Category: เศรษฐกิจ

เศรษฐกิจไทยในครึ่งปีแรกของปี 2568 แม้จะขยายตัวได้ดีถึง 3.0% แต่ยังคงเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงหลายประการในช่วงครึ่งปีหลัง ซึ่งสามารถกลายเป็นอุปสรรคใหญ่ที่รัฐบาลและภาคเอกชนต้องเตรียมรับมือ

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการดูแลภาคการส่งออกให้สามารถปรับตัวและแข่งขันในสถานการณ์ใหม่ ๆ รวมถึงการแก้ไขปัญหาหนี้สินภายในประเทศและการปรับโครงสร้างภาคการผลิตเพื่อลดการพึ่งพาปัจจัยภายนอกในระยะยาว ซึ่งจะเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการฟื้นตัวในอนาคต 

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) ได้แสดงความกังวลต่อแนวโน้มเศรษฐกิจไทยในช่วงครึ่งปีหลัง 2568 โดยระบุว่า ภัยคุกคามจากปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในและภายนอกประเทศยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทย แม้จะมีตัวเลขการขยายตัวที่ดีในครึ่งปีแรกก็ตาม แต่ความผันผวนในหลายภาคส่วนยังคงเป็นความท้าทายที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

จากการแถลงภาวะเศรษฐกิจและสังคมล่าสุด สภาพัฒน์ได้เน้นย้ำประเด็นที่ต้องจับตามอง ได้แก่ ผลกระทบจากมาตรการภาษีและการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงอันดับหนึ่งที่สภาพัฒน์กังวลมากที่สุด

เพราะสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกสำคัญของไทย การเปลี่ยนแปลงนโยบายภาษีจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อปริมาณการส่งออกและความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทย อีกทั้งยังอาจลุกลามไปยังห่วงโซ่การผลิตในภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่พึ่งพาตลาดส่งออก

ขณะเดียวกัน ปัญหาภาระหนี้สินทั้งหนี้ครัวเรือนและหนี้ภาคธุรกิจที่ยังคงสูงอยู่เป็นประวัติการณ์ก็เป็นข้อจำกัดสำคัญที่กระทบต่อการเติบโตของอุปสงค์ภายในประเทศ ทำให้การบริโภคและการลงทุนภาคเอกชนยังคงมีความเปราะบาง นอกจากนี้ มาตรฐานการให้สินเชื่อที่เข้มงวดของสถาบันการเงินยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญในการเข้าถึงแหล่งทุนของผู้ประกอบการ โดยเฉพาะกลุ่ม SME ซึ่งต้องการความช่วยเหลือในการฟื้นฟู

ด้านการท่องเที่ยว ซึ่งเคยเป็นเครื่องยนต์หลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยเริ่มมีสัญญาณชะลอตัว ซึ่งอาจเกิดจากการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากประเทศเพื่อนบ้าน และกำลังซื้อของนักท่องเที่ยวที่อาจลดลงตามภาวะเศรษฐกิจในประเทศต้นทาง 

นอกจากนี้ ภัยธรรมชาติที่เกิดจากความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ เช่น ภัยแล้งและน้ำท่วม ยังเป็นความเสี่ยงที่ส่งผลต่อผลผลิตภาคเกษตรกรรม ซึ่งอาจกระทบต่อรายได้ของเกษตรกรและสร้างแรงกดดันต่อระดับราคาสินค้าเกษตร 

รัฐบาลใหม่ภายใต้การนำของนายอนุทิน ชาญวิระกุล นายกรัฐมนตรี ได้เข้ามาบริหารในช่วงที่เศรษฐกิจไทยเผชิญกับความท้าทายมากมาย

การฟื้นฟูความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจจึงเป็นภารกิจที่สำคัญที่รัฐบาลต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วน เพื่อไม่ให้เศรษฐกิจตกต่ำมากกว่าที่เป็นอยู่ การเลือกตัวรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะในกระทรวงการคลัง กระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา 

รัฐมนตรีที่เปิดเผยหน้าตาและได้รับเสียงตอบรับที่ดี ได้แก่นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศว่าที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ผู้ที่มีประสบการณ์ในการบริหารเศรษฐกิจการคลัง การจัดเก็บภาษี และการบริหารที่ดินของรัฐ

ขณะที่นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ซึ่งได้รับการแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ถือเป็นบุคคลที่มีคุณสมบัติครบถ้วนในการดำรงตำแหน่งนี้ และมีความคาดหวังว่าจะสามารถนำพากระทรวงไปสู่ความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยประสบการณ์ที่โดดเด่นในหลายองค์กรระดับชาติและนานาชาติ

ด้านการกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศ โครงการ “คนละครึ่ง” อาจเป็นเครื่องมือสำคัญในการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากและลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน รวมถึงช่วยสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อย ซึ่งถือว่าเป็นมาตรการที่ประสบความสำเร็จในระยะสั้น แต่ก็ยังมีข้อจำกัดด้านงบประมาณที่จะทำให้เม็ดเงินที่ใส่เข้าไปในระยะแรกอาจไม่เพียงพอในการกระตุ้นเศรษฐกิจให้ฟื้นตัวอย่างยั่งยืน  

ดังนั้น รัฐบาลจำเป็นต้องเสริมทัพด้วยมาตรการภาษีต่าง ๆ เช่น การใช้มาตรการ Easy E-receipt เพื่อกระตุ้นกำลังซื้อจากกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง ซึ่งจะช่วยกระชากเศรษฐกิจไม่ให้ตกต่ำเกินไป

วิเคราะห์ หน้า 8 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 4,130 วันที่ 11 – 13 กันยายน พ.ศ. 2568

• เงินบาทแข็งค่าขึ้นอย่างรวดเร็วแตะระดับสูงสุดในรอบกว่า 4 ปี โดยมีปัจจัยหลักมาจากการอ่อนค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐฯ ราคาทองคำที่ปรับตัวสูงขึ้น และเงินทุนไหลเข้าจากต่างชาติ
• การแข็งค่าของเงินบาทส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้ของภาคการส่งออกและการท่องเที่ยว เนื่องจากทำให้ราคาสินค้าไทยแพงขึ้นและต้นทุนการเดินทางของนักท่องเที่ยวต่างชาติสูงขึ้น
• ภาคเอกชนแสดงความกังวลว่าค่าเงินบาทที่แข็งค่าสวนทางกับสภาพเศรษฐกิจที่แท้จริง และเรียกร้องให้ภาครัฐและธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เข้ามาดูแลเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองเงินบาทแตะระดับแข็งค่าสุดในรอบกว่า 4 ปีครั้งใหม่ที่ระดับ 31.58 บาทต่อดอลลาร์ ในช่วงเช้าวันที่ 9 ก.ย.2568 ก่อนจะอ่อนค่ากลับมาที่ระดับ 31.74 ในช่วงบ่าย สอดคล้องกับทิศทางของเงินหยวนและสกุลเงินอื่นในภูมิภาค ท่ามกลางแรงขายเงินดอลลาร์ จากแนวโน้มการปรับลดดอกเบี้ยของเฟด

ทั้งนี้ การเคลื่อนไหวของเงินบาทเดือน ก.ย.ที่แข็งค่าขึ้นค่อนข้างมาก เพราะมีแรงหนุนเพิ่มเติมจากการปรับตัวขึ้นของราคาทองคำในตลาดโลก และแรงซื้อสุทธิพันธบัตรไทยของนักลงทุนต่างชาติ พบว่าภาพรวมเงินบาทแข็งค่าขึ้นมาแล้ว 7.5% นับตั้งแต่ต้นปี 2568 ซึ่งขยับขึ้นมาเป็นอันดับต้นของสกุลเงินเอเชีย

สำหรับแนวโน้มเงินบาทระยะสั้น ประเมินว่ามีโอกาสขยับแข็งค่าไปทดสอบแนว 31.50 บาทต่อดอลลาร์ เนื่องจากมีหลายปัจจัยกดดัน Sentiment เงินดอลลาร์ อาทิ แนวโน้มการลดดอกเบี้ยของเฟดช่วงที่เหลือปีนี้ โดยต้องติดตามการส่งสัญญาณของเฟดผ่าน dot plot ใหม่ หลังการประชุม FOMC เดือน ก.ย.นี้

ขณะที่การคาดการณ์เงินบาทอยู่ทิศทางแข็งค่า โดยศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่าหากเงินบาทหลุดระดับที่ 31.50 บาทต่อดอลลาร์ แนวรับถัดไปจะอยู่ที่ 31.30 บาทต่อดอลลาร์และเชื่อว่าเงินบาทอาจไม่กลับไปแตะระดับสูงสุดในกลางปี 2521 ที่ระดับ 30 บาทต่อดอลลาร์ เพราะคาดการณ์ว่าธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)จะเข้าไปดูแลเงินบาทไม่ให้แข็งค่ามากนัก

บาทแข็งกระทบผู้ส่งออก-รายได้ธุรกิจ

นายบุรินทร์ อดุลวัฒนะ กรรมการผู้จัดการ และ Chief Economist บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด เปิดเผยว่า ค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้นเป็นประเด็นน่ากังวล โดยการแข็งค่าหลักมาจาก“ค่าเงินดอลลาร์”ที่อ่อนค่าลงอย่างมีนัยสำคัญในปี 2568

โดยการอ่อนค่าของเงินดอลลาร์เป็นผลมาจากการที่“โดนัลด์ ทรัมป์”ประธานาธิบดีสหรัฐ ได้มีการเข้าไปแทรกแซงความเป็นอิสระในการทำงานของธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) ซึ่งส่งผลให้เงินดอลลาร์อ่อนค่าลงไปแล้วเกือบ 10% ในปีนี้ ซึ่งส่งผลให้เงินบาทแข็งค่าขึ้น 7% เมื่อเทียบตั้งแต่ต้นปีจนถึงปัจจุบัน ซึ่งคล้ายกับหลายประเทศที่ค่าเงินแข็งค่าขึ้น

ทั้งนี้ ประเด็นที่ต้องจับตา คือหลังจากผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คนใหม่ และรัฐมนตรีคลังคนใหม่เข้ารับตำแหน่ง อาจมีนโยบายที่สามารถช่วยให้เงินบาทอ่อนค่าลงได้บ้างในช่วงปลายปี

อย่างไรก็ตามมองว่าผลกระทบของค่าเงินบาทที่แข็งขึ้น ส่งผลต่อการส่งออกในช่วงปลายปีนั้น และส่งผลกระทบต่อสินค้าบางชนิดและรายได้ของผู้ผลิตและผู้ส่งออกอย่างแน่นอน

“หอการค้า”ชี้ เงินบาทแข็งค่ารุนแรง สวนทางเศรษฐกิจ

ดร.พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานหอการค้าแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ภาคเอกชนห่วงใยสถานการณ์ค่าเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่องจนแตะระดับ 31.70 บาทต่อดอลลาร์ ถือเป็นการแข็งค่าเร็วและรุนแรงสุดรอบหลายปี และสวนทางเศรษฐกิจจริงของประเทศ โดยการแข็งค่าของเงินบาทส่งผลกระทบโดยตรงต่อการส่งออก การท่องเที่ยวและเกษตรกรรม ซึ่งเป็นกลไกสำคัญขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

ทั้งนี้ การส่งออกต้องเผชิญการแข่งขันที่ยากลำบาก เพราะราคาสินค้าไทยสูงขึ้นเมื่อเทียบประเทศคู่แข่งส่งผลต่อยอดขายและรายได้จากต่างประเทศ ขณะที่ภาคการท่องเที่ยวได้รับผลจากเงินบาทแข็งค่าทำให้ไทยมีต้นทุนการท่องเที่ยวสูงขึ้นในสายตานักท่องเที่ยวต่างชาติ จึงลดแรงจูงใจเดินทางมาไทย 

ขณะที่ภาคเกษตรกรรม เกษตรกรไทยที่พึ่งการส่งออกได้รับผลกระทบหนักจากต้นทุนและรายได้ที่ไม่สอดคล้องกับค่าเงิน โดยเฉพาะข้าวนาปีและพืชไร่ที่กำลังจะออกมา

ชี้ 2 ปัจจัยหลักกดดันเงินบาทแข็งค่า

ดร.พจน์ กล่าวว่า ปัจจัยที่ทำให้เงินบาทแข็งรุนแรงกว่าประเทศอื่นไม่ใช่แค่ปัจจัยในประเทศเพียงอย่างเดียวแต่เป็นผลจากปัจจัยภายนอก คือ

1.ปัจจัยเงินดอลลาร์อ่อนค่า เพราะตลาดคาดการณ์ว่าธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) จะลดอัตราดอกเบี้ยลงทำให้ค่าเงินหลายประเทศในภูมิภาคแข็งค่าขึ้นอัตโนมัติ

2.ปัจจัยทองคำ โดยไทยถือครองทองคำจำนวนมาก และราคาทองคำในตลาดโลกสูงขึ้นต่อเนื่องทำให้มีการขายทองคำเป็นเงินตราต่างประเทศ และแปลงกลับเป็นเงินบาท ส่งผลให้ต้องการเงินบาทเพิ่มขึ้น ทำให้เงินบาทแข็งค่ากว่าประเทศคู่ค้าอย่างผิดปกติ รวมถึงมี fund flow ที่เข้ามาและอาจมาจาก Crypto ด้วย

นอกจากนี้มีปัจจัยภายนอกที่ซ้ำเติมความเปราะบาง ได้แก่ มาตรการภาษีตอบโต้ที่สหรัฐและยุโรปกำลังทบทวน ซึ่งกระทบความสามารถการแข่งขันของผู้ส่งออกไทย และซ้ำเติมผลกระทบเงินบาทแข็งค่า โดยมีข้อจำกัดด้านการแทรกแซงค่าเงิน 

รวมทั้งการที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ดูแลค่าเงินบาทเข้มข้นอาจทำให้ไทยถูกเพ่งเล็งว่า “บิดเบือนค่าเงิน” โดยเฉพาะจากสหรัฐที่กล่าวถึงการเชื่อมโยงกับการเจรจาภาษีการค้ากับสหรัฐ จึงเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่ต้องวางนโยบายอย่างรอบคอบ

กกร.แนะแยกดุลทองคำออกใช้ชัดเจน

ทั้งนี้ หอการค้าไทยและคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) เคยเสนอควรแยกดุลทองคำออกมา เพื่อให้ประเมินผลกระทบค่าเงินได้ตรงจุด และขอให้ ธปท.ดูแลอย่างเป็นระบบ เพราะหากปล่อยให้ค่าเงินผันผวนแบบไม่สะท้อนศักยภาพแท้จริงของเศรษฐกิจจะทำให้ผู้ประกอบการเสียความสามารถการแข่งขัน

รวมทั้งหากปล่อยให้สถานการณ์ยืดเยื้อ แม้ภาครัฐจะใช้เงินทุนสำรองเข้ามาแทรกแซงเพื่อรักษาอัตราแลกเปลี่ยนอาจต้องใช้เงินจำนวนมากและเสี่ยงต่อการสูญเปล่าโดยไม่ก่อให้เกิดประโยชน์

“ขอให้รัฐบาลและ ธปท.เร่งพิจารณามาตรการที่เหมาะสมเร่งด่วน เพื่อดูแลค่าเงินบาทให้อยู่ระดับสะท้อนเศรษฐกิจจริงและไม่บั่นทอนความสามารถในการแข่งขัน เพราะเงินบาทแข็งค่าเกินไป” ดร.พจน์ กล่าว

ผู้ส่งออกหวั่นบาทแข็งทำคำสั่งซื้อหด

นายธนากร เกษตรสุวรรณ ประธานสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย (สรท.) กล่าวว่า เงินบาทแข็งค่าเร็วและแรงจาก 34 บาทต่อดอลลาร์มาอยู่ที่ 32 บาทต่อดอลลาร์ กระทบการส่งออกมาก ทำให้ยอดขายหายไปเยอะ 

ทั้งนี้ เงินบาทที่แข็งค่า 1 บาท จะทำให้เงินหายไป 10 ล้านบาท เช่น หากยอดขาย 10 ล้านดอลลาร์ โดยเงินบาทอยู่ที่ 34 บาทต่อดอลลาร์ คิดเป็นเงินไทย 340 ล้านบาท แต่หากเงินบาทแข็งค่าอยู่ที่ 32 บาทต่อดอลลาร์หรือแข็งขึ้น 2 บาท ยอดขายเท่าเดิม แต่เงินจะหายไป 20 ล้านบาท หรือหายไป 5.8% ถือว่าเยอะมาก โดยเฉพาะกรณีที่ใช้วัตถุดิบในประเทศผลิตสินค้าทั้งหมด

“ผู้ส่งออกช็อคกับเงินบาทที่แข็งค่าเร็วมาก ซึ่งบริษัทใหญ่จะประคองได้เพราะทำประกันความเสี่ยงค่าเงิน แต่ผู้ส่งออกขนาดกลางและเล็กที่ไม่มีเงินทุนจะลำบากซึ่งใช้วิธีการเจรจาคู่แข่งเพื่อปรับราคาสินค้า“ นายธนากร กล่าว

ส่วนกรณีใช้วัตถุดิบจากต่างประเทศก็ต้องมาคำนวณใหม่ เพราะการนำเข้าจ่ายเป็นดอลลาร์ แต่เมื่อเงินบาทแข็งค่าเท่ากับจ่ายเงินบาทน้อยลง ดังนั้นบริษัทที่มีโครงสร้างการนำเข้าวัตถุดิบเพื่อการผลิตที่แตกต่างกันจะมีผลกระทบต่างกัน

สำหรับเงินบาทที่แข็งค่าส่วนหนึ่งมาจากความเชื่อมั่นนักลงทุนต่างชาติเพิ่มขึ้นจากการมีรัฐบาลใหญ่ และมีทีมเศรษฐกิจจากภาคเอกชนเป็นมืออาชีพมาดูแลเศรษฐกิจ ซึ่งทำให้นำเงินลงทุนมาเทรดในตลาดเพื่อเก็งกำไร ซึ่งไม่รู้จะเป็นแบบชั่วคราวหรือไม่ แต่หากเปรียบเทียบกับประเทศคู่แข่งเงินบาทแข็งค่ากว่ามาก

นอกจากนี้ ธปท.ต้องมาดูแลเงินบาทไม่ให้แข็งค่ามากขึ้นเพราะไทยเป็นผู้ส่งออก ซึ่งหวังจะเป็นแค่ระยะสั้น อย่างไรก็ตามการรักษาสมดุลเงินบาทและไม่ตกเป็นการโจมตีค่าเงินบาทมีความสำคัญ ดังนั้นรัฐบาลต้องประเมินกำลังเสียท่าหรือเป็นเรื่องชั่วคราว

บาทแข็งกระทบ “ท่องเที่ยว” ระยะยาว

นายเทียนประสิทธิ์ ไชยภัทรานันท์ นายกสมาคมโรงแรมไทย (ทีเอชเอ) กล่าวว่า ค่าเงินบาทมีแนวโน้มแข็งค่าระยะยาว แม้ระยะสั้นไฮซีซันปลายปี 2568 ยังไม่เห็นผลกระทบ แต่ระยะยาวไม่ดีกับการท่องเที่ยว 

รวมทั้งต้องดูค่าเงินคู่แข่งในภูมิภาค เช่น เวียดนาม โดยดูค่าเงินขึ้นลงเหมือนค่าเงินบาทหรือไม่ ไม่เช่นนั้นอาจเป็นแรงบวกให้ประเทศคู่แข่ง ซึ่งเหมือนญี่ปุ่นที่ค่าเงินเยนอ่อนค่ายาวทำให้การท่องเที่ยวได้อานิสงส์มีนักท่องเที่ยวต่างชาติไปเที่ยวจำนวนมากเพราะไม่แพงเหมือนก่อน

“อยากให้กระทรวงการคลังและ ธปท.ดูแลค่าเงินบาทให้เหมาะสม เพราะตอนนี้แข็งเกินจริง อยากให้อยู่ระดับ 32.5-33.0 บาทต่อดอลลาร์ เพราะหากแข็งค่าเกินไปในระยะสั้นจะกระทบการส่งออก และถ้าแข็งค่าระยะยาวจะกระทบการท่องเที่ยวตามมา โดยจำนวนนักท่องเที่ยวอาจไม่ลดลงแต่จะกระทบการใช้จ่ายเพราะนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่กำหนดงบประมาณใช้จ่ายในแต่ละทริปเท่าเดิมในแต่ละปี”

ส.อ.ท.ชี้ส่งออกกระทบหนัก

นายเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวกับ “กรุงเทพธุรกิจ” กรณีที่ค่าเงินบาทแข็งค่าเป็นผลจากการอ่อนค่าของเงินดอลลาร์สหรัฐจากการที่ผู้ร่วมตลาดคาดการณ์ว่าการดำเนินนโยบายการเงินของธนาคารกลางสหรัฐ (FED) มีแนวโน้มจะผ่อนคลายขึ้น ขณะที่เงินบาทได้รับแรงกดดันเพิ่มเติมจากราคาทองคำที่ปรับสูงขึ้นต่อเนื่อง

สำหรับค่าเงินบาทแข็งค่าเร็วและรุนแรงที่สุดในรอบ4ปีและสวนทางเศรษฐกิจจริงจึงไม่ผลดีต่อภาคการส่งออกและกระทบภาคการท่องเที่ยว ภาคเกษตรกรรม และSMEs แม้การนำเข้าสินค้าถูกลง โดยเฉพาะน้ำมันเชื้อเพลิงแต่เวลานี้ต้องกระตุ้นการส่งออกมากว่านี้ เพราะหากปล่อยให้กลไกค่าเงินผันผวนโดยไม่สะท้อนศักยภาพเศรษฐกิจจะทำให้นักธุรกิจไทยเสียความสามารถในการแข่งขัน

ในห้วงเวลาที่สถานการณ์การเมืองมีความผันผวนสูง หลายประเทศในอาเซียนกำลังเผชิญกับความท้าทายที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ในขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย เวียดนาม และฟิลิปปินส์กำลังแสดงให้เห็นถึงศักยภาพทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่ง และมีแนวโน้มการเติบโตอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนภาคเอกชนที่คึกคัก หรือการส่งออกที่เติบโตต่อเนื่อง “ไทย” และ “อินโดนีเซีย” กลับตกอยู่ในสถานการณ์ที่เป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่เข้ามากดดันให้เศรษฐกิจที่เคยคาดว่าจะเติบโตต้องชะลอตัวลง

‘มาเลเซีย-เวียดนาม-ฟิลิปปินส์’ ดาวรุ่งเศรษฐกิจอาเซียน

เริ่มต้นที่ “มาเลเซีย” ที่ได้รับแรงหนุนจากเศรษฐกิจภายในประเทศที่ยังคงมีความแข็งแกร่งได้ ช่วยส่งเสริมให้กำลังในการใช้จ่ายของผู้บริโภคมีมากขึ้น และยังมีการเติบโตของรายได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ แนวโน้มด้านการลงทุนของประเทศก็ยังอยู่ในช่วงขาขึ้น เพราะได้รับการสนับสนุนภาคเอกชนอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2021

หลายบริษัทที่เชื่อมโยงกับรัฐบาลมาเลเซีย  ยังสนับสนุนด้านการลงทุนภายในประเทศ สร้างความคืบหน้าในการดำเนินโครงการเกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ และสร้างแรงกระเพื่อมทางเศรษฐกิจผ่านโครงการของรัฐบาล อย่าง เขตเศรษฐกิจพิเศษยะโฮร์-สิงคโปร์

สำหรับ “เวียดนาม” ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ในครึ่งปีแรก ได้สะท้อนอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศที่มากถึง  7.5 %

แม้ศูนย์ประเมินภาพรวมตลาดระดับนานาชาติ MIA asia จะเตือนว่า การเร่งอัตราการเติบโตที่มากจนเกินไปของเวียดนาม อาจสร้างความเสี่ยงให้ประเทศต้องเผชิญกับเหตุการณ์วิกฤตสินเชื่ออย่างที่เคยเกิดขึ้นมาแล้วเมื่อปี 2010-2012

แต่แผนการลงทุนที่เน้นโครงสร้างพื้นฐานของเวียดนามมูลค่ากว่า 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ในระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา ได้กลายเป็นก้าวสำคัญในการแก้ไขข้อจำกัดด้านเงินทุน และยังเป็นปัจจัยกระตุ้นการเติบโตสำหรับภาคเอกชนและตลาดหุ้นไปพร้อมกันด้วย

ในอีกด้านหนึ่ง “ฟิลิปปินส์” ก็เป็นอีกหนึ่งประเทศที่ตัวเลขการส่งออกยังคงแข็งแกร่ง แม้เศรษฐกิจจะมีความไม่แน่นอน จากปัจจัยภายนอก เช่น การขึ้นภาษีศุลกากรของสหรัฐ แต่ภาคการผลิตของประเทศยังคงขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้เศรษฐกิจไปข้างหน้า

นอกจากนี้ ตัวเลขการส่งออกที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง จากภาคอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ Maybank ปรับเพิ่มการคาดการณ์การเติบโตสำหรับการส่งออกในปี 2025 นี้  เป็น 12.3% จากเดิมที่ 9.9%

‘อินโดนีเซีย’ เศรษฐกิจที่แขวนอยู่บนเส้นด้าย

การสนับสนุนด้านที่อยู่อาศัยกว่า 3000 ดอลลาห์ให้แก่สมาชิกรัฐสภาทุกคนในอินโดนีเซีย  ได้ลุกลามกลายเป็นการประท้วงที่รุนแรงที่สุดเท่าที่ประเทศเคยพบเห็นในรอบหลายทศวรรษที่มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก โดย หนึ่งในนั้นคือคนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างที่ถูกรถหุ้มเกราะของตำรวจพุ่งชนจนเสียชีวิต

บ้านพักของผู้กำหนดนโยบายหลายคนที่ตกเป็นเป้าของความเกลียดชัง ได้ถูกรื้อค้นและปล้นเอาสิ่งมีค่า หนึ่งในนั้นคือบ้านพักของ ศรี มุลยานี อินทราวาตี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของอินโดนีเซีย

อ่านเพิ่มเติม : ถอด ‘บทเรียน’ ประท้วงเดือดอินโดฯ ความเหลื่อมล้ำสะสม คือเชื้อไฟ

สถานการณ์การประท้วงส่งผลให้ตลาดหุ้นอินโดนีเซียและค่าเงินรูเปียห์ร่วงลง หนักที่สุดในรอบหลายเดือน โดยลดลงมามากถึง 3.6% ก่อนที่จะฟื้นตัว และส่งผลให้ธนาคารกลางอินโดนีเซีย (BOI) ต้องเร่งเข้าแทรกแซงเพื่อรักษาเสถียรภาพของค่าเงิน และเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับนักลงทุน

ความตึงเครียดทางการเมืองที่ยืดเยื้ออาจส่งผลให้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและการลงทุนชะลอตัวเพื่อรอดูสถานการณ์ แม้ว่ารัฐบาลจะยอมเปลี่ยนแปลงนโยบายหลายข้อเพื่อตอบสนองต่อข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุม และยกเลิกสวัสดิการของสมาชิกรัฐสภาที่ตกเป็นข้อวิจารณ์แล้วก็ตาม แต่การชุมนุมต่อต้านรัฐบาลยังคงมีอยู่ และยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

สำนักข่าวบิสสิเนส ไทมส์ รายงานความเห็นของ ราธิกา ราอู นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสของ DBS ว่า

“หากการแก้ไขปัญหา และการยื่นข้อเสนอเพื่อประนีประนอมของรัฐบาลถูกมองว่าไม่เพียงพอ การลุกฮือจากความไม่พอใจของผู้ประท้วง อาจทำให้อุปสงค์ในการบริโภค การท่องเที่ยว และการลงทุนของประเทศลดลง”

หลายฝ่ายคิดว่าการยกเว้นภาษีน้ำมันปาล์ม และการเสียภาษีนำเข้าให้แก่สหรัฐ ที่น้อยกว่าจีนและอินเดียจะทำให้ผลกระทบจากความไม่แน่นอนทางการเมืองในครั้งนี้บรรเทาเบาบางลงไปได้ แต่คาดการณ์ตัวเลขการเติบโตทางเศรษฐกิจ ในปีนี้ยังคงต่ำกว่า 5%

เศรษฐกิจของอินโดนีเซียในปัจจุบันนั้นแขวนอยู่บนเส้นด้ายบาง ๆ ที่ความไม่แน่นอนของสถานการณ์ภายในประเทศ อาจขยายให้ปัญหาเศรษฐกิจจากภายนอกให้รุนแรงขึ้นได้ทุกเมื่อ

‘ไทย’ คนป่วยแห่งอาเซียน

สำหรับ “ประเทศไทย” การที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้นางสาวแพทองธาร ชินวัตร ต้องยุติบทบาทในฐานะนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 29 ส.ค ได้เปิดทางให้กับการตั้งรัฐบาลเสียงข้างน้อยภายใต้การนำของ นายอนุทิน ชาญวีรกุล แต่การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้สร้างความวิตกกังวลว่า จะทำให้เกิด “เสถียรภาพทางการเมืองแค่เพียงชั่วคราว” เท่านั้น เนื่องจากเงื่อนไขของพรรคฝ่ายค้านที่รัฐบาลจะต้องยุบสภา และจัดให้เกิดการเลือกตั้งภายในระยะเวลาสี่เดือนนับตั้งแต่รัฐบาลของนายอนุทินแถลงนโยบายต่อรัฐสภา

สำนักข่าวบิสิเนส ไทมส์ ยังรายงานความเห็นของ ชัว ฮัก บิน และเอริกา เทย์ นักวิเคราะห์จาก Maybank ที่กล่าวถึง การปิดพรมแดนระหว่างไทยกับกัมพูชาและเมียนมาว่า อาจ ส่งผลกระทบต่อภาคการท่องเที่ยว และการค้าระหว่างพรมแดนที่มีมูลค่ารวมกว่า 570,000 ล้านบาท นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานระหว่างไทยเมียนมาและไทยกัมพูชา โดยเฉพาะแรงงานต่างด้าวที่ส่วนใหญ่ทยอยกลับสู่ประเทศจากเหตุการณ์ความขัดแย้ง ทำให้ประเทศไทยขาดแคลนแรงงาน โดยทั้งสองได้กล่าวว่า 

“ความผันผวนทางการเมืองที่เกิดขึ้นจะส่งผลกระทบต่อภาคการผลิต ภาคบริการ และอุตสาหกรรมการก่อสร้างของประเทศไทย”

ตลาดหุ้นไทยซึ่งโดยปกติแล้วจะ “เคยชิน” กับความวุ่นวายทางการเมือง กลับผันผวนตั้งแต่ก่อนที่ศาลรัฐธรรมนูญจะมีมติถอดถอนนางสาวแพทองธาร โดยนับตั้งแต่ต้นปีจนถึงปัจจุบัน ดัชนีตลาดหุ้นไทย (SET) ร่วงลงกว่า  9.7% โดยคิดเป็นจำนวนเงินกว่า 2.5 พันล้านดอลลาร์ที่ไหลออกจากตลาดหุ้นไทย

ด้านนายเศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวบลูมเบิร์กเมื่อวันที่ 3 ก.ย. ซึ่งเป็นวันที่นายอนุทินได้ประกาศตัวเป็นผู้สมัครชิงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีว่า

“ถ้าหากการเมืองของประเทศเข้าสู่ภาวะชะงักงัน แน่นอนว่าความเสี่ยงทางเศรษฐกิจก็จะเพิ่มขึ้นด้วย และหากงบประมาณล่าช้า เศรษฐกิจไทยก็อาจตกอยู่ในความเสี่ยง” โดยผู้ว่าการธปท. เตือนถึงการเติบโตทางเศรษฐกิจในปี 2026 จะขยายตัวลดลงเหลือเพียง  1.7% จากที่ขยายตัวประมาณ 2% ในปีนี้

อ่านเพิ่มเติม: ผู้ว่าแบงก์ชาติเผยสื่อนอก ‘การเมืองไทยติดหล่ม’ เสี่ยงฉุดเศรษฐกิจปีหน้า

ท้ายที่สุด สถานการณ์เศรษฐกิจในอินโดนีเซียและไทย ถือเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่า ความไม่แน่นอนทางการเมือง ถือเป็นปัจจัยหนึ่งที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ

ในช่วงเวลาที่ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย เวียดนาม และฟิลิปปินส์เดินหน้านโยบายส่งเสริมการเติบโตของประเทศอย่างต่อเนื่อง ทั้งการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน การผลักดันภาคการผลิต และการส่งออก

แต่ไทยและอินโดนีเซียกลับต้องเผชิญกับ “ความขัดแย้ง” จากทั้งภายในและภายนอกอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากการเมืองที่ไม่มีเสถียรภาพ การกำหนดนโยบายที่ไม่เหมาะสม และปัญหาพรมแดนระหว่างประเทศ   ทำให้ความเชื่อมั่นของนักลงทุนและผู้บริโภคลดลงอย่างอย่างเห็นได้ชัด

ดังนั้น การสร้างเสถียรภาพทางการเมืองขึ้นมาใหม่ให้ได้เร็วที่สุด จึงเป็นพันธกิจที่สำคัญของรัฐบาลนายอนุทิน ซึ่งจะเป็นกุญแจสำคัญที่จะปลดล็อกศักยภาพทางเศรษฐกิจที่ซ่อนอยู่และพาประเทศกลับเข้าสู่เส้นทางการเติบโตที่แข็งแกร่งอีกครั้ง

อ้างอิง: Bloomberg, The Business Times