Author: ข่าวกรุงเทพฯ

แจ้งปัญหาการใช้งานได้ที่ เพจสยามรัฐออนไลน์ภาพ-โฆษณา-ข่าว-บทความ รวมถึงข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์สยามรัฐ อยู่ภายใต้โดเมน siamrath.co.th เท่านั้นผู้ดูแลเว็บไซต์ นายวิชัย สอนเรือง ดูแลรับผิดชอบข่าว / ภาพ / โฆษณา / ข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์

นายกอบศักดิ์ ภูตระกูล กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)  ได้ให้สัมภาษณ์กับ PPTV Wealth ถึงมุมมองราคาน้ำมันที่ผวน ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ดุเดือด ว่าราคาน้ำมันที่สูงขึ้นนั้น ส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจและภาคประชาชนในเรื่องค่าครองชีพ  เนื่องจากทำให้ต้นทุนของการขนส่งเพิ่มขึ้น จนนำไปสู่การเกิดภาวะเงินเฟ้อ พร้อมมองว่าอาจต้องทำใจกับเรื่องนี้ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้จะก็นำไปสู่การเร่งปรับตัว เพื่อบริหารจัดการต้นทุนที่กำลังเกิดขึ้น

“เงินเฟ้อมาแน่คิดว่าเงินเฟ้อยังไงก็มา เพราะว่าพอราคาดีเซลขึ้น ต้นทุนขนส่งก็จะขึ้น พอต้นทุนขนส่งขึ้นราคาสินค้าต่างๆ ก็จะขึ้น”

พร้อมกับมองว่า ปัจจุบันราคาน้ำมันอยู่ที่ 95 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรล แต่หากเกิดวิกฤตยิ่งมากกว่านี้ ราคาจะขึ้นอีกอย่างก้าวกระโดด ส่วนการนำเงินจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมาอุดหนุนเพื่อช่วยตรึงราคาน้ำมันในขณะนี้นั้น เชื่อว่า กองทุนน้ำมันจะสามารถบริหารจัดการได้ถึงระดับนึง แต่ถ้าหากราคาน้ำมันพุ่งไปถึงระดับ  110- 120 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรล  มองว่าจะบริหารจัดการยาก เนื่องจากหนี้ภาครัฐยังคงสูง อีกทั้งรัฐบาลมีหน้าที่ต้องกระตุ้นเศรษฐกิจ ขณะเดียวกันก็ต้องช่วยพยุงเรื่องราคาน้ำมัน จึงมองว่าไทยอาจอยู่ในฐานะที่ลำบากเหลือมาก

ราคาน้ำมันพุ่ง ซ้ำเติมเศรษฐกิจ

ส่วนราคาน้ำมันที่สูงขึ้นจะซ้ำเติมเศรษฐกิจให้อ่อนแอลงหรือไม่ ระบุว่า ซ้ำเติมแน่นอน ซึ่งราคาน้ำมันที่สูงอาจทำให้เศรษฐกิจชะลอลงอย่างน้อย 0.3% อย่างไรก็ตามขณะนี้ไม่มีใครรู้ว่าทิศทางการเติบโตของเศรษฐกิจไทย จะเป็นอย่างไร เนื่องจากขึ้นอยู่กับว่าราคาน้ำมันสูงเท่าไหร่และนานเท่าไหร่  รวมถึงความเสียหายของโครงสร้างในพื้นที่ตะวันออกกลางเยอะแค่ไหน

โดยประเมินว่าถ้าความเสียหายเชิงโครงสร้างเยอะ เช่น มีการถล่มท่อแก๊ส ถล่มโรงงานผลิต ถล่มท่าเรือ ถล่มเรือขนส่งไปเยอะ  ก็อาจมีปัญหายาวนาน แต่หากจบเร็วก็เชื่อว่าในบางส่วนจะสามารถดำเนินการดูแลจัดการได้ แต่คาดหวังว่าหวังว่าเหตุการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางจะจบเร็ว แม้ความเป็นจริงสถานการณ์จะยังดูไม่คลี่คลายก็ตาม แต่คาดว่าภายใน 1 เดือน ทุกอย่างน่าจะยุติ

ย้ำไทยต้องเร่งหาแหล่งพลังงานสำรอง

ส่วนแนวทางการจัดการด้านพลังงานของรัฐบาลในช่วง 2-3 เดือนข้างหน้านั้น นายกอบศักดิ์ เสนอว่า ไทยจำเป็นต้องเร่งหาแหล่งพลังงานสำรองเพื่อลดการพึ่งพาก๊าซธรรมชาติที่มีสัดส่วนสูงถึง 50% โดยมองว่าในระยะสั้นอาจต้องเตรียมการนำ ถ่านหินมกลับมาใช้ชั่วคราวเพื่อความอยู่รอด เช่นเดียวกับที่ยุโรปเคยทำในช่วงวิกฤตรัสเซีย-ยูเครน

พร้อมย้ำว่าหัวใจสำคัญคือการประคองตัวให้รอดพ้นจากวิกฤตก่อน แล้วจึงค่อยกลับไปดำเนินการชดเชยด้านสิ่งแวดล้อมให้โลกในภายหลัง

ขณะเดียวกัน นายกอบศักดิ์มองข้ามไปถึงการขับเคลื่อนพลังงานสะอาดอย่างเต็มรูปแบบ โดยเสนอให้รัฐบาลเปิดเสรีและให้สิทธิประโยชน์ (Incentive) แก่โรงไฟฟ้าโซลาร์ชุมชน การติดตั้งโซลาร์เซลล์ตามบ้านเรือน รวมถึงการส่งเสริมอุตสาหกรรม EV ซึ่งจะช่วยลดผลกระทบจากความผันผวนของราคาน้ำมันได้ในระยะยาว

นอกจากนี้ ยังแสดงความกังวลว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางอาจไม่จบลงง่ายๆ แม้การสู้รบในเฟสแรกจะยุติ แต่มีโอกาสสูงที่จะเปลี่ยนรูปแบบไปสู่ สงครามก่อการร้าย  ที่ใช้โดรนโจมตีเป้าหมายทางยุทธศาสตร์ได้ง่ายขึ้น เช่น สถานการณ์ในสหรัฐฯ ที่เริ่มมีเหตุวุ่นวายเกิดขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้สถานทูตหลายแห่งตกอยู่ในความเสี่ยง จึงอยาก

ให้มองภาพรวมว่าเป็นเกมระยะยาวที่ต้องเตรียมแผนรับมือผลพวงที่จะตามมาอีกมหาศาล

ส่วนการจัดหาซัพพลายพลังงาน นายกอบศักดิ์ ระบุว่า ไทยมีความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ จึงแนะนำว่าควรเร่งเข้าไปเจรจาจองแหล่งพลังงานล่วงหน้า ไม่ว่าจะเป็นแหล่งก๊าซในพม่าที่ไทยเป็นลูกค้ารายหลัก แหล่งพัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย (JDA) หรือการรับซื้อไฟฟ้าจากลาว ซึ่งหากบริหารจัดการจุดนี้ได้ดีก็จะช่วยต่อลมหายใจให้เศรษฐกิจไทยที่เผชิญอยู่ในขณะนี้ได้

มองบาทอ่อนผ่อนหนักเป็นเบา พยุงส่งออก เกษตร ท่องเที่ยว

ขณะที่มุมมองต่อตลาดเงินและตลาดทุน นายกอบศักดิ์ ชี้ว่า ตลาดหุ้นไทยในระดับ 1,440 จุด ถือว่ามีการปรับตัวรับข่าวไปพอสมควรแล้ว ขณะที่ค่าเงินบาทที่อ่อนค่าลงมาอยู่ที่ระดับ 32.3 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐนั้น เกิดจาก 2 ปัจจัยหลัก คือการแข็งค่าของดอลลาร์ และการที่ตลาดรับรู้ว่าไทยต้องใช้เงินนำเข้าน้ำมันมากจนอาจนำไปสู่การขาดดุลการค้าเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม การอ่อนค่าของเงินบาทจะส่งผลดีต่อภาคการเกษตร การส่งออก และการท่องเที่ยว ซึ่งหากบริหารจัดการให้เหมาะสมจะช่วยผ่อนหนักเป็นเบาได้

พร้อมกล่าวทิ้งท้ายว่า วิกฤตครั้งนี้ไม่ได้มีแต่ผลเสียต่อไทยเสมอไป เนื่องจากไทยกลายเป็นแหล่งความมั่นคงทางอาหารที่ทั่วโลกต้องการ รวมถึงการที่สุวรรณภูมิกลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ทางการบินทดแทนพื้นที่ขัดแย้ง นอกจากนี้ยังเริ่มเห็นสัญญาณกลุ่มเศรษฐีจากตะวันออกกลางมองหาบ้านหลังที่สอง ที่มีความปลอดภัยสูงอย่าง ภูเก็ต สมุย และกรุงเทพฯ

ทุกวิกฤตมีโอกาส ไทยหันทบทวนวางแผนการจัดการพลังงานในอนาคต

ดังนั้น สถานการณ์ในตะวันออกกลางจึงเป็นบทเรียนสำคัญให้ประเทศไทยต้องกลับมาทบทวนและวางแผนบริหารจัดการปัญหาในอนาคตให้รัดกุมยิ่งขึ้น เพื่อเปลี่ยนวิกฤตให้กลายเป็นโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืน

“ผมคิดว่าในวิกฤตมีโอกาส อยากจะเน้นว่าวิกฤตที่เกิดที่ Middle East เป็นบทเรียนของประเทศไทย เราควรที่จะกลับไปดูอย่างใกล้ชิดว่าเกิดอะไรขึ้น แล้วก็ดูว่าบทเรียนคืออะไร แล้วทั้งหมดผมคิดว่าลองกลับไปดู ว่า 2 สัปดาห์ที่ผ่านมาไทยได้เรียนรู้เยอะมาก และเป็นบทเรียนให้เราในอนาคต ว่าเมื่อเข้ามาใกล้ตัวเราจะบริหารจัดการปัญหาต่างๆอย่างไรให้ดี”

เมื่อวันที่ 18 มี.ค. 69 ผศ.ดร.นพดล กรรณิกา อดีตที่ปรึกษาศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ อาจารย์ประจำวิชา ความปลอดภัยทางไซเบอร์ วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม ศิษย์เก่าด้านบริหารนโยบายและความเสี่ยง หลักสูตรเรียนร่วมคณะนายทหารจาก Joint Chiefs of Staff (JCS) เพนตากอนและมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ วอชิงตัน ดีซี ศิษย์เก่าด้านวิทยาศาสตร์ข้อมูลและระเบียบวิธี มหาวิทยาลัย มิชิแกน สะท้อนสถานการณ์ร้อนน้ำมัน โดยระบุว่า

เมื่อช่วง 2-3 วันที่ผ่านมา ผมเห็นภาพอยู่สองภาพในรายการ “ฟังหูไว้หู” มันเป็นภาพตัวเลขของ “กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง” สองภาพนี้ ไม่ได้บอกแค่ว่ากองทุนติดลบ แต่กำลังบอกเราว่าประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วง “เลือกทาง” ว่าจะเลือกเอาความอยู่รอดระยะสั้นหรือจะเลือกความมั่นคงระยะยาว เป็นคำถามที่ยากที่จะตอบและคำตอบนั้นก็ไม่ใช่เรื่องของตัวเลขอย่างเดียวแต่มันคือ “การออกแบบเสถียรภาพของประเทศ” วันนี้เราจึงไม่ได้กำลังแก้ “ราคาน้ำมัน” แต่เรากำลังช่วยกันบริหาร “เสถียรภาพของประเทศ”

ในเชิงกฎหมาย ประเด็นนี้ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับพระราชบัญญัติกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2562 ซึ่งกำหนดวัตถุประสงค์หลักของกองทุนเพื่อรักษาเสถียรภาพระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมในกรณีที่เกิดวิกฤตการณ์ด้านน้ำมันเชื้อเพลิง

ผมเคยมีโอกาสเรียนด้านการบริหารนโยบายและยุทธศาสตร์และการจัดการความเสี่ยงที่มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ วอชิงตัน ดีซี รวมถึงเศรษฐศาสตร์บางส่วนจาก มหาวิทยาลัยคอร์แนล ในห้องเรียน เรามักถูกตั้งคำถามว่า “อะไรคือสัญญาณเตือน (early warning signal) ของวิกฤต?” คำตอบมักไม่ใช่เหตุการณ์ใหญ่แต่มันคือ “ความเปลี่ยนแปลงบางจุดที่เร็วผิดปกติ” และสองภาพนี้…มันสะท้อนการเปลี่ยนแปลงบางจุดที่เร็วผิดปกติ

สิ่งที่ตัวเลขกำลังบอกเราตามข้อมูลที่ผู้เขียนรวบรวมจากรายการและข้อมูลเผยแพร่ของ สกนช. คือ วันที่ 8 มีนาคม กองทุนติดลบประมาณ -786 ล้านบาท อีกเพียง 7 วันถัดมา คือ วันที่ 15 มีนาคม ตัวเลขกลายเป็น -12,605 ล้านบาท จะเห็นว่า ภายใน 7 วัน ฐานะกองทุนน้ำมันทรุดลงกว่า 11,800 ล้านบาท คำถามสำคัญไม่ใช่แค่ “ติดลบเท่าไร” แต่มันคือ “ทำไมมันถึงเปลี่ยนเร็วขนาดนี้?”

คำตอบที่ซ่อนอยู่ในรายละเอียด คือ เมื่อแยกดูโครงสร้างข้อมูล จะเห็นว่า “ฝั่ง LPG” ติดลบอยู่แล้วมานาน (ปัญหาเชิงโครงสร้าง) แต่ “ตัวเร่ง” ในรอบนี้กลับเป็น “ฝั่งน้ำมัน” โดยเฉพาะรายการที่เรียกว่า “เจ้าหนี้เงินชดเชยน้ำมันเชื้อเพลิง” ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงสัปดาห์เดียว พูดง่าย ๆ คือ รัฐกำลัง “ช่วยจ่ายแทนประชาชน” แต่ยังไม่ได้จ่ายเงินจริงทันทีจึงกลายเป็น “หนี้สะสม” ในระบบ นี่คือ Trade-off ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ในทางกฎหมาย ภาระค้างชดเชยดังกล่าวสะท้อนภาระที่กองทุนต้องบริหารจัดการภายใต้กรอบวินัยการเงินการคลังของรัฐและอยู่ภายใต้การตรวจสอบของหน่วยงานกำกับดูแล เช่น สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน

ในทางนโยบาย ไม่มีคำตอบที่สมบูรณ์แบบมีแต่ “ทางเลือกของการตัดสินใจ“ โดยตั้งอยู่บนฐานที่ผมทดลองนำความรู้ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและศาสตร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องสร้างต้นแบบ “กระดานข้อมูล” (Dashboard) ที่นายกรัฐมนตรีน่าจะมีอยู่บนฝ่ามือเปิดดูได้ตลอดเวลาโดยมีตัวชี้วัด 5 ตัวที่ผู้นำประเทศต้องเห็นตลอดเวลาคือ (1) ฐานะกองทุนสุทธิ (2) หนี้สินรวมเพิ่มขึ้นต่อวัน (3) เจ้าหนี้เงินชดเชยน้ำมันเชื้อเพลิง (4) ราคาดีเซลขายปลีกเฉลี่ย และ (5) ผลกระทบเงินเฟ้อและค่าครองชีพคาดการณ์ 30 วันข้างหน้า นอกจากนี้ ข้อมูลสำคัญอื่น ๆ ในฝ่ามือนายกรัฐมนตรีที่ควรมีคือ เส้นแดงเพดานความเสี่ยง (Risk Ceiling) ระดับแจ้งเตือนคือ -10,000 ล้านบาท ระดับ ตึงเครียด -20,000 ล้านบาทและระดับวิกฤต -30,000 ล้านบาท ตัวเลขแต่ละระดับค่อนข้างเหมาะสมเพราะกองทุนรวมประมาณ 60,000 ล้านบาท ถ้าเกินเพดานความเสี่ยงคือระดับวิกฤตนั่นคือ เกินครึ่งของยอดในกองทุนทั้งหมด นอกจานี้ควรมีข้อมูลแผนที่ความเสี่ยง ข้อสั่งการของนายกรัฐมตรีแต่ละวัน

และที่สำคัญคือ 3 รูปแบบการตัดสินใจในแต่ละฉากทัศน์โดยยึดฐานข้อมูลกองทุนน้ำมันที่ได้มาจากรายการ ฟังหูไว้หู และข้อมูลเพิ่มเติมที่เปิดเผยจากสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) และบริบทเศรษฐกิจไทยล่าสุดที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประเมินว่าเศรษฐกิจปี 2026 โตต่ำกว่าศักยภาพ ขยายตัวราว 1.5% เงินเฟ้อทั่วไปอยู่ในระดับต่ำมาก และมีแรงกดดันด้านอุปสงค์ค่อนข้างอ่อน ขณะที่คณะกรรมการนโยบายการเงินเพิ่งลดดอกเบี้ยนโยบายลงสู่ 1.00% เมื่อ 25 ก.พ. 2569 เพื่อพยุงเศรษฐกิจและบรรเทาภาระหนี้ของครัวเรือนและ SME โดยผมออกแบบไว้ 3 ทางเลือกหลัก โดยตั้งอยู่บนบริบทว่าเศรษฐกิจไทยปี 2026 โตต่ำ เงินเฟ้อต่ำ และมีความเสี่ยงการชะลอตัวทางเศรษฐกิจมากกว่าที่คาดไว้จากอุปสงค์อ่อน ดังนั้นการขึ้นราคาพลังงานแรงเกินไปจะกดกำลังซื้อ แต่การอุดหนุนต่อแบบกว้างก็เร่งภาระกองทุน
ฉากทัศน์แรก คือ อุดหนุนต่อเต็มรูปแบบ

แก่นนโยบาย คือ ตรึงราคาดีเซลต่อ ใช้กองทุนดูดซับแรงกระแทกเป็นหลัก ผลดี คือ ประชาชนไม่รู้สึกช็อกราคาในทันที และช่วยประคองเงินเฟ้อระยะสั้นในภาวะที่เงินเฟ้อไทยยังต่ำมาก แต่ผลเสีย คือ ฐานะกองทุนเสี่ยงทรุดต่อ หากอัตราเร่งหนี้ยังอยู่ใกล้ระดับสัปดาห์ล่าสุดจะชนเส้นแดงเร็ว และจะเปลี่ยนจาก “มาตรการช่วยประชาชน” เป็น “ภาระการคลังสะสม” ผลกระทบ คือ GDP / เงินเฟ้อ GDP: บวกเล็กน้อยระยะสั้น เพราะไม่กดกำลังซื้อ เงินเฟ้อต่ำต่อไป หรือเพิ่มน้อย แต่ความเสี่ยงแฝงสูงมากด้านการคลังและความน่าเชื่อถือ อย่างไรก็ตาม ฉากทัศน์แรกนี้เหมาะสมก็ต่อเมื่อสถานการณ์โลกผันผวนเฉียบพลันและรัฐต้องซื้อเวลาทำแบบนี้ได้เพียง 2–4 สัปดาห์เท่านั้น อย่างไรก็ดี การใช้นโยบายลักษณะนี้ในระยะยาวอาจเสี่ยงต่อข้อจำกัดด้านกฎหมายการคลัง หากภาระสะสมกระทบต่อวินัยการคลังและความโปร่งใสของรัฐ
ฉากทัศน์ที่สอง คือ ปรับราคาขึ้นทันทีแบบแรง

แก่นนโยบาย คือ ลดหรือยุติการอุดหนุนวงกว้างอย่างรวดเร็ว ให้ราคาสะท้อนต้นทุนมากขึ้น ผลดี คือ หยุดการเร่งตัวของหนี้กองทุนเร็วที่สุด ทำให้เพดานความเสี่ยงกลับมาอยู่ในการควบคุม แต่ผลเสีย คือ ในสภาพเศรษฐกิจที่โตต่ำกว่าศักยภาพ กำลังซื้ออ่อน และ SME ตึงตัว การขึ้นราคาพลังงานแรงเกินไปจะส่งผ่านไปยังค่าขนส่ง ราคาสินค้า และความเชื่อมั่นผู้บริโภคได้เร็ว ผลกระทบ คือ GDP / เงินเฟ้อ GDP มีความเสี่ยงลบระยะสั้นจากกำลังซื้อและต้นทุนธุรกิจ เงินเฟ้อเด้งขึ้นเร็วในช่วงแรกและเสถียรภาพกองทุนดีขึ้นเร็ว ฉากทัศน์นี้จะเหมาะสมก็ต่อเมื่อกองทุนใกล้สภาวะวิกฤตมากหรือรัฐไม่มีความสามารถในการอัดฉีดงบประมาณที่จะไม่กระทบเสถียรภาพการคลังรองรับที่จะให้การอุดหนุนต่อ อย่างไรก็ตาม มาตรการที่กระทบค่าครองชีพอย่างรวดเร็วจำเป็นต้องพิจารณาหลักความเป็นธรรมและการคุ้มครองผู้บริโภคตามกรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ฉากทัศน์ที่สาม ทางสายกลางแบบมีเป้า

แก่นนโยบาย คือ ทยอยปรับราคาพลังงานแบบขั้นบันไดอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการปรับโครงสร้างจากการอุดหนุนแบบทั่วถึง ไปสู่การอุดหนุนแบบมุ่งเป้า โดยให้ความสำคัญกับภาคขนส่งสาธารณะ โลจิสติกส์จำเป็น ภาคเกษตร และกลุ่มประชากรเปราะบางเป็นลำดับแรก ผลดีคือ ลดอัตราเร่งหนี้กองทุนโดยไม่สร้าง price shock รุนแรง และสอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจไทยที่ยังอ่อนแรง แต่ผลเสีย คือ ต้องใช้ข้อมูลดีมาก ระบบบริหารต้องเร็ว และการสื่อสารต้องแม่น ไม่เช่นนั้นประชาชนจะมองว่า “ขึ้นราคาอยู่ดี” และผลกระทบ คือ GDP / เงินเฟ้อ โดยที่ GDP กระทบน้อยกว่าฉากทัศน์ที่สอง ในขณะที่ เงินเฟ้อขยับขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป และเสถียรภาพกองทุนดีขึ้นต่อเนื่อง ถ้าคุมวินัยได้จริง ฉากทัศน์นี้เหมาะสมเมื่อรัฐบาลต้องการรักษาทั้งเสถียรภาพราคาและเสถียรภาพการคลังพร้อมกัน โดยแนวทางนี้สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลและหลักการกำกับดูแลที่ดี เนื่องจากสามารถกำหนดเกณฑ์ มาตรฐาน และกลไกตรวจสอบได้อย่างชัดเจน
ข้อสรุปเชิงนโยบาย

ถ้าวิเคราะห์จากสภาพเศรษฐกิจไทยโดยรวมตอนนี้ ผมเห็นว่าฉากทัศน์ที่สามควรเป็นทางหลัก เพราะเศรษฐกิจยังโตต่ำกว่าศักยภาพ เงินเฟ้อต่ำ และภาคครัวเรือน/SME ยังตึงตัว การขึ้นราคาแรงแบบฉากทัศน์ที่สองจะกระแทกกำลังซื้อเร็วเกินไป ขณะที่ฉากทัศน์แรกจะดันประเทศเข้าใกล้ความเสี่ยงการคลังมากขึ้นและพังทั้งระบบมากขึ้น

ดังนั้น ข้อเสนอคือ นายกรัฐมนตรีอาจพิจารณาสั่งการได้ทันที 4 เรื่อง ได้แก่ (1) ใช้ฉากทัศน์ที่สามเป็นนโยบายตั้งต้น (2) กำหนดเกณฑ์กระตุ้นให้ชัดเจนว่า เมื่อฐานะกองทุนติดลบถึง -20,000 ล้านบาท ต้องลดการอุดหนุนเพิ่มเติม และหากแตะ -30,000 ล้านบาท ต้องเข้าสู่แผนฉุกเฉิน (3) สั่งจัดทำแดชบอร์ดรายวัน รายงานตัวชี้วัดหลัก 5 ตัว ทุกเช้า และ (4) สื่อสารต่อสาธารณะว่าเงินไม่ได้หาย แต่เป็นภาระค้างชดเชยที่ต้องบริหารอย่างมีวินัยพร้อมทั้งกำหนดกรอบความรับผิดชอบและกลไกกำกับติดตามที่ชัดเจนเพื่อให้การดำเนินนโยบายอยู่ภายใต้หลักนิติธรรม

สำหรับมุมมองของผมคือ วันนี้โจทย์ของรัฐบาลไม่ใช่การเลือกระหว่าง “ช่วยประชาชน” กับ “รักษาวินัยการคลัง” แต่คือการออกแบบนโยบายให้ช่วยประชาชนโดยไม่ปล่อยให้ความช่วยเหลือนั้นย้อนกลับมาทำร้ายประเทศในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า.

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.คลัง กล่าวในงานสัมมนา THE LONG GAME #เกมธุรกิจฆ่าไม่ตาย ในหัวข้อ “THE LONG GAME เศรษฐกิจไทย” ว่า ที่ผ่านมา คนส่วนใหญ่ต่างให้ความสนใจกับการกระตุ้นเศรษฐกิจในระยะสั้น หรือการเติบโตทางเศรษฐกิจในแต่ละปีว่าจะสามารถเติบโตได้มากน้อยเพียงใด แต่วันนี้ ควรต้องมองในระยะยาว หรือ Long Game เนื่องจากโลกมีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างมาก ตัวอย่างเช่นในปีก่อน มีเรื่องภาษีทรัมป์ ที่สร้างความปั่นป่วนไปทั่วโลก และทำให้ทุกประเทศต้องปรับตัว ในขณะที่ปีนี้ มีเรื่องของสงครามในภูมิภาคตะวันออกกลาง และยังไม่รู้ว่าในอนาคตข้างหน้าจะมีอะไรเกิดขึ้นอีก

“วันนี้โลกมีการเปลี่ยนแปลง ดังนั้นสิ่งที่ต้องสนใจ คือ เราจะอยู่รอดได้อย่างไร และคว้าโอกาสจะที่โลกเปลี่ยนแปลงนี้ ให้สามารถอยู่รอดได้อย่างไร วันนี้ระเบียบโลกเปลี่ยนไป การจะอยู่รอดได้ คือต้องเข้าใจว่าเกมใหม่เป็นอย่างไร เราจึงจะอยู่รอด และไม่ตาย แต่แม้เราจะเข้าใจเกม และอยู่รอดได้ เราก็ต้องวางจุดของเราให้ถูก เพื่อที่ให้เป็นผู้ชนะในเกมด้วยให้ได้” รองนายกฯ และรมว.คลัง กล่าว

สำหรับ 3 เกมใหญ่ ที่สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับโลก ได้แก่

1. ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) มีที่ความเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจ โดยจะเห็นว่าประเทศมหาอำนาจ จะใช้เรื่องของภาษีมาเป็นเกมในการสร้างอำนาจต่อรอง จากในอดีตที่ใช้เรื่องของเงินมาสร้างอำนาจต่อรอง และผลจากการที่ในอดีตประเทศมหาอำนาจ เช่น สหรัฐฯ ทำสงครามค่าเงินกับญี่ปุ่น จึงเกิดการย้ายฐานการลงทุน และการย้ายฐานการผลิตของญี่ปุ่นเข้ามายังประเทศในอาเซียน รวมถึงไทยมากขึ้น ซึ่งในอดีตไทยก็ใช้โอกาสนี้มาแล้ว และในปัจจุบันที่เกิดปัญหาความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ก็ได้เห็นสัญญาณที่หลายประเทศเริ่มต้องการย้ายฐานการลงทุนมายังอาเซียน รวมถึงให้ความสนใจที่จะเข้ามาลงทุนในประเทศไทยมากขึ้น เนื่องจากไทยเป็นประเทศที่มีความเป็นกลาง สามารถทำการค้าขายกับประเทศใดก็ได้ อีกทั้งไทยยังมีจุดแข็งในเรื่องโครงสร้างพื้นฐานของระบบสาธารณูปโภคที่ดี รวมถึงมีพื้นฐานเศรษฐกิจที่แข็งแกร่ง

“วันนี้เกมเปลี่ยน เริ่มมีการย้ายฐานเข้ามาในอาเซียน ดังนั้นเราจะทำอย่างไรไม่ใช่แค่ให้เขาอยากเข้ามาลงทุน แต่เราต้องวางรากฐานเรื่องความมั่นคงปลอดภัยควบคู่กันไปด้วย” นายเอกนิติ ระบุ

2. ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งเป็นสิ่งที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอนในโลกปัจจุบันนี้ ซึ่งประเทศไทยจะต้องมีการวางโครงสร้างพื้นฐานในเรื่องของดิจิทัล และทำให้เกิดการต่อยอดไปสู่โอกาสต่าง ๆ เช่น การเข้ามาสร้างโรงงานในไทย การต่อยอดในเรื่อง Cloud Service และ AI Service และต้องทำให้คนไทย และนักธุรกิจของไทยได้ใช้ประโยชน์อย่างจริงจัง เพราะนี่คือเกมใหม่ที่ AI จะเปลี่ยนโลก

“คนไทยส่วนใหญ่ ยังไม่ได้ใช้ AI เท่าที่ควร AI ไม่ใช่แค่เครื่องมือ แต่เราจะต้องเพิ่มทักษะให้คนใช้เป็น และใช้อย่างปลอดภัย และต่อยอดการใช้ประโยชน์ด้วย อย่างไรก็ดี โอกาสก็มาพร้อมความเสี่ยง ที่อาจจะเกิด Proxy War ได้” นายเอกนิติ ระบุ

3. พลังงานสะอาด (Green Energy) จะเห็นได้ว่าสงครามในตะวันออกกลาง ส่งผลกระทบให้ราคาพลังงานทั่วโลกปรับตัวสูงขึ้น ทุกประเทศจำเป็นต้องปรับตัวไปสู่การใช้พลังงานสะอาด หรือพลังงานทดแทน ซึ่งเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จะต้องให้ความสำคัญ

“ราคาพลังงาน บีบให้เราต้องปรับเปลี่ยนไวมากขึ้น วันนี้เราต้องการไฟสะอาด ซึ่งจะต้องเร่งให้ทั้ง 3 การไฟฟ้าลงทุนในพลังงานสะอาด ทำ Direct PPA เปิดให้เอกชนเข้ามาผลิตได้ และใช้สายส่งที่ภาครัฐเป็นผู้ลงทุน…นอกจากนี้ ในเรื่องของเอทานอล เราจะทำอย่างไรให้เกิดไบโอพลาสติก ทำให้มาตรฐานของเอทานอลไปทำไบโอพลาสติกได้ ซึ่งจะเป็นการเปลี่ยนเข้าสู่ Industry ใหม่ที่มาจาก Green” นายเอกนิติ กล่าว

รองนายกรัฐมนตรี และรมว.คลัง กล่าวว่า การลงทุนใน 3 เรื่องนี้ เป็นสิ่งที่มีความสำคัญอย่างมาก แต่ทั้งนี้จะต้องอยู่บน 3 หลักการ คือ 1.มีการเติบโตได้อย่างทั่วถึงทั้งรายใหญ่ และรายเล็ก 2. เติบโตอย่างมีวินัย เพราะปัจจุบันหนี้สาธารณะของไทยใกล้จะชนเพดานแล้ว ดังนั้น หากทำให้รับรู้ว่าเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า ก็จะเกิดความเชื่อมั่นได้ และ 3. ความร่วมมือกันระหว่างภาครัฐและเอกชน เพราะขณะนี้โลกมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด การประสานความร่วมมือกันในการทำงานจะเป็นสิ่งที่ดีกว่า

“Today โลกมีการเปลี่ยนแปลง Tomorrow เราต้องเร่งลงทุน และ Together เราต้องทำด้วยกัน” นายเอกนิติ กล่าวในท้ายสุด

• ทีทีบี เปรียบศก.ไทยเหมือนรถไฟรางเก่า ต้องใช้หัวรถจักรเร่งการเติบโต

นายปิติ ตัณฑเกษม ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทีทีบี กล่าวในหัวข้อ “ทางรอดธุรกิจ และ SME ไทย” ว่า ใน LONG GAME ประเทศไทยต้องการการปฏิรูปโครงสร้าง (Structure Reform) ซึ่ง Long Game ที่ไม่ใช่ Quick Win เพราะเศรษฐกิจไทยเปรียบเหมือนรถไฟรางเก่า ซึ่งประเทศไทยต้องการหัวรถจักร เพราะเศรษฐกิจที่ดีต้องการแรงขับเคลื่อน และต้องขับเคลื่อนไปทั้งองคาพยพ

ทั้งนี้ หากเปรียบหัวรถจักร จะมีอยู่ 6 แบบ กล่าวคือ 1.หัวรถจักรแบบ “เกื้อกูล” เช่น ช่วง Plaza Accord ในปี 1985 ที่ญี่ปุ่นมีการย้ายฐานการผลิต ช่วยทำให้เกิดการจ้างงาน และซัพพลายเชน 2.หัวรถจักรแบบ “เกื้อกูล” แต่เป็นรูปแบบที่มีการติดสินบน

3. หัวรถจักรแบบ “กินรวบ” เช่น รถยนต์จีน ที่เข้ามาทั้งซัพพลายเชน โดยใช้แรงงานไทยและ Supply Chain ในไทยน้อยมาก 4. หัวรถจักรแบบ “กินรวบ” แต่ใช้ Supply Chain ในไทย และมีการเชื่อมโยงกับบริษัทขนาดกลางและขนาดย่อม

5. หัวรถจักร “เดี่ยว” ที่ไม่ได้ลากอะไรมาด้วย ทำให้การจ้างงานต่ำ ไม่กระจายตัว แต่ไม่ใช่ว่าไม่ดี เช่น ดาต้าเซ็นเตอร์ เทเลคอม เพราะผลในแง่เศรษฐกิจน้อยมาก เนื่องจากมีการจ้างงานน้อย ใช้วัตถุดิบนำเข้าทั้งหมด และ 6. “หัวรถไฟเทา” ซึ่งลากความปั่นป่วนเข้ามา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของแรงงานต่างชาติ ปัญหาสแกมเมอร์ ซึ่งเราไม่ได้ต้องการ

“หากเข้ามาในเศรษฐกิจไทย จะทำอย่างไร เพราะหัวรถจักรเริ่มอ่อนแรง และ GDP จากที่เคยขยายตัวได้ 10% เหลือ 4%, 3% และ 2% ขณะที่ธุรกิจ SME เกิดอาการ “แซนวิช” เจอการแข่งขันจากทั้งต่างประเทศ และในประเทศ สะท้อนผ่านตัวเลขผลประกอบการย้อนหลัง 3 ปี รายได้และกำไรติดลบ และอัตราการอยู่รอดเพียง 20% จากจำนวนธุรกิจ 98% มีสัดส่วนการจ้างงาน 72% สร้าง GDD 40%” นายปิติ กล่าว

ทั้งนี้ หากพิจารณาเรื่องการปล่อยสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์ ธนาคารถูกมองเป็นผู้ร้าย เพราะไม่ปล่อยกู้ให้แก่ SME ซึ่งจริง ๆ นั้น ที่ผ่านมาธนาคารปล่อยกู้ให้เยอะมากจนกระทั่งบาดเจ็บสาหัส หากดูหนี้เสียเป็นของรายใหญ่อยู่ที่ 1-2% และเป็นของ SME อยู่ 8-9%

“หนี้เสียมากองที่ SME เมื่อดูค่าความเสียหายเฉลี่ยอยู่ที่ 10-15% ต่อปี ธนาคารต้องคิดดอกเบี้ยเท่าไร 16% ต่อปี เหลือกำไร 1% ซึ่ง SME จ่ายดอกเบี้ยไหวหรือไม่ ส่งผลให้ SME ต้องกินข้างราง” นายปิติ กล่าว

ดังนั้น จึงเกิดการพูดคุยระหว่างสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) หรือสภาพัฒน์ฯ กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และสมาคมธนาคารไทย (TBA) ร่วมถึงคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) เพื่อจัดทำ “Reinvent Thailand” ที่มี 3 แกน คือ การ Reform ภาคเศรษฐกิจ การเพิ่มทักษะ และประสิทธิภาพภาครัฐ และโฟกัสใน 5-6 อุตสาหกรรม จะช่วยสร้างมูลค่าและลากหัวรถจักรนี้ โดยไม่ต้องแจกเงิน หรือเยียวยาไม่รู้จบ โดยประเทศไทย และคนไทยต้องได้ประโยชน์

“ท้ายสุด เราคงต้องคิดกันว่าจะ Reinvent Thailand แล้วจุดขายของประเทศไทยอยู่ตรงไหน เรายังจะไปกันเดี่ยว ๆ จะหากินข้างรางกันอยู่ หรือลองเปลี่ยนระบบนิเวศทางเศรษฐกิจ แล้วสร้างหัวรถจักรที่จะพาเศรษฐกิจไทยไปเป็นกลุ่มคณะได้” นายปิติ ระบุ

โดย สำนักข่าวอินโฟเควสท์ (18 มี.ค. 69)