Author: ข่าวกรุงเทพฯ

กกร.ประกาศปรับเพิ่มเป้าหมายจีดีพีไทยปีนี้เป็น 1.6-2.0% ชูโครงการไทยช่วยไทยพลัสหนุน พร้อมแสดงความกังวลเศรษฐกิจ K-shaped และวิกฤตพลังงานโลกช่วงครึ่งปีหลัง

นายผยง ศรีวณิช ประธานสมาคมธนาคารไทย ในฐานะประธานการประชุมคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน หรือ กกร. เปิดเผยว่า เศรษฐกิจไทยในปีนี้ได้รับปัจจัยหนุนจากโครงการ “ไทยช่วยไทยพลัส” ด้วยเม็ดเงินราว 1.7 แสนล้านบาท ที่จะช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายในประเทศ ทำให้ ที่ประชุม กกร. ได้ปรับเพิ่มการคาดการณ์เศรษฐกิจไทยให้ขยายตัวที่  1.6-2.0% จากเดิมที่เคยคาดการณ์ไว้อยู่ที่ 1.2-1.6% ด้านเงินเฟ้อเป็น 2.5-3.0% จากเดิมอยู่ที่ 2.0-3.0% ขณะที่การส่งออกคาดว่าจะขยายตัวเพิ่มขึ้นเช่นกันเป็น 8-10%  จากเดิมที่คาดว่าไม่ขยายตัว ตามทิศทางการส่งออกสินค้าเทคโนโลยีที่เติบโตสูง ทั้งนี้ กกร.ยังกังวลเศรษฐกิจไทย ที่ปัจจุบันเผชิญภาวะ K-shaped เนื่องจากการเติบโตของการส่งออกเทคโนโลยียังไม่สามารถส่งผ่านผลบวกต่อเศรษฐกิจไทยมากนักเนื่องจากใช้วัตถุดิบนำเข้าเป็นส่วนใหญ่ดังนั้น จึงจำเป็นต้องเร่งปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ปรับ K ขาบน ให้เป็น “ตัวเร่ง” สำคัญที่สร้างมูลค่าเพิ่ม ส่งผ่านเม็ดเงินจาก การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ไปสู่ภาคเศรษฐกิจจริงของไทย ก่อให้เกิดการจ้างงานคนไทย และทำให้ธุรกิจไทยสามารถได้รับประโยชน์มากขึ้นนายผยง กล่าวว่า ที่ประชุม กกร.มองว่า ความมั่นคงทางพลังงาน ยังคงเป็นปัจจัยกดดันต่อทิศทางเศรษฐกิจโลกในปีนี้ การส่งออกสินค้าพลังงานจากตะวันออกกลางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ยังไม่มีแนวโน้มที่จะกลับมาสู่ภาวะปกติในเร็ววัน ขณะที่ในครึ่งปีหลัง ประเทศกลุ่ม OECD มีแนวโน้มต้องเร่งนำเข้าน้ำมันดิบเพื่อทดแทนในคลังน้ำมันสำรองที่มีปริมาณลดลงมาก ทำให้การหาน้ำมันดิบทดแทนแหล่งผลิตในตะวันออกกลางของประเทศอื่น ๆ อาจจะยากและแพงขึ้นในระยะข้างหน้า ซึ่งส่งผลให้ต้นทุนของการผลิตสินค้าและบริการ อยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง และอาจจะมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น

ที่ประชุม กกร. ได้หารือถึงสถานการณ์ด้านพลังงานของประเทศ ภายใต้ความไม่แน่นอนจากความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งการเจรจาสันติภาพยังไม่มีข้อยุติ ขณะเดียวกัน ยืนยันว่า ยังไม่มีสัญญาณของภาวะขาดแคลนพลังงาน ขณะที่กลุ่มอุตสาหกรรมโรงกลั่นน้ำมันได้เร่งบริหารความเสี่ยงด้านการจัดหาวัตถุดิบอย่างต่อเนื่อง โดยลดสัดส่วนการพึ่งพาน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางจากเดิมประมาณ 55% เหลือราว 27% และเพิ่มการจัดหาแหล่งอื่นเป็นประมาณ 73% เพื่อเสริมความยืดหยุ่นและความมั่นคงของพลังงาน ลดผลกระทบจากความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ รวมถึงการสนับสนุนให้ห่วงโซ่อุปทาน และภาคการผลิตของประเทศสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ กกร.ยังคาดหวังให้แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของไทย หรือ PDP2026 สามารถประกาศใช้ได้ภายในเดือนส.ค.นี้ เพื่อเป็นกรอบสำคัญในการวางโครงสร้างพลังงานระยะยาวของประเทศ ทั้งด้านความมั่นคงทางพลังงาน การส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพ เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้า การบริหารต้นทุนค่าไฟฟ้าให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม และการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนและพลังงานสะอาด ซึ่งจะช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไทยในระยะต่อไป

ผู้สื่อข่าวถามถึงแนวโน้มกำลังซื้อหลังสิ้นสุดโครงการ “ไทยช่วยไทยพลัส” นายผยง ยอมรับว่ายังไม่มีการประเมินตัวเลขอย่างเป็นทางการ แต่เชื่อว่ากำลังซื้อมีแนวโน้มอ่อนตัวลงจากภาวะต้นทุนที่สูงขึ้นและรายได้ของผู้ประกอบการที่ลดลง

ขณะที่นายนายเกษมสิทธิ์ ปฐมศักดิ์ รองประธานกรรมการสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย  กล่าวเสริมว่า ครึ่งปีหลังจะยังเต็มไปด้วยความผันผวน ทั้งจากปัจจัยด้านพลังงาน เงินเฟ้อ อัตราดอกเบี้ย และอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วโลก ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะประเทศไทย ขณะเดียวกัน ภาคการท่องเที่ยวอาจชะลอตัวลงตามภาวะเศรษฐกิจโลกที่อ่อนแรง เนื่องจากหลายประเทศต่างเผชิญปัญหาเศรษฐกิจและค่าครองชีพที่สูงขึ้นเช่นเดียวกัน ทำให้การใช้จ่ายเพื่อการท่องเที่ยวมีแนวโน้มระมัดระวังมากขึ้น โดยมองว่าภาคธุรกิจต้องเร่งปรับตัว ขณะที่ภาครัฐควรเร่งสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการลงทุน ลดข้อจำกัดด้านกฎระเบียบ และใช้โอกาสจากการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกดึงดูดการลงทุนเข้าสู่ประเทศ

ส่วนมาตรการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหลังจากนี้ ภาคเอกชนเห็นว่า รัฐบาลได้ดำเนินการหลายด้าน ทั้งการเปิดตลาดใหม่ การส่งเสริมอุตสาหกรรมเป้าหมาย และการผลักดันแนวคิด Green Made in Thailand รวมถึงการปฏิรูปกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการลงทุน โดยเตรียมนำเสนอข้อเสนอแก้ไขกฎกระทรวงและกฎระเบียบสำคัญ 7 ประเด็นต่อรัฐบาล เพื่อเร่งการขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ผู้สื่อข่าวถามถึงโครงการ Thailand AI Passport ควรมีการทบทวน หรือควรเดินหน้าต่อไปและจะส่งผลดีกับภาคเอกชนหรือไม่ นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ปีธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ระบุว่า ถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ผู้ประกอบการ SME สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในต้นทุนที่เหมาะสม ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทยในระยะยาว แต่อย่างไรก็ตามยังคงต้องรอความชัดเจนถึงรายละเอียดของโครงการฯ ที่จะออกมาให้ทราบ

สำหรับสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างประเทศ ภาคเอกชนมองว่า ยังไม่คลี่คลาย และผลกระทบจากราคาพลังงานที่ปรับตัวสูงขึ้นจะยังทยอยส่งผ่านเข้าสู่ภาคเศรษฐกิจจริงอย่างต่อเนื่องในระยะยาว จึงจำเป็นที่ภาครัฐและเอกชนต้องร่วมกันขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้เกิดประโยชน์อย่างทั่วถึง ครอบคลุมทั้งผู้ประกอบการ แรงงาน และห่วงโซ่อุปทานของประเทศ เพื่อให้ประเทศไทยสามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและสร้างโอกาสใหม่ทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน

อ่านข่าว “นโยบายรัฐ” เพิ่มเติม

นับเป็นภาพที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี เมื่อ ‘บุณยสิทธิ์ โชควัฒนา’ ประธานเครือสหพัฒน์ จะออกมาฉายมุมมองต่อเศรษฐกิจไทย ท่ามกลางช่วงเวลาที่ผู้บริโภคยังระมัดระวังการใช้จ่าย ภาคธุรกิจรับแรงกดดันจากต้นทุน และความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจยังฟื้นตัวไม่เต็มที่

ด้วยสถานะของเครือสหพัฒน์ ในฐานะเจ้าของเครือข่ายสินค้าอุปโภคบริโภคที่อยู่ในชีวิตประจำวันของคนไทยแทบทุกครัวเรือน มุมมองจากหัวเรือใหญ่ขององค์กรจึงเปรียบเสมือน ‘ดัชนีวัดอุณหภูมิเศรษฐกิจ’ ที่สะท้อนทั้งกำลังซื้อ การลงทุน และทิศทางธุรกิจในอนาคต

ปีนี้ บุณยสิทธิ์มองว่า แม้เศรษฐกิจโลกยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนจากสงครามในหลายภูมิภาค แต่ประเทศไทยยังมีแต้มต่อจากการวางตัวเป็นกลาง และมีโอกาสก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางการลงทุนของอาเซียน หากรัฐบาลเร่งตัดสินใจลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ ก็พร้อมสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนต่างชาติ

พร้อมย้ำว่า ปีที่แล้วเศรษฐกิจเหมือนรถสามล้อ แต่ปีนี้เป็นรถสามล้อที่ต้องให้รัฐบาลช่วยเข็น หรือไม่ก็ต้องติดเครื่องยนต์ EV เข้าไปเพิ่มด้วย

ไทยยังมีโอกาส แม้โตช้ากว่าเพื่อนบ้าน

แม้ GDP ไทยจะขยายตัวต่ำกว่าประเทศเพื่อนบ้านอย่างเวียดนามและอินโดนีเซีย แต่ ‘บุณยสิทธิ์’ มองว่าส่วนหนึ่งเป็นเพราะฐานเศรษฐกิจของไทยมีขนาดใหญ่กว่า ทำให้อัตราการเติบโตเป็นเปอร์เซ็นต์ดูต่ำกว่า ขณะที่แรงกดดันจากเงินเฟ้อและต้นทุนพลังงานยังเป็นผลกระทบที่เกิดขึ้นทั่วโลกจากภาวะสงคราม และเงินเฟ้ออ่อนๆ ยังดีกว่าไม่มีเงินเฟ้อเลย เพราะหากเศรษฐกิจนิ่งสนิท ธุรกิจจะยิ่งชะงักไปหมด

ฝากถึงนายกฯ ต้อง ‘กล้าตัดสินใจ’

ประเด็นที่หัวเรือใหญ่ เน้นย้ำมากที่สุด คือ อยากให้รัฐบาลกล้าตัดสินใจ โดยเฉพาะการเร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ ทั้งรถไฟความเร็วสูงและโครงการแลนด์บริดจ์ เพื่อสร้างการจ้างงาน ดึงดูดเงินลงทุนจากต่างชาติ และสร้างผลตอบแทนระยะยาวเหมือนที่สนามบินสุวรรณภูมิและทางด่วนเคยทำได้ในอดีตและทุกๆ โครงการต้องเดินหน้าอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้

พร้อมยังประเมินผลงานรัฐบาล เขาให้คะแนน เกิน 6 เต็ม 10 หรือราว 60 กว่าคะแนน เนื่องจากตลาดหุ้นเริ่มมีสัญญาณดีขึ้นบ้างแล้ว

ดันบาทอ่อนแตะ 35 บาท หนุนส่งออกสู้เวียดนาม

อีกข้อเสนอที่น่าสนใจคือเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน ‘บุณยสิทธิ์’ มองว่าค่าเงินบาทในปัจจุบันแข็งเกินไป อยากเห็นเงินบาทอ่อนตัวลงมาอยู่ที่ประมาณ 35 บาทต่อดอลลาร์ เพื่อช่วยให้ผู้ส่งออกและภาคเกษตรแข่งขันกับประเทศคู่แข่งได้ดีขึ้น และเหตุผลหลักคือ เมื่อเงินบาทอ่อนลง ราคาสินค้าไทยในตลาดโลกจะถูกลงในสายตาผู้ซื้อ ต่างจากช่วงที่ผ่านมา ที่ค่าเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่องจนบางธุรกิจเลือกย้ายฐานการผลิตไปเวียดนามแทนการลงทุนในไทย

ยิ่งปัจจุบันนักลงทุนจีนเข้ามามีบทบาทมากขึ้นแทนญี่ปุ่นในอดีต และการลงทุนมีขนาดใหญ่กว่ามาก สมัยก่อนญี่ปุ่นซื้อที่ดิน 10-20 ไร่ แต่จีนเข้ามาซื้อกันระดับ 100-300 ไร่ และการลงทุนจำนวนมากเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี อีคอมเมิร์ซ และ AI รวมถึงความร่วมมือกับบริษัทระดับโลก เช่น Amazon และ Google

ด้านทิศทางของเครือสหพัฒน์ ต่อจากนี้ ไม่ว่าเศรษฐกิจจะดีหรือไม่ ก็ยังคงเดินหน้าลงทุนเพื่อเตรียมความพร้อมและรอจังหวะที่สถานการณ์สงครามยุติลงและเศรษฐกิจกลับมาฟื้นตัวอีกครั้ง ควบคู่กับการเดินหน้าสร้างพันธมิตร โดยในงานสหกรุ๊ป แฟร์ & เฟส ระหว่างวันที่ 25-28 มิถุนายน 2569 เตรียมลงนามบันทึกความเข้าใจและข้อตกลงกับคู่ค้าพันธมิตรรวมกว่า 20 ฉบับ

นับว่ามากที่สุดนับตั้งแต่มีการจัดงาน เพื่อสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ทั้งในและต่างประเทศ ครอบคลุมตั้งแต่ด้านเทคโนโลยีและ AI การค้าการลงทุนและการตลาด สุขภาพ อสังหาริมทรัพย์ การศึกษา ไลฟ์สไตล์ อาทิ ความร่วมมือด้านการค้าสองทางระหว่างไทยและมณฑลเสฉวน การขยายธุรกิจข้ามพรมแดนระหว่างไทย จีน ฮ่องกง และอาเซียน การขยายโอกาสทางธุรกิจและนำแบรนด์คุณภาพจากญี่ปุ่นเข้ามาทำตลาดในประเทศไทย

พร้อมยืนยันว่าจะพยายามตรึงราคาสินค้าเพื่อช่วยลดค่าครองชีพ แต่หากต้นทุนวัตถุดิบ โดยเฉพาะเคมีภัณฑ์และพลาสติก ปรับตัวสูงขึ้นมาก ก็อาจจำเป็นต้องปรับราคาเพื่อไม่ให้ธุรกิจขาดทุน

เมื่อผู้สื่อข่าวถามถึงตัวเลขงบลงทุนใหม่ๆ ‘บุณยสิทธิ์’ ตอบเพียงสั้นๆ ว่ายังไม่ได้มีการกำหนดงบลงทุนที่ระบุเป็นตัวเลขตายตัวในขณะนี้

กัมพูชาสะดุด เร่งหาตลาดใหม่เข้ามาแทน

หัวเรือใหญ่สหกรุ๊ป ยอมรับว่าธุรกิจได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ทางการเมืองในกัมพูชา จนไม่สามารถส่งออกสินค้าได้ตามปกติ ทำให้บริษัทต้องเร่งหาตลาดใหม่ทดแทน เช่น จีน, ญี่ปุ่น และ ฟิลิปปินส์

ท้ายที่สุด บุณยสิทธิ์ฝากถึงภาคธุรกิจว่า ในช่วงเศรษฐกิจชะลอตัว สิ่งสำคัญที่สุดคือ ‘ต้องอยู่ให้รอดก่อน’ และอย่าหยุดมองหาโอกาสลงทุนหรือความร่วมมือใหม่ๆ เพื่อเตรียมพร้อมเมื่อเศรษฐกิจกลับมาฟื้นตัวอีกครั้ง

วันนี้ (10 มิ.ย.2569) นายบุณยสิทธิ์ โชควัฒนา ประธานเครือสหพัฒน์ เปิดเผยถึงมาตรการโครงการ “ไทยช่วยไทย พลัส” ของรัฐบาลว่า มีส่วนช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายและสร้างบรรยากาศทางเศรษฐกิจในระยะสั้นได้เป็นอย่างดี ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจโลกที่ยังเผชิญความไม่แน่นอน จากสงครามและความขัดแย้งในหลายภูมิภาค แต่หากต้องการให้เศรษฐกิจไทยเติบโตอย่างยั่งยืน รัฐบาลจำเป็นต้องเร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ควบคู่กันไป

นายบุณยสิทธิ์ กล่าวว่า มาตรการไทยช่วยไทย พลัส ช่วยกระตุ้นกำลังซื้อ และสร้างความคึกคักให้กับเศรษฐกิจได้ในระดับหนึ่ง แต่ผลลัพธ์ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นในระยะสั้น ขณะที่การสร้างการเติบโตในระยะยาวจำเป็นต้องอาศัยการลงทุนที่ก่อให้เกิดการจ้างงาน และเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง

ไทยช่วยไทย พลัส เป็นมาตรการที่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้ แต่เป็นผลในระยะสั้น สิ่งสำคัญคือรัฐบาลต้องมองไปข้างหน้าอีก 5-10 ปี ว่าจะสร้างความแข็งแกร่งให้เศรษฐกิจไทยอย่างไร

พร้อมเสนอให้ภาครัฐเร่งเดินหน้าลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน ด้านคมนาคมและโลจิสติกส์ ทั้งโครงการรถไฟฟ้า รถไฟความเร็วสูง โครงการแลนด์บริดจ์ และระบบเชื่อมโยงการขนส่งในภูมิภาค เนื่องจากจะช่วยสร้างงาน สร้างรายได้ และดึงดูดการลงทุนจากภาคเอกชน ได้มากกว่ามาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายเพียงอย่างเดียว

นอกจากนี้ ยังมองว่าประเทศไทยควรเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล ทั้งดาต้าเซ็นเตอร์ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบอีคอมเมิร์ซ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในอนาคต เนื่องจากเศรษฐกิจโลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ

อนาคตการแข่งขันไม่ได้อยู่แค่เรื่องต้นทุนอีกต่อไป แต่อยู่ที่เทคโนโลยีดิจิทัล และ AI ซึ่งภาคธุรกิจไทยต้องเร่งปรับตัวให้ทันโลก

สำหรับการทำงานของรัฐบาล นายบุณยสิทธิ์ ให้คะแนนด้านเศรษฐกิจมากกว่า 6 คะแนนจาก 10 คะแนน โดยมองว่ารัฐบาลปัจจุบันมีผลงานไม่ด้อยกว่ารัฐบาลชุดก่อน สะท้อนจากดัชนีตลาดหุ้นที่ปรับตัวดีขึ้น และความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติที่เริ่มกลับมา

อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่าเศรษฐกิจไทยยังอยู่ในภาวะชะลอตัว โดยเปรียบเปรยว่า จากเดิมที่เศรษฐกิจไทยเป็น “รถสามล้อมีเครื่องยนต์” วันนี้กลับกลายเป็น “สามล้อที่ต้องใช้คนถีบ” สะท้อนให้เห็นว่าการขับเคลื่อนเศรษฐกิจจำเป็นต้องอาศัยแรงสนับสนุนจากทุกภาคส่วน

ปีที่แล้วเศรษฐกิจเหมือนรถสามล้อที่ยังมีเครื่องยนต์ช่วยขับเคลื่อน แต่ปีนี้กลายเป็นสามล้อที่ต้องใช้คนถีบ ซึ่งรัฐบาลต้องเข้ามาช่วยสร้างแรงส่งให้เศรษฐกิจเดินหน้า

นายบุณยสิทธิ์ ยังกล่าวว่า แม้เศรษฐกิจไทยจะเติบโตช้ากว่าหลายประเทศในอาเซียน โดยเฉพาะเวียดนามและอินโดนีเซีย แต่ส่วนหนึ่งเป็นผลจากขนาดเศรษฐกิจของไทยที่มีฐานใหญ่กว่า จึงทำให้อัตราการเติบโตในเชิงเปอร์เซ็นต์ดูต่ำกว่า ขณะที่ภาพรวมยังถือว่ามีศักยภาพและเสถียรภาพมากกว่าหลายประเทศ

พร้อมกันนี้ มองว่าสถานการณ์ความขัดแย้งทั่วโลก อาจกลายเป็นโอกาสของประเทศไทย เนื่องจากนักลงทุนจำนวนมากเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับภูมิภาคเอเชียและอาเซียนมากขึ้น ซึ่งไทยยังคงเป็นศูนย์กลางด้านการค้า การคมนาคม และการลงทุนของภูมิภาค

ในส่วนของค่าเงินบาท ระบุว่าเงินบาทที่แข็งค่าอยู่ในปัจจุบัน ส่งผลกระทบต่อภาคการส่งออกและภาคเกษตรกรรม ทำให้สินค้าไทยแข่งขันกับประเทศคู่แข่งได้ยากขึ้น ขณะที่หลายประเทศใช้นโยบายอัตราแลกเปลี่ยน เพื่อช่วยสนับสนุนภาคการผลิตและการส่งออก

อ่านข่าว :

“ไทยช่วยไทยพลัส” ร้านร่วมโครงการยอดพุ่งเท่าตัว สวนทางร้านนอกเกณฑ์ยอดวูบ 50%

ร้านอาหารยอดขายร่วง 20-30% วอนรัฐปรับเงื่อนไขไทยช่วยไทยพลัส

เปิดสมัคร “ไทยช่วยไทยพลัส ฟู้ดเดลิเวอรี” 10 มิ.ย. ร้านค้าเลือกได้ 1 แพลตฟอร์ม

ผมมองภาพของผู้ชมหลายหมื่นคนที่ยืนโบกแท่งไฟให้กับ “นักร้องไอดอลที่ไม่มีร่างกายจริง” ในคลิปคอนเสิร์ต Hatsune Miku ด้วยความตื่นตาตื่นใจ สิ่งนี้อาจดูเหมือนเรื่องแปลกในสายตาคนทั่วไปในรุ่นของผม 

ประเทศไทยเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญของโลก โดยมีพื้นที่ปลูกข้าวสูงถึงประมาณ 70 ล้านไร่ หรือคิดเป็นเกือบร้อยละ 46 ของพื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมดของประเทศ แต่ละปีหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยวสิ้นสุดลง เกษตรกรไทยต้องเผชิญกับเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรจำนวนมหาศาล โดยมีฟางข้าวเหลือทิ้งในนาเฉลี่ยถึง 27 ล้านตัน และตอซังข้าวตกค้างอีกกว่า 18 ล้านตัน หากคำนวณในพื้นที่ปลูกข้าวเพียง 1 ไร่ จะมีปริมาณฟางและตอซังรวมกันเฉลี่ยสูงถึง 650 กิโลกรัม ด้วยปริมาณที่มากและข้อจำกัดเรื่องเวลาในการเตรียมดินสำหรับฤดูกาลถัดไป เกษตรกรส่วนใหญ่จึงนิยมเลือกใช้วิธี “การเผา” เป็นทางออกหลัก ซึ่งนำไปสู่ความสูญเสียอย่างคณานับที่หลายคนอาจคาดไม่ถึง

ในมุมมองทางวิทยาศาสตร์การเกษตร การเผาฟางและตอซังข้าวคือการทำลาย “คลังปุ๋ยธรรมชาติ” อย่างน่าเสียดาย ข้อมูลทางสถิติต่อปีชี้ให้เห็นว่า การเผาทำให้ดินต้องสูญเสียธาตุอาหารหลักอย่างรุนแรง แบ่งเป็น ไนโตรเจน  90 ล้านกิโลกรัม, ฟอสฟอรัส  20 ล้านกิโลกรัม และโพแทสเซียม  อีกกว่า 260 ล้านกิโลกรัม ซึ่งหากคิดเป็นมูลค่าความเสียหายเฉพาะธาตุอาหารหลักจะตกอยู่ที่ 217 บาทต่อไร่ ยังไม่นับรวมการสูญเสียธาตุอาหารรอง เช่น แคลเซียม แมกนีเซียม และซัลเฟอร์ อีกกว่า 150 ล้านกิโลกรัมต่อปี ส่งผลให้มูลค่าความสูญเสียรวมทางเศรษฐกิจพุ่งสูงกว่า 5,000 ล้านบาทต่อปี ดินที่ถูกความร้อนจะเสื่อมโทรม จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ตายลง โครงสร้างดินแน่นทึบ และเก็บกักน้ำได้แย่ลง ส่งผลให้เกษตรกรต้องแบกรับต้นทุนปุ๋ยเคมีที่สูงขึ้นในระยะยาว

ยิ่งไปกว่านั้น การเผายังส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ โดยเป็นต้นเหตุสำคัญของการเกิดวิกฤตฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 หมอกควัน และเขม่าพิษที่ทำลายระบบทางเดินหายใจของประชาชน และยังปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์  และก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์  ซึ่งขับเคลื่อนให้เกิดภาวะโลกร้อน ฝันร้ายนี้ย้อนกลับมาทำลายเกษตรกรเองในรูปแบบของสภาพอากาศที่แปรปรวน ฝนไม่ตกตามฤดูกาล เกิดภัยแล้ง และการระบาดของศัตรูพืชที่รุนแรงขึ้น

เพื่อแก้ปัญหานี้อย่างยั่งยืน ภาครัฐและหน่วยงานทางการเกษตรจึงเร่งส่งเสริมแนวคิด “3R” (Reduce, Reuse, Recycle) และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสู่เกษตรกรรมปลอดการเผา (Zero Burning) โดยมี 12 แนวทางในการแปรเปลี่ยนฟางและตอซังข้าวให้เป็นเม็ดเงินและประโยชน์นานัปการ ดังนี้

1.:การไถกลบตอซังและฟางข้าว เป็นวิธีที่ง่ายและยั่งยืนที่สุด การไถกลบช่วยปรับปรุงโครงสร้างดินให้ร่วนซุย อากาศถ่ายเทได้ดี และเพิ่มอินทรียวัตถุ โดยหากเกษตรกรใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 ของกรมพัฒนาที่ดิน จะช่วยเร่งกระบวนการย่อยสลายให้เร็วขึ้น การไถกลบนี้สามารถคืนธาตุอาหารสู่ดินคิดเป็นมูลค่าทดแทนปุ๋ยเคมีได้สูงถึง 900 บาทต่อไร่ ซึ่งช่วยลดต้นทุนค่าปุ๋ยได้อย่างเห็นผล 2.การอัดฟางก้อนพาณิชย์ นำเทคโนโลยีเครื่องอัดฟางมาใช้สร้างรายได้เสริม โดยฟางอัดก้อนสามารถจำหน่ายได้ในราคาก้อนละ 20–25 บาท ช่วยสร้างรายได้หมุนเวียนเพิ่มขึ้นเฉลี่ยถึง 600 บาทต่อไร่ 3.การผลิตปุ๋ยอินทรีย์: นำฟางข้าวมาทำเป็นปุ๋ยหมักร่วมกับมูลสัตว์ เพื่อนำกลับมาใช้ปรับปรุงดินในแปลงเพาะปลูก

4.วัสดุคลุมดินและเพาะเห็ด  ฟางข้าวเป็นวัสดุชั้นยอดในการรักษาความชุ่มชื้นให้หน้าดินในแปลงผัก และเป็นวัสดุหลักในการเพาะเห็ดฟาง ซึ่งเป็นพืชระยะสั้นที่ทำกำไรได้ดี 5.อาหารหยาบสำหรับปศุสัตว์  ใช้เป็นอาหารหลักรองท้องสำหรับโคกระบือในช่วงฤดูแล้งที่หญ้าขาดแคลน 6.อุตสาหกรรมเยื่อกระดาษ นำไปแปรรูปเป็นเนื้อเยื่อกระดาษเพื่อทำสิ่งประดิษฐ์และบรรจุภัณฑ์รักษ์โลก 7.เฟอร์นิเจอร์และวัสดุตกแต่ง  แปรรูปเป็นแผ่นฉนวนหรือแผ่นบอร์ดสำหรับ 8..ทำเฟอร์นิเจอร์ ในบ้านวัสดุก่อสร้างรักษ์โลก  นำไปเป็นส่วนผสมหลักในการทำโครงสร้างบ้านดิน ซึ่งช่วยกันความร้อนได้เป็นอย่างดี

9..ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร  นำฟางมาสร้างสรรค์เป็นหุ่นฟางยักษ์หรือศิลปะจากฟางข้าว เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวและกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน 10.นวัตกรรมสีย้อมอาหาร นำฟางข้าวมาสกัดสารให้สีธรรมชาติเพื่อความปลอดภัยในอุตสาหกรรมอาหาร 11.การสกัดสารแทนนิน  นำสารสกัดแทนนินจากฟางไปใช้ในอุตสาหกรรมฟอกหนังและเคมีภัณฑ์และ 12.พลังงานทดแทนแห่งอนาคต นำไปแปรรูปเป็นเชื้อเพลิงอัดเม็ด (Pellets) หรือเชื้อเพลิงชีวมวลอัดแข็ง เพื่อป้อนเข้าสู่โรงไฟฟ้าชีวมวล

การบริหารจัดการฟางและตอซังข้าวอย่างถูกวิธี ไม่เพียงแต่จะช่วยปกป้องชั้นบรรยากาศและสุขภาพของคนในชาติจากวิกฤต PM2.5 เท่านั้น แต่ยังลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรอย่างเป็นรูปธรรม การหยุดเผาแล้วเปลี่ยนมาใช้ประโยชน์จากสิ่งเหลือทิ้งเหล่านี้ จึงเป็นการยกระดับภาคเกษตรกรรมไทย เพื่อความมั่งคั่งและยั่งยืนของผืนแผ่นดินไทยอย่างแท้จริง

Loading…

สำหรับโครงการ “โชว์ภูมิ” จัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างนักพัฒนาชุมชนพอเพียงในระดับอำเภอทั่วประเทศ เพื่อเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก สร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน โดยน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน

นับตั้งแต่การเปิดตัว ChatGPT ปลายปี 2568 บริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกต่างทุ่มงบประมาณมหาศาลเพื่อพัฒนาโมเดลปัญญาประดิษฐ์ ขณะที่องค์กรในภาคธุรกิจเริ่มทดลองนำเอไอมาใช้ในงานหลากหลายประเภท ตั้งแต่งานบริการลูกค้า งานการตลาด การวิเคราะห์ข้อมูล การเขียนโปรแกรม ไปจนถึงงานเอกสาร และงานธุรการ

ช่วงแรกของการพูดคุยเกี่ยวกับเอไอมักเน้นไปที่ประเด็นการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน หลายองค์กรนำเสนอภาพของเอไอในฐานะ “ผู้ช่วย” ที่จะช่วยให้พนักงานทำงานได้เร็วขึ้น และสร้างผลงานได้มากขึ้น แต่เมื่อเทคโนโลยีพัฒนาอย่างต่อเนื่อง คำถามก็เริ่มเปลี่ยนจาก “เอไอช่วยคนทำงานอย่างไร” ไปสู่ “เอไอจะเข้ามาแทนคนได้มากแค่ไหน”

บริษัทเทคโนโลยีจำนวนมากเริ่มประกาศปรับโครงสร้างองค์กรควบคู่กับการลงทุนด้านเอไอ ผู้บริหารบางรายระบุอย่างเปิดเผยว่า ตำแหน่งงานบางประเภทอาจไม่จำเป็นต้องเพิ่มคนอีกต่อไป ขณะที่บางองค์กรเริ่มทดลองใช้ระบบอัตโนมัติทำงานที่เคยต้องใช้พนักงานจำนวนมาก

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดความกังวลในตลาดแรงงานทั่วโลกว่า การปฏิวัติด้านเอไออาจกำลังเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีกับแรงงานไปจากเดิม

ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่เอไอ แต่อยู่ที่แรงจูงใจทางธุรกิจ

งานวิจัยเรื่อง The AI Layoff Trap หรือ “กับดักการเลิกจ้างด้วยเอไอ” ซึ่งจัดทำโดย เบรตต์ เฮเมนเวย์ ฟอล์ก (Brett Hemenway Falk) จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย และ เจอร์รี ซูคาลาส (Gerry Tsoukalas) จากมหาวิทยาลัยบอสตัน ชี้ให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ในระบบเศรษฐกิจยุคเอไอ นั่นคือ การแข่งขันระหว่างบริษัทต่างๆ อาจสร้างแรงจูงใจให้เกิดการเลิกจ้างมากเกินกว่าที่เป็นผลดีต่อเศรษฐกิจโดยรวม จนท้ายที่สุดกระทบทั้งแรงงาน และตัวบริษัทเอง

นักวิจัยตั้งคำถามว่า หากทุกบริษัทต่างรู้ว่าการเลิกจ้างในวงกว้างอาจทำให้กำลังซื้อของผู้บริโภคลดลง และกระทบเศรษฐกิจในระยะยาว เหตุใดจึงยังไม่มีใครยอมชะลอการใช้เอไอ

คำถามนี้เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสที่หลายองค์กรเริ่มนำเอไอมาใช้แทนแรงงานมากขึ้น โดยงานวิจัยยกตัวอย่างบริษัท Block ของ แจ็ก ดอร์ซีย์ (Jack Dorsey) ที่ประกาศลดพนักงานจำนวนมาก พร้อมระบุว่าเอไอทำให้งานบางตำแหน่งไม่จำเป็นอีกต่อไป ขณะที่ข้อมูลในสหรัฐพบว่า ในปี 2568 มีการเลิกจ้างมากกว่าหนึ่งล้านตำแหน่ง และราว 55,000 ตำแหน่งเชื่อมโยงกับการนำเอไอมาใช้งานโดยตรง

Go Nakamura From Reuters

พนักงานไม่ได้เป็นแค่ต้นทุน แต่ยังเป็นฟันเฟืองของระบบเศรษฐกิจ

ตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา เทคโนโลยีมักเข้ามาแทนที่งานบางประเภท แต่ในเวลาเดียวกันก็สร้างงานใหม่ขึ้นมาทดแทน ทำให้ตลาดแรงงานสามารถปรับตัวได้ในระยะยาว 

อย่างไรก็ตาม ยุคของเอไอยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่ากระบวนการสร้างงานใหม่จะเกิดขึ้นเร็วพอที่จะชดเชยการหายไปของงานเดิมหรือไม่ โดยงานศึกษาหลายชิ้นพบว่า การแทนที่แรงงานมีแนวโน้มเกิดขึ้นเร็วขึ้น ขณะที่การสร้างงานใหม่ไม่ได้เพิ่มขึ้นในอัตราเดียวกัน

นักวิจัยอธิบายว่า มุมของแต่ละบริษัท การใช้เอไอแทนแรงงานถือเป็นการตัดสินใจที่สมเหตุสมผล เพราะช่วยลดต้นทุน และเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน แต่ผลกระทบจากการลดการจ้างงานกลับไม่ได้หยุดอยู่ภายในองค์กร เมื่อพนักงานสูญเสียรายได้ กำลังซื้อของผู้บริโภคก็ลดลงตาม ส่งผลต่อยอดขายของสินค้า และบริการในระบบเศรษฐกิจโดยรวม

ตัวอย่างเช่น หากบริษัทแห่งหนึ่งลดพนักงานลงหลายพันคน บริษัทอาจเห็นต้นทุนลดลงทันที แต่พนักงานกลุ่มดังกล่าวเคยเป็นผู้บริโภคที่ใช้จ่ายในภาคค้าปลีก อสังหาริมทรัพย์ การท่องเที่ยว และบริการต่างๆ เมื่อรายได้หายไป การใช้จ่ายก็ลดลงตาม และผลกระทบดังกล่าวจะกระจายไปยังธุรกิจอื่นทั้งระบบ

จุดสำคัญที่งานวิจัยพยายามชี้ให้เห็นคือ บริษัทที่ลดจำนวนพนักงานได้รับประโยชน์จากต้นทุนที่ลดลงอย่างเต็มที่ แต่ผลเสียจากกำลังซื้อที่หายไปกลับถูกกระจายไปยังผู้เล่นรายอื่นในตลาด ทำให้แต่ละบริษัทไม่มีแรงจูงใจมากพอที่จะคำนึงถึงผลกระทบต่อเศรษฐกิจโดยรวม

บริษัทมองเห็นกำไร แต่ไม่เห็นต้นทุนของระบบ

ด้วยเหตุนี้ แม้ผู้บริหารจะตระหนักว่าการเลิกจ้างงานอาจสร้างความเสียหายในระยะยาว แต่แรงกดดันจากการแข่งขันก็ยังผลักดันให้ทุกบริษัทเดินหน้าใช้เอไอเพื่อลดต้นทุนต่อไป เพราะไม่มีใครต้องการเสียเปรียบคู่แข่ง 

สำหรับผู้บริหารบริษัทแห่งหนึ่ง การเลิกจ้างพนักงาน 1,000 คน อาจช่วยลดต้นทุนได้มหาศาล แต่กำลังซื้อที่หายไปจากคน 1,000 คนนั้นถูกกระจายออกไปยังธุรกิจอีกหลายพันแห่ง ผลกระทบที่ย้อนกลับมาหาบริษัทต้นทางจึงมีเพียงเล็กน้อย

งานวิจัยพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์ว่า การใช้เอไอแทนพนักงานเป็น “กลยุทธ์ที่ดีที่สุดเสมอ” ไม่ว่าบริษัทอื่นๆ จะทำอะไร 

ในภาษาทฤษฎีเกม เรียกสิ่งนี้ว่า Dominant Strategy หรือกลยุทธ์ที่ครอบงำ ถ้าบริษัท ก อยากเป็นฝ่ายยับยั้งตัวเองโดยไม่ใช้เอไอ แต่คู่แข่งทุกรายใช้เอไอหมด บริษัท ก ก็ยังได้รับผลเสียจากกำลังซื้อที่ลดลงอยู่ดี แต่กลับไม่ได้ประหยัดต้นทุนแม้แต่บาทเดียว 

ทางกลับกัน ถ้าบริษัท ก ใช้เอไอ ก็จะได้ประหยัดต้นทุน ขณะที่แบกรับผลเสียเพียงส่วนหนึ่ง ดังนั้น ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นแบบไหน การใช้เอไอก็ให้ผลดีกว่าการไม่ใช้เสมอในระดับปัจเจกบริษัท

นักวิจัยเรียกสถานการณ์นี้ว่า “การแข่งขันสู่หน้าผา” (Race to the Cliff) หรือการแข่งขันที่ทุกฝ่ายรู้ว่าปลายทางอาจสร้างปัญหา แต่ไม่มีใครสามารถหยุดตัวเองได้ เพราะหากบริษัทใดชะลอการใช้เอไอขณะที่คู่แข่งเดินหน้าต่อ บริษัทนั้นอาจเสียเปรียบด้านต้นทุนทันที 

ผลลัพธ์ที่ได้จึงคล้ายกับแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์ที่เรียกว่า Prisoner’s Dilemma หรือสถานการณ์ที่การตัดสินใจซึ่งดูสมเหตุสมผลสำหรับแต่ละฝ่าย กลับนำไปสู่ผลลัพธ์ที่แย่กว่าสำหรับทุกฝ่ายรวมกัน

นอกจากนี้ เอไอที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นไม่ได้ช่วยแก้ปัญหา แต่กลับทำให้แย่ลง นักวิจัยเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “Red Queen Effect” โดยอ้างอิงจากตัวละครในหนังสือ Through the Looking Glass ที่ต้องวิ่งอยู่ตลอดเวลาเพียงเพื่อให้ยืนอยู่กับที่ได้ 

กล่าวคือ เมื่อเอไอมีประสิทธิภาพสูงขึ้น แต่ละบริษัทเห็นว่าการใช้เอไอมากกว่าคู่แข่งจะทำให้ตัวเองได้ส่วนแบ่งตลาดเพิ่มขึ้น แต่เมื่อทุกบริษัทคิดแบบนี้พร้อมกัน ส่วนแบ่งตลาดของทุกคนก็เท่าเดิม มีแต่ความเสียหายต่อกำลังซื้อรวมที่เพิ่มขึ้น

Carlos Osorio From Reuters

ใครเสียหาย และมากแค่ไหน

งานวิจัยไม่ได้สรุปว่าผู้แพ้มีเพียงแรงงานเท่านั้น แต่ระบุว่าบริษัทเองก็อาจเสียประโยชน์ในระยะยาวเช่นกัน ความเสียหายไม่ใช่แค่เรื่องของคนงานที่ตกงาน แต่เป็น “ความสูญเสียส่วนเกินทางเศรษฐกิจ” (Deadweight Loss) ที่ทำให้ทั้งสองฝ่ายแย่ลง 

เมื่อคนจำนวนมากสูญเสียรายได้ กำลังซื้อในตลาดลดลง ยอดขายของธุรกิจก็ได้รับผลกระทบตามไปด้วย ผลลัพธ์จึงไม่ใช่การโยกย้ายผลประโยชน์จากคนงานไปสู่เจ้าของกิจการ แต่เป็นการสูญเสียทางเศรษฐกิจโดยรวมที่เกิดขึ้นกับทั้งสองฝ่าย

ฝั่งคนงาน สูญเสียรายได้โดยตรงจากการตกงาน ฝั่งเจ้าของกิจการ แม้จะประหยัดต้นทุนจากแต่ละงานที่ใช้เอไอแทน แต่เมื่อทุกบริษัทเลิกจ้างพร้อมกัน อุปสงค์รวมในตลาดพังทลาย กำไรของทุกบริษัทก็ต่ำกว่าที่ควรจะเป็นหากมีการร่วมมือกันในระดับที่เหมาะสม 

นักวิจัยยังแสดงให้เห็นว่า แม้แต่นักวางแผนสังคมที่ไม่ได้สนใจสวัสดิภาพของคนงาน สนใจแต่กำไรของเจ้าของกิจการอย่างเดียว ก็ยังเลือกให้ใช้เอไอแทนคนงานในระดับต่ำกว่าที่เกิดขึ้นในตลาดเสรีที่มีการแข่งขัน เพราะให้กำไรรวมมากกว่า นั่นแปลว่า การใช้เอไอมากเกินไปในปัจจุบันเป็นความสูญเสียทางเศรษฐกิจล้วนๆ ไม่ใช่ผลจากการเลือกที่เหมาะสม

เสนอเก็บภาษีการใช้ระบบอัตโนมัติ

นักวิจัยยังทดสอบข้อโต้แย้งหลายรูปแบบที่มักถูกเสนอในเวทีนโยบายสาธารณะ เช่น การฝึกทักษะใหม่ให้แรงงาน การให้พนักงานถือหุ้นในบริษัท การจัดสรรรายได้พื้นฐานถ้วนหน้า (UBI) การเก็บภาษีรายได้จากทุน หรือแม้แต่การเจรจากันเองระหว่างบริษัทต่างๆ 

ผลที่ได้คือ มาตรการเหล่านี้ช่วยบรรเทาปัญหาได้บางส่วน แต่ไม่สามารถแก้แรงจูงใจพื้นฐานที่ผลักดันให้แต่ละบริษัทเร่งใช้เอไอได้

รายได้พื้นฐานถ้วนหน้าช่วยยกระดับมาตรฐานการครองชีพ และเพิ่มอุปสงค์ในตลาด แต่ไม่ได้เปลี่ยนแรงจูงใจของบริษัทในการใช้เอไอ เพราะการโอนเงินแบบไม่มีเงื่อนไขนั้นเพิ่มรายได้ให้ทุกคนเท่าๆ กัน ทั้งคนที่ยังมีงาน และคนตกงาน จึงไม่ได้เปลี่ยนสมการต้นทุน-ผลประโยชน์ที่บริษัทคำนวณในการตัดสินใจเลิกจ้าง 

ภาษีกำไรก็ไม่ได้ผลเช่นกัน เพราะการเก็บภาษีจากกำไรทั้งหมดในอัตราเดียวกันเปรียบเหมือนการคูณกำไรทั้งก้อนด้วยตัวเลขคงที่ บริษัทก็ยังเลือกระดับเอไอเท่าเดิม เพราะแรงจูงใจสัมพัทธ์ไม่เปลี่ยน 

การเจรจาต่อรองระหว่างบริษัทก็ล้มเหลว เพราะการใช้เอไอเป็น Dominant Strategy อยู่แล้ว ข้อตกลงใดๆ ที่ไม่มีการบังคับใช้จากภายนอกจะเปราะบาง บริษัทที่แอบผิดข้อตกลงจะได้เปรียบ และทุกบริษัทก็รู้เรื่องนี้ดี

ดังนั้น ข้อเสนอที่ผู้วิจัยมองว่าตรงจุดที่สุดคือ “ภาษีการใช้ระบบอัตโนมัติ” หรือ Automation Tax ในลักษณะเดียวกับภาษีที่ใช้จัดการผลกระทบภายนอกทางเศรษฐกิจ หรือที่เรียกว่า “ภาษี Pigouvian” ตั้งชื่อตาม อาร์เธอร์ ซีซิล พิกู (Arthur Cecil Pigou) นักเศรษฐศาสตร์ชาวอังกฤษ 

แนวคิดคือ รัฐเก็บภาษีต่อพนักงานหนึ่งคนที่ถูกแทนที่ด้วยเอไอ ในอัตราที่เท่ากับผลเสียที่บริษัทก่อขึ้นต่อผู้อื่นในตลาดแต่ไม่ได้รับผิดชอบ โดยให้บริษัทต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายทางอ้อมที่เกิดขึ้นจากการลดการจ้างงาน 

รายได้จากภาษีสามารถนำไปใช้สนับสนุนการฝึกทักษะใหม่หรือช่วยเหลือแรงงานที่ได้รับผลกระทบ เพื่อเพิ่มโอกาสกลับเข้าสู่ตลาดแรงงาน และลดผลกระทบต่อกำลังซื้อในระยะยาว นักวิจัยมองว่า ภาษีนี้อาจเป็นเพียงมาตรการชั่วคราวที่ลดลงเรื่อยๆ เมื่อเศรษฐกิจปรับตัวได้

ขอบเขต และสิ่งที่งานวิจัยยังไม่ตอบ

อย่างไรก็ตาม ผู้วิจัยยอมรับว่างานศึกษานี้เป็นแบบจำลองทางเศรษฐศาสตร์ ไม่ใช่การพยากรณ์ว่าจะเกิดวิกฤติการว่างงานจากเอไออย่างแน่นอน 

พวกเขาระบุว่า หากเศรษฐกิจสามารถสร้างงานใหม่ และดูดซับแรงงานกลับเข้าสู่ระบบได้รวดเร็ว ปัญหาดังกล่าวอาจไม่รุนแรงจนสังเกตเห็นได้ แต่หากการแทนที่แรงงานเกิดขึ้นเร็วเกินกว่าความสามารถในการปรับตัวของตลาดแรงงาน กลไกการแข่งขันระหว่างบริษัทอาจกลายเป็นตัวเร่งให้การเลิกจ้างขยายตัวมากขึ้นเรื่อยๆ

นักวิจัยยังชี้ให้เห็นว่า ดาริโอ อาโมเดอิ (Dario Amodei) ซีอีโอของ Anthropic ได้เตือนว่า การแทนที่แรงงานด้วยเอไอจะ “สร้างความปั่นป่วนมากกว่าปกติ” กว้างกว่าและเร็วกว่าการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในอดีต 

หากการประเมินนั้นถูกต้อง แบบจำลองชี้ว่า ปัญหาจะรุนแรงที่สุดไม่ใช่ในบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ แต่จะอยู่ในอุตสาหกรรมที่แตกตัวเป็นบริษัทจำนวนมาก และกำลังนำเอไอที่มีประสิทธิภาพสูงมาใช้พร้อมกัน

บทสรุปของงานวิจัยคือ การถกเถียงเรื่องเอไอไม่ควรจำกัดอยู่เพียงคำถามว่าแรงงานที่ถูกแทนที่ควรได้รับความช่วยเหลืออย่างไร แต่ควรถามด้วยว่าโครงสร้างการแข่งขันในเศรษฐกิจปัจจุบันกำลังสร้างแรงจูงใจให้บริษัทต่างๆ ใช้เอไอเร็วเกินกว่าที่ระบบเศรษฐกิจจะรองรับได้หรือไม่

เพราะหากกำลังซื้อของผู้บริโภคลดลงอย่างต่อเนื่อง ปัญหาที่เริ่มต้นจากตลาดแรงงานอาจย้อนกลับมากระทบภาคธุรกิจเองในที่สุด

อ้างอิง: The AI Layoff Trap

พิสูจน์อักษร….สุรีย์  ศิลาวงษ์