Blog

เตือนแรง! ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ไทยเสี่ยงขาดพลังงาน 1 ใน 3 “พรายพล” ชี้น้ำมันอาจทะลุ 200 ดอลลาร์ เขย่าเศรษฐกิจหนัก

ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอดีตคณะกรรมการการนโยบายการเงิน (กนง.) ได้โพสต์ข้อความในเพจ “Praipol Koomsup” ระบุว่า

ช่องแคบฮอร์มุซกับพลังงานไทย

ภูมิศาสตร์และความสําคัญเชิงกลยุทธ์ของช่องแคบฮอร์มุซ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นจุดแคบ ๆ ที่เชื่อมต่ออ่าวเปอร์เซียกับอ่าวโอมานและทะเลอาหรับ ขนาบข้างด้วยอิหร่านทางทิศเหนือและคาบสมุทรมูซานดัมของโอมานทางทิศใต้ มีจุดที่แคบ ที่สุดกว้างประมาณ 33-39 กม. แต่เส้นทางเดินเรือที่กําหนดมีความกว้างเพียงประมาณ 3 กม. ในแต่ละทิศทาง คั่นด้วยเขตกันชนเพื่อความปลอดภัย   ช่องแคบมีความลึกสุดมากถึง 200 เมตร อยู่ ใกล้ฝั่งโอมาน ซึ่งหมายความว่าเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ที่สุดก็สามารถใช้เส้นทางนี้ได้ด้วย

ช่องแคบฮอร์มุซมีความสําคัญมากในด้านพลังงาน เพราะเป็นช่องทางออกทางทะเลเพียงจุดเดียวจากอ่าวเปอร์เซีย โดยประมาณหนึ่งในห้าของน้ำมันของโลก (ประมาณ 17-18 ล้านบาร์เรลต่อวันของน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมัน) ถูกขนส่งผ่านช่องแคบนี้ ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จํานวนมาก (โดยเฉพาะจากกาตาร์) ก็ส่งผ่านช่องแคบนี้ด้วย เกาะเล็ก ๆ ในบริเวณช่องแคบถูกควบคุมโดยอิหร่าน และอิหร่านก็มีฐานทัพเรือที่สําคัญภายในอ่าวด้วย ทําให้อิหร่านมีอิทธิพลต่อเส้นทางการขนส่งนี้ค่อนข้างมาก

ในขณะเดียวกัน สหรัฐฯ มีกองเรือที่ห้า ซึ่งมีฐานอยู่ในบาห์เรน โดยมีความรับผิดชอบหลักในการคุ้มครองการจราจรทางทะเลในภูมิภาค  และเน้นความสําคัญของช่องแคบฮอร์มุซที่มีต่อความมั่นคงทาง เศรษฐกิจของโลก

ความสามารถและกลยุทธ์ของอิหร่านในการคุกคามหรือปิดกั้นช่องแคบ

อิหร่านมักขู่ว่าจะปิดช่องแคบฮอร์มุซเพื่อตอบโต้แรงกดดันจากตะวันตก ตัวอย่างเช่น เคยประกาศว่าหากอิหร่านถูกขัดขวางไม่ให้ส่งออกน้ำมัน “ก็จะไม่ให้มีการส่งออกน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียเลย” เท่าที่ผ่านมาอิหร่านได้ใช้ข้อได้เปรียบทางภูมิศาสตร์และกองกำลังในน่านน้ำ เพื่อขัดขวางหรือปิดกั้นการเดินเรือในช่องแคบเป็นเวลาสั้นๆ โดยอาวุธยุทโปกรณ์สำคัญที่ใช้ประกอบด้วย

ทุ่นระเบิดในน้ำ : เชื่อกันว่าอิหร่านมีทุ่นระเบิดเป็นจำนวนหลายพันลูกที่สามารถวางในเส้นทางเดินเรือของช่องแคบได้อย่างรวดเร็ว และอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์หรือเป็นเดือนในการเก็บกู้ทุ่นระเบิดเหล่านี้ได้หมด

จรวดและโดรน : อิหร่านได้พัฒนาจรวดและโดรนที่ติดตั้งระเบิดเพื่อคุกคามเรือบรรทุกน้ำมัน หรือเรือรบ ของสหรัฐฯ ในอ่าวเปอร์เซีย  นอกจากนี้ ยังสามารถใช้ในการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมันและก๊าซของประเทศ อื่นๆ ในภูมิภาค รวมถึงซาอุดิอาระเบีย ได้อีกด้วย

เรือเร็ว : อิหร่านมีกองเรือโจมตีเร็วและเรือสปีดโบ๊ทขนาดต่างๆ ซึ่งมักติดอาวุธด้วยปืนกล จรวดขีปนาวุธ ต่อต้านเรือ หรือแม้แต่วัตถุระเบิดสําหรับการโจมตีแบบพลีชีพ เรือเร็วเหล่านี้เหมาะสำหรับการโจมตีแบบเป็นฝูง ซึ่งอิหร่านเคยใช้ในการบุกเพื่อยึดเรือบรรทุกน้ำมันในช่องแคบนี้มาแล้ว

เรือดําน้ำและกองทัพเรือชายฝั่ง : กองทัพเรือของอิหร่านมีเรือดําน้ำจํานวนหนึ่งที่สามารถวางทุ่นระเบิด หรือยิงตอร์ปิโดในน่านน้ำอ่าวตื้นได้ รวมทั้งเรือรบผิวน้ำอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งถึงแม้จะเทียบไม่ได้กับกองเรือรบของสหรัฐฯ แต่ก็สร้างภัยคุกคามได้ในช่องแคบที่มีพื้นที่จํากัด

ผู้นําของอิหร่านมองว่าความสามารถในการคุกคามฮอร์มุซเป็นเครื่องมือยับยั้งและตอบโต้ ต่อสหรัฐฯ อิสราเอล และรัฐอ่าวอาหรับอื่นๆ ได้ และได้ฝึกซ้อมจําลองการปิดช่องแคบมาแล้ว อย่างไรก็ตาม อิหร่านมีแนวโน้มที่จะมองว่าการปิดช่องแคบเป็น “ทางเลือกสุดท้าย” โดยจะใช้เฉพาะ ในกรณีที่มีการอยู่รอดของระบอบการปกครองเป็นเดิมพัน เพราะอิหร่านเข้าใจดีว่าการปิดช่องแคบจะเกิดปฏิกิริยาต่อต้านจากทั่วโลก

ความสามารถของสหรัฐฯ และพันธมิตรในการรักษาช่องแคบให้เปิดกว้าง

สหรัฐอเมริกาได้ให้คํามั่นอย่างชัดเจนว่าจะเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เป็นเส้นทางขนส่งที่สะดวกและปลอดภัยตลอดเวลา โดยพิจารณาว่านี่เป็นผลประโยชน์ด้านความปลอดภัยของชาติที่สําคัญ กองเรือที่ห้าของสหรัฐฯ ซึ่งมีฐานทัพที่บาห์เรน มีภารกิจที่จะคุ้มครองเสรีภาพในการเดินเรือและการเคลื่อนย้ายสินค้าให้เป็นไปอย่างอิสระภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ  ในทางปฏิบัติ สหรัฐฯ และพันธมิตร ได้พัฒนาความสามารถ และกลยุทธ์ที่แข็งแกร่งเพื่อยับยั้งการแทรกแซงของอิหร่านในการใช้ช่องแคบ และเพื่อตอบโต้ความพยายามในการปิดล้อมใดๆ โดยอาศัยปัจจัยดังนี้

กำลังทางเรือที่เหนือกว่า : กองทัพเรือสหรัฐฯ มีทั้งกลุ่มเรือบรรทุกเครื่องบิน เรือพิฆาตและเรือลาดตระเวน ติดตั้งขีปนาวุธนําวิถี กองเรือที่ห้ายังรวมถึงเรือลาดตระเวน เรือโจมตีสะเทินน้ำสะเทินบกพร้อมนาวิกโยธิน เรือและหน่วยเฮลิคอปเตอร์ตอบโต้ทุ่นระเบิด อีกทั้งยานพาหนะใต้น้ำไร้คนขับและเรือโดรน เพื่อช่วยตรวจจับและเก็บกู้ทุ่นระเบิด 



กองทัพเรือและพันธมิตร : สหรัฐฯ ทํางานอย่างใกล้ชิดกับกองทัพเรือพันธมิตรเพื่อตรวจตราช่องแคบฮอร์มุซ โดยกลุ่มพันธมิตรที่นําโดยสหรัฐฯ ประกอบด้วย สหราชอาณาจักร ซาอุดิอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาห์เรน และอื่น ๆ ที่ดําเนินการลาดตระเวนอ่าวและคุ้มกันเรือพาณิชย์  สหราชอาณาจักรได้ส่งเรือรบเพิ่มเติม เพื่อคุ้มกันเรือที่ติดธงของสหราชอาณาจักร และจัดตั้งศูนย์สนับสนุน กองทัพเรือถาวรในบาห์เรน  ฝรั่งเศสยังมีฐานทัพเรือในอาบูดาบี และเป็นผู้นําภารกิจเฝ้าระวังทางทะเลของ ยุโรป รัฐในภูมิภาค เช่น ซาอุดิอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และบาห์เรน จัดเรือลาดตระเวน และเครื่องบินที่สามารถมีส่วนร่วม ในการลาดตระเวนช่องแคบ และการสกัดกั้นภัยคุกคามอย่างรวดเร็ว

กลยุทธ์เชิงป้องกัน : สหรัฐฯ มักเพิ่มกำลังทหารเพื่อยับยั้งความพยายามของอิหร่านในการคุกคามการเดินเรือในช่องแคบ เช่น ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา อิหร่านยึดเรือบรรทุกน้ำมันของชาติอื่นในช่องแคบอยู่หลายครั้ง และสหรัฐฯ ก็ตอบโต้ด้วยกำลังทหารโดยส่งเรือบรรทุกเครื่องบิน เครื่องบินทิ้งระเบิด และนาวิกโยธิน เข้ามาในพื้นที่เพื่อคุ้มครองการเดินเรือในช่องแคบและป้องกันไม่ให้อิหร่านเข้ายึดเรือบรรทุกน้ำมันในบริเวณช่องแคบ

เท่าที่ผ่านมา อิหร่านสามารถสร้างอุปสรรคต่อการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ในระยะเวลาสั้นๆ แต่สหรัฐฯ และพันธมิตรก็มีวิธีตอบโต้และสามารถเปิดช่องแคบกลับมาได้เป็นผลสำเร็จ อย่างไรก็ตาม ภัยคุกคามจากอิหร่านในการปิดช่องแคบก็ยังมีอยู่ ตราบใดที่ยังมีความตรึงเครียดขัดแย้งกันอยู่ในภูมิภาคตะวันออกกลาง

ประเทศไทยกับช่องแคบฮอร์มุซ

ในปัจจุบัน ประเทศไทยใช้พลังงานจากน้ำมันเป็นสัดส่วนประมาณเกือบ 40% ของพลังงานทั้งหมด และใช้ก๊าซธธรมชาติประมาณเกือบ 30% ของทั้งหมด ในขณะที่ไทยต้องนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศประมาณ 85% ของน้ำมันที่ใช้ทั้งหมด และต้องนำเข้าก๊าซธรรมชาติประมาณ 40% ของก๊าซที่ใช้ทั้งหมด (25% เป็น LNG และอีก 15% เป็นก๊าซผ่านท่อจากเมียนมาร์) จึงกล่าวได้ว่าไทยต้องพึ่งพาน้ำมันและก๊าซจากต่างชาติในสัดส่วนมากถึง 46% ของการใช้พลังงานทุกชนิดรวมกัน (น้ำมันนำเข้า 34% และก๊าซนำเข้า 12%) ในจำนวนนี้ส่วนใหญ่เป็นน้ำมันจากภูมิภาคตะวันออกกลาง (แหล่งสำคัญคือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต ซาอุดิอาระเบีย และโอมาน) และเป็นน้ำมันที่ขนส่งมาทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ส่วนก๊าซธรรมชาตินำเข้าจากตะวันออกกลาง ในส่วนของก๊าซธรรมชาติ ไทยนำเข้า LNG จากตะวันออกกลางเป็นสัดส่วนประมาณ 30% ของการนำเข้า LNG ทั้งหมด (25% จากกาตาร์ 5% จากโอมาน) โดยเกือบทั้งหมดต้องขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ สรุปได้ว่า “อย่างน้อยหนึ่งในสามของพลังงานที่ใช้ในประเทศไทยคือน้ำมันและก๊าซที่ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ”

ดังนั้น การปิดช่องแคบฮอร์มุซจะทำให้ไทยขาดพลังงานไปเป็นจำนวนหนึ่งในสามของพลังงานทั้งหมด ที่จะขาดแคลนมากที่สุดคือน้ำมันเพราะมีสัดส่วนที่ลดลงมากที่สุด แต่ปัญหาคงไม่ใช่เฉพาะไม่มีน้ำมันและก๊าซให้ใช้ได้อย่างเพียงพอเท่านั้น เชื่อกันว่าการปิดช่องแคบนี้จะก่อให้เกิดราคาน้ำมันที่แพงขึ้นเป็นอย่างมากเพราะจะเกิดการขาดแคลนน้ำมันทั่วโลก (supply ลดลงไป 20%) วงการน้ำมันคาดว่าราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกจะพุ่งขึ้นเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาเรลอย่างแน่นอน และอาจขึ้นไปสูงถึง 200 ดอลลาร์ก็เป็นได้

หากการปิดช่องแคบมีผลเป็นเวลาไม่นานเกินหนึ่งเดือน ไทยก็ยังคงมีน้ำมันเหลือใช้อย่างเพียงพอ โดยอาศัยสต๊อกน้ำมันสำรอง (ซึ่งกระทรวงพลังงานประเมินว่ามีสต๊อกให้ใช้ได้เป็นเวลา 60 วัน) อีกทั้งยังสามารถซื้อน้ำมันจากแหล่งผลิตในประเทศอื่นๆ นอกพื้นที่ตะวันออกกลางได้บ้าง แต่ปัญหาที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือราคาน้ำมันที่แพงขึ้นมากและจะทำให้ต้นทุนน้ำมันนำเข้าสูงขึ้นมากเช่นกัน หากรัฐบาลไม่ใช้เงินอุดหนุนจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ราคาขายปลีกของน้ำมันก็จะสูงขึ้น และก็จะทำให้ค่าขนส่งและราคาสินค้าต่างๆ สูงขึ้นด้วยจนกลายเป็นปัญหาภาวะเงินเฟ้อ ซึ่งก็จะเป็นปัญหาที่รุมเร้าซ้ำเติมปัญหาเศรษฐกิจถดถอยที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบันอยู่แล้ว หากรัฐบาลเลือกใช้การอุดหนุนจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ก็ยิ่งจะทำให้กองทุนฯ ติดลบและเป็นหนี้เพิ่มขึ้นไปอีก จากในปัจจุบันที่ติดลบอยู่ประมาณ 36,000 ล้านบาท

การปิดช่องแคบฮอร์มุซเป็นระยะเวลาหนึ่งก็จะทำให้ปริมาณ LNG จากตะวันออกกลางที่ขนส่งมาไทยขาดแคลนและแพงขึ้นได้เช่นกัน และก็จะมีผลกระทบต่อต้นทุนเชื้อเพลิงที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้า ทำให้ค่าไฟฟ้าแพงขึ้นได้

ดังนั้น สถานการณ์การสู้รบและความตึงเครียดระหว่างอิหร่านกับอิสราเอลจึงเป็นสิ่งที่เราต้องติดตามอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะหลังจากสหรัฐฯ ได้ส่งเครื่องบินไปทิ้งระเบิดชนิด bunker buster เพื่อทำลายศูนย์พัฒนานิวเคลียร์ 3 แห่งในอิหร่านเมื่อวันที่ 22 มิถุนายนนี้ ยังไม่มีใครรู้ว่าอิหร่านจะตอบโต้สหรัฐฯ หรือไม่อย่างไร และเชื่อกันว่าหนึ่งในทางเลือกของอิหร่านคือการขัดขวางการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หากอิหร่านตัดสินใจเลือกทางเลือกนี้และสร้างอุปสรรคในเส้นทางเดินเรือนี้ได้จริง ตลาดน้ำมันคงปั่นป่วนวุ่นวาย และไทยเราคงต้องเตรียมเผชิญกับความยากลำบากด้านพลังงานและเศรษฐกิจอีกรอบหนึ่ง

วันที่ 22 มิถุนายน 2568

#ช่องแคบฮอร์มุซ #พรายพลคุ้มทรัพย์ #พลังงานไทย #ราคาน้ำมัน #LNG #เศรษฐกิจไทย #เงินเฟ้อ #กองทุนน้ำมัน #ตะวันออกกลาง #อิหร่าน #อิสราเอล #ภูมิรัฐศาสตร์ #EnergyCrisis #OilPrice #Hormuz #GlobalEconomy #MiddleEastCrisis #ThailandEnergy #BreakingNews #ข่าวเศรษฐกิจ

———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://siamrath.co.th/economy/news/132188&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw0vAsLKT3IJCRFO9AnwWJVi

———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://ch3plus.com/news/economy/weekend/458169&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw0hGv8J6eXopCyggFV43MSR

ในแง่การทหาร อิหร่านตกเป็นเป้านิ่งของอิสราเอลและสหรัฐอเมริกามานานแล้ว โดยเฉพาะอิสราเอลส่งสายลับไปสอดแนมในอิหร่านเต็มไปหมด จึงไม่ต้องแปลกใจที่อิสราเอลจะสามารถปลิดชีพผู้นำระดับต่างๆ ของอิหร่านได้ง่ายๆ มาตลอดช่วงไม่กี่ปีหลัง จนกระทั่งล็อคเป้าสังหารคาเมนาอีได้ในที่สุด

การ “เด็ดหัว” เหล่านี้จะทำไม่ได้หากไม่มีข่าวกรองที่ดี ข่าวกรองที่ดีย่อมาจากงานสายลับที่รอบจัด แต่สายลับของมอสซาดอย่างเดียวคงไม่พอ หากไม่มี “ฝ่ายต่อต้าน” ในอิหร่านคอยสนับสนุน การล็อคเป้าเหล่านี้คงทำได้ยาก 

“ฝ่ายต้าน” ไม่ใช่แค่พวกอิหร่านที่สนับสนุนระบอบเก่า แต่รวมถึงผู้คนทั่วไปทั้งในรัฐบาลและตามท้องถนนที่ไม่พอใจรัฐบาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่รัฐบาลกวาดล้างผู้ประท้วงอย่างหนักในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา จนผู้คนล้มตายหลายพันคน

ตอนนั้น รัฐบาลอิหร่านก็เกือบจะล้มอยู่แล้ว แต่ฝืนไว้ได้ด้วยการการข่มขู่รุนแรง คือสังหารหมู่ประชาชน แต่วิธีการนั้นก็เป็นการฆ่าตัวตายทางอ้อมเหมือนกับ เพราะทำให้ประชาชนไปสนับสนุน “ฝ่ายตรงข้าม” ซึ่งรวมถึงอิสราเอลและสหรัฐฯ

นี่คือการเข้าเรื่องที่เราจะพูดถึงแล้ว คือ ความแตกแยกภายในที่เกิดจากการประท้วง 

การประท้วงของชาวอิหร่านเกิดจากความไม่พอใจปัญหาเศรษฐกิจ จากเงินเฟ้อรุนแรง กระแสเงินขาด ค่าเงินตกต่ำอย่างหนัก และเลวร้ายลงด้วยการคอร์รัปชั่น

แน่นอนว่า ผู้คนย่อมโทษรัฐบาลอิหร่านว่าไม่เอาไหน แต่รัฐบาลไม่เอาไหนเป็นแค่ประกายไฟ เชื้อเพลิงที่เป็นตัวทำให้ลุกไหม้ยาวนาน คือ การแทรกแซงทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ ต่างหาก 

นั่นคือ การคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ต่ออิหร่าน ทำให้ขายน้ำมันไม่ได้ ผลก็คือ อิหร่านขาดเงินเข้าประเทศ และขาดเงินสกุลแข็งๆ ในมือ สิ่งที่ตามมาคือ ค่าเงินดิ่งตัวลง และตามมาด้วยปัญหาเงินเฟ้อ 

ส่วนผสมของหายนะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เกิดจากความตั้งใจของรัฐบาลทรัมป์

ผมจะขอย้อนกลับไปเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งผมได้ทำรายการเรื่อง “สงครามไร้ขีดจำกัด” (Unrestricted warfare) ซึ่งเป็นทฤษฎีสงครามยุคใหม่ที่เสนอโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารของจีน ว่าด้วยการทำสงครามที่ไม่อยู่ในรูปแบบเดิมๆ อีกต่อไป แต่วิวัฒนาการเป็นสงครามข้อมูลข่าวสารที่เล่นกันถึงตาย และสงครามการเงินและเศรษฐกิจที่สามารถล้มประเทศหนึ่งๆ ได้

ผู้เสนอทฤษฎีสงครามไร้ขีดจำกัด คือ นายทหารจีนที่ชื่อ เฉียวเหลียง (乔良) ในเวลาต่อมาอธิบายแนวคิดนี้ด้วยการยกตัวอย่าง “การโค่นระบอบโซเวียตของเรแกน” เอาไว้ว่า 

“ตัวอย่างหนึ่งคืออดีตสหภาพโซเวียต มันล่มสลายได้อย่างไร? ผมเคยเห็นหลายคนสรุปมันในประโยคเดียวว่า ป้อมปราการนั้นถูกทำลายได้ง่ายที่สุดจากภายใน โดยสาเหตุแห่งการล่มสลายมาจากความผิดพลาดต่างๆ ของพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียตภายใต้การนำของกอร์บาชอฟ อย่างไรก็ตาม ผมโน้มเอียงที่จะเชื่อว่ามันล่มสลายลงเพราะสงครามการเงินของสหรัฐฯ เราสามารถอ้างอิงถึงหนังสือชื่อ “รัฐบาลเรแกนทำลายสหภาพโซเวียตได้อย่างไร?” 《里根政府是怎样搞垮前苏联的》 ซึ่งผมได้กล่าวถึงในบรรยายเมื่อปีที่แล้ว วันนี้ผมเพียงต้องการจะย้ำอีกครั้งสั้นๆ หนังสือเล่มนี้เขียนโดยเจ้าหน้าที่ชาวอเมริกันที่ได้ประสบและมีส่วนร่วมในการใช้มาตรการทางเศรษฐกิจของรัฐบาลเรแกนเพื่อทำลายสหภาพโซเวียต เจ้าหน้าที่คนนี้กล่าวถึงหลายวิธี วิธีแรกคือการใช้จ่ายทางทหารจำนวนมหาศาล รวมถึงโครงการ Star Wars ที่มีชื่อเสียง วิธีที่สองคือการทำทุกวิถีทางเพื่อกดราคาน้ำมันในตลาดโลกให้สูงจนสหภาพโซเวียตรับไม่ไหว เพราะต้นทุนการผลิตน้ำมันต่อบาร์เรลในสหภาพโซเวียตนั้นสูงกว่าในภูมิภาคอื่นๆ มาก ในขณะนั้น CIA คำนวณว่าหากราคาน้ำมันลดลงเพียงหนึ่งดอลลาร์ต่อบาร์เรล สหภาพโซเวียตจะสูญเสียเงิน 1 พันล้านดอลลาร์ ในเวลานั้น เงินสำรองระหว่างประเทศของสหภาพโซเวียตเหลือน้อยมาก และเงินจำนวนมหาศาลนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความอยู่รอดของสหภาพโซเวียต ดังนั้น นี่จึงเป็นวิธีที่สองที่ชาวอเมริกันใช้ในการโจมตีสหภาพโซเวียต วิธีที่สามคือการใช้ทุกวิถีทางที่จำเป็นเพื่อชักจูงให้ชาติตะวันตกทั้งหมดปิดล้อมสหภาพโซเวียตในด้านเงินทุน เทคโนโลยี และการลงทุน เพื่อป้องกันไม่ให้สหภาพโซเวียตได้รับทรัพยากรที่สำคัญ วิธีที่สี่ สหรัฐฯ สนับสนุนสหภาพแรงงานโซลิดาริตีของโปแลนด์ โดยให้การสนับสนุนทางการเงินและทางเทคนิค ที่สำคัญกว่านั้นคือ สหรัฐฯ ยุยงให้โซลิดาริตีก่อกวนรัฐบาลโปแลนด์ ทำให้โปแลนด์ตกอยู่ในภาวะเศรษฐกิจที่ยากลำบาก เมื่อไม่สามารถหาเงินทุนได้ โปแลนด์จึงต้องกู้ยืมจากชาติตะวันตก ในประเทศที่วุ่นวายเช่นนี้ โดยไม่มีหลักประกัน ใครจะยอมให้กู้ยืมเงิน? มีเพียงสหภาพโซเวียตเท่านั้นที่ทำหน้าที่เป็นผู้ค้ำประกัน สุดท้าย สหรัฐฯ สนับสนุนการต่อต้านของอัฟกานิสถานต่อการรุกรานของโซเวียต การสนับสนุนนี้ส่งผลให้ได้รับชัยชนะด้วยต้นทุนที่ต่ำมาก ผู้อำนวยการ CIA ในขณะนั้นประกาศอย่างภาคภูมิใจว่าพวกเขาใช้เงินเพียง 4,000 ล้านดอลลาร์เพื่อสร้างความพ่ายแพ้อย่างยับเยินให้กับจักรวรรดิชั่วร้ายนี้ สองปีต่อมา สหภาพโซเวียตก็ล่มสลาย ตัวเลขที่น่าตกใจอย่างแท้จริงคือ สหภาพโซเวียตใช้เงินถึง 40,000 ล้านดอลลาร์ในสงครามอัฟกานิสถาน หลังจากนั้นเราเห็นอะไร? เราเห็นธงโซเวียตถูกลดลงจากเสาในเดือนธันวาคม ปี 1991 ประเทศที่ยิ่งใหญ่และดูเหมือนจักรวรรดิได้ล่มสลายและหายไปอย่างสิ้นเชิง จะมีอะไรเรียกว่าสงครามได้อีก นอกจากความพ่ายแพ้ของจักรวรรดิอันยิ่งใหญ่เช่นนี้?” (จากบทความเรื่อง “การเพิกเฉยต่อสงครามทางการเงินและทฤษฎีสมคบคิด เท่ากับว่านักเศรษฐศาสตร์กระแสหลักกำลังให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนผู้กระทำผิด”) 

ข้อเขียนของเฉียวเหลียงสรุปใจความได้สั้นก็คือ สหรัฐฯ ทำลายโซเวียตด้วยการทำลายเศรษฐกิจ เมื่อโซเวียตไม่มีเงิน (รวมถึงปัญหาคอร์รัปชั่นที่รุนแรง) ทำให้สหภาพแห่งนี้ล่มสลายลงไปเอง โดยไม่ต้องรบกัน แถมยังใช้ทุนต่ำกว่าเห็นๆ 

สหรัฐอเมริกาและสหภาพโซเวียตทำสงครามเย็นกันมานานกว่า 40 ปี สุดท้ายแล้ว เรแกนคือคนที่ตระหนักว่า “เงินเท่านั้นที่จะทำลายจักรวรรดิลงได้” เขาจึงทำการตัดช่องทางการเข้าถึงเงินของโซเวียต แล้วโซเวียตก็เหี่ยวลงในเวลาไม่นาน

วิธีการเดียวกันนี้ ถูกนำมาใช้กับอิหร่านโดยโดนัลด์ ทรัมป์ 

เรื่องนี้มีคนสังเกตเห็นมาตั้งแต่ทรัมป์นั่งเก้าอี้ประธานาธิบดีเทอมแรกแล้ว โดยชี้ว่ามทรัมป์ใช้สูตรเดียวกับที่เรแกนเล่นงานโซเวียตที่ปรากฏในหนังสือ ชื่อ Victory: The Reagan Administration’s Secret Strategy that Hastened the Collapse of the Soviet Union โดย ปีเตอร์ ชไวเซอร์ (Peter Schweizer) ที่ปรึกษาทางการเมืองฝ่ายขวาชาวอเมริกัน และเป็นนักเขียนคนโปรดของสตีฟ แบนนัน (Steve Bannon) ที่ปรึกษาของทรัมป์ในเวลานั้น 

และอีกคนในวงในของทรัมป์ที่โปรดหนังสือเล่มนี้ คือ มาร์ก ดูโบวิตซ์ (Mark Dubowitz) อดีตที่ปรึกษาของรัฐบาลบุช โอบามา และทรัมป์ และซีอีโอของมูลนิธิ Foundation for the Defense of Democracies สถาบันวิจัยไม่แสวงหาผลกำไรที่ถูกมองว่าสนับสนุนอิสราเอลและมีท่าทีแข็งกร้าวต่ออิหร่าน แม้ว่าเราไม่มีหลักฐานว่าดูโบวิตซ์เสนอแผนใน Victory ให้ทรัมป์ แต่เขาชื่นชอบมันอย่างมาก และน่าจะมีอิทธิพลต่อแนวคิดของคนในรัฐบาลทรัมป์

หนังสือชื่อ Victory ก็คือเล่มเดียวกับที่เฉียวเหลียงเอ่ยถึงนั่นเอง เพียงแต่มีการปรับชื่อเล็กน้อยเมื่อกลายเป็นภาษาจีน หลักใหญ่ใจความของมันยังเหมือนเดิม คือ รัฐบาลเรแกนใช้ “ยุทธศาสตร์ลับ” ในการโค่นล้มโซเวียต 

อิหร่านนั่นเจอสูตรลับแบบเดียวกัน โดยที่รัฐบาลทรัมป์เรียกว่าวิธีการนี้ว่า “การกดดันสูงสุด” (Maximum Pressure)

ก่อนหน้านี้ ในปี 2015 อิหร่านยังพอลืมตาอ้าปากได้บ้าง เพราะรัฐบาลโอบามาเคยตกลงกับอิหร่านได้ว่าหากอิหร่านยุติโครงการนิวเคลียร์ ก็จะผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรให้ แต่พอในสมัยแรกของทรัมป์ โดยทรัมป์ถอนตัวจากข้อตกลงนิวเคลียร์ และดำเนินการคว่ำบาตรครั้งใหม่ ส่งผลให้ค่าเงินอิหร่านที่อ่อนแออยู่แล้วให้ตกต่ำลงอย่างรวดเร็ว 

เป้าหมายของทรัมป์ตั้งแต่เทอมแรกจนถึงเทอมสอง ชัดเจนมาตั้งแต่ไหนต่อไรแล้วว่าต้องการเปลี่ยนแปลงการปกครอง (regime change) ในอิหร่าน

การทำ regime change มีสองวิธี คือการสนับสนุนการทำรัฐประหาร วิธีนี้คงยากแน่ๆ เพราะต้องอาศัยกำลังฝ่ายตรงข้ามภายในอิหร่านเอง ซึ่งเรียกได้ว่าแทบไม่มีเอาเลย 

ดังนั้น การทำ regime change วิธีการต่อมาคือปลุกให้ประชาชนโค่นล้มรัฐบาลของพวกเขาเอง 

อิหร่านมีเงื่อนไขเหมาะสมพอดี คึอ พึ่งพารายได้จากน้ำมันเป็นหลัก หากสหรัฐฯ ขวางการค้าน้ำมันไปเสีย รายได้เข้าประเทศก็จะไม่มี ทุนสำรองก็จะหมดสิ้น เงินดอลลาร์ไม่มี ค่าเงินเรียลก็จะตกต่ำ ตามมาด้วยปัญหาเศรษฐกิจนานาประการ 

ยิ่งอิหร่านหวังจะเดินหน้าโครงการนิวเคลียร์ ก็ยิ่งต้องใช้ทุนมหาศาล ทำให้สถานการณ์คล้ายกับสหภาพโซเวียตที่ต้องการแข่งขันด้านอาวุธกับสหรัฐฯ ที่ประกาศโครงการ Star Wars ในสมัยเรแกน ผลก็คือ โซเวียตเอาเงินไปถลุงจนหมดโดยเปล่าประโยชน์ ทำให้ทุนสำรองมอดไหม้ไปอีกโสดหนึ่ง

อิหร่านยังคล้ายกับโซเวียตตรงที่อัดเงินสนับสนุนกองกำลังต่างๆ ในตะวันออกกลาง แต่การสนับสนุนเหล่านี้สูญเปล่า เพราะกองกำลังแล้วกองกำลังเล่าค่อยๆ ถูกเด็ดปีกโดยอิสราเอล เช่น ฮิซบอลเลาะห์ 

อิหร่านเป็น “สมการโซเวียต” ที่ลงตัวมากสำหรับทรัมป์

สภาพของอิหร่านทุกลักทุเลมาหลายปี จนแม้แต่ในช่วงที่สหรัฐฯ มีท่าทีอ่อนลงในสมัยโจ ไบเดน อิหร่านก็ยังแก้ปัญหาเศรษฐกิจของตัวเองไม่ได้ จนกระทั่งสถานการณ์สุกงอมในสมัยทรัมป์เทอมสอง แล้วก็เกิดการลุกฮือของประชาชนต่อต้านรัฐบาลที่ทำให้เศรษฐกิจย่ำแย่จนประชาชนหมดอาลัยตายอยากในชีวิต

ประชาชนเห็นเงินในมือกลายเป็นเศษกระดาษ ก็หันไปตุนเงินดอลลาร์ แต่เจ้าหน้าที่พยายามควบคุมความต้องการ โดยเรียกร้องให้ประชาชน “งดเว้นการซื้อดอลลาร์” และยืนยันว่า “ทุกอย่างอยู่ภายใต้การควบคุม” แต่คำบอกกล่าวของรัฐบาลเป็นสิ่งที่เลื่อนลอยในสายตาประชาชน เพราะค่าเงินยิ่งตกต่ำเงินเฟ้อยิ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ บีบให้ประชาชนต้องออกมาประท้วงตามท้องถนน

ถึงตอนนี้ รัฐบาลอิหร่านทำพลาด (หรือไม่มีทางเลือก?) ด้วยการปราบผู้ชุมนุมด้วยการเข่นฆ่า ทำให้แปลกแยกกับประชาชนหนักเข้าไปอีก 

ผลคือ เงินก็ไม่มี ความภักดีของประชาชนก็หมดไป 

นี่คือบทสรุปของรัฐบาลอิหร่านในตอนนี้ 

ในการโจมตีอิหร่านครั้งนี้ มาร์ก ดูโบวิตซ์ จึงกล่าวกับสำนักข่าว Reuters ว่า “รัฐบาลเตหะรานอยู่ในสภาพที่อ่อนแอมากจนคุ้มค่าที่ทรัมป์จะยอมเสี่ยงเพื่อจำกัดศักยภาพด้านนิวเคลียร์ของรัฐบาลเตหะราน”

คีย์เวิร์ดอยู่ที่ความอ่อนแอ ซึ่งหมายถึงความอ่อนแอทางเศรษฐกิจ อันเป็นผลมาจากการทำสงครามเศรษฐกิจระยะยาวของทรัมป์

นี่คือสงครามระยะยาวจริงๆ เมื่อตอนที่ Victory กลายเป็นหนังสือที่ได้รับความสนใจในเทอมแรกของทรัมป์ นักวิชาการที่ชื่อ เฟรเดอริค ดับเบิลยู. คาแกน (Frederick W. Kagan) จากสถาบัน American Enterprise Institute (AEI) และอดีตศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์การทหารที่โรงเรียนนายทหารเวสต์พอยต์ เขียนทความชื่อ Can We Pursue a Victory Strategy Against Iran? ที่ระบุว่านี่แผนการระยะยาวที่อาจจะกินเวลาข้ามสมัยประธานาธิบดี และต้องอาศัยฉันทามติทางการเมืองระหว่างพรรคด้วย

“ระยะเวลาที่จำเป็นสำหรับการใช้มาตรการกดดันสูงสุด (Maximum Pressure) ให้ประสบความสำเร็จนั้นยาวนานมาก จนประธานาธิบดีชุดนี้อาจทำได้เพียงสร้างเงื่อนไขเพื่อความสำเร็จเพื่อส่งต่อให้แก่ผู้สืบทอดตำแหน่ง หรืออาจถึงหลายคน ดังนั้น รัฐบาลชุดนี้จึงต้องพยายามหลีกเลี่ยงความผิดพลาดครั้งใหญ่ของประธานาธิบดีชุดก่อน นั่นคือ การดำเนินนโยบายฝ่ายเดียวโดยไม่ได้รับการสนับสนุนจากพรรคการเมืองต่างๆ และ (ในกรณีนี้) การสนับสนุนจากนานาชาติ ซึ่งประธานาธิบดีคนต่อมาอาจยกเลิกหรือลดทอนลง”

ปรากฏว่าทรัมป์สามารถข้ามเงื่อนไขนั้นได้โดยสานต่อแผนการจากเทอมหนึ่งข้ามสมัยไบเดนมายังเทอมสองได้ 

คำถามก็คือ ทำไมสหรัฐฯ ไม่ใช้วิธีนี้กับเกาหลีเหนือบ้าง? 

ตอบว่า ใช้แล้ว แต่ไม่ได้ผล

ที่ไม่ได้ผลเพราะเงื่อนไขสำคัญของสงครามเศรษฐกิจก็คือ ประเทศนั้นจะต้อง “เปิด” ในระดับหนึ่ง เช่น อิหร่านเองก็ไม่ได้ปิดประเทศแถมยังเชื่อมโยงเศรษฐกิจตัวเองกับเงินดอลลาร์เสียอีก ทำให้ง่ายต่อการโจมตี ส่วนสหภาพโซเวียตในยุคปลายก็ดำเนินนโยบายเปิดตลาดทำให้พลาดท่าจนตกเป็นเป้าโจมตีได้ง่าย หากโซเวียตยังดำเนินแนวทางเศรษฐกิจแบบของตนก็อาจจะไม่พบจุดจบแบบนี้ก็เป็นได้

ส่วนเกาหลีเหนือ “ปิด” แทบจะทุกทางทั้งเศรษฐกิจก็อยู่ในสภาพเลี้ยงตัวเองและยังปิดหูปิดตาประชาชนจากการรับรู้โลกภายนอก แต่าในขณะเดียวกันเกาหลีเหนือก็ขยันหาเงินดอลลาร์จากช่องทางลับ ทำให้ค่อนข้างรับมือกับสงครามเศรษฐกิจได้ดีกว่า

อิหร่านนั้น แม้จะขายน้ำมันให้จีนได้ในสัดส่วนถึง 80% ที่ส่งออกทั้งหมด แต่เงินที่ค้ากับจีนเป็นเงินหยวนเสียมาก เงินดอลลาร์จะได้มาก็ต้องผ่าน “ช่องทางลับ” เช่น การส่งน้ำมันผ่านเรือประเทศที่สาม เช่น เรือสัญชาติมาเลเซียหรืออินโดนีเซียที่ไปถ่ายน้ำมันกันกลางทะเลซึ่งเป็นส่วนน้อยเท่านั้น

อิหร่านจึงขาดแคลน hard currency อย่างหนัก

แต่ถึงขนาดนี้แล้ว อิหร่านยังถลุงเงินไปกับโครงการนิวเคลียร์ โดยใช้เงินรวมกันถึง 30 พันล้านดอลาร์

ในขณะที่ทุนสำรองระหว่างประเทศ ณ ปี 2025 อยู่ที่ 33.8 พันล้านดอลลาร์ 

ครับ นี่คือกับดักที่อิหร่านช่วยตั้งขึ้นมาเอง แล้วก็นำไปสู่พิชัยสงครามของการทำสงครามเศรษฐกิจโดยทรัมป์

หากสงครามในรูปแบบเอาอิหร่านลงไม่ได้ อิหร่านก็ยังจะเสี่ยงที่จะพังจากภายในอยู่ดี

บทความโดย กรกิจ ดิษฐาน ผู้ช่วยบรรณาธิการบริหาร และบรรณาธิการข่าวต่างประเทศ The Better 

Photo – เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 ประชาชนโบกธงชาติอิหร่านและสหรัฐอเมริกา พร้อมกับรูปถ่ายของเรซา ปาห์ลาวี นักเคลื่อนไหวทางการเมืองชาวอิหร่าน ในระหว่างการชุมนุมแสดงการสนับสนุนปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่อรัฐบาลสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. (Photo by AMID FARAHI / AFP)
 

———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.thebetter.co.th/news/world/40690&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw1-0794tmaGXPwIEIT_nt_Z

———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.thairath.co.th/news/politic/2917251&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw21wDwEo5Xq9XlDjQIcjBHF

———————————-
News Source : https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.sanook.com/money/947999/&ct=ga&cd=CAIyHGY3N2RkMGYwMjUwYTJhNjg6Y29tOnRoOlRIOlI&usg=AOvVaw2arFkCMqmk4Vn2rBxVJlHc