เปิดร่างงบประมาณปี 2570 กระทรวงดีอีติดงบพุ่ง 5 อันดับแรก งบกลางเพิ่มมากสุดกว่า 59,000 ล้านบาท
ที่มาของภาพ, Thai news pix
คำบรรยายภาพ, นายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย
ร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ซึ่งเผยแพร่โดยสำนักงบประมาณ ระบุว่าตั้งงบประมาณรายจ่ายไว้ที่ 3,788,000 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ร้อยละ 0.2 และคิดเป็นร้อยละ 18.4 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี)
ในร่าง พ.ร.บ. ฉบับดังกล่าว ทำให้เห็นว่าโดยภาพรวมแล้ว งบประมาณรายจ่ายส่วนใหญ่เป็นงบประมาณรายจ่ายของหน่วยงานต่าง ๆ เช่น กระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ฯลฯ รวมเป็นเงิน 1,342,836.28 ล้านบาท ตามมาด้วยงบประมาณรายจ่ายบุคลากรภาครัฐ 852,671.22 ล้านบาท, งบกลาง 693,880 ล้านบาท, งบรายจ่ายเพื่อการชำระหนี้ภาครัฐ 462,470.31 ล้านบาท, งบประมาณรายจ่ายสำหรับกองทุนและทุนหมุนเวียนต่าง ๆ 294,857.16 ล้านบาท, งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง 71,038.04 ล้านบาท, และงบประมาณรายจ่ายที่จัดสรรตามแผนบูรณาการต่าง ๆ 70,246.99 ล้านบาท
ต่อไปนี้คือสรุปร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ก่อนที่สภาผู้แทนราษฎรจะพิจารณาร่าง พ.ร.บ. รายจ่ายฯ ฉบับนี้ ระหว่างวันที่ 29 มิ.ย. ถึง 1 ก.ค. โดยวันที่ 25 มิ.ย. นี้ จะมีการพิจารณาร่าง พ.ร.บ. โอนงบประมาณรายจ่าย พ.ศ. … วาระที่ 1 ก่อน เนื่องจากมีการเสนอให้โอนงบประมาณรายจ่ายปีงบประมาณ 2569 จากหน่วยรับงบประมาณบางรายการมาเป็นงบกลางปี 2570 จำนวน 10,328.07 ล้านบาท
โครงสร้างงบประมาณปี 2570 เป็นอย่างไร ?
จากเอกสารงบประมาณโดยสังเขปประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 สรุปโครงสร้างงบประมาณปีดังกล่าวไว้ดังนี้
งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 อยู่ที่ 3,788,000 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2569 ที่ 7,400 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.2 โดยวงเงินงบประมาณรายจ่ายดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 18.4 ของจีดีพี
รายจ่ายประจำจำนวน 2,786,367.1 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2569 ที่ 131,724.9 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 5 คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 73.6 ของวงเงินงบประมาณปี 2570 จากเดิมเคยเป็นสัดส่วนร้อยละ 70.2 ในปีงบประมาณ 2569
รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลังจำนวน 71,038.1 ล้านบาท ลดลงจากปีงบประมาณ 2569 ที่ 52,503 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 42.5 คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 1.9 ของวงเงินงบประมาณปี 2570 จากเดิมที่เคยอยู่ในสัดส่วนร้อยละ 3.3 ของวงเงินงบประมาณปี 2569
งบรายจ่ายลงทุนจำนวน 789,171.5 ล้านบาท ลดลงจากปีงบประมาณที่แล้ว 72,564.8 ล้านบาท หรือลดลงร้อยละ 8.4 คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 20.8 ของวงเงินงบประมาณปี 2570
รายจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้จัดสรรไว้ที่ 151,520 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณที่แล้ว 320 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.2 คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 4 ของวงเงินงบประมาณปี 2570 ทั้งนี้ ส่วนหนึ่งของรายจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้เป็นรายจ่ายลงทุนกรณีการกู้เพื่อลงทุนของรัฐวิสาหกิจจำนวน 10,096.7 ล้านบาท
รายรับมาจากไหน ?
จากเอกสารงบประมาณโดยสังเขปประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ประมาณการรายรับประจำปีงบประมาณ 2570 ว่ามาจากเงิน 2 ส่วนด้วยกัน ได้แก่ รายได้และเงินกู้
คาดว่าในปีงบประมาณ 2570 จะเก็บรายได้ประเภทต่าง ๆ ได้ 3,584,300 ล้านบาท เมื่อหักลดภาระการคืนภาษีของกรมสรรพากร 385,300 ล้านบาท, อากรถอนคืนกรมศุลกากร 8,600 ล้านบาท, การกันเงินเพื่อชดเชยภาษีสำหรับสินค้าส่งออก 16,200 ล้านบาท, การจัดสรรภาษีมูลค่าเพิ่มให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตาม พ.ร.บ.กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 จำนวน 145,200 ล้านบาท, การจัดสรรภาษีมูลค่าเพิ่มให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด 28,400 ล้านบาท จะเหลือเป็นรายได้สุทธิ 3,000,000 ล้านบาท คิดเป็นประมาณร้อยละ 79.2 ของประมาณการรายรับ โดยรายได้ส่วนใหญ่มาจากภาษีอากรทั้งทางตรงและทางอ้อม
สำนักงบประมาณระบุว่าเนื่องด้วยประมาณการรายจ่ายสูงกว่ารายได้สุทธิจำนวน 788,000 ล้านบาท จึงกำหนดให้จำนวนดังกล่าวเป็นเงินกู้ คิดเป็นร้อยละ 20.8 ของประมาณการรายรับ
งบกลางปี 2570 เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณที่แล้วเกือบหกหมื่นล้านบาท
ในปีงบประมาณ 2570 จัดสรรงบกลางไว้ที่ 693,880 ล้านบาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2569 เดิมอยู่ที่ 633,968.8 ล้านบาท จึงคิดเป็นส่วนต่างที่เพิ่มมา 59,911.2 ล้านบาท ทั้งนี้หากดูภาพรวมสัดส่วนงบประมาณรายจ่ายของปี 2570 จะพบว่างบกลางอยู่ในอันดับ 3 ที่ร้อยละ 18.3 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งหมด
ในปีนี้มีการเสนอร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณรายจ่าย พ.ศ. … เข้าสู่การพิจารณาวาระที่ 1 โดยสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 25 มิ.ย. นี้ เนื่องจากคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าวเมื่อวันที่ 23 มิ.ย. ที่ผ่านมา ตามที่สำนักงบประมาณเสนอให้โอนงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2569 จากบางหน่วยรับงบประมาณมาตั้งเป็นงบกลางของปี 2570 จำนวน 10,328.07 ล้านบาท
ในร่าง พ.ร.บ.โอนงบประมาณฯ ระบุว่าเหตุผลที่จำเป็นต้องทำเช่นนั้น เนื่องจากประเทศเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจและสังคมจากปัจจัยภายในและภายนอกประเทศ รวมถึงอาจมีเหตุฉุกเฉินจากสถานการณ์หรือสาธารภัยอื่นที่อาจเกิดขึ้นได้ในช่วงเวลาที่เหลือของปีงบประมาณ 2569 ทำให้รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือกรณีจำเป็น จำนวน 99,000 ล้านบาทที่ตั้งไว้นั้นไม่เพียงพอ จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้เพื่อโอนจำนวนกว่าหมื่นล้านบาทมาเป็นงบกลางของปีงบประมาณ 2570
5 หน่วยงานที่ถูกโอนงบประมาณมากที่สุด ได้แก่
กระทรวงคมนาคม 2,442.50 ล้านบาท
กระทรวงมหาดไทย 1,846.31 ล้านบาท
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 1,040.79 ล้านบาท
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 837.51 ล้านบาท
กระทรวงยุติธรรม 371.48 ล้านบาท
ที่มาของภาพ, THAI NEWS PIX
ส่วนงบกลางปี 2570 ซึ่งจัดสรรงบไว้ที่ 693,880 ล้านบาทนั้น พบว่ามีบางรายการปรับเพิ่มงบขึ้น บางรายการได้รับการจัดสรรงบน้อยลงกว่าเดิม และมีบางรายที่ได้รับการจัดสรรงบเท่ากับปีก่อน ดังนี้
งบกลางที่เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ 2569
เงินสำรอง เงินสมทบ และเงินชดเชยราชการ งบประมาณปี 2570 จัดสรรไว้ที่ 71,400 ล้านบาท จากเดิม 24,860 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณก่อนหน้า 46,540 ล้านบาท
เงินเบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ งบประมาณปี 2570 จัดสรรไว้ที่ 389,090 ล้านบาท จากเดิม 364,288.75 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณก่อนหน้า 24,801.25 ล้านบาท
เงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น ปีงบประมาณ 2570 จัดสรรไว้ที่ 100,000 ล้านบาท จากเดิม 99,000 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากงบประมาณปีก่อนหน้า 1,000 ล้านบาท
เงินค่าใช้จ่ายชดใช้เงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน งบปี 2570 จัดสรรไว้ให้ 4,800 ล้านบาท จากเดิม 4,000 ล้านบาท เพิ่มจากงบประมาณปีก่อนหน้า 800 ล้านบาท
งบกลางที่ลดลงจากปีงบประมาณ 2569
เงินค่าใช้จ่ายเพื่อแก้ไขปัญหา ฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม และรองรับผลกระทบจากวิกฤตความผันผวนของราคาพลังงาน ในปีงบประมาณ 2570 ตั้งไว้ที่ 12,000 ล้านบาท ลดลงจากปีงบประมาณก่อนหน้า 13,000 ล้านบาท ซึ่งจัดสรรไว้ที่ 25,000 ล้านบาท
เงินช่วยเหลือข้าราชการ ลูกจ้าง และพนักงานของรัฐ ในปีงบประมาณ 2570 ตั้งไว้ที่ 4,670 ล้านบาท ลดลงจากปีงบประมาณก่อนหน้า 170 ล้านบาท ซึ่งจัดสรรไว้ที่ 4,840 ล้านบาท
เงินสมทบลูกจ้างประจำ ปีงบประมาณ 2570 ตั้งไว้ที่ 260 ล้านบาท ลดลงจากปีงบประมาณก่อนหน้า 60 ล้านบาท ซึ่งจัดสรรไว้ที่ 320 ล้านบาท
ส่วนงบกลางอื่น ๆ ที่ยังได้รับจัดสรรเท่าเดิมในปีงบประมาณ 2570 ได้แก่ ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเสด็จพระราชดำเนินและต้อนรับประมุขต่างประเทศ 1,000 ล้านบาท, ค่าใช้จ่ายตามโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 2,500 ล้านบาท, ค่ารักษาพยาบาลข้าราชการ ลูกจ้าง และพนักงานของรัฐ 94,200 ล้านบาท, เงินชดเชยค่างานสิ่งก่อสร้าง 960 ล้านบาท, และเงินเลื่อนเงินเดือนและเงินปรับวุฒิข้าราชการ 13,000 ล้านบาท
5 กระทรวงที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณมากสุด–น้อยสุด
ที่มาของภาพ, THAI NEWS PIX
คำบรรยายภาพ, ปีนี้กระทรวงการคลังได้รับงบประมาณสูงสุดและได้รับการจัดสรรงบเพิ่มขึ้นมากที่สุดในบรรดากระทรวงต่าง ๆ
จากงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 จำนวน 3,788,000 ล้านบาท สามารถจัดอันดับ 5 กระทรวงแรกที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณมากที่สุดและน้อยที่สุด ดังนี้
กระทรวงที่ได้รับงบประมาณมากที่สุด 5 อันดับแรก
กระทรวงการคลัง 440,871.1 ล้านบาท
กระทรวงศึกษาธิการ 359,576.9 ล้านบาท
กระทรวงมหาดไทย 288,280.0 ล้านบาท
กระทรวงกลาโหม 203,284.7 ล้านบาท
กระทรวงสาธารณสุข 181,478.1 ล้านบาท
กระทรวงที่ได้รับงบประมาณน้อยที่สุด 5 อันดับแรก
กระทรวงพลังงาน 2,293.3 ล้านบาท
กระทรวงอุตสาหกรรม 4,520.3 ล้านบาท
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา 5,856.2 ล้านบาท
กระทรวงพาณิชย์ 7,271.4 ล้านบาท
กระทรวงการต่างประเทศ 8,256.8 ล้านบาท
กระทรวงที่ได้รับการจัดสรรงบเพิ่มขึ้น 5 อันดับแรก
กระทรวงการคลัง เพิ่มขึ้น 41,601.5 ล้าน โดยปีงบประมาณ 2569 ได้รับการจัดสรร 399,269.6 ล้านบาท แต่ในปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรจำนวน 440,871.1 ล้านบาท
กระทรวงสาธารณสุข เพิ่มขึ้น 4,603.9 ล้านบาท โดยปีงบประมาณ 2569 ได้รับการจัดสรร 176,874.2 ล้านบาท แต่ในปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรจำนวน 181,478.1 ล้านบาท
กระทรวงศึกษาธิการ เพิ่มขึ้น 4,580.4 ล้านบาท โดยปีงบประมาณ 2569 ได้รับการจัดสรร 354,996.5 ล้านบาท แต่ในปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรจำนวน 359,576.9 ล้านบาท
กระทรวงแรงงาน เพิ่มขึ้น 3,713.6 ล้านบาท โดยปีงบประมาณ 2569 ได้รับการจัดสรร 69,035.2 ล้านบาท แต่ในปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรจำนวน 72,748.8 ล้านบาท
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เพิ่มขึ้น 3,428.7 ล้านบาท โดยปีงบประมาณ 2569 ได้รับการจัดสรร 10,197.0 ล้านบาท แต่ในปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรจำนวน 13,625.7 ล้านบาท
กระทรวงที่ถูกลดงบมากที่สุด 5 อันดับแรก
ที่มาของภาพ, THAI NEWS PIX
คำบรรยายภาพ, (ซ้าย) นายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งกระทรวงที่เขาดูแลติดอันดับ 1 ใน 5 ที่ถูกหั่นลดงบมากที่สุด
กระทรวงคมนาคม ลดลงมากที่สุดถึง 23,442.4 ล้านบาท โดยงบปี 2569 ได้รับการจัดสรรงบประมาณ 199,955.9 ล้านบาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรงบจำนวน 176,513.5 ล้านบาท
กระทรวงมหาดไทย ลดลง 10,661.8 ล้านบาท โดยงบปี 2569 ได้รับการจัดสรรงบประมาณ 298,941.8 ล้านบาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรงบจำนวน 288,280 ล้านบาท
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลดลง 9,248.5 ล้านบาท โดยงบปี 2569 ได้รับการจัดสรรงบประมาณ 129,851.7 ล้านบาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรงบจำนวน 120,603.2 ล้านบาท
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ลดลง 6,258.4 ล้านบาท โดยงบปี 2569 ได้รับการจัดสรรงบประมาณ 140,201.0 ล้านบาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรงบจำนวน 133,942.6 ล้านบาท
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ลดลง 2,039.4 ล้านบาท โดยงบปี 2569 ได้รับการจัดสรรงบประมาณ 38,187.8 ล้านบาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2570 ได้รับการจัดสรรงบจำนวน 36,148.4 ล้านบาท
ทั้งนี้ หากพิจารณารายการอื่น ๆ เห็นได้ว่าในร่าง พ.ร.บ.รายจ่ายปีงบประมาณ 2570 นั้นมีงบประมาณส่วนอื่น ๆ ที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน โดยเฉพาะในรายการรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลังที่ลดลงจากปีงบประมาณก่อนหน้า 52,503 ล้านบาท, งบจังหวัดและกลุ่มจังหวัดที่ถูกปรับลดลง 22,046.5 ล้านบาท และงบสำหรับรัฐวิสาหกิจที่ถูกปรับลดลงจากปีก่อนที่ 13,398.6 ล้านบาท