Author: ข่าวกรุงเทพฯ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเรื่องภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT (Value Added Tax) มักเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจจากทั้งผู้ประกอบการและประชาชนทั่วไปเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นภาษีทางอ้อมที่กระทบต่อการใช้จ่ายและต้นทุนสินค้าโดยตรง ปัจจุบันประเทศไทยคงอัตรา VAT ไว้ที่ 7% มานานหลายปี แม้ว่าอัตราที่บัญญัติไว้ในกฎหมายจริงๆ จะอยู่ที่ 10% ก็ตาม การขยายเวลาคง VAT ที่ 7% จึงถือเป็นข่าวดีที่ช่วยผ่อนแรงให้ทั้งผู้ประกอบการและผู้บริโภคได้หายใจโล่งขึ้น

ล่าสุดรัฐบาลมีมติชัดเจนให้คงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่ 7% ต่อไปจนถึงปี 2569 เพื่อตอบสนองต่อสถานการณ์เศรษฐกิจที่ยังต้องการแรงกระตุ้น การคงอัตรานี้ไม่เพียงช่วยลดภาระค่าครองชีพของประชาชน แต่ยังสร้างบรรยากาศการลงทุนที่มั่นคงมากขึ้นในสายตาของภาคธุรกิจด้วย

ภาษีมูลค่าเพิ่มคืออะไร

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เป็นภาษีที่เก็บจากการซื้อขายสินค้าและบริการ โดยผู้ประกอบการจะเป็นผู้จัดเก็บและนำส่งให้กรมสรรพากร แม้จะถูกมองว่าเป็น “ภาษีที่คนจ่ายโดยไม่รู้ตัว” แต่ก็เป็นแหล่งรายได้หลักของรัฐที่นำไปใช้พัฒนาประเทศ ปกติอัตราที่กำหนดในกฎหมายคือ 10% แต่ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา รัฐบาลไทยเลือกใช้อัตราชั่วคราวที่ 7% ต่อเนื่อง เพื่อบรรเทาผลกระทบทางเศรษฐกิจ

เหตุผลที่รัฐบาลขยายเวลา

สาเหตุหลักที่รัฐบาลยังคงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ที่ 7% มาจากหลายปัจจัย เช่น

1. การฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังวิกฤต เศรษฐกิจไทยยังอยู่ในช่วงที่ต้องกระตุ้นการใช้จ่ายและการลงทุน การขึ้น VAT ในช่วงนี้อาจทำให้ประชาชนชะลอการบริโภค และทำให้ธุรกิจมีต้นทุนสูงขึ้น
2. ลดภาระค่าครองชีพ ค่าครองชีพของประชาชนยังคงสูง การเก็บ VAT ในอัตราต่ำลงจึงช่วยให้ราคาสินค้าและบริการไม่ขยับขึ้นมากจนเกินไป
3. สร้างเสถียรภาพให้ผู้ประกอบการ การที่ผู้ประกอบการมั่นใจได้ว่า VAT จะยังอยู่ที่ 7% ไปจนถึงปี 2569 ช่วยให้วางแผนต้นทุน การผลิต และการลงทุนระยะยาวได้ชัดเจนขึ้น
4. ดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ นักลงทุนต่างชาติให้ความสำคัญกับความแน่นอนด้านภาษี การตรึง VAT ที่อัตราเดิมจึงช่วยให้ไทยยังเป็นจุดหมายที่น่าสนใจในการขยายกิจการ

ผลกระทบเชิงบวกต่อประชาชน

สำหรับประชาชนทั่วไป การคง VAT 7% หมายถึงการประหยัดค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน แม้จะดูเป็นตัวเลขที่ไม่มาก แต่เมื่อสะสมตลอดทั้งปีถือว่าช่วยลดภาระครัวเรือนได้พอสมควร เช่น การซื้อของใช้ประจำวัน น้ำมันเชื้อเพลิง ค่าอาหารในร้านค้า หรือแม้แต่ค่าใช้บริการต่างๆ ล้วนอยู่ภายใต้การเก็บ VAT

หากรัฐบาลปรับ VAT กลับไปที่ 10% ตามกฎหมาย ราคาสินค้าและบริการแทบทั้งหมดจะต้องขยับขึ้นทันที การคงไว้ที่ 7% จึงช่วยรักษากำลังซื้อของคนไทยในภาวะที่รายได้ยังไม่เพิ่มขึ้นมากนัก

ผลดีต่อภาคธุรกิจ

โดยเฉพาะธุรกิจ SME ได้รับผลดีโดยตรงจากการขยายเวลานี้ ต้นทุนการดำเนินงานที่ไม่เพิ่มขึ้นมากเกินไป ช่วยให้แข่งขันในตลาดได้ง่ายขึ้น และยังเอื้อให้ผู้ประกอบการสามารถตั้งราคาสินค้าได้เหมาะสมโดยไม่กระทบยอดขายมากนัก

ยิ่งไปกว่านั้น ธุรกิจขนาดใหญ่ที่ต้องวางแผนลงทุนระยะยาวก็สามารถวิเคราะห์ต้นทุนได้แม่นยำขึ้น ทำให้มีความมั่นใจมากขึ้นในการตัดสินใจลงทุน ขณะที่ผู้ประกอบการต่างชาติก็เห็นความเสถียรภาพด้านนโยบายภาษีของไทย เป็นการสร้างความเชื่อมั่นต่อเศรษฐกิจโดยรวม

ผลต่อรายได้ของรัฐ

แม้การคง VAT ที่ 7% จะทำให้รัฐเก็บรายได้ภาษีลดลงจากอัตราที่ควรจะเป็น แต่รัฐบาลมองว่า “ผลได้เชิงเศรษฐกิจ” มีค่ามากกว่า เพราะเมื่อประชาชนกล้าจับจ่าย ธุรกิจมียอดขายเพิ่มขึ้น รายได้ภาษีในรูปแบบอื่นๆ เช่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ก็จะเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ถือเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจทางอ้อมที่มีประสิทธิภาพ

แม้ประชาชนและผู้ประกอบการจะดีใจที่ VAT ถูกตรึงไว้ที่ 7% แต่ก็ยังมีคำถามว่า หลังจากปี 2569 แล้วจะเป็นอย่างไร รัฐบาลอาจต้องทบทวนภาวะเศรษฐกิจในขณะนั้นอย่างรอบคอบ หากเศรษฐกิจเติบโตแข็งแรงเพียงพอ การขยับ VAT กลับไปที่ 10% ก็อาจเป็นไปได้ แต่ในระยะสั้น การคง VAT ไว้ ถือเป็นการตัดสินใจที่เหมาะสมกับสถานการณ์

กล่าวโดยสรุป การขยายเวลาคงภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ถึงปี 2569 เป็นสัญญาณบวกต่อทั้งประชาชนและภาคธุรกิจ เพราะช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพ ทำให้ต้นทุนธุรกิจไม่เพิ่มขึ้นมากเกินไป และสร้างความมั่นใจให้การลงทุนในประเทศ แม้รัฐอาจสูญเสียรายได้บางส่วนจากการไม่เก็บเต็ม 10% แต่ผลที่ได้กลับมาคือการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภาพรวม การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการบริโภคและการลงทุน ถือเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจไทยในช่วงนี้

ดังนั้น การตรึง VAT ไว้ที่ 7% จึงไม่ใช่เพียง “ข่าวดี” ในเชิงภาษีเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงการวางนโยบายที่คำนึงถึงสมดุลระหว่างรายได้รัฐกับคุณภาพชีวิตของประชาชน และการเติบโตอย่างยั่งยืนของเศรษฐกิจไทยในอนาคตอีกด้วย

อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่  Inflow Accounting   

เนื้อหาน่าอ่าน

สงวนลิขสิทธิ์ © ๒๕๕๙ – ๒๕๖๘ บริษัท สยามรัฐ จำกัด เลขที่ ๑๕๘๙ ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร ๑๐๗๐๐

• ความเหลื่อมล้ำเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ฉุดรั้งการพัฒนาเศรษฐกิจของไทย โดยมีระดับสูงกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาคและประเทศพัฒนาแล้ว
• ข้อมูลชี้ว่ากลุ่มประชากรรายได้สูงสุด 10% มีรายจ่ายมากกว่ากลุ่มรายได้ต่ำสุดถึง 7.83 เท่า และมีสัดส่วนรายได้สูงกว่ากลุ่มรายได้ต่ำสุด 50% ถึง 4.41 เท่า
• สาเหตุสำคัญมาจากโครงสร้างเศรษฐกิจ ระบบราชการที่ล้าสมัย และขนาดของเศรษฐกิจนอกระบบที่ใหญ่ ซึ่งกระทบต่อประสิทธิภาพนโยบายกระจายรายได้
• แนวทางแก้ไขที่สำคัญคือการปฏิรูประบบราชการและระบบภาษี การลงทุนด้านการศึกษาและสวัสดิการที่มีคุณภาพ และการนำเศรษฐกิจนอกระบบเข้ามาในระบบ

ประเทศไทยยังคงเผชิญกับความเหลื่อมล้ำที่เป็นปัญหาโครงสร้างบนระบบเศรษฐกิจมาต่อเนื่อง แม้ว่าในช่วง 30 ปีที่ผ่านมาประเทศสามารถลดสัดส่วนประชากรที่อยู่ในสภาวะยากจนได้ แต่ระดับความเหลื่อมล้ำในหลายด้านยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาประเทศให้ยั่งยืน เมื่อพิจารณาภาพรวมของการกระจายรายได้และการเข้าถึงบริการพื้นฐาน และการทำงานของระบบราชการที่ไม่ทันต่อยุคสมัย จะไทยปรากฏว่าอยู่ในตำแหน่งที่น่าวิตกกังวล เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านและประเทศพัฒนาแล้ว

นายวิรไท สันติประภพ ประธานกรรมการสถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) และอดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่าปัจจุบันปัญความเหลื่อมล้ำถือว่าเป็นปัญหาที่มีความสำคัญในการฉุดรั้งการพัฒนาเศรษฐกิจไทย ซึ่งส่วนสำคัญของปัญหาคือ ระบบราชการจำเป็นต้องปรับตัวให้ทันกับพลวัตใหม่และสามารถเป็นผู้นำในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงต่างๆ พร้อมทั้งให้ความสำคัญกับการลดความเหลื่อมล้ำและการจัดสวัสดิการประชาชนอย่างครอบคลุมทั้งด้านสุขภาพ และการศึกษาให้มีคุณภาพมากขึ้น ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำได้อย่างยั่งยืน

ความเหลื่อมล้ำไทยสูงกว่าค่าเฉลี่ยภูมิภาค

รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำของประเทศไทยฉบับล่าสุดที่จัดทำโดยสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เมื่อเดือน ก.ย.ที่ผ่านมาสะท้อนสถานการณ์ที่ประเทศไทยมีความเหลื่อมล้ำที่เกินกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาค

ทั้งนี้แม้ว่าในปัจจุบันความเหลื่อมล้ำด้านรายจ่ายของไทยอยู่ในระดับทรงตัว คือค่าสัมประสิทธิ์ความไม่เสมอภาคเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยจากปี 2566 ที่ 0.335 มาเหลือ 0.333 ในปี 2567 อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาในรายละเอียด ข้อมูลแสดงว่าความแตกต่างเรื่องของรายจ่ายระหว่างครัวเรือนรายได้สูงกับครัวเรือนรายได้น้อยมีความแตกต่างในหลายมิติ โดยในเขตเทศบาล ความเหลื่อมล้ำมีแนวโน้มลดลงเล็กน้อย 

ขณะที่นอกเขตเทศบาลกำลังเพิ่มขึ้น โดยเขตเทศบาลยังคงแสดงระดับความรุนแรงที่สูงกว่า ในมิติภูมิภาค ภาคใต้ยังคงเป็นภูมิภาคที่มีความเหลื่อมล้ำสูงสุด ขณะที่กรุงเทพมหานคร ภาคเหนือ และภาคกลางแสดงเส้นโค้งระดับความเหลื่อมล้ำที่ลดลง

ข้อมูลที่ส่งผลกระทบต่อประชากรมากที่สุดอยู่ที่ส่วนแบ่งรายจ่ายของประชากร โดยกลุ่มที่มีรายจ่ายสูงสุด (Decile 10) ยังคงครองส่วนแบ่งถึง 25.85% ของการใช้จ่ายทั้งหมด ในขณะที่กลุ่มที่มีรายจ่ายต่ำสุด (Decile 1) ได้รับเพียง 3.30% ความแตกต่างนี้คิดเป็น 7.83 เท่า ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนถึงขนาดของปัญหา แม้ว่าในช่วง 30 ปีที่ผ่านมาส่วนแบ่งของกลุ่มรายได้ต่ำมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นก็ตาม

ทั้งนี้ เมื่อเทียบกับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไทยแสดงให้เห็นว่ามีความเหลื่อมล้ำที่เกินกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาค โดยข้อมูลจาก World Inequality Database ในช่วงปี 2554-2566 ชี้ให้เห็นว่าประเทศไทยมีอัตราส่วนรายได้ของกลุ่มรายได้สูงสุด 10 % ต่อกลุ่มรายได้ต่ำสุด 50 % อยู่ที่ 4.41 เท่า และมีค่า Gini เฉลี่ย 0.626

เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศที่มีบริบทใกล้เคียงได้แก่ ฟิลิปปินส์และอินโดนีเซีย แม้มีรายได้ต่อหัวต่ำกว่าไทย แต่มีความเหลื่อมล้ำต่ำกว่าด้วยอัตราส่วนรายได้เพียง 3.04 และ 2.95 เท่า ตามลำดับ มาเลเซีย ซึ่งมีรายได้เฉลี่ยต่อหัวสูงกว่าไทย มีอัตราส่วนรายได้เพียง 2.14 เท่าและค่า Gini ที่ 0.495 ซึ่งแสดงถึงโครงสร้างการกระจายรายได้ที่สมดุลกว่า

“ข้อเท็จจริงนี้บ่งบอกว่า ความเหลื่อมล้ำของไทยไม่ได้เป็นเพราะฝ่ายต่อจีดีพีต่อหัวที่ต่ำ แต่เป็นผลจากปัญหาในโครงสร้างเศรษฐกิจและความไม่ประสิทธิผลของนโยบายการกระจายรายได้ของภาครัฐ”

กลุ่มพัฒนาแล้วจัดการความเหลื่อมล้ำได้ดี

นอกจากนี้การกำหนดตำแหน่งของไทยเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศพัฒนาแล้วเมื่อขยายขอบเขตการเปรียบเทียบไปยังประเทศพัฒนาแล้ว ตำแหน่งของไทยยิ่งชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น กลุ่มประเทศนอร์ดิก เช่น นอร์เวย์และสวีเดน ถือว่ามีความเหลื่อมล้ำต่ำที่สุดในโลก โดยมีอัตราส่วนรายได้ของกลุ่ม Top 10 ต่อ Bottom 50 เฉลี่ยเพียง 1.22 เท่า และค่า Gini ที่ 0.387 และ 0.389 ตามลำดับ ผลลัพธ์นี้เป็นผลมาจากระบบรัฐสวัสดิการที่ครอบคลุมและโครงสร้างภาษีก้าวหน้าที่ช่วยกระจายรายได้อย่างทั่วถึง

ขณะที่กลุ่มประเทศยุโรปตะวันตก เช่น ฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักร มีความเหลื่อมล้ำสูงกว่ากลุ่มนอร์ดิก โดยมีอัตราส่วนรายได้เฉลี่ย 1.61 และ 1.83 เท่า และค่า Gini ที่ 0.451 และ 0.473 ตามลำดับ ความแตกต่างนี้เป็นเพราะโครงสร้างเศรษฐกิจพึ่งพากลไกตลาดเสรีเป็นหลัก แม้จะมีระบบสวัสดิการสังคมก็ตาม

ส่วนกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออก เช่น เกาหลีใต้และญี่ปุ่น แม้มีรายได้เฉลี่ยต่อหัวสูง แต่กลับเผชิญความเหลื่อมล้ำมากกว่ากลุ่มนอร์ดิกและยุโรปตะวันตก โดยมีอัตราส่วนรายได้ที่ 1.82 และ 2.33 เท่า และค่า Gini ที่ 0.471 และ 0.508 ตามลำดับ ปัจจัยสำคัญมาจากการพึ่งพาเศรษฐกิจภาคเอกชนมากกว่าระบบสวัสดิการสังคม

ไทยในส่วนนี้มีตัวเลขที่ 4.41 และ 0.626 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีความเหลื่อมล้ำสูงกว่าทั้งกลุ่ม และอยู่ในระดับที่น่าเป็นห่วงอย่างมาก

เศรษฐกิจนอกระบบสูงเพิ่มความเหลื่อมล้ำ

ความเหลื่อมล้ำของไทยไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงปัญหาโครงสร้างที่ลึกในระบบ การแก้ไขประเด็นนี้จำเป็นต้องดำเนินการในหลายด้านพร้อมกัน ซึ่งตามข้อมูลของสภาพัฒน์ให้ข้อเสนอแนะที่น่าสนใจได้แก่

1.จำเป็นต้องพัฒนาระบบภาษีให้ครอบคลุมฐานความมั่งคั่งและทรัพย์สินอย่างมีประสิทธิภาพ ปัจจุบันเศรษฐกิจนอกระบบยังคงมีสัดส่วนสูง ซึ่งหากสามารถทำให้เป็นทางการได้ ก็จะเพิ่มฐานภาษีและรายได้ของรัฐ

2.ต้องลงทุนเพื่อสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจผ่านการศึกษาและการจ้างงานที่มีคุณภาพ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความมั่นคงในอาชีพและคุณภาพชีวิตของแรงงาน

3.ควรศึกษาแนวทางจากประเทศกลุ่มนอร์ดิก ซึ่งสามารถรักษาความเหลื่อมล้ำให้อยู่ในระดับต่ำโดยไม่กระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ

4.การปรับเปลี่ยนโครงสร้างสถาบัน นอกจากนโยบายเศรษฐกิจ ปัญหาความเหลื่อมล้ำของไทยยังเกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพของระบบราชการ ที่ยังคงเป็นปัจจัยซึ่งชะลอและฉุดรั้งการเติบโตทางเศรษฐกิจ 

ระบบราชการในปัจจุบันจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนบทบาทจากองค์กรที่มีบทบาทแบบแสดงการมีอิทธิพล ให้กลายเป็นกลไกขับเคลื่อนที่สำคัญเพื่อพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจไทยให้ทันกับพลวัตใหม่ของการเปลี่ยนแปลงโลก และสามารถเป็นผู้นำในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงต่างๆ และให้ความสำคัญกับการลดความเหลื่อมล้ำและการจัดสวัสดิการประชาชนอย่างครอบคลุม โดยเฉพาะด้านสุขภาพและการศึกษาได้

ติดตามข่าวด่วน กระแสข่าวบน Facebook คลิกที่นี่

นายอนุรัตน์ ธรรมประจำจิต ผู้ว่าราชการจังหวัดอำนาจเจริญ(ผวจ.) นำคณะหัวหน้าส่วนราชการจังหวัดอำนาจเจริญ ลงพื้นที่เยี่ยมชม ให้กำลังใจและเลือกซื้อสินค้า ที่ ตลาดนัดฮิมอ่าง ตำบลโนนหนามแท่ง อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ(ตรงข้ามศูนย์ราชการจังหวัดอำนาจเจริญ) โดยมี นายไพทูรย์ พรหมสอน หัวหน้าสำนักงานจังหวัดอำนาจเจริญ นายชัยยงค์ ผ่องใส พัฒนาการจังหวัดอำนาจเจริญ นางนิภาพรรณ เหล่าแค คลังจังหวัดอำนาจเจริญ และ หัวหน้าส่วนราชการร่วมคณะ

การลงพื้นที่ในครั้งนี้ เพื่อเยี่ยมผู้ประกอบการในตลาดกว่า 76 ร้านค้า พร้อมร่วมอุดหนุนสินค้า และ ให้คำแนะนำแนวทางในการพัฒนาคุณภาพสินค้าให้ได้มาตรฐานมากยิ่งขึ้น ทั้งด้านบรรจุภัณฑ์ ความสะอาด และ การตลาดออนไลน์ เพื่อสร้างรายได้เสริม ยกระดับคุณภาพสินค้าของประชาชน และ เสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน ให้เติบโตอย่างยั่งยืน

ติดตามข่าวด่วน กระแสข่าวบน Facebook คลิกที่นี่