Blog

“ฉันแยกความเจ็บปวดทางกายและใจออกจากกันไม่ได้” ผู้มีภาวะออทิสติกประสบความยากลำบากอย่างไรเมื่อมีประจำเดือน

ที่มาของภาพ, Getty Images

• • Author, หน่วยข่าวพิเศษบีบีซี เวิลด์ เซอร์วิส, หน่วยข่าวระดับโลกและหน่วยข่าวสตรีระดับโลก
  • Role,

• เมื่อ 1 ชั่วโมงที่แล้ว

ช่วงมีประจำเดือนอาจเป็นเวลาที่ยากลำบากสำหรับหลายคน เพราะต้องรับมือกับอาการปวดเกร็ง ฮอร์โมนที่แปรปรวน และอารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งยังต้องเลือกผลิตภัณฑ์สุขอนามัยที่เหมาะสมกับร่างกายและวิถีชีวิตที่แตกต่างกัน แต่ช่วงเวลานี้สำหรับผู้ที่มีภาวะออทิสติกนั้นยากยิ่งขึ้นไปอีก

ซาดาฟ หญิงสาวที่เติบโตในอัฟกานิสถานและปัจจุบันอาศัยอยู่ในกรุงลอนดอนเล่าว่า “ความเจ็บปวดทางร่างกายกับอารมณ์มักจะมาพร้อมกันจนแยกไม่ออก”

เธอเล่าว่า อาการปวดเกร็งทางร่างกายสามารถกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาทางอารมณ์ เช่น “จู่ ๆ ก็รู้สึกเศร้าหรือตื่นตระหนก” โดยไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน

ซาดาฟอธิบายว่าระบบการรับรู้ทางอารมณ์และประสาทสัมผัสของเธอมีความเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิดเสียจนเธอแยกความรู้สึกทางกายและใจออกจากกันได้ยากยิ่ง

ดร.เอมี แกรนต์ อาจารย์ด้านสาธารณสุขจากมหาวิทยาลัยสวอนซี เป็นหัวหน้าคณะวิจัยในโครงการหัวข้อ “ออทิสติก: จากช่วงการมีประจำเดือนสู่วัยหมดประจำเดือน” ซึ่งมีระยะเวลาศึกษา 10 ปี ขณะนี้โครงการดังกล่าวได้สัมภาษณ์ผู้เข้าร่วมมากกว่า 200 คนแล้ว

ทั้งนี้เธอเองก็เป็นผู้มีภาวะออทิสติกเช่นเดียวกัน

เธออธิบายว่า ผู้ที่มีภาวะออทิสติกอาจเผชิญกับอุปสรรคมากกว่าคนอื่นในช่วงมีประจำเดือน เช่น ประสาทสัมผัสไวขึ้น ควบคุมอารมณ์ได้ยาก และปรับตัวลำบากเมื่อร่างกายเปลี่ยนแปลง

ประสาทสัมผัสไว

ในช่วงก่อนและระหว่างมีประจำเดือน ฮอร์โมนอาจแปรปรวนจนเกิดภาวะอารมณ์เปลี่ยนแปลง ผู้ที่มีภาวะออทิสติกอาจเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้รุนแรงและรับมือได้ยากกว่าเดิม

ในช่วงเวลาดังกล่าวจะมีสัญญาณที่เรียกว่า “อินเทอโรเซ็ปชัน” (interoception)” จากร่างกาย เป็นสัญญาณภายในที่ร่างกายส่งออกมาเพื่อบอกถึงความรู้สึกต่าง ๆ เช่น หิว หรือต้องการเข้าห้องน้ำ

ดร.เอมี แกรนต์ อธิบายว่าผู้ที่มีภาวะออทิสติกอาจ “รับรู้สัญญาณภายในได้อย่างเฉียบพลัน หรืออาจไม่รับรู้เลยจนกว่าจะเกิดความเจ็บปวดทางร่างกายตามมา”

ที่มาของภาพ, Getty Images

หลายคนอาจรู้สึกปวดท้องเกร็งในระยะเริ่มต้น หรือรู้สึกหงุดหงิดจากอาการก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual Syndrome – PMS) ชัดเจน แต่ผู้ที่มีภาวะออทิสติกบางคนอาจไม่รับรู้ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เลย จนกว่าอาการจะไปถึงจุดที่ “รู้สึกแย่มาก”

ลิลี วัย 32 ปี ซึ่งอาศัยอยู่ในประเทศสเปน เผชิญกับภาวะนี้เป็นประจำ เธอยกตัวอย่างว่า “ฉันต้องกินข้าว แต่ฉันไม่รู้สึกหิว (ต่อมา) ฉัน (หิวจน) ปวดหัว ฉันเชื่อมโยงอาการปวดหัวกับความหิวไม่ได้ ไม่เข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นกับร่างกาย พอเรื่องแบบนี้เกิดขึ้นในบริบทของประจำเดือนทุกอย่างก็รุนแรงขึ้นไปอีก”

ดร.แกรนต์ พบว่า ผู้ที่มีภาวะออทิสติกมีแนวโน้มเป็นโรคก่อนมีประจำเดือนแบบรุนแรง (Premenstrual Dysphoric Disorder – PMDD) มากกว่าคนทั่วไป ซึ่งเธออธิบายว่า “หมายความว่าก็จะมีอารมณ์ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของรอบเดือนที่รุนแรงมาก”

ยิ่งความไวต่อสิ่งเร้าเพิ่มขึ้นก็ส่งผลให้การใช้ผลิตภัณฑ์สุขอนามัยในช่วงมีประจำเดือนกลายเป็นเรื่องที่ท้าทายด้วย

ซาดาฟ วัย 38 ปี ซึ่งเพิ่งได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นออทิสติกไม่นาน กล่าวว่า เธออยากเปลี่ยนจากการใช้ผ้าอนามัยมาเป็นถ้วยอนามัย เพราะเธอมองว่าถ้วยอนามัยเป็นทางเลือกที่ยั่งยืนมากกว่า

เธอศึกษาวิธีใช้ถ้วยอนามัยอย่างละเอียด และเธอเตรียมตัวเตรียมใจอย่างเต็มที่ “แต่กว่าจะใส่กว่าจะถอดถ้วยอนามัยมันหนักหนาเกินไป” เธอจึงตัดสินใจใช้ผ้าอนามัยต่อไปในตอนนี้

ส่วนสำหรับลิลี ผลิตภัณฑ์ที่เธอรู้สึกว่าใช้ได้มักเปลี่ยนไปไม่เว้นแต่ละวัน “ฉันใช้ผลิตภัณฑ์สำหรับประจำเดือนหลายแบบในแต่ละวัน มีผ้าอนามัยแบบสอด ผ้าอนามัยทั่วไป กางเกงอนามัย และถ้วยอนามัย และจะเปลี่ยนสิ่งที่ใช้ตามความรู้สึกในแต่ละช่วงเวลา”

แม้แต่เปลี่ยนผ้าอนามัยก็อาจเป็นเรื่องยาก

ที่มาของภาพ, Getty Images

ดร.แกรนต์ กล่าวว่า หลายคนที่มีภาวะออทิสติกมักรู้สึกสบายใจเมื่อได้อยู่กับสิ่งที่คุ้นเคยและมีความมั่นคง

อย่างไรก็ดี แม้แต่รอบเดือนที่สม่ำเสมอที่สุดก็ยังสามารถรบกวนกิจวัตรประจำวันของคนกลุ่มนี้ได้ เธอขยายความต่อไปอีกว่า “ยิ่งเป็นรอบเดือนที่ไม่แน่นอนก็ยิ่งอาจทำให้ผู้ที่มีภาวะออทิสติกจัดการชีวิตประจำวันได้ยากขึ้นอีก”

หนึ่งในสาเหตุคือ ผู้ที่มีภาวะออทิสติกมักประสบปัญหาเกี่ยวกับระบบการบริหารจัดการซึ่งเป็นทักษะทางจิตที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนและการแก้ปัญหา ความบกพร่องในด้านนี้ทำให้การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงกลายเป็นเรื่องยาก

บุคคลที่มีภาวะออทิสติกอาจรู้สึกหนักใจกับ “ความเหนื่อยล้าจากการตัดสินใจ” ในช่วงมีประจำเดือน เช่น การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์สุขอนามัย

ซาดาฟกล่าวว่า “ฉันเหนื่อยที่ต้องจัดการเรื่องสุขอนามัย เช่น เปลี่ยนผ้าอนามัย หรือรับมือเวลาปวด เช่น ต้องกินยา หรือต้องใช้แผ่นประคบร้อน”

เธอใช้แอปฯ จดบันทึกในโทรศัพท์มือถือเพื่อช่วยติดตามและจัดการกับรอบเดือนของตัวเองให้สะดวกขึ้น

การศึกษา

องค์การอนามัยโลกเผยว่า มีเพียง 2 ใน 5 ของโรงเรียนทั่วโลก หรือเพียง 39% เท่านั้นที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาวะของการมีประจำเดือน

อย่างไรก็ตาม แม้หลายคนอาจได้รับคำแนะนำเรื่องอนามัยเจริญพันธุ์จากครอบครัว แต่ยังมีผู้คนอีกหลายล้านคนที่เริ่มมีประจำเดือนโดยไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับสภาวะนี้ล่วงหน้าเลย

ลิลี ซึ่งได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นออทิสติกเมื่ออายุ 27 ปี เล่าว่า เธอเคยเรียนเรื่องรอบเดือนเพียงเล็กน้อยขณะเรียนที่โรงเรียนในอิหร่าน แต่เนื้อหาส่วนใหญ่ “เป็นข้อมูลที่คลาดเคลื่อน” เธอเคยได้ยินคำกล่าวว่า “ร่างกายได้กรองเลือด และเลือดที่ไหลคือเลือดที่ร่างกายกรองออกมา”

เมื่อเธอเริ่มมีประจำเดือน เธอก็นำความรู้จากห้องเรียนมาปรับใช้ไม่ได้เลย

“ฉันคิดว่าร่างกำลังรั่วและกำลังจะตาย ฉันตกใจมาก” เธอกล่าว

ที่มาของภาพ, Getty Images

ซาดาฟเล่าว่า เธอเชื่อว่าประสบการณ์มีประจำเดือนครั้งแรกของเธอแตกต่างจากคนทั่วไปอย่างมาก เธอเติบโตในอัฟกานิสถานซึ่งมีข้อห้ามทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับเรื่องนี้ แล้วยังมีภาวะออทิสติกซึ่งทำให้ช่วงเวลานั้นยากยิ่งขึ้น

ดร.แกรนต์กล่าวเสริมว่า ต่อให้บางคนที่มีภาวะออทิสติกจะเคยเรียนรู้เรื่องรอบเดือน แต่หลายคนก็ยังไม่เข้าใจว่าจะรู้สึกอย่างไรเมื่อมีประจำเดือนจริง

ขณะที่ลิลียอมรับว่า เธอใช้เวลาหลายปีเผชิญกับอาการทางร่างกายและอารมณ์โดยไม่รู้ว่าอาการเหล่านั้นเกี่ยวข้องกับรอบเดือน และภาวะออทิสติกทำให้อาการรุนแรงขึ้น

แนวทางแก้ไขและวิธีรับมือ

ที่มาของภาพ, Getty Images

รูบี สจ๊วต ผู้เขียนหนังสือ The Autism Friendly Guide to Periods [คู่มือเกี่ยวกับประจำเดือนสำหรับผู้มีภาวะออทิสติก] กล่าวว่า เด็กที่มีภาวะออทิสติกควรได้รับคำอธิบายเรื่องร่างกายอย่างตรงไปตรงมา โดยไม่ใช้คำเปรียบเปรยเพื่อให้บุคคลเหล่านี้เข้าใจว่าร่างกายทำงานอย่างไร ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญอันจะทำให้จัดการกับประจำเดือนของตนเองได้

“เมื่อสอนเรื่องผ้าอนามัยแบบสอด ผู้สอนควรบอกว่าใส่เมื่อใด และควรใช้คำว่า ‘ช่องคลอด’ อย่างชัดเจน เพราะการใช้ภาษาที่คลุมเครืออาจทำให้เกิดอันตรายได้” สจ๊วตกล่าว เธอเองก็เป็นผู้ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะออทิสติกเช่นกัน

สำหรับลิลี เธอรู้สึกว่าเธอเข้าใจประสบการณ์เกี่ยวกับรอบเดือนของตัวเองมากขึ้นเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นออทิสติก

เธอกล่าวว่า “ฉันเริ่มสังเกตสิ่งรอบตัวมากขึ้น เมื่อรู้ว่าตัวเองอยู่ในช่วงที่ไวต่อสิ่งเร้า ฉันก็พยายามควบคุมหรือลดความรู้สึกท่วมท้นจากประสาทสัมผัสเอง”

แต่ละคนมีวิธีรับมือที่ต่างกัน ลิลีใช้สมาธิและการฝึกสติเพื่อไม่ตอบสนองต่ออารมณ์อย่างรุนแรงทันที โดยเธอใช้ช่วงเวลานั้นเพื่อคิดและเข้าใจว่าอารมณ์นั้น ๆ ที่เกิดขึ้นมาจากอะไร

ซาดาฟเลือกใช้วิธีที่แตกต่างไป เช่น ร้องเพลง เต้นรำ และโยคะ เพื่อปรับสมดุลอารมณ์

เธอกล่าวว่า “ฉันปล่อยให้อารมณ์ไหลผ่านในพื้นที่ปลอดภัย แทนที่จะพยายามกดหรือควบคุมมัน”

วัดถ้ำกระบอก จังหวัดสระบุรี, วันที่ 5 กันยายน – พระอาจารย์วิจิตร อคฺคจิตฺโต รองเจ้าอาวาส และประธานชมรมช่วยกันคนละนิดพิชิตยาเสพติด ร่วมกับ มหาวิทยาลัยนานาชาติเอเซียแปซิฟิก จัดกิจกรรมทัศนศึกษานอกสถานที่ กระบวนการและวิธีการรักษาอาการเสพติด นำนักศึกษาชาวไทยและชาวต่างชาติ เข้ารับฟังบรรยายและตอบข้อซักถามภาคภาษาอังกฤษ การฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด เพื่อนำความรู้ที่ได้ไปประกอบการเรียนของคณะศึกษาศาสตร์บัณฑิต

พระอาจารย์วิจิตร กล่าวว่า ทางวัดหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการศึกษาดูงานครั้งนี้จะช่วยให้นักศึกษา และคณาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ ได้เห็นถึงรูปแบบการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดทางเลือกที่ใช้ธรรมะควบคู่ไปกับสมุนไพร นอกเหนือไปจากการใช้การบำบัดรักษาด้วยแผนปัจจุบัน ซึ่งหวังว่าจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาของทางมหาวิทยาลัยไม่มากก็น้อย และหวังว่าจะมีโอกาสได้ต้อนรับทุกคนอีกครั้ง

ทั้งนี้วัดถ้ำกระบอกเป็นที่รู้จักทั้งจากคนไทยและต่างชาติเป็นอย่างดีในฐานะสถานบำบัดรักษายาเสพติดด้วยการใช้สมุนไพร และธรรมะ โดยมีพระสงฆ์ของวัดทำหน้าที่ให้การบำบัด และมีผู้เข้ารับการรักษาจากทั่วโลก โดยชาวต่างชาติส่วนหนึ่งหลักจากที่รักษาอาการจนหายแล้วก็ตัดสินใจอยู่ศึกษาพระพุทธศาสนาที่วัดต่อ ขณะเดียวกันก็มีหน่วยงานภาครัฐและเอกชน รวมทั้งสถาบันการศึกษาทั้งภายในประเทศไทยและจากต่างประเทศติดต่อขอเข้าเยี่ยมชม และรับฟังการบรรยายอย่างต่อเนื่อง

นักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา จัดสัมมนาวิชาการพัฒนาทักษะผู้บริหารการศึกษา เปิดมุมมองการบริหารการศึกษาไทยแนวใหม่

วิทยาลัยครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) จัดสัมมนาวิชาการด้านการบริหารการศึกษา วันที่ 30–31 สิงหาคม 2568 ณ ห้องประชุม สนมสุทธิพิทักษ์อนุสรณ์ และห้องประชุม ดร.ไสวสุทธิพิทักษ์ โดยนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา รุ่นที่1 และคณาจารย์ร่วมกันจัดงานครั้งนี้ในหัวข้อ “ผู้นำการศึกษายุคดิจิทัล กับปัญหาท้าทายของสังคมไทย” และ “EdChallenge: พลิกโฉมโรงเรียนสู่อนาคต” เพื่อเตรียมความพร้อมให้ผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา รับมือกับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคปัจจุบัน

การบริหารยุคใหม่ ‘ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและเทคโนโลยี’

สำหรับหัวข้อ “ผู้นำการศึกษายุคดิจิทัล กับปัญหาท้าทายของสังคมไทย” ได้เปิดพื้นที่ให้ผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนแนวคิดกับนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขา ได้แก่ ดร. คุณหญิง กัลยา โสภณพนิช อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ, นายพุทธิพงษ์ ปุณณกันต์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม, รองศาสตราจารย์ ดร.ยศวีร์ สายฟ้า คณบดีคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิยดา เหล่มตระกูล อดีตคณบดีคณะครุศาสตร์ และอดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง พร้อมด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นพดล กรรณิกา ที่ปรึกษาสำนักงานตำรวจแห่งชาติในภารกิจความปลอดภัยทางไซเบอร์ และการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี และนายบุญภพ จันทมัตตุการ ผู้อำนวยการเชี่ยวชาญโรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย ซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมทั้งมิติการบริหารจัดการ การออกแบบการเรียนรู้ และการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ

ดร. คุณหญิง กัลยา โสภณพนิช กล่าวถึงการศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยเน้นว่าเยาวชนไทยต้องได้รับการพัฒนาทักษะสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ การคิดสร้างสรรค์ การคิดอย่างมีระบบ ความรอบรู้ดิจิทัล นวัตกรรม และการมี Growth Mindset ภายใต้แนวคิด Unplugged CODING พร้อมทั้งชี้ว่าการศึกษาไทยควรบูรณาการ STI (Science, Technology, Innovation) และต่อยอดจาก STEM สู่ STEAM เพื่อเชื่อมโยงศิลปะกับวิทยาศาสตร์ การจัดการเรียนรู้ที่อิงสมรรถนะอนาคตเหล่านี้ จะช่วยขับเคลื่อน เสริมศักยภาพ และสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของประเทศได้อย่างยั่งยืน ทั้งนี้สรุปว่า “การเรียนรู้ยุคใหม่ไม่ใช่แค่เทคโนโลยี แต่คือศิลปะแห่งการใช้ชีวิตและการทำงานร่วมกัน”

พลิกโฉมโรงเรียน สร้าง “นักคิด” แห่งอนาคต

ขณะที่ในหัวข้อ “EdChallenge: พลิกโฉมโรงเรียนสู่อนาคต” ได้เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมงานได้แลกเปลี่ยนแนวคิดกับนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา ได้แก่ ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจารณ์ พานิช ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา Keynote Speaker ของงาน และช่วงเสวนามี ดร.ปรเมศวร์ ชรอยนุช อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, นายสรวิศ ไพบูลย์รัตนากร ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหารมูลนิธิโรงเรียนวันเสาร์ Saturday School และ ดร.ศรประภา สิริภัทรวิช หรือ ผอ.พีช ผู้อำนวยการโรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย โดยมีใจความสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่า การศึกษาในยุคใหม่ต้องเปลี่ยนจากการเน้น “เรียนเพื่อรู้” ไปสู่การ “เรียนเพื่อคิด” เพื่อสร้างนักเรียนที่พร้อมรับมือกับความท้าทายของสังคม  นอกจากนี้ บทบาทของครูต้องปรับเปลี่ยนจาก “ผู้สอน” มาเป็น “ผู้เอื้ออำนวย” ที่มีหน้าที่ฝึกให้นักเรียนคิด, ตั้งคำถาม และสะท้อนความคิดอย่างจริงจัง ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้เด็กมีทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ ขณะเดียวกัน สถาบันการผลิตครูในระดับอุดมศึกษาควรมีเป้าหมายเพื่อเป็นผู้สร้างผู้เชี่ยวชาญด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning Expert Creator) การเรียนรู้เช่นนี้จะช่วยส่งเสริม การเรียนรู้เชิงลึก, การเรียนรู้ตลอดชีวิต และการสร้างทักษะในการสะท้อนคิดอย่างมีวิจารณญาณ (Critical Reflection) ซึ่งจะทำให้เด็กสามารถเติบโตเป็นพลเมืองที่มีทักษะการคิดเชิงบวก การคิดเชิงระบบ และการคิดเชิงออกแบบ โดยเพื่อให้การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นได้อย่างแท้จริง

นอกจากนี้ วิทยากรทุกท่านเห็นตรงกันว่าจุดประสงค์การเรียนรู้นั้น ควรตั้งต้นจากการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดเจตคติ (Attitude) ก่อน แล้วให้เกิดการปฏิบัติ (Practice) และความรู้ (Knowledge) ตามลำดับ ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เรียนมีเจตคติที่ถูกต้องต่อการเรียนรู้และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญกว่าความรู้ที่สามารถหาได้ง่าย ดังนั้น การสร้างความร่วมมือจากภาคส่วนต่าง ๆ และการเปิดพื้นที่การเรียนรู้นอกโรงเรียนจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เด็กได้ค้นพบความสนใจและความสามารถของตนเอง ควบคู่ไปกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นผู้ช่วยคิดต่อยอดจากความคิดของตนเอง โดยต้องอย่าลืมว่าไม่ควรเชื่อ AI 100% เพราะมนุษย์ยังคงเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ

ช่วงท้ายของการเสวนาผู้เชี่ยวชาญยังได้ร่วมกันสะท้อนถึงภาพของโรงเรียนในอนาคตที่ไม่ใช่เพียงพื้นที่แห่งการเรียนรู้ แต่เป็นพื้นที่แห่งความสัมพันธ์ โรงเรียนควรเป็นสถานที่ที่ครูอยากอยู่ และนักเรียนอยากเรียน เป็นบ้านที่ลดชนชั้นในการสื่อสาร เปิดโอกาสให้ทุกคนได้แลกเปลี่ยนอย่างเท่าเทียม พร้อมกันนั้นยังมีการเน้นถึงความจำเป็นในการ “คืนครูสู่ห้องเรียนอย่างจริงจัง” โดยลดภาระงานธุรการที่ไม่จำเป็น เพื่อให้ครูได้กลับมาโฟกัสกับแพชชันในการสอน และได้แบ่งปันความสุขจากการเห็นเด็กๆ มีความสุขและเชื่อมั่นในศักยภาพของตนเอง ซึ่งเป็นวงจรที่หล่อเลี้ยงกันระหว่างครูกับนักเรียน และเป็นหัวใจสำคัญของการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง

การเรียนรู้ทักษะผู้บริหารผ่านการปฏิบัติจริง

ด้าน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พงษ์ภิญโญ แม้นโกศล คณบดีวิทยาลัยครุศาสตร์ DPU  กล่าวถึงการจัดโครงการสัมมนาทางวิชาการครั้งนี้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนที่ออกแบบให้นักศึกษาได้ลงมือปฏิบัติจริง เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับประเด็นสำคัญของการบริหารการศึกษาในปัจจุบัน และส่งเสริมศักยภาพของผู้บริหารการศึกษา

ผศ.ดร. พงษ์ภิญโญ อธิบายเบื้องหลังของกิจกรรมครั้งนี้ว่า เป็นเวทีสำคัญที่ช่วยส่งเสริมศักยภาพของผู้บริหารการศึกษา เพราะการจัดสัมมนามีรายละเอียดซ่อนอยู่มากมาย ตั้งแต่การเลือกรูปแบบงาน การควบคุมระบบออนไลน์ การประสานงานกับวิทยากร ไปจนถึงการรับมือกับสถานการณ์ไม่คาดคิด จากประสบการณ์อันมีคุณค่าเหล่านี้ นักศึกษาได้เรียนรู้การทำงานที่มีรายละเอียดและความซับซ้อนสูง รวมถึงการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในเชิงผู้บริหาร กระบวนการทั้งหมดนี้ไม่เพียงแต่จะสร้างทักษะเฉพาะตัว แต่ยังช่วยสร้างกรอบความคิดจากการเป็นผู้ปฏิบัติงานธรรมดาไปสู่การคิดเชิงกลยุทธ์ ซึ่งเป็นทักษะที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับผู้บริหารการศึกษาในยุคปัจจุบัน

ผลลัพธ์ที่เกินความคาดหมาย-โอกาสใหม่ในอาชีพ

ผศ. ดร. พงษ์ภิญโญ ยังแสดงความชื่นชมผลงานของนักศึกษาที่สามารถจัดงานได้อย่างโดดเด่นเกินความคาดหมาย ที่นักศึกษาสามารถเชิญวิทยากรที่มีชื่อเสียงและความเชี่ยวชาญระดับสูง นอกจากนี้ นักศึกษายังได้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่ในด้านเนื้อหาวิชาการ นักศึกษาก็สามารถเลือกสรรประเด็นที่น่าสนใจและสอดคล้องกับยุคสมัย เช่น การพลิกโฉมโรงเรียนในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์เข้ามามีบทบาทสำคัญ

From Teacher to Leader ค้นพบศักยภาพสู่การเป็นผู้นำทางการศึกษา

หลักสูตรของ วิทยาลัยครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) มุ่งเน้นการพัฒนา ส่งเสริม และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ค้นพบศักยภาพของตนเอง ภายใต้แนวคิด “From Teacher to Leader” เพื่อก้าวจากครูผู้สอน สู่การเป็นผู้นำทางการศึกษาและผู้บริหารที่มีวิสัยทัศน์ แนวคิดนี้สอดคล้องกับปรัชญาของมหาวิทยาลัย “DISCOVER  POTENTIAL UNLIMITED” ที่เชื่อมั่นว่าศักยภาพของมนุษย์ไร้ขีดจำกัด และสามารถถูกปลดปล่อยได้ผ่านการเรียนรู้ที่มีความหมาย

ธงของหลักสูตรบริหารการศึกษา จึงไม่ใช่เพียงการผลิตครูที่เก่งการสอน แต่คือการหล่อหลอม ผู้บริหารที่มีวิสัยทัศน์และความเข้าใจเชิงกลยุทธ์ ผู้สำเร็จการศึกษาจะมีความสามารถในการกำหนดทิศทางโรงเรียน วางนโยบายเพื่อสนับสนุนครู และสร้างความร่วมมือกับผู้ปกครองและชุมชน เพื่อพัฒนาศักยภาพเด็กไทยให้เติบโตอย่างมีคุณภาพสูง

แนวทางนี้สะท้อนความเชื่อร่วมของนักวิชาการทั่วโลกว่า การศึกษาเป็นความหวังสำคัญของประเทศ และการสร้างผู้นำทางการศึกษาที่มุ่งพัฒนาโรงเรียนไปในทิศทางที่ถูกต้อง คือกุญแจสำคัญในการสร้างพลเมืองไทยที่มีคุณภาพ และขับเคลื่อนการพัฒนาศักยภาพประเทศอย่างยั่งยืน