เผยผลตรวจดีเอ็นเอไขปริศนาอายุยืนคุณยายวัย 117 ปี  | เดลินิวส์

ทีมวิจัยจากสเปนเผยผลที่ได้จากการศึกษาความลับของการมีอายุยืนของ มาเรีย บรันยาส หญิงชราที่มีอายุยืนที่สุดในโลก ซึ่งมีวัย 117 ปี โดยพบว่าเธอมี จีโนม (Genome ชุดข้อมูลทางพันธุกรรมทั้งหมดของสิ่งมีชีวิต เปรียบเสมือน “พิมพ์เขียว” ของร่างกาย) ที่อ่อนเยาว์เป็นพิเศษ การแปรผันทางพันธุกรรม (Genetic variants) ที่หายากบางส่วนของเธอ เชื่อมโยงกับการมีอายุยืนยาว, การทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน, รวมถึงสุขภาพหัวใจและสมองที่ดี

นักวิทยาศาสตร์ในสเปนระบุว่า การค้นพบพันธุกรรมหายากครั้งนี้จะช่วยให้พวกเขา “ได้มุมมองใหม่ทางชีววิทยาเกี่ยวกับภาวะสูงวัยในมนุษย์ และช่วยชี้ให้เห็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (Biomarkers) สำหรับการมีสุขภาพดีเมื่อสูงวัย และแนวทางที่เป็นไปได้ในการเพิ่มอายุขัย”

ผลการศึกษานี้มาจากการบริจาคตัวอย่างเลือด น้ำลาย ปัสสาวะ และอุจจาระของบรันยาส ก่อนที่เธอจะเสียชีวิตในปี 2567 ในระหว่างที่เธอครองตำแหน่งบุคคลที่อายุยืนที่สุดในโลกที่ยังมีชีวิตอยู่

ทีมงานที่นำโดยนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันวิจัยโรคลูคีเมียโจเซป คาร์เรราส ในบาร์เซโลนา ประเทศสเปน กล่าวว่า เซลล์ของบรันยาส “รู้สึก” หรือ “มีพฤติกรรม” ราวกับว่ามีอายุที่อ่อนเยาว์กว่าอายุจริงของเธอมาก โดยเธอมีอายุยืนกว่าอายุขัยเฉลี่ยของผู้หญิงในแคว้นกาตาลุญญาซึ่งเป็นบ้านเกิดของเธอถึงกว่า 30 ปี

นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า แม้จะมีอายุมาก บรันยาสก็มีสุขภาพโดยรวมที่ดีมาก โดยระบบหลอดเลือดและหัวใจอยู่ในสภาพยอดเยี่ยม และมีระดับการอักเสบในร่างกายน้อยมาก

นอกจากนี้ ระบบภูมิคุ้มกันและจุลินทรีย์ในลำไส้ของเธอก็มีลักษณะที่ตรงกับลักษณะของคนอายุน้อยกว่ามาก เธอยังมีระดับคอเลสเตอรอลที่ ‘ไม่ดี’ (LDL) และไตรกลีเซอไรด์ที่ต่ำมาก ขณะที่มีคอเลสเตอรอลที่ ‘ดี’ (HDL) อยู่ในระดับสูง ซึ่งปัจจัยทั้งหมดนี้อาจช่วยอธิบายถึงสุขภาพที่ยอดเยี่ยมและการมีอายุยืนยาวของเธอ

บรันยาสมีชีวิตอย่างกระตือรือร้นทั้งทางด้านจิตใจ สังคม และร่างกาย นอกจากนี้เธอยังโชคดีเรื่องพันธุกรรม แม้ว่าการกินอาหารแนวเมดิเตอร์เรเนียนที่เน้นการกินโยเกิร์ตอาจมีส่วนช่วย แต่การมีอายุยืนยาวมากขนาดนี้น่าจะเป็นเพราะได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

ที่น่าสนใจก็คือทีมวิจัยสังเกตเห็น “การสึกกร่อนอย่างมาก” ของ เทโลเมียร์ (Telomeres) ของบรันยาส เทโลเมียร์นี้เป็นส่วนปลายของโครโมโซมที่ทำหน้าที่ปกป้องสารพันธุกรรม การที่เทโลเมียร์สั้นลงมักเชื่อมโยงกับความเสี่ยงของการเสียชีวิตที่สูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยล่าสุดหลายฉบับชี้ว่า สำหรับกลุ่มผู้สูงอายุที่อายุยืนมาก ๆ ความสั้นยาวของเทโลเมียร์อาจไม่ใช่ตัวบ่งชี้แก่ตัวที่มีประโยชน์เท่าไหร่นัก

ในทางตรงกันข้าม การมีเทโลเมียร์ที่สั้นมากอาจให้ข้อได้เปรียบแก่บรันยาส โดยนักวิจัยตั้งสมมติฐานว่า การที่เซลล์ในร่างกายเธอมีอายุขัยสั้น อาจช่วยยับยั้งไม่ให้เซลล์มะเร็งแพร่กระจายได้

“ภาพรวมที่ได้จากการศึกษาของเรา แม้จะมาจากบุคคลที่พิเศษเพียงคนเดียวนี้ แต่ก็แสดงให้เห็นว่า โดยเนื้อแท้แล้ว การมีอายุยืนมากๆ และสุขภาพแย่ไม่ได้เกี่ยวข้องกัน” ทีมนักวิจัยระบุ

แม้การศึกษาจากบุคคลเดียวอย่างบรันยาสจะมีข้อจำกัดในการนำไปประยุกต์ใช้กับคนทั่วไป แต่การค้นพบนี้ได้มอบโอกาสอันหายากแก่นักวิจัยในการศึกษาเส้นทางที่เป็นไปได้ที่ทำให้มนุษย์สามารถมีอายุขัยที่ยาวนานเป็นพิเศษได้

ผลการศึกษาดังกล่าวนี้เพิ่งได้รับการเผยแพร่ในวารสาร Cell Reports Medicine

ที่มา : sciencealert.com

เครดิตภาพ : Family archive of Maria Branyas Morera/Wikimedia Commons/PD