ ติดตั้งกล้อง CCTV และดูแลความปลอดภัย อปท. จึงเป็น “ด่านหน้า” ในการบริหารวิกฤต ไม่ว่าจะเป็นน้ำท่วม ภัยแล้ง หรือโรคระบาด

สถิติองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศ ณ วันที่ 26 มิถุนายน 2568 ประเทศไทยมี อปท. จำนวน 7,843 แห่ง แยกเป็น: องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) 76 แห่ง, เทศบาลทั้งหมด 2,474 แห่ง (เทศบาลนคร 35, เทศบาลเมือง 221, เทศบาลตำบล 2,218), อบต. 5,291 แห่ง และองค์กรรูปแบบพิเศษ 2 แห่ง ได้แก่ กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา

งบประมาณประจำปีงบประมาณ 2568 เงินอุดหนุนรวมที่จัดสรรให้ อปท. อยู่ที่ประมาณ 378,545.12 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2567 จำนวน 32,317.36 ล้านบาท กรุงเทพมหานคร ได้รับ 27,810.26 ล้านบาท (7.35%) เมืองพัทยา ได้รับ 2,368.44 ล้านบาท (0.63%) อบจ. 76 แห่ง ได้รับ 30,320.87 ล้านบาท (8.01%) เทศบาลนคร (30 แห่ง) ได้รับ 18,050.49 ล้านบาท (4.77%) เทศบาลเมือง (192 แห่ง) ได้รับ 32,483.12 ล้านบาท (8.58%) เทศบาลตำบล (2,247 แห่ง) ได้รับ 85,026.08 ล้านบาท (22.46%) อบต. (5,303 แห่ง) ได้รับ 173,270.60 ล้านบาท (45.77%) รายละเอียดงบอุดหนุนตามภารกิจต่าง ๆ เช่น งบอุดหนุนทั่วไป 286,938.38 ล้านบาท งบอุดหนุนเฉพาะกิจ 52,212 ล้านบาท (รวมโครงการถ่ายโอน, นมโรงเรียน, อาหารกลางวัน, เบี้ยผู้สูงอายุ ฯลฯ)

อปท.มีผลงานเด่นในหลายด้าน โดยเฉพาะเรื่องการศึกษา โดยแผนพัฒนาการศึกษาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570) ในกรณีศึกษาแผนพัฒนาการศึกษาท้องถิ่นของ อปท. ได้มีการจัดทำยุทธศาสตร์อย่างครบวงจร ครอบคลุม ตั้งแต่ วิสัยทัศน์ พันธกิจ กลยุทธ์ และตัวชี้วัดผล, รวมถึงการวิเคราะห์ SWOT ที่ชัดเจน เพื่อให้การดำเนินงานสอดประสานกับแผนการพัฒนาของ อปท. ในภาพรวม แสดงว่ามีการวางแผนเชิงระบบและคุณภาพในการพัฒนาการศึกษาท้องถิ่น

งานวิจัยโดย ผศ.ดร.ทรงชัย ทองปาน (ม.ธรรมศาสตร์) เน้นให้อปท. เป็นกลไกสำคัญในการ ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในพื้นที่ห่างไกลหรือผู้ด้อยโอกาส ผ่านโครงการต่าง ๆ เช่น กองทุนเด็ก เยาวชน การจัดการศึกษาเด็กพิเศษ การพัฒนาครู และสถานศึกษา ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีท้องถิ่นร่วมกับมหาวิทยาลัยและชุมชน บ่งชี้ว่า อปท. ไม่เพียงจัดการศึกษา แต่ยังสร้างโอกาสที่เท่าเทียมในชุมชนโดยเน้น “พื้นที่เป็นศูนย์กลาง”

งานวิจัยในเทศบาลเมืองแก่งคอย (สระบุรี) และเทศบาลนครนครปฐม พบว่า อปท. มีระบบการบริหารจัดการศึกษาที่ครบครัน ได้แก่ ด้านนโยบายโครงสร้าง กระบวนการ เทคโนโลยี และทรัพยากรบุคคล พร้อมแนวทางพัฒนาที่ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมและการอบรมบุคลากรอย่างต่อเนื่อง เป็นตัวอย่างของการจัดทำระบบในท้องถิ่นที่เข้มแข็งและสามารถต่อยอดได้จริง

ในจังหวัดกาญจนบุรี มีชุดโครงการวิจัยเชิงนวัตกรรมด้านการศึกษา ที่เน้นพัฒนาหลักสูตร กิจกรรม สื่อครู และการส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ของผู้เรียน ด้วยความร่วมมือระหว่าง อปท. เขตพื้นที่การศึกษา และมหาวิทยาลัยอย่างเป็นระบบ สะท้อนแนวทางพัฒนาการศึกษาท้องถิ่นที่ทันสมัยและเน้นคุณภาพองค์รวมของผู้เรียน

อปท. ได้สร้างผลงานเด่นด้านการศึกษาในหลายมิติ ทั้งคุณภาพมาตรฐาน แผนงานเชิงยุทธศาสตร์ การลดความเหลื่อมล้ำ การเสริมศักยภาพระบบท้องถิ่น และนวัตกรรมการเรียนการสอน แต่ละตัวอย่างมีคุณค่าในการนำมาพัฒนาเป็นกรณีศึกษาขับเคลื่อนนโยบายการศึกษาท้องถิ่นในระยะยาว

แม้จะมีบทบาทสำคัญ แต่อปท. ยังเผชิญข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่ การพึ่งพางบประมาณจากส่วนกลาง แม้จะมีกฎหมายกำหนดให้สัดส่วนงบประมาณของ อปท. ควรอยู่ที่ ไม่น้อยกว่า 35% ของงบประมาณแผ่นดิน แต่ในทางปฏิบัติยังต่ำกว่า ทำให้หลายพื้นที่ขาดทรัพยากรในการพัฒนา ความเหลื่อมล้ำระหว่างท้องถิ่น เมืองใหญ่มีรายได้และขีดความสามารถสูง ในขณะที่ท้องถิ่นชนบทขาดบุคลากร งบประมาณ และโครงสร้างพื้นฐาน การเมืองท้องถิ่นและการทุจริต ปัญหาการใช้ตำแหน่งเพื่อประโยชน์ส่วนตนยังพบในบางพื้นที่ ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชน ขาดบุคลากรที่มีทักษะ หลาย อปท. โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล ประสบปัญหาขาดผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหาร การวางแผน และเทคโนโลยี

แม้จะมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับประสิทธิภาพของ อปท. แต่ การยกเลิกโดยสิ้นเชิงแทบเป็นไปไม่ได้ ด้วยเหตุผลสำคัญ ดังนี้

1. ข้อจำกัดด้านกฎหมายและรัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 รับรองสิทธิของประชาชนในการปกครองตนเอง การยกเลิก อปท. จำเป็นต้องแก้ไข รัฐธรรมนูญ และ กฎหมายหลัก หลายฉบับ ซึ่งใช้กระบวนการที่ซับซ้อนและต้องการเสียงสนับสนุนสูง

2. ผลกระทบต่อการให้บริการสาธารณะ อปท. ดูแลบริการพื้นฐาน เช่น ถนน ไฟฟ้า น้ำประปา การศึกษา ศูนย์เด็กเล็ก และการสาธารณสุขในพื้นที่ หากยกเลิก อปท. หน่วยงานส่วนกลางจะต้องรับภาระทันที ซึ่งอาจก่อให้เกิดความล่าช้าและช่องว่างการบริการประชาชน

3. ความขัดแย้งและแรงต่อต้านทางการเมือง ปัจจุบันมีผู้บริหารและสมาชิกสภาท้องถิ่นกว่า 250,000 คน การยกเลิก อปท. จะกระทบต่อฐานอำนาจของนักการเมืองท้องถิ่นและประชาชนในพื้นที่ ทำให้เกิดแรงต่อต้านสูง

4. ผลกระทบทางเศรษฐกิจ อปท. เป็นผู้ขับเคลื่อนโครงการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนและการจ้างงาน หากยกเลิกโดยไม่มีแผนรองรับ จะทำให้เศรษฐกิจฐานรากชะงักตัวและอาจกระทบต่อการพัฒนาภูมิภาค

เนื่องจากการยกเลิก อปท. ทำได้ยาก แนวทางที่เป็นไปได้มากกว่าคือ การปรับโครงสร้าง ดังนี้ :

1. กรณีศึกษาต่างประเทศ ญี่ปุ่น : ปรับโครงสร้างโดย ควบรวมเทศบาล ลดจำนวนจาก 3,200 แห่ง เหลือ 1,800 แห่ง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดค่าใช้จ่าย ฝรั่งเศส: ใช้รูปแบบ การบริหารแบบร่วมมือ (inter-municipality cooperation) ระหว่างเทศบาลขนาดเล็ก เพื่อแก้ปัญหาทรัพยากรจำกัด

2. แนวโน้มในประเทศไทย ควบรวม อปท. ขนาดเล็ก ที่มีประชากรน้อย เพื่อให้มีขนาดและศักยภาพเพียงพอ พัฒนา Smart Local Government นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ เช่น ระบบฐานข้อมูลกลาง การบริหารแบบ e-Government ถ่ายโอนภารกิจที่ซ้ำซ้อน บางส่วนกลับส่วนกลาง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความซ้ำซ้อน

ข้อเสนอเชิงนโยบาย ไม่ยกเลิก อปท. แต่ปฏิรูปโครงสร้าง ลดจำนวน อปท. ขนาดเล็กเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการบริหารจัดการ เพิ่มความโปร่งใสและธรรมาภิบาล พัฒนาระบบ e-Government และ Open Data ให้ประชาชนตรวจสอบการใช้งบประมาณได้ง่าย พัฒนาศักยภาพบุคลากรจัดงบประมาณเพื่อฝึกอบรมและเสริมทักษะการบริหาร การวางแผน และเทคโนโลยี สร้างสมดุลระหว่างการกำกับและอิสระ ส่วนกลางควรกำหนดมาตรฐานและตรวจสอบ แต่ไม่แทรกแซงการตัดสินใจในรายละเอียดของท้องถิ่น เพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชนส่งเสริมกระบวนการ Participatory Budgeting หรือการจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วม

การยกเลิก อปท. โดยสิ้นเชิงแทบเป็นไปไม่ได้ เนื่องจากติดข้อจำกัดด้านรัฐธรรมนูญและผลกระทบต่อบริการสาธารณะ แนวโน้มในอนาคตคือ การปฏิรูปโครงสร้าง เพื่อลดความซ้ำซ้อน เพิ่มประสิทธิภาพ และพัฒนาศักยภาพบุคลากร การเปลี่ยนแปลงใด ๆ ต้องสร้าง สมดุลระหว่างการกระจายอำนาจและการกำกับดูแลจากส่วนกลาง เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน

ต่างประเทศ

พ่อแม่จีน หันหลังส่งลูกเรียนนอก? มองแพง-เสี่ยง-บรรยากาศไม่เอื้อ

ผมแปลกใจมากที่ในไม่กี่(สิบ)ปีหลัง หลายๆ องค์กรมาเริ่มพูดเรื่องการบริหารความเสี่ยง จากประสบการณ์ของผมที่สอน นสพ. แพทย์ ประชาชน มาตั้งแต่ 2514-2567 ผมมีความเห็นว่าตั้งแต่เราเกิดจนตาย ชีวิตคือการบริหารความเสี่ยง ฉะนั้นเราต้องรู้จักวิธีบริหารความเสี่ยง ต้องสร้างภูมิคุ้มกันให้ตัวเองตลอดเวลาในทุกๆ ด้าน เช่น สุขภาพ การงาน การเงิน ครอบครัว ฯลฯ และผมสอนเรื่องความเสี่ยงมานานนมเนแล้ว!?

ชีวิต คือ การบริหารความเสี่ยงตั้งแต่เกิด เพราะว่า ทางด้านการแพทย์ (อย่างน้อยในอดีตสำหรับประเทศไทย แต่ประเทศอื่นยังมีปัญหานี้อยู่) เด็กที่เกิดมีโอกาสที่จะเสียชีวิตมากที่สุดในวันแรก อาทิตย์แรก เดือนแรก ปีแรก และห้าปีแรก ฉะนั้นช่วงนี้จึงเป็นหน้าที่ของคุณพ่อคุณแม่ คุณหมอที่จะช่วยดูแลเรา

ต่อไปก็คือ ความเสี่ยงที่จะมีโอกาสเข้าโรงเรียนที่ดี ปัจจุบันนี้แข่งกันแล้วตั้งแต่ระดับอนุบาล ระบบการศึกษาไทยยังไม่ค่อยมีมาตรฐานเท่ากันทั่วประเทศ จึงยังมีความเหลื่อมล้ำทางด้านการเข้าถึงการศึกษา โรงเรียนดีๆ มีการแข่งขันกันมากรวมทั้งมีค่าใช้จ่ายในการเข้า โรงเรียนดีๆ มักอยู่ใน กทม. หรือเมืองใหญ่ๆ ผู้ที่มีความยากจนมีโอกาสที่จะได้เข้า รร.ยากมาก-โดยเฉพาะโรงเรียนที่ดีๆ-ถึงแม้จะเรียนฟรี ทราบว่าในปี พ.ศ.2567 ยังมีเด็กที่ควรจะอยู่ในระบบการศึกษาภาคบังคับ แต่ไม่ได้เข้าเรียนเพราะความยากจน ถึง 8 แสนกว่าคน (ข้อมูลจาก กสศ.)

เมื่อจบการศึกษาแล้วยังหางานทำไม่ได้ เช่นในปี พ.ศ.2568 มีผู้ที่จบ ป.ตรี 150,000 คน ที่ยังหางานทำไม่ได้ ทั้งนี้เพราะเรียนในสาขาที่ตลาด สังคม ไม่ต้องการ ผมพูดเสมอว่าควรมีคณะกรรมการแห่งชาติด้านกำลังคน ดูแลความต้องการของประเทศในทุกสาขาอาชีพ และวิชาชีพ ตั้งแต่ ปวช. ปวส. ป.ตรี โท เอก อาชีวะ ฯลฯ ด้วย ว่า ประเทศไทยต้องการแต่ละสาขาเท่าไหร่ ในระยะสั้น กลาง ยาว แม้แต่แพทย์ ซึ่งเป็นอาชีพที่ดี มีรายได้ดี ยังขาดแพทย์ทุกสาขา เพียงแต่บางสาขาขาดมาก บางสาขาขาดน้อย ยกตัวอย่างเช่น ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุแล้ว มีผู้สูงอายุ 14 ล้านกว่าคน แต่มีสถาบันการแพทย์ที่มีการฝึกอบรมและสอบทางด้านแพทย์ผู้สูงอายุเพียง 3 สถาบัน ผลิตผู้เชี่ยวชาญทางด้านนี้ได้เพียง 10 กว่าคนมั้งในแต่ละปี ผู้บริหารทุกระดับต้องทำหน้าที่และต้องเก่งคิด ถ้ามีแพทย์เรียนสาขาอะไรน้อย และมีความจำเป็นรัฐบาลต้องกระตุ้นและสนับสนุน

ฉะนั้นต้องมีผู้เชี่ยวชาญแนะว่า เราควรเรียนอะไร จึงจะดีต่อชุมชน สังคม ตลาด จะได้มีงานทำ มีรายได้ที่ดี หลังจากนั้นก็มีความเสี่ยงต่อการทำงานที่ดีหรือไม่ดี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับครูบาอาจารย์ที่สอนมาและตัวเรา คุณครูสอนให้เรารู้จักวิธีแก้ปัญหาเองได้หรือไม่ สอนให้เรารู้จักเรียนรู้ตลอดชีวิตหรือไม่ รู้จักค้นคว้า อยากรู้อยากเห็นอยากทราบคำตอบ เรามีความสามารถหรือไม่ที่จะเข้ากับคนทุกระดับ ทุกเพศ ทุกวัย คนที่มีความคิดแตกต่างกัน ทำงานเป็นทีมหรือไม่ มีวินัย ขยัน อดทน กัดไม่ปล่อยหรือไม่ รู้จักพอ ปล่อยวาง ไม่โลภ โกรธ หลง ฯลฯ

แล้วเราก็มีความเสี่ยงต่อความเครียดจากสาเหตุต่างๆ จากงาน จากเงิน จากครอบครัว เราต้องพยายามทำให้เต็มที่ รักในสิ่งที่ทำ ไม่ยอมแพ้ (ภาษาผมคือ กัดไม่ปล่อย) คิดตลอดเวลา คิดนอกกรอบ คิดสร้างสรรค์ ทำ ปรับปรุง ทำ ประเมินๆ เสร็จ แล้วต้องปล่อยวาง อย่าไปเซ็งหรือเครียดกับมัน และตั้งแต่เราเกิดจนตาย เรามีความเสี่ยงต่อโรคภัยไข้เจ็บ อุบัติเหตุ ตลอดเวลา ฉะนั้นต้องมีการวางแผนเรื่องสุขภาพและอุบัติเหตุตลอดชีวิต

ต่อมามีปัญหาทางด้านการเงิน ถ้าเรียนวิชาที่สังคมต้องการก็อาจโชคดีมีงานที่ดีทำ และมีรายได้ที่ดี ต่อไปก็มีความเสี่ยงต่อการใช้เงินมากเกินไป ต้องรู้จักจัดการรายได้ที่มี มีน้อยต้องใช้น้อยกว่า วิธีการที่ดีที่สุดคือ ทำบัญชีรายรับรายจ่าย พอได้รับเงินเดือนรีบตัดไว้ก่อนเลย 10-15% ของยอดเงินเดือนเก็บไว้สำหรับเป็นเงินทุนสำรองหรือเหตุการณ์ฉุกเฉิน คือ 6-9 เดือนของรายจ่าย หลังจากนั้นจึงค่อยใช้จ่ายอย่างมีเหตุผลแบบเศรษฐกิจพอเพียง อะไรไม่จำเป็นไม่ต้องซื้อ ใช้ เช่น ไม่กินข้าวนอกบ้าน ไม่ซื้อน้ำหวาน ขนม ของหวาน ชา กาแฟนอกบ้าน หลังจากนั้นจึงออมและลงทุน ก่อนอื่นเลยถ้าเราต้องเสียภาษี ต้องคำนวณว่าเราสามารถซื้ออะไรที่สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ เช่น SSF, RMF, ESGX, ประกัน ฯลฯ ควรซื้อเท่าที่เราสามารถหักภาษีได้เท่านั้น เพราะถ้าซื้อมากกว่านั้นเงินจะไปจมอยู่ตามกฎเกณฑ์ของสิ่งที่ซื้อ เช่น RMF ถอนไม่ได้จนอายุ 55 ปี หรือถ้าซื้อหลัง 55 ปี ต้องฝากไว้ 5 ปี เป็นอย่างน้อย ฯลฯ

หลังจากนั้นจึงลงทุน ด้วยการซื้อกองทุนรวม หุ้น ทอง ฯลฯ รถถ้าไม่พร้อมและจำเป็น อย่าซื้อ ถึงแม้มีเงิน

จำไว้เลยว่ามีน้อยต้องใช้น้อยกว่า จึงจะมีเงินเก็บได้ ไม่ซื้อของใช้ กิน ที่ไม่จำเป็น กินที่บ้าน ฯลฯ อดออม ลงทุนวันนี้เพื่อโอกาสที่ดีในวันหน้า จะได้มีอิสรภาพทางการเงินก่อนเกษียณ หรือตอนเกษียณ

การบริหารความเสี่ยงที่ดีจะช่วยทำให้เราประสบความสำเร็จในชีวิตอย่างมีความสุข ทั้งนี้เราต้องเรียนเป็น จับประเด็นเป็น สรุปเป็น รู้หัวใจของเรื่องและเรียนรู้ตลอดชีวิต เป็นคนรู้จักวิธีแก้ปัญหา คนเราเกิดมามีปัญหาต่างๆ นานา จนตาย ต้องทำใจและคิด คิด คิด วิธีแก้อย่างบัณฑิต และควรมีคุณสมบัติที่ผมพูดบ่อยๆ คือ เป็นคนดีที่เก่ง (7 อย่าง คิด คน งาน เงิน เวลา ขาย และฟัง) รอบรู้ และมีสุขภาพที่ดี

จะมีความรอบรู้ได้จะต้องอ่านมากๆ เขียน มีเพื่อนหลายๆ อาชีพ ท่องเที่ยว จดจำไว้ให้มาก

ส่วนเรื่องสุขภาพผมเขียนบ่อยแล้ว วันนี้จึงไม่ขอพูดถึง

สวัสดีครับ

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์

ผู้สื่อข่าวรายงาน (30 ส.ค.68) สภาผู้บริโภค ร่วมกับศูนย์กฎหมายศรีปทุม มหาวิทยาลัยศรีปทุม เปิดเผยผลศึกษารูปแบบและเงื่อนไขสัญญาสัมปทานรถไฟฟ้ากรณี รถไฟฟ้าสายสีเขียว ระบุ รถไฟฟ้าสายสีเขียวถือเป็น “เส้นเลือดใหญ่” ของระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพฯและปริมณฑล ซึ่งสัญญาสัมปทานที่ทำกับ บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BTSC จะสิ้นสุดลงในปี 2572

คำถามใหญ่ คือ หลังหมดสัญญาแล้ว “โมเดลใหม่” ควรเป็นแบบใดและที่สำคัญค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสายที่ถูกพูดถึงกันมาก ทำได้หรือไม่ ซึ่งผลการศึกษาจาก ศูนย์กฎหมายศรีปทุม มหาวิทยาลัยศรีปทุม ระบุว่าให้ผลลัพธ์เชิงเศรษฐศาสตร์ที่ยิ่งกว่าคุ้ม ช่วยประหยัดเวลาเดินทาง 151 บาทต่อชั่วโมงต่อคน ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 800 บาทต่อตัน

อีกทั้ง ได้ศึกษาแนวทางการบริหารจัดการรถไฟฟ้าสายสีเขียวหลังสิ้นสุดสัญญาเบื้องต้น สรุปได้เป็น 4 แนวทาง คือ 1.) ต่อสัญญาให้ผู้บริการรายเดิม 2.) เปิดประมูลหาผู้บริการรายใหม่ 3.) ให้กทม.บริหารเอง 4.) โอนภารกิจการบริหารให้กระทรวงคมนาคม

ทั้งนี้ได้มีการตั้งสมมติฐานเรื่องรถไฟฟ้า 20 บาท ทำได้หรือไม่ ผลปรากฏว่  ไม่ว่าจะใช้รูปแบบไหนในการบริหารอัตราค่าบริการรถไฟฟ้า 20 บาทก็สามารถทำได้และผู้ประกอบการยังคงมีกำไร ที่สำคัญ มีอัตราผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์สูงกว่า 40% ซึ่งคุ้มค่ากว่าต้นทุนทางการเงินหลายเท่า

โดยความคุ้มค่าในเชิงเศรษฐศาสตร์ที่ได้รับ อาทิ ประหยัดเวลาในการเดินทาง คิดเป็นมูลค่า 151 บาทต่อชั่วโมงต่อคน ช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์คิดเป็น 800 บาทต่อตัน ลดการสูญเสียชีวิตจากอุบัติเหตุ เมื่อการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะของคนเมืองดีขึ้น ทำให้การจ้างงาน การท่องเที่ยว และกิจกรรมทางเศรษฐกิจเติบโต ที่สำคัญ การสร้างความเท่าเทียมในสังคม คนรายได้น้อยมีโอกาสใช้รถไฟฟ้า ไม่ถูกกีดกันด้วยราคา

“เราใช้สมมติฐานหากใช้ราคา 20 บาทตลอดสาย และมีผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้น 30% ผู้ประกอบการจะต้องเพิ่มรถไฟฟ้าใหม่ 25 – 46 ขบวน ในช่วงที่มีการต่อสัญญา ปี 2572 – 2585 ต้นทุนการเดินทางต่อหัวยังอยู่แค่ 14 – 17 บาทต่อเที่ยว สะท้อนให้เห็นว่า รถไฟฟ้า 20 บาท สามารถครอบคลุมต้นทุนได้ในระยะยาว ส่วนความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์เป็นตัวเลขสูงจนผู้วิจัยยังตกใจ อย่างไรก็ตามจะมีการจัดทำรายงานฉบับเต็ม โดยสัมภาษณ์ผู้ให้บริการเพิ่มเติม เพื่อให้ข้อมูลวิจัยแน่นขึ้น” ทีมผู้วิจัยระบุ

ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์ อดีตรองผู้ว่ากทม. ให้ความเห็นว่า งานวิจัยโครงการรถไฟฟ้า 20 บาท ในกรณีสายสีเขียวให้ผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ถึง 40% ถือว่าสูงผิดปกติ อาจเป็นเพราะประเมินต้นทุนต่ำเกินไป ขณะที่ ผลตอบแทนทางการเงินยังขาดทุน

ดังนั้น การดำเนินโครงการ 20 บาท แม้จะคุ้มค่าทางสังคม แต่อาจไม่ยั่งยืน หากรัฐต้องชดเชยเพราะสายสีเขียวมีปัญหาหนี้สินที่กทม.จะต้องชำระเป็นเงินกว่า 70,000 ล้านบาท หรือหากรัฐจะเลือกวิธีซื้อคืนมาบริหารเอง ต้องใช้เงินไม่ต่ำกว่า 200,000 ล้านบาท

“หนี้สินของกทม. และสัญญาที่ผูกพันถึงปี 2585 เป็นอุปสรรคใหญ่ ที่รัฐต้องตัดสินใจว่าจะเจรจาต่อสัญญา, เปิดประมูลใหม่ หรือโอนให้รฟม. เห็นด้วยหากจะทำให้อัตราค่าโดยสารลดลง แต่ 20 บาทเหมาะสมหรือไม่ และรัฐจะหาเงินที่ไหนมาชดเชย ต้องคิดต่อว่าจะทำให้โครงการนี้ยั่งยืนได้อย่างไร” ดร.สามารถกล่าว

ส่วน นางสาวสารี อ๋องสมหวัง เลขาธิการสำนักงานสภาผู้บริโภค กล่าวเสริมว่า การศึกษาของกระทรวงคมนาคมก่อนหน้านี้คิดที่อัตรา 25 บาท ซึ่งกทม.สามารถดำเนินการได้ และยังมีรายได้จากการบริหารพื้นที่เชิงพาณิชย์อีกกว่า 32,000 ล้านบาท ขณะเดียวกันทุกพรรคการเมือง ไม่เฉพาะเพื่อไทยที่เสนออัตราค่าโดยสาร 20 บาท พรรคก้าวไกล 15 บาท พรรคประชาธิปัตย์เสนอ 50 บาทตลอดวันเดินทางกี่เที่ยวก็ได้ พรรคภูมิใจไทยเสนอ 40 บาททั้งรถไฟฟ้า เรือ และรถเมล์

ต่างสะท้อนให้เห็นว่าทุกพรรคการเมืองมองแล้วโครงการนี้เป็นไปได้ หรืออาจจะใช้ภาษีรถยนต์ ซึ่งกทม.เก็บอยู่ปีละ 16,000 ล้านบาทมาใช้ในโครงการนี้ก็ได้เช่นกัน

“ประเทศเราไม่ได้มีปัญหาเรื่องงบประมาณ ปัญหาคือการบริหารจัดการ และจัดลำดับความสำคัญของงบประมาณ เช่น ค่าก่อสร้างทางด่วน เราไม่มีทางแก้รถติดได้ ถ้ายิ่งสร้างถนนรถก็ยิ่งติด ทำอย่างไรให้ทุกพรรคการเมืองสนับสนุน ซึ่งไม่ใช่แค่เพื่อไทย ที่ลดราคาลง ให้ทุกคนขึ้นได้ และขยายไปสู่ต่างจังหวัดในอนาคต ซึ่งหลายจังหวัดได้เริ่มทำแล้ว” นางสาวสารี กล่าว

อย่างไรก็ตามหากถามว่าทำไม “20 บาท” ถึงสำคัญ สถานการณ์ในปัจจุบัน เศรษฐกิจไทยกำลังมีปัญหาหนักจากภาวะหนี้ครัวเรือนสูง ค่าครองชีพสูง สวนทางกับรายได้ที่ลดลง ค่าโดยสารรถไฟฟ้าถือเป็นภาระหนักของประชาชน ค่าโดยสารเต็มระยะทางอาจเกิน 100 บาทต่อเที่ยว ขณะที่ ธนาคารโลกมีคำแนะนำว่าค่าใช้จ่ายในการเดินทางของประชาชนไม่ควรเกิน 10% ของค่าจ้าง

โดยปัจจุบันค่าจ้างขั้นต่ำของไทยอยู่ที่ประมาณ 400 บาท ดังนั้นค่าเดินทางไม่ควรเกิน 40 แต่ทุกวันนี้ ค่าเดินทางของคนกรุงเทพเกินไปมาก ไป-กลับอาจเกิน 200 บาทต่อวัน ถือเป็นภาระหนักมากของคนกรุงเทพฯ ที่กำลังเผชิญอยู่ โดยเฉพาะสายสีเขียว ซึ่งเป็นเส้นทางหลักและกำลังจะหมดสัญญาสัมปทานในปี 2572 แต่มีการต่อสัญญากับเอกชนไปอีก 13 ปี

อย่างไรก็ตาม แม้จะยังมีข้อโต้แย้ง แต่ตัวเลขจากงานวิจัยในเบื้องต้น ได้ชี้ชัดว่า 20 บาท ยิ่งกว่าคุ้ม และไม่เพียงแค่ทำให้ประชาชนเข้าถึงการเดินทางที่สะดวกและราคายุติธรรม แต่ยังสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมมหาศาล ไม่ว่ารัฐจะเลือกโมเดลการบริหารแบบใดหลังหมดสัญญา สิ่งสำคัญที่สุด คือ การยึดผลประโยชน์ประชาชนเป็นศูนย์กลาง และใช้ “20 บาทตลอดสาย” เป็นเครื่องมือพลิกโฉมระบบขนส่งไทยให้ตอบโจทย์ทั้งเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชน