Author: ข่าวกรุงเทพฯ

18/03/2569 | 22 | |

วิกฤตตะวันออกกลางทดสอบโครงสร้างเกษตรไทย น้ำมันพุ่ง ปุ๋ยแพง ทำเกษตรกรไทยกำไรหาย โดยเฉพาะ 5 พืชเศรษฐกิจน่าห่วง สวนทางโรงงานแปรรูปได้อานิสงส์บวก

ตั้งแต่ปลายปี 2025 ความสัมพันธ์จีน-ญี่ปุ่นเข้าสู่จุดตึงเครียดอีกครั้ง ความขัดแย้งรอบใหม่นี้ไม่ได้เริ่มจากประเด็นเศรษฐกิจโดยตรง หากแต่เริ่มจากคำกล่าวของนายกรัฐมนตรีหญิงของญี่ปุ่นที่พาดพิงประเด็นไต้หวัน ซึ่งจีนมองว่า เป็นการท้าทาย ‘เส้นแดง’ ของจีน บทความนี้จะวิเคราะห์ว่า ‘กระแสชาตินิยม’ ภายในประเทศของทั้งสองฝ่ายจะเป็นเชื้อเพลิงให้ความบาดหมางในครั้งนี้บานปลายอย่างไร และ ‘อาวุธทางเศรษฐกิจ’ ของจีนจะมีอานุภาพทำลายล้างญี่ปุ่นทางเศรษฐกิจได้แค่ไหน อย่างไร

ประการแรก กระแสชาตินิยม ‘เชื้อเพลิง’ ที่ทำให้ความขัดแย้งลุกลาม

ความตึงเครียดจีน-ญี่ปุ่นในครั้งนี้ถูกเร่งปฏิกิริยาด้วย ‘กระแสชาตินิยม’ ภายในประเทศทั้งสองฝ่าย ทางฝ่ายญี่ปุ่น จากผลการเลือกตั้งล่าสุด ตอกย้ำว่า กระแสชาตินิยมแนวอนุรักษนิยมผลักดันให้รัฐบาลญี่ปุ่นต้องแสดงท่าทีแข็งกร้าวกับจีนต่อไป โดยเฉพาะประเด็นไต้หวันและความมั่นคง นายกฯ หญิงของญี่ปุ่นใช้วาทกรรมด้าน ‘ความอยู่รอดของชาติ’ ทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นไม่สามารถลดระดับท่าทีได้ง่าย แม้จะรับรู้ถึงต้นทุนทางเศรษฐกิจ

ในขณะที่ ทางฝ่ายจีนก็ใช้กระแสชาตินิยมเชื่อมโยงประวัติศาสตร์ ตอบโต้ญี่ปุ่นในประเด็น ‘ลัทธิทหารนิยม’ และ ‘อาชญากรรมสงครามในอดีต’ วาทกรรมนี้ไม่เพียงสร้างความชอบธรรมภายในประเทศ แต่ยังเปิดพื้นที่ให้รัฐบาลจีนใช้มาตรการตอบโต้ญี่ปุ่นที่รุนแรง ทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจ ซึ่งสะท้อนชัดจากถ้อยแถลงของหวังอี้ รัฐมนตรีต่างประเทศของจีนในเวทีระหว่างประเทศ

กระแสชาตินิยมที่เข้มข้นในแต่ละประเทศ จึงเปรียบเสมือน ‘เชื้อเพลิง’ ที่ทำให้รัฐบาลทั้งสองประเทศถูกแรงกดดันจากสังคมและการเมืองภายในบังคับให้ ‘ถอยไม่ได้’ และเมื่อการเมืองแข็งกร้าวขึ้น เศรษฐกิจก็ถูกดึงมาเป็นเครื่องมือโดยตรง

ประการถัดมา ‘อาวุธทางเศรษฐกิจ’ ของจีนยิงตรงไปที่จุดอ่อนญี่ปุ่น

จีนเลือกใช้ ‘พลังทางเศรษฐกิจ’ ของตัวเองเป็นอาวุธ (Economic Weapon) ในการถล่มยิงตรงไปที่ ‘จุดอ่อนเชิงโครงสร้าง’ ของญี่ปุ่นที่มีความเปราะบางจากการพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานจากจีนในหลายด้านอาวุธทางเศรษฐกิจที่จีนใช้จัดการกับญี่ปุ่นในขณะนี้ ได้แก่

(1) การควบคุมการส่งออกแร่หายาก (Rare Earths) โดยเฉพาะแร่หายากประเภทหนัก ซึ่งจีนครองกำลังการผลิตและการแปรรูปเกือบทั้งหมดของโลก

(2) การจำกัดการส่งออกสินค้า Dual-Use Items ที่สามารถใช้ได้ทั้งพลเรือนและทหาร เช่น แร่หายาก ทังสเตน เทลลูเรียม บิสมัท เซมิคอนดักเตอร์ และชิ้นส่วนอุตสาหกรรมหนัก

(3) ขึ้นบัญชีดำและบัญชีเฝ้าระวังบริษัทญี่ปุ่น ครอบคลุมตั้งแต่อุตสาหกรรมป้องกันประเทศ ไปจนถึงบริษัทเอกชนขนาดใหญ่

และ (4) มาตรการอื่นๆ เช่น มาตรการเชิงสัญลักษณ์และภาคบริการ เช่น การเรียกหมีแพนด้าคืนกลับประเทศจีน และการส่งคำเตือนด้านการท่องเที่ยว ส่งผลให้จำนวนนักท่องเที่ยวจีนไปญี่ปุ่นลดลงอย่างชัดเจนตั้งแต่ช่วงปลายปีที่ผ่านมา

ทั้งนี้ จีนอาศัย ‘กฎหมายควบคุมการส่งออกและกรอบความมั่นคงแห่งชาติ’ ในการประกาศใช้มาตรการควบคุมการส่งออกสินค้า Dual-Use Items และยังได้ขยายผลไปถึงบริษัทในประเทศที่สาม หากมีการส่งต่อสินค้าต้นทางจากจีนไปยังบริษัทญี่ปุ่น โดยฝ่ายจีนให้เหตุผลว่า มาตรการนี้มีเป้าหมายเพื่อ ‘สกัดการเสริมกำลังทหารและความทะเยอทะยานด้านนิวเคลียร์ของญี่ปุ่น’ และยืนยันว่า เป็นมาตรการที่ ‘ถูกต้อง ชอบธรรม และเป็นไปตามกฎหมาย’

ประการสุดท้าย ผลกระทบต่อญี่ปุ่น: ‘พึ่งพามาก เสี่ยงมาก’

การที่อาวุธทางเศรษฐกิจของจีนสามารถสร้างแรงกระแทกให้กับญี่ปุ่น ไม่ใช่เพราะขนาดของมาตรการเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเพราะญี่ปุ่นมี ‘จุดอ่อนเชิงโครงสร้าง’ ในห่วงโซ่อุปทาน จากข้อมูลล่าสุด ญี่ปุ่นนำเข้าแร่หายากจากจีนคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 63% ของทั้งหมด โดยเฉพาะแร่หายากประเภทหนัก (Heavy Rare Earths) เช่น ดิสโพรเซียม และเทอร์เบียม ญี่ปุ่นพึ่งพาจีนสูงถึงเกือบ 100%

ในขณะที่ จุดแข็งของจีนคือ อำนาจผูกขาดในการควบคุมกำลังการผลิตและแปรรูปแร่หายากของโลก สัดส่วนมากกว่า 90% และสำหรับแร่หายากหนัก มีสัดส่วนการแปรรูปในจีนสูงกว่า 98%

ด้วยความเปราะบางของญี่ปุ่นในห่วงโซ่อุปทานนี้ เมื่อฝ่ายจีนประกาศมาตรการควบคุมการส่งออก แม้จะไม่ถึงขั้นการห้ามส่งออกแบบเด็ดขาด หากแต่เพียงแค่ชะลอการออกใบอนุญาต หรือเพิ่มขั้นตอนทางเอกสารที่ล่าช้าเพียงไม่กี่เดือน ก็สามารถทำให้เกิดความเสี่ยงที่โรงงานของญี่ปุ่นอาจจะต้องหยุดสายการผลิต

นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงที่จะส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปยังเศรษฐกิจมหภาคและการเติบโต GDP ของญี่ปุ่น สถาบันวิจัยญี่ปุ่นมีการรายงานผลกระทบไว้ เช่น สถาบัน Nomura Research Institute ประเมินว่า หากข้อจำกัดการส่งออกของจีนกินเวลานานหนึ่งปี เศรษฐกิจ GDP ญี่ปุ่นอาจจะลดลง 0.43% หรือประมาณ 2.6 ล้านล้านเยน ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า อาวุธทางเศรษฐกิจของจีนไม่ได้สร้างความเสียหายเฉพาะเพียงแค่บางบริษัท แต่มีอานุภาพส่งผลกระทบทั้งระบบเศรษฐกิจของญี่ปุ่น

ในแง่ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมต่างๆ ของญี่ปุ่น มีรายงานว่า อุตสาหกรรมที่จะได้รับผลกระทบอย่างชัดเจน ได้แก่ กลุ่มยานยนต์และรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ญี่ปุ่นที่มีการพึ่งพาแร่หายากหนักจากจีนเกือบ 100% หากวัตถุดิบขาดหรือไม่เพียงพอ สายการผลิตก็อาจหยุดชะงัก และกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งฝ่ายจีนควบคุมสารเคมีและวัสดุสำคัญ เช่น แกลเลียม และสารตั้งต้นการผลิตชิป ทำให้ต้นทุนสูงขึ้นและมีความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น

ที่สำคัญ คือ อุตสาหกรรมป้องกันประเทศและอวกาศของญี่ปุ่น เนื่องจากบริษัทญี่ปุ่นที่ถูกฝ่ายจีนขึ้นบัญชีดำจะได้รับผลกระทบโดยตรงด้านการผลิตชิ้นส่วนทางทหาร ยุทโธปกรณ์ เครื่องบิน และโครงการอวกาศ ซึ่งเป็นแกนสำคัญของยุทธศาสตร์ความมั่นคงญี่ปุ่นในระยะยาว

นอกจากนี้ อาวุธเศรษฐกิจของจีนไม่ได้จำกัดอยู่แค่ภาคอุตสาหกรรม แต่ยังส่งผลไปยังภาคบริการ ฝ่ายจีนได้ใช้ทั้งมาตรการเชิงสัญลักษณ์และคำเตือนเรื่องการเดินทางไปญี่ปุ่น จากสถิติล่าสุด หน่วยงานท่องเที่ยวญี่ปุ่นระบุว่า เดือนมกราคม 2026 นักท่องเที่ยวจีนเดินทางไปญี่ปุ่นลดลงประมาณ 61% เมื่อเทียบรายปี ทำให้นักท่องเที่ยวจีนลดเหลือราว 385,000 คน (จากระดับเกือบ 1,000,000 คนในปีก่อนหน้า)

แม้ว่าญี่ปุ่นจะมีนักท่องเที่ยวจากประเทศอื่น เช่น เกาหลีใต้ มาชดเชยบางส่วน แต่นักท่องเที่ยวจีนนับเป็นกลุ่มที่มีการใช้จ่ายสูง มีรายงานว่า ในปี 2025 นักท่องเที่ยวจีนสร้างรายได้ให้ญี่ปุ่นราวหนึ่งในห้าของรายได้ท่องเที่ยวทั้งหมด การหายไปของตลาดนักท่องเที่ยวจีนในญี่ปุ่น ย่อมจะส่งผลกระทบต่อการค้าปลีก ธุรกิจโรงแรมและบริการเกี่ยวเนื่องอื่นๆ

โดยสรุป ปมขัดแย้งจีน-ญี่ปุ่นมีกระแสชาตินิยมเป็นเชื้อเพลิงสำคัญ สำหรับฝ่ายจีนสามารถใช้จุดแข็งทางเศรษฐกิจของตนเองแปลงเป็น ‘พลังกดดันทางการเมือง’ และใช้เป็นอาวุธทางเศรษฐกิจที่กำลังบีบญี่ปุ่นอย่างหนัก ในขณะที่ฝ่ายญี่ปุ่น แม้ตระหนักถึงความเสี่ยงเหล่านี้ แต่ในระยะสั้น ญี่ปุ่นก็ไม่สามารถหลุดพ้นจากการพึ่งพาจีนได้และด้วยกระแสชาตินิยมในรัฐบาลฝ่ายอนุรักษนิยมของญี่ปุ่นที่เพิ่งชนะการเลือกตั้งอย่างท่วมท้น สะท้อนว่า งานนี้น่าจะจบยาก และอาจจะจบไม่สวย

สำหรับบทเรียนสำคัญที่ไทยควรเรียนรู้จากกรณีนี้ก็คือ การพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานเพียงแหล่งเดียว แม้จะมีความราบรื่นในยามปกติ แต่สามารถกลายเป็น ‘จุดเปราะบาง’ ด้านความมั่นคงได้ง่าย เมื่อความสัมพันธ์เปลี่ยนทิศ

ดังนั้น จำเป็นต้องปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ลดการพึ่งพาประเทศใดประเทศเดียวที่มากเกินไป เพื่อลดความเสี่ยงและภายใต้แนวโน้มโลกหันขวาที่รัฐบาลอนุรักษนิยมขวาจัดและชาตินิยมสูงจะนำอาวุธทางเศรษฐกิจมาใช้บ่อยขึ้นและรุนแรงขึ้น ยิ่งพึ่งพามาก ยิ่งเสี่ยงมาก และไม่ปรับ ไม่รอด

แฟ้มภาพ: Dilok Klaisataporn / Shutterstock

Evelyn Hockstein / File Photo / Reuters

Kiyoshi Ota / Pool via Reuters

ธนาคารกลางสหรัฐ ธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) มีแนวโน้มคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายในการประชุมวันพุธนี้ ท่ามกลางแรงกดดันจากสงครามอิหร่านที่กระทบตลาดน้ำมันโลกและห่วงโซ่อุปทาน ขณะที่ข้อมูลเศรษฐกิจล่าสุดเริ่มสะท้อนสัญญาณชะลอตัว

เฟดเริ่มการประชุมสองวันตั้งแต่วันอังคาร และมีกำหนดประกาศผลการตัดสินใจในเวลา 14.00 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐ หรือ 01.00 น. ของวันพฤหัสบดีตามเวลาไทย (ตรงกับ 18.00 น. GMT) พร้อมเผยรายงานคาดการณ์เศรษฐกิจ (Summary of Economic Projections) ซึ่งนักลงทุนจับตาแนวโน้มการเติบโต เงินเฟ้อ และการว่างงานอย่างใกล้ชิด

ความท้าทายของเฟดในสถานการณ์ปัจจุบัน

นิโคล เซอร์วี นักเศรษฐศาสตร์จาก Wells Fargo ระบุว่า เฟดกำลังเผชิญโจทย์ที่ซับซ้อน เนื่องจากยังไม่สามารถบรรลุเป้าหมายหลักทั้งสองด้านได้พร้อมกัน ทั้งการควบคุมเงินเฟ้อและการรักษาระดับการจ้างงาน

แม้อัตราเงินเฟ้อจะชะลอลงจากระดับสูงสุดในช่วงโควิด-19 แต่ยังอยู่เหนือกรอบเป้าหมายระยะยาวที่ 2% ของเฟดอย่างมีนัยสำคัญ

ผลกระทบจากสงครามอิหร่าน

ข้อมูลจาก AAA Motor Club ระบุว่า ราคาน้ำมันเฉลี่ยในสหรัฐเพิ่มขึ้นราว 27% นับตั้งแต่เกิดความขัดแย้งในตะวันออกกลาง สะท้อนแรงกดดันด้านต้นทุนพลังงานที่อาจส่งผ่านไปยังเงินเฟ้อและการเติบโตทางเศรษฐกิจ

ด้าน ไดแอน สวองก์ หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์จาก KPMG เตือนว่า หากสถานการณ์ยืดเยื้อ เงินเฟ้ออาจเร่งตัวกลับขึ้นเกิน 4% อีกครั้ง สวนทางกับหลายประเทศที่เริ่มควบคุมระดับราคาได้แล้ว

ตลาดแรงงานแสดงสัญญาณอ่อนแอ

ตลาดแรงงานสหรัฐเริ่มส่งสัญญาณอ่อนแรง โดยมีการสูญเสียตำแหน่งงาน 92,000 ตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ ส่งผลให้อัตราการว่างงานเพิ่มขึ้นเป็น 4.4%

เกรกอรี ดาโก ระบุว่า ตัวชี้วัดความต้องการแรงงานลดลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบทศวรรษ ขณะที่การเติบโตของค่าจ้างเริ่มชะลอลง สะท้อนแรงกดดันต่อกำลังซื้อในระยะถัดไป

แนวโน้มนโยบายการเงิน

เครื่องมือ CME FedWatch บ่งชี้ว่า ตลาดคาดการณ์การปรับลดอัตราดอกเบี้ยเพียง 1 ครั้งภายในปีนี้ และมีแนวโน้มเกิดขึ้นหลังเดือนกันยายน

ขณะที่ โจเซฟ สติกลิตซ์ เตือนว่า เศรษฐกิจสหรัฐกำลังเข้าใกล้ภาวะ “Stagflation” หรือภาวะเงินเฟ้อสูงควบคู่กับการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นความเสี่ยงสำคัญในระยะข้างหน้า

ด้าน ไดแอน สวองก์ ประเมินว่า ความเห็นภายในเฟดอาจมีความแตกต่างมากขึ้น โดยบางฝ่ายอาจสนับสนุนการขึ้นดอกเบี้ย หากแรงกดดันเงินเฟ้อจากสงครามยังยืดเยื้อและส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจในวงกว้าง

สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่าน ที่ปะทุขึ้นตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2569 สร้างแรงสั่นสะเทือนทางเศรษฐกิจไปทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยที่เผชิญความเสี่ยงจากต้นทุนพลังงาน ค่าขนส่ง และเงินเฟ้อพุ่งสูงขึ้น เพราะศูนย์กลางของความเสี่ยงอยู่ที่การปิดช่องแคบฮอร์มุซ

ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบกว่า  1 ใน 3 ของการค้าน้ำมันดิบโลก ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบดูไบพุ่งขึ้นกว่า 87% จากระดับก่อนเกิดความขัดแย้ง สู่ระดับ 128 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล (ข้อมูล ณ วันที่ 13 มีนาคม 2569)

วิจัยกรุงศรี

สำหรับประเทศไทยซึ่งนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางในสัดส่วน 58% ของปริมาณการนำเข้าน้ำมันดิบทั้งหมด จึงอาจได้รับผลกระทบด้านต้นทุนพลังงาน ซึ่งจะส่งผ่านไปยังเงินเฟ้อและเศรษฐกิจในภาพรวม

ซึ่งวิจัยกรุงศรี  ประเมินว่าจะทำให้การขยายตัวของ GDP ไทยลดลงจากกรณีฐาน -0.2 ถึง -0.9% (โดยในกรณีฐาน คาดว่า GDP จะขยายตัว 2.0% ซึ่งเป็นการคาดการณ์ ณ 26 กุมภาพันธ์ 2569)  แต่ระดับของผลกระทบขึ้นอยู่กับความรุนแรงและความยืดเยื้อของสงคราม

และคาดว่าผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยจะแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของสงคราม 

ในกรณีเลวร้าย หากราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นจนเฉลี่ยทั้งปีที่ 110-130 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล และภาครัฐไม่สามารถอุดหนุนราคาพลังงานได้อย่างต่อเนื่อง เงินเฟ้อจะเพิ่มขึ้น 3.0-4.5% จากกรณีฐานที่คาดไว้ที่ 0.2% พร้อมกับส่งผลกระทบต่อ GDP ให้ลดลงจากกรณีฐานราว -0.6 ถึง -0.9% 

สำหรับอุตสาหกรรมที่เปราะบางที่สุดต่อสงครามครั้งนี้คือ โรงกลั่นน้ำมัน ปิโตรเคมี พลาสติกและบรรจุภัณฑ์ และโรงไฟฟ้า ซึ่งพึ่งพาวัตถุดิบตั้งต้น (Feedstock) จากตะวันออกกลางโดยตรง 

แม้ในระยะสั้นโรงกลั่นน้ำมันอาจได้รับอานิสงส์จากการปรับขึ้นของราคาน้ำมันดิบโลก ซึ่งส่งผลให้มูลค่าน้ำมันดิบในสต็อกที่ถือครองอยู่พุ่งสูงขึ้น แต่ในระยะต่อไปหากความขัดแย้งกลายเป็นสงครามในภูมิภาคเต็มรูปแบบ โรงกลั่นอาจเผชิญกับค่าการกลั่นรวม (Gross Refinery Margins: GRMs) ที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ 

นอกจากนี้ ในกรณีที่ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิด โรงงานปิโตรเคมีและโรงงานพลาสติกและบรรจุภัณฑ์อาจต้องลดกำลังการผลิตหรือหยุดเดินโรงงาน และโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติจะได้รับผลจากการขาดแคลน LNG ซึ่งไทยนำเข้าจากภูมิภาคนี้ด้วยสัดส่วนถึง 1 ใน 4 ของการนำเข้าทั้งหมด 

นอกจากนี้ อุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบรองลงมาคือภาคการขนส่ง ผลจากราคาน้ำมันที่แพงหรืออาจขาดแคลน ภาคเกษตรกรรม จากราคาปุ๋ยที่แพงหรืออาจขาดแคลนได้ในอนาคต โดยไทยนำเข้าปุ๋ยเคมีจากตะวันออกกลางถึงราว 1 ใน 3 ของการนำเข้าปุ๋ยเคมีทั้งหมด นอกจากนี้ อุตสาหกรรมยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และอาหาร 

ยังอาจได้รับผลทางอ้อมจากต้นทุนพลังงานและโลจิสติกส์ที่สูงขึ้น และตลาดส่งออกที่ชะลอลง ขณะที่ภาคการขนส่งทางเรือและธุรกิจการบินเผชิญปัญหาการหยุดชะงักของเส้นทางเดินเรือและการปิดน่านฟ้า ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อทั้งการส่งออกสินค้าและการท่องเที่ยวได้

วิจัยกรุงศรี

ดร.พิมพ์นารา หิรัญกสิ หัวหน้าทีมวิจัยเศรษฐกิจ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ไทยในฐานะผู้นำเข้าพลังงานสุทธิ (Net energy importer) ที่พึ่งพาตะวันออกกลางสูง จึงเผชิญความเสี่ยงสูงจากความไม่สงบในครั้งนี้แม้มาตรการสำรองพลังงานและการกระจายแหล่งนำเข้าของภาครัฐจะช่วยรองรับผลกระทบได้ในระยะสั้น แต่หากความขัดแย้งยืดเยื้อ ผลกระทบจะทวีความรุนแรงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทั้งต่อเศรษฐกิจไทยในภาพรวมและภาคอุตสาหกรรม ภาคธุรกิจจึงควรเร่งประเมินความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทาน สำรองวัตถุดิบ และกระจายแหล่งนำเข้าปัจจัยการผลิตสำคัญ เพื่อลดความเปราะบางในระยะยาว

มิติหุ้น – บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน แอสเซท พลัส จำกัด (บลจ.แอสเซท พลัส) เปิดเผยมุมมองการลงทุนต่อตลาดหุ้นญี่ปุ่นประจำไตรมาส 1 ปี 2569 โดยยังคงมุมมองเชิงบวกต่อหุ้นญี่ปุ่นในระยะกลางถึงยาว แม้ระยะสั้นตลาดอาจเผชิญความผันผวนจากปัจจัยภายนอก แต่เชื่อว่าปัจจัยพื้นฐานของญี่ปุ่นยังแข็งแกร่ง ทั้งจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ เสถียรภาพทางการเมือง และผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียนที่ออกมาดีกว่าคาด

นับตั้งแต่ต้นปีจนถึงสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ดัชนี TOPIX ปรับตัวเพิ่มขึ้นกว่า 15% สะท้อนแรงหนุนจากการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ การเติบโตของกำไรบริษัทจดทะเบียน และนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจเชิงรุกของภาครัฐ ขณะที่ผลประกอบการไตรมาส 4 ปี 2568 ของบริษัทจดทะเบียนญี่ปุ่นยังสะท้อนความแข็งแกร่งของภาคธุรกิจอย่างชัดเจน โดยรายได้และกำไรสุทธิออกมาสูงกว่าที่ตลาดคาดการณ์ 2.3% และ 9.2% ตามลำดับ สูงกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต โดยมีกลุ่มสินค้าฟุ่มเฟือย (Consumer Discretionary) กลุ่ม Healthcare และกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ (Real Estate) เป็นผู้นำสำคัญ

ในด้านเศรษฐกิจ ญี่ปุ่นกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านที่สำคัญ โดยดัชนี Manufacturing PMI ปรับขึ้นสู่ระดับ 53.0 ในเดือนกุมภาพันธ์ สะท้อนการขยายตัวของภาคการผลิตและคำสั่งซื้อใหม่อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกัน ผลการเจรจาค่าจ้างประจำปี (Shunto) ปี 2569 บ่งชี้ว่ามีการเรียกร้องปรับขึ้นค่าจ้างพื้นฐานราว 4.37% และค่าจ้างรวมราว 5.94% ซึ่งยังอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยในอดีต

ปัจจัยดังกล่าวส่งผลให้ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BoJ) ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายสู่ระดับ 0.75% ในเดือนธันวาคม 2568 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบกว่า 30 ปี และสะท้อนถึงการเข้าสู่วัฏจักรเชิงบวกของเศรษฐกิจญี่ปุ่น หรือ Virtuous Cycle ของค่าจ้าง เงินเฟ้อ และการบริโภค ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญต่อการเติบโตในระยะยาว

นอกจากนี้ บลจ.แอสเซท พลัส มองว่าเสถียรภาพทางการเมืองเป็นอีกหนึ่งแรงหนุนสำคัญ หลังพรรค Liberal Democratic Party (LDP) ภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทากาอิจิ ชนะการเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรอย่างถล่มทลาย และครองที่นั่งมากกว่าสองในสามของสภา ส่งผลให้ญี่ปุ่นมีเสถียรภาพทางการเมืองสูงสุดในรอบหลายปี และเปิดทางให้รัฐบาลเดินหน้านโยบายเศรษฐกิจเชิงรุกได้อย่างต่อเนื่อง ทั้งการลดภาษีเพื่อกระตุ้นการลงทุนภาคเอกชน การส่งเสริมอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ เทคโนโลยีขั้นสูง และ AI รวมถึงการปฏิรูปธรรมาภิบาลบริษัท (Corporate Governance Reform) อีกทั้ง การไม่มีการเลือกตั้งระดับชาติครั้งใหญ่จนถึงปี 2571 ยังถือเป็นปัจจัยบวกต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติในระยะถัดไป

นายกมลยศ สุขุมสุวรรณ ประธานเจ้าหน้าที่สายงานการลงทุน บลจ.แอสเซท พลัส กล่าวว่า “กองทุนให้น้ำหนักการลงทุนในกลุ่มที่ได้ประโยชน์โดยตรงจากการฟื้นตัวของการบริโภคภายในประเทศและการปฏิรูปธรรมาภิบาลบริษัท ได้แก่ กลุ่มสินค้าฟุ่มเฟือย กลุ่ม Healthcare และกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งล้วนเป็นกลุ่มที่มีผลประกอบการสูงกว่าตลาดคาดในไตรมาสที่ผ่านมา”

นายกมลยศ กล่าวเพิ่มเติมว่า “ขณะเดียวกัน กองทุนยังติดตามโอกาสการลงทุนในกลุ่มเทคโนโลยีและเซมิคอนดักเตอร์อย่างใกล้ชิด เนื่องจากได้รับแรงหนุนโดยตรงจากนโยบายการลงทุนด้าน AI และอุตสาหกรรมขั้นสูงของรัฐบาล ซึ่งถือเป็นหนึ่งในธีมการลงทุนระยะยาวที่มีศักยภาพสูงของตลาดหุ้นญี่ปุ่นในเวลานี้”

สำหรับมุมมองด้านมูลค่า บลจ.แอสเซท พลัส ประเมินว่า ดัชนี TOPIX ปัจจุบันซื้อขายที่ระดับ P/E ล่วงหน้า (1-year forward P/E) ราว 17.1 เท่า แม้จะสูงกว่าค่าเฉลี่ยระยะยาว แต่ยังถือว่าอยู่ในระดับสมเหตุสมผลเมื่อเทียบกับแนวโน้มการเติบโตของกำไร โดย consensus ตลาดคาดว่ากำไรของบริษัทจดทะเบียนในดัชนีจะเติบโตราว 10-11% ในช่วงปี 2569-2570

ทั้งนี้ แม้ในระยะสั้นตลาดอาจยังเผชิญความผันผวนจากความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์และความเสี่ยงจากราคาพลังงาน แต่หากแนวโน้มกำไรของบริษัทจดทะเบียนเป็นไปตามที่ตลาดคาด บลจ.แอสเซท พลัส เชื่อว่าดัชนี TOPIX ยังมีโอกาสปรับตัวขึ้นต่อ หรือเกิด re-rating ได้ในระยะกลางถึงยาว

การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนโปรดทำความเข้าใจลักษณะ เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยงของกองทุนรวมก่อนตัดสินใจลงทุน

Source: Bloomberg, https://tradingeconomics.com/japan/stock-market และ www.investing.com

ติดตามช่องทางมิติหุ้นเพื่อรับข่าวสารตลาดทุนได้ตามลิงค์ด้านล่าง

Web : https://www.mitihoon.com/
Facebook : https://www.facebook.com/mitihoon
Youtube : https://www.youtube.com/@mitihoonofficial7770
Tiktok : www.tiktok.com/@mitihoon