Blog

ดร.พิมพ์นารา หิรัญกสิ หัวหน้าทีมวิจัยเศรษฐกิจ และผู้บริหารสายงานวิจัย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน) มองว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2569 ถือเป็นปีแห่งการประคองตัวท่ามกลางแรงกดดันรอบด้าน แต่ก็ยังมีแรงขับเคลื่อนที่พอจะเป็นความหวังได้ โดยเศรษฐกิจไทยจะได้รับอานิสงส์จากภาคท่องเที่ยว การลงทุนจากต่างประเทศ และอุปสงค์ในประเทศบางส่วน แต่ยังต้องเผชิญความเสี่ยงและความท้าทายสำคัญหลายด้าน ได้แก่

• ความตึงเครียดทางการค้าโลกที่ทวีขึ้น นโยบายภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ที่ยังมีความไม่แน่นอน และความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์
• การไหลทะลักของสินค้าจีนเข้าสู่ตลาดไทย ที่อาจมาพร้อมกับการนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ ตามกรอบข้อตกลงการค้าที่คาดว่าจะยังคงดำเนินการต่อ อันจะเพิ่มความเสี่ยงภาวะ Twin Influx ซึ่งจะสร้างแรงกดดันต่อภาคการผลิตสินค้าของไทยหลายกลุ่ม
• ความแปรปรวนของสภาพอากาศ ที่อาจเข้าสู่ภาวะเอลนีโญเร็วกว่าคาด และจะกระทบต่อผลผลิตตลอดจนรายได้เกษตรกร
• ปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น หนี้ครัวเรือนสูง ประชากรสูงวัย และความสามารถในการแข่งขันที่ลดลงของบางอุตสาหกรรม ในขณะที่แรงหนุนจากการใช้จ่ายของภาครัฐและความเชื่อมั่นที่ฟื้นตัวหลังการเลือกตั้งอาจช่วยหนุนเศรษฐกิจได้บ้าง

แต่เนื่องจากพื้นที่ทางการคลังที่ค่อนข้างจำกัด ไทม์ไลน์การจัดตั้งรัฐบาลที่ยังมีความไม่แน่นอน รวมถึงความเสี่ยงจากการประกาศใช้ พ.ร.บ. งบประมาณปี 2570 ที่มีโอกาสล่าช้า อาจส่งผลให้กรอบการปรับเพิ่มประมาณการเติบโตของเศรษฐกิจไทยมีจำกัด ทั้งหมดนี้สะท้อนภาพเศรษฐกิจที่แม้ยังเดินหน้าได้ แต่ต้องอาศัยการบริหารจัดการอย่างระมัดระวังเพื่อรองรับกับแรงกดดันจากหลายด้านในปี 2569

แนวโน้มเศรษฐกิจภูมิภาคอาเซียนในปี 2569: ภาพรวมเศรษฐกิจในกลุ่มอาเซียน ยังเติบโตต่อเนื่อง

เศรษฐกิจอาเซียนในปี 2569 คาดว่าจะเติบโตในระดับใกล้เคียงกับปีก่อน โดยได้รับแรงหนุนจากอุปสงค์ภายในประเทศที่ยังขยายตัว จากมาตรการกระตุ้นทางการคลังและการผ่อนคลายนโยบายการเงินในช่วงก่อนหน้า รวมถึงการท่องเที่ยวที่เติบโตต่อเนื่อง นอกจากนี้ คาดว่าการส่งออกจะได้รับอานิสงส์จากวัฏจักรเทคโนโลยีขาขึ้นของโลก แม้อาจจะชะลอลงบ้างหลังการเร่งส่งออกในปีก่อนหน้า จากความไม่แน่นอนของมาตรการภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ นอกจากนี้ อาเซียนยังเผชิญความท้าทายจากความไม่แน่นอนด้านนโยบายการค้าการลงทุนทั่วโลก ผนวกกับความท้าทายจากปัจจัยเฉพาะในประเทศ โดยเฉพาะความกังวลด้านความน่าเชื่อถือของภาครัฐในอินโดนีเซีย และการปราบปรามการทุจริตในฟิลิปปินส์ที่อาจกดดันการลงทุนภาครัฐและความเชื่อมั่นภาคเอกชนต่อเนื่อง อย่างไรก็ดี การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศยังคงเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจอาเซียนในระยะปานกลาง แม้ความได้เปรียบด้านต้นทุนของภูมิภาคนี้จะลดถอยลงจากมาตรการภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ และความเสี่ยงจากการกำหนดกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับสัดส่วนการใช้ปัจจัยการผลิตภายในประเทศ (Transshipment Tariffs) แต่จุดแข็งเฉพาะตัวและนโยบายเร่งพัฒนาปัจจัยเชิงคุณภาพของแต่ละประเทศ รวมถึงอานิสงส์จากการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจภายในภูมิภาค (Regionalization) ภายใต้กระแสการกระจายห่วงโซ่อุปทานจากจีน สะท้อนว่าอาเซียนยังคงมีศักยภาพในการดึงดูดการลงทุนท่ามกลางความไม่แน่นอนและความเสี่ยงในระยะข้างหน้า

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ ธปท. กล่าวถึงการที่ ธปท. อยู่ระหว่างการพิจารณาการปรับลดค่าธรรมของการให้บริการของธนาคารพาณิชย์ 10-15 รายการ เพื่อลดค่าใช้จ่ายของประชาชน เนื่องจากค่าธรรมเนียมของธนาคารในปัจจุบันมีความแตกต่างกันในแต่ละธนาคาร ซึ่ง ธปท. ต้องการให้มีมาตรฐานเดียวกันและมีค่าธรรมเนียมที่ปรับลดลง เช่น ค่าธรรมเนียมขอ Statement, ค่ารักษาบัญชี, ค่าธรรมเนียมออกบัตร ATM  ค่าธรรมเนียมการโอนเงินข้ามเขตและฝากเงินข้ามเขต, ค่าโอนเงินรายใหญ่ การเรียกเก็บเช็ตข้ามเขตจังหวัด เป็นต้น

ทั้งนี้ ในระยะถัดไป ธปท. มีแผนปรับลดค่าธรรมเนียมรายการอื่นๆเพิ่มเติมในอนาคต หากมาตรการปรับลดค่าธรรมเนียมช่วงแรกได้ผลที่ดี

โดยคาดว่าจะใช้ระยะเวลา 2 เดือนจะมีความชัดเจนในการกำหนดมาตรฐานค่าธรรมเนียมธนาคารพาณิชย์ ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันเนื่องจากที่ผ่านมาแต่ละธนาคาร จะใช้หลักเกณฑ์ของตนเองในการกำหนด และไม่ได้มีการแข่งขันกันอย่างแท้จริง จึงทําให้ค่าธรรมเนียมมีความแตกต่าง และบางรายการก่อนหน้านี้อาจจะมีต้นทุนของการทําธุรกรรม ปัจจุบันเมื่อเทคโนโลยีพัฒนาขึ้น ต้นทุนดังกล่าวจึงลดลง แต่ก็ต้องให้ธนาคารพาณิชย์อยู่ในระดับที่สามารถดูแลต้นทุนของตนเองได้ 

อย่างไรก็ตาม หากเป็นไปได้ อยากเห็นค่าธรรมเนียมให้ การเป็นมาตรฐานเดียวกัน โดยกําหนดไม่ให้เกินเพดานที่กำหนดอาไว้ ยอมรับว่า มาตรการดังกล่าวเป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน จึงต้องใช้ระยะเวลาในการดําเนินการ 

ส่วนเรื่องการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย ของไทย ซึ่งปัจจุบันอยู่ที่ระดับ 1% ถือว่าอยู่ในและอยู่ในระดับที่เหมาะสมกับภาวะเศรษฐกิจของไทยในขณะนี้ตามที่ ธปท. ได้ประเมินไว้ หากมีการลดอัตราดอกเบี้ยเพิ่มเติมในระยะเวลาที่รวดเร็วก็จะส่งผลกระทบต่อผู้ฝากเงิน อย่างไรก็ตาม หากภาพเศรษฐกิจของไทยในอนาคตเปลี่ยนไปจากที่ได้ประเมินไว้หรือเศรษฐกิจแย่ลง ธปท. ก็พร้อมปรับลดอัตราดอกเบี้ยเพิ่มเติมเพื่อดูแลเศรษฐกิจ 

โดยขณะนี้ อัตราดอกเบี้ยนโยบายของไทยอยู่ในระดับต่ำที่สุดเป็นอันดับที่ 3 รองจากสวิตเซอร์แลนด์ และญี่ปุ่น

การใช้จ่ายภาครัฐ ถือเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์หลักขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย และมีความสำคัญไปไม่น้อยกว่าการส่งออก แม้ปัจจุบันการใช้จ่ายงบประมาณจะมีข้อจำกัดในช่วงสุญญากาศทางการมืองหลังรัฐบาลประกาศยุบสภา ทำให้การใช้จ่ายงบประมาณประจำปี 2569 และการจัดทำงบประมาณรายจ่ายปี 2570 ต้องรอรัฐบาลใหม่เข้ามาบริหารราชการแผ่นดินอย่างเป็นทางการก่อน จึงจะสามารถขับเคลื่อนเงินออกไปประคับประคองเศรษฐกิจได้

นายอนันต์ แก้วกำเนิด ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ เปิดเผยว่า ขณะนี้ สำนักงบประมาณ กำลังพิจารณาแนวทางการเตรียมออกมาตรการเร่งรัดการทำงานเพื่อให้การเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ซึ่งเข้าสู่ช่วงไตรมาสที่ 2 ปลาย ๆ สามารถเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยสำนักงบประมาณเตรียมหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำมาตรการเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณเพิ่มเติมต่อไป

“สำนักงบประมาณให้ความสำคัญและต้องเร่งรัดการเบิกจ่ายอย่างต่อเนื่องตลอดเวลา แม้ในปัจจุบันสถานะการใช้จ่ายงบประมาณของหน่วยงานต่าง ๆ จะยังคงเป็นไปตามแผนงานที่วางไว้ แต่ในระยะต่อไปอาจมีการออกมาตรการเพิ่มเติมเพื่อกระตุ้นสปีดการทำงานให้เร็วขึ้นกว่าเดิม” นายอนันต์ กล่าว

สำหรับการขับเคลื่อนการใช้จ่ายงบประมาณรายจ่ายปี 2569 อย่างมีประสิทธิภาพนั้น ที่ผ่านมาคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อปลายปี 2568 ได้เห็นชอบมาตรการเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณและการใช้จ่ายภาครัฐประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อให้เงินจากงบประมาณรายจ่ายประจำปี ลงสู่ระบบเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว และหน่วยงานของรัฐใช้เป็นแนวทางในการเร่งรัดการเบิกจ่ายเงินกันไว้เบิกเหลื่อมปี เงินงบประมาณ และงบลงทุนของรัฐวิสาหกิจ ครอบคลุมทั้งเงินงบประมาณและเงินนอกงบประมาณให้สอดคล้องกับเป้าหมายในภาพรวมของประเทศ 

โดยปีงบประมาณ 2569 มีวงเงินภาครัฐ จำนวน 4.37 ล้านล้านบาท ประกอบด้วย เงินกันไว้เบิกเหลื่อมปีของปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 จำนวน 3.21 แสนล้านบาท งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จำนวน 3.78 ล้านล้านบาท และงบลงทุนของรัฐวิสาหกิจ จำนวน 2.65 แสนล้านบาท

ทั้งนี้กำหนดเป้าหมายการเบิกจ่ายงบประมาณรายจ่ายลงทุนไม่น้อยกว่า 75% รายจ่ายประจำไม่น้อยกว่า 98% รายจ่ายภาพรวมไม่น้อยกว่า 93% และการใช้จ่ายงบประมาณ (ก่อหนี้) รายจ่ายลงทุน รายจ่ายประจำ และรายจ่ายภาพรวม 100% รวมทั้งการเบิกจ่ายงบลงทุนของรัฐวิสาหกิจไม่น้อยกว่า 95% ของกรอบงบลงทุน

ขณะที่การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 หากสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ภายในเดือนมิถุนายน 2569 นี้ เชื่อว่าการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 จะเป็นไปตามไทม์ไลน์ในปฏิทินงบประมาณ โดยสำนักงบประมาณ คาดว่า พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปี 2570 จะสามารถประกาศใช้ได้ในเดือนธันวาคมนี้ 

ดันงบประมาณ 2 ล้านล้านปี 69

ก่อนหน้านี้ นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ยอมรับว่า ปัจจัยสนับสนุนเศรษฐกิจปี 2569 ที่สำคัญส่วนหนึ่งคือการใช้จ่ายงบประมาณ ส่วนแรก หากพิจารณากรอบงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ที่วงเงิน 2.45 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 7.9% จากปีงบประมาณก่อนหน้า แบ่งเป็นรายจ่ายประจำ 1.80 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 5.6% และรายจ่ายลงทุน 6.49 แสนล้านบาท ขยายตัว 14.8%

ทั้งนี้เมื่อพิจารณาจากสมมติฐานอัตราเบิกจ่ายที่คาดไว้ในกรณีฐานสำหรับงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 ที่ 90.6% แบ่งเป็นงบรายจ่ายประจำ 98% และรายจ่ายลงทุน 70% ตามลำดับ ส่งผลให้คาดว่าจะมีเงินงบประมาณที่มีการเบิกจ่ายเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจรวม 2.22 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 6% แบ่งเป็น รายจ่ายประจำ 1.76 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.3% และรายจ่ายลงทุน 4.54 แสนล้านบาท ขยายตัว 18.2% 

ต่อมาคือ กรอบงบประมาณรายจ่ายเหลื่อมประจำปีงบประมาณ 2569 รวมทั้งสิ้น 2.09 แสนล้านบาท ลดลง 8% จากปีงบประมาณก่อนหน้า แบ่งเป็น รายจ่ายประจำ 3.03 หมื่นล้านบาท และรายจ่ายลงทุน 1.78 แสนล้านบาท คิดเป็นการขยายตัว 4.2% และลดลง 9.8% ตามลำดับ

ชงรัฐบาลใหม่เร่งทำงบ ปี 70 

ส่วนการจัดทำงบประมาณรายจ่ายปี 2570 ซึ่งขณะนี้หยุดชะงักไปในช่วงที่รัฐบาลประกาศยุบสภา ล่าสุด ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ระบุว่า ในขั้นตอนการจัดทำงบประมาณ ณ ปัจจุบัน สำนักงบประมาณยังต้องรอความชัดเจนจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) ชุดใหม่ เพื่อกำหนดช่วงเวลาที่แน่นอนในแต่ละขั้นตอนอีกครั้ง โดยยืนยันว่าจะดำเนินการทุกขั้นตอนให้รวดเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ และเตรียมนำเสนอปฏิทินงบประมาณฉบับปรับปรุงใหม่ให้เสนอให้ ครม.เห็นชอบอีกครั้ง 

นายอนันต์ กล่าวว่า ล่าสุดนายกรัฐมนตรี ได้มีข้อสั่งการให้เตรียมการจัดทำงบประมาณปี 2570 ให้รวดเร็วที่สุดเพื่อให้การใช้จ่ายงบประมาณเกิดขึ้นได้โดยเร็ว โดยมั่นใจว่ากระบวนการจัดทำงบประมาณปี 2570 จะรวดเร็วกว่าในช่วงปีที่มีการเลือกตั้งครั้งล่าสุดคือปี 2566 ซึ่งในปีนั้นต้องใช้ระยะเวลากว่า 6 เดือนกว่า พ.ร.บ.งบประมาณจะประกาศใช้

อย่างไรก็ตามเมื่อสิ้นสุดปีงบประมาณปี 2568 ในเดือน ก.ย.ในระหว่างที่รอ พ.ร.บ. งบประมาณฉบับใหม่ประกาศใช้ จะต้องมีการประกาศใช้งบประมาณไปพลางก่อน โดยหลักการคือการนำ พ.ร.บ. งบประมาณของปีที่ผ่านมามาใช้ตามแผนงานและโครงการเดิม 

แต่มีข้อจำกัดสำคัญคือ จะสามารถเบิกจ่ายได้เฉพาะโครงการต่อเนื่องหรือโครงการเดิมเท่านั้น ไม่สามารถเริ่มโครงการใหม่ที่ต้องใช้งบประมาณเพิ่มเติมหรืออนุมัติงบประมาณใหม่ได้ โดยผู้อำนวยการสำนักงบประมาณจะเป็นผู้มีอำนาจกำหนดหลักเกณฑ์การใช้จ่ายต่าง ๆ โดยต้องผ่านกระบวนการอนุมัติตามขั้นตอนต่อไป 

ปฏิทินงบปี 70 เริ่มใช้ ธ.ค.นี้

สำหรับปฏิทินการจัดทำงบประมาณปี 2570 ตามไทม์ไลน์เดิม กำหนดขั้นตอนภายหลังจากที่มีการประกาศยุบสภาฯแล้ว โดยเริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2569 เมื่อมีรัฐบาลใหม่ นายกรัฐมนตรีจะมอบนโยบายการจัดทำงบประมาณ และหน่วยรับงบประมาณต้องส่งรายละเอียดคำขอภายในวันที่ 12 มิถุนายน 2569 

จากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภา โดยคาดว่าสภาผู้แทนราษฎรจะพิจารณาวาระที่ 1 ในช่วงวันที่ 2-4 กันยายน 2569 และพิจารณาวาระ 2-3 ในวันที่ 18-20 พฤศจิกายน 2569 ก่อนที่วุฒิสภาจะพิจารณาในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน และนำร่างกฎหมายขึ้นทูลเกล้าฯ ในวันที่ 3 ธันวาคม 2569 โดยคาดว่า พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปี 2570 จะบังคับใช้ภายในเดือนธันวาคม 2569

“สุวิทย์ เมษินทรีย์” อดีตรัฐมนตรีการอุดมศึกษาฯ ยกเหตุผล รมว. อว. ทำไมต้อง “ยศชนัน” ชี้สู่โอกาสรีเซตทิศทาง Technosphere ของชาติอย่างเป็นรูปธรรม

วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 นายสุวิทย์ เมษินทรีย์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ว่า ทำไมต้องนาย ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ แคนดิเดตนายกรัฐมนตรี และว่าที่ สส. บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย (พท.) ผู้นำที่ประเทศไทยต้องการ เพื่อขับเคลื่อน Fourth Human Evolution ผ่านกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

นายสุวิทย์ ระบุ ว่า มนุษยชาติกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ จากยุคเกษตรกรรม สู่อุตสาหกรรม สู่ดิจิทัล และวันนี้สู่ Fourth Human Evolution ยุคที่ Technosphere ไม่ได้เป็นเพียง “เครื่องมือ” แต่กลายเป็น “โครงสร้างอำนาจ” ที่กำหนดเศรษฐกิจ สังคม และแม้แต่ความหมายของความเป็นมนุษย์

AI, Neurotechnology, Bioengineering, Quantum Computing และ Data Infrastructure กำลังเปลี่ยนวิธีคิด วิธีตัดสินใจ และสมดุลอำนาจของรัฐและตลาดอย่างเป็นระบบ คำถามของประเทศไทยจึงไม่ใช่ว่า จะใช้เทคโนโลยีอย่างไร แต่คือจะออกแบบ Technosphere ของตนเองอย่างไร เพื่อรักษาอธิปไตยและความสมดุลทางอารยธรรมในบริบทนี้ กระทรวง อว. จึงไม่ใช่ “กระทรวงงบวิจัย” หากแต่คือ Strategic Core ของประเทศ

1. อว. คือคานงัดเชิงยุทธศาสตร์ของชาติ ภายใต้กรอบ Four Civilizational Layers (อ่านรายละเอียดในบทความที่โพสต์ก่อนหน้า) กระทรวง อว. ทำหน้าที่กำกับ Technosphere ซึ่งเป็นระนาบที่เติบโตเร็วและส่งผลลึกที่สุดต่อประเทศ

Technosphere วันนี้กำหนด
• โครงสร้างเศรษฐกิจดิจิทัล
• ขีดความสามารถการแข่งขัน
• ความมั่นคงไซเบอร์
• ระบบข้อมูลข่าวสาร
• สมดุลอำนาจในสังคม

หากไร้ผู้นำที่มองเห็นภาพระบบ Technosphere จะเติบโตแบบไร้ทิศทาง และปะทะกับ Biosphere, Sociosphere และ Ecosphere อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

2. เหตุผลที่ ศ. ยศชนัน เหมาะสม 1) Systems Thinker มากกว่า Administrator ในฐานะอดีตรองอธิการบดีฝ่ายวิจัยของมหาวิทยาลัยมหิดล ศ. ยศชนัน กำกับยุทธศาสตร์วิจัยทั้งระบบ ครอบคลุมคุณภาพ มาตรฐานสากล การจัดสรรทุน ความซื่อสัตย์ทางวิชาการ และการเชื่อมงานวิจัยสู่ภาคอุตสาหกรรม ประเทศวันนี้ต้องการ Policy Integrator ที่เห็นความเชื่อมโยงระหว่าง

• AI กับแรงงาน
• งานวิจัยกับเศรษฐกิจจริง
• มหาวิทยาลัยกับความมั่นคง
• เทคโนโลยีกับคุณธรรม

ในยุคเปลี่ยนอารยธรรม เราต้องการ Integrator มากกว่า Bureaucrat 

2) Tech Literacy เชิงสถาปัตยกรรม การกำกับ AI และ Deep Tech ต้องการความเข้าใจเชิงโครงสร้างอย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่เพียงเชิงนโยบายผิวเผิน พื้นฐานด้าน Brain Engineering และ Neurotechnology — ที่เชื่อม Brain–Computer Interface, Neuro-modulation และ AI — ทำให้เห็นชัดว่าเทคโนโลยีกำลังแตะ “แก่นของความเป็นมนุษย์” รัฐมนตรี อว. ต้องสามารถ

• สนทนากับนักวิจัยขั้นสูงได้
• เข้าใจ Data Ecosystem
• มองเห็นผลกระทบของ Algorithmic Governance

ความรู้เชิงสถาปัตยกรรมนี้คือเงื่อนไขขั้นต่ำของผู้นำ Technosphere

3) Moral Framing ของเทคโนโลยี ประเทศไทยไม่ควรสุดโต่งระหว่าง Laissez-faire แบบ Silicon Valley กับ Authoritarian Tech Model เราต้องการ Tech-Moral Path — เส้นทางที่ยอมรับพลังของเทคโนโลยี ควบคู่กับหลักคิดทางจริยธรรม ผู้นำที่เข้าใจว่า AI ไม่ใช่แค่ Productivity Tool แต่คือโครงสร้างอำนาจ ย่อมเหมาะสมจะวางกรอบ Tech-Moral Discipline ให้ประเทศ

3. Strategic Agenda ที่ต้องมีผู้ “In Charge” หากไทยจะขับเคลื่อน Fourth Human Evolution ในแบบของตนเอง รัฐมนตรี อว. ต้องทำหน้าที่เป็น Chief Architect of Thailand’s Tech-Moral Civilization

วาระเร่งด่วน ได้แก่
1. จัดทำ Thailand Tech-Moral Framework
2. วาง AI Oversight Architecture
3. ปรับ KPI มหาวิทยาลัยจาก paper-based เป็น impact-based
4. จัดสรรงบวิจัยตาม Four Civilizational Layers
5. สร้าง Human Augmentation Economy แทน AI Displacement Economy

วาระเหล่านี้ไม่ใช่ Incremental Reform แต่คือการ Re-architect ระบบทั้งโครงสร้าง

4. หน้าต่างโอกาสของประเทศไทย ประเทศไทยกำลังเผชิญสามความเสี่ยงใหญ่

• พึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติสูง
• มหาวิทยาลัยไม่เชื่อมเศรษฐกิจจริง
• การกำกับ AI ล่าช้า

หาก อว. ทำหน้าที่เพียง Funding Agency ประเทศอาจสูญหายไปอีกหนึ่งทศวรรษ แต่หากมองกระทรวงนี้เป็น Strategic Lever ไทยสามารถ Repositioning ตนเองเป็น Tech-Moral Hub ของ ASEAN

5. Beyond Minister — Toward Civilizational Leadership รัฐมนตรีทั่วไปบริหารงบประมาณ แต่รัฐมนตรีในห้วงหัวเลี้ยวหัวต่ออารยธรรม ต้องบริหาร “ทิศทางของระบบ” บทบาทของ ศ. ยศชนัน จึงไม่ควรถูกจำกัดที่ตำแหน่งบริหาร หากแต่ควรถูกยกระดับเป็นผู้ออกแบบสมดุล Technosphere ให้สอดประสานกับ

• Biosphere (ความมั่นคงพื้นฐาน)
• Sociosphere (ความเป็นธรรม)
• Ecosphere (ความยั่งยืน)

เพื่อวางรากฐานอารยธรรมเทคโนโลยีที่มีหลักการและยั่งยืน

นายสุวิทย์ ระบุ ว่า บทสรุป ในศตวรรษที่อธิปไตยไม่ได้วัดจากกำลังทหารเพียงอย่างเดียว แต่จากความสามารถในการกำกับ AI และ Deep Tech ตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม คือ Chief Architect ของ Technosphere ไทย คำถามจึงไม่ใช่ “ใครบริหารได้” แต่คือ “ใครออกแบบอนาคตเป็น” หาก ศ. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ได้รับความไว้วางใจ นี่ไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนตัวบุคคล หากแต่คือโอกาสในการรีเซตทิศทาง Technosphere ของชาติอย่างเป็นรูปธรรม