Blog

“วิกฤตสภาพภูมิอากาศ” ได้กลายเป็นแรงผลักสำคัญที่กำหนดทิศทางเศรษฐกิจของโลก รวมถึงประเทศไทย ที่ความยั่งยืนไม่ได้เป็นเพียงแนวคิดด้านสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่กลายเป็น “เงื่อนไขสำคัญ” ของการพัฒนาประเทศ และเป็นหนึ่งในกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ประเทศไทยหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง และ ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กำลังส่งแรงสั่นสะเทือนไปถึงระบบเศรษฐกิจของหลายประเทศทั่วโลก และแน่นอนว่าประเทศไทยเองก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ เราจำเป็นต้องเร่งเปลี่ยนผ่านสู่ เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ อย่างจริงจัง ไม่เพียงรับมือความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเป็นการเปิดประตูสู่โอกาสใหม่ๆ ของอุตสาหกรรม การเติบโตทางเศรษฐกิจ และดึงดูดการลงทุนในอนาคต

จากรายงาน Thailand Country Climate and Development Report (CCDR) ของ World Bank Group ชี้ให้เห็นว่า การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทยจำเป็นต้องอาศัย การเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้างในหลายภาคเศรษฐกิจหลัก พร้อมยกระดับเทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และกลไกตลาด เพื่อขับเคลื่อนประเทศสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำในระยะยาว วันนี้ NIA ได้นำเสนอบทความ “5 เส้นทางสู่เศรษฐกิจบอนต่ำของประเทศไทย” เพื่อนำเสนอแนวทางสำคัญจากรายงานนี้และทำให้ทุกภาคส่วนเห็นภาพการปรับตัวของแต่ละภาคเศรษฐกิจอย่างชัดเจนยิ่งขึ้น

• ภาคพลังงานไฟฟ้า : เร่งเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพลังงานสะอาด

ภาคพลังงานถือเป็นหนึ่งในแหล่งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกหลักของประเทศไทย ขณะที่โครงสร้างการผลิตไฟฟ้ายังคงพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นสัดส่วนสำคัญ และความต้องการใช้ไฟฟ้ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากการเติบโตของภาคอุตสาหกรรม โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล เช่น Data Center รวมถึงการขยายตัวของยานยนต์ไฟฟ้าในอนาคต

รายงานเสนอให้ประเทศไทยเร่งปรับโครงสร้างระบบพลังงาน โดยเพิ่มสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าจาก พลังงานหมุนเวียน ควบคู่กับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น การปรับปรุงโครงข่ายไฟฟ้า (Power Grid) การพัฒนาระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) รวมถึงการเปิดกว้างตลาดพลังงาน เพื่อให้ภาคเอกชนสามารถเข้าถึงโครงข่ายไฟฟ้าและทำสัญญาซื้อขายพลังงานสะอาด (Power Purchase Agreement: PPA) ได้มากขึ้น

• ภาคการผลิต : ยกระดับสู่มาตรฐานอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ

ภาคการผลิตเป็นอีกหนึ่งภาคเศรษฐกิจที่มีการใช้พลังงานสูง โดยข้อมูลในรายงานระบุว่า ในปี 2021 พลังงานที่ใช้ในภาคอุตสาหกรรมยังพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นสัดส่วนหลัก การลดการปล่อยคาร์บอนในภาคนี้จึงต้องดำเนินควบคู่ทั้งการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน การเปลี่ยนผ่านสู่เชื้อเพลิงสะอาด และการพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมที่ลดคาร์บอนได้ยาก เช่น อุตสาหกรรมซีเมนต์ เหล็ก และปิโตรเคมี

นอกจากนี้ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของภาคธุรกิจยังมีลักษณะกระจุกตัวอยู่ในบริษัทขนาดใหญ่ ดังนั้น กลไกตลาดคาร์บอนและการกำหนดราคาคาร์บอน (Carbon Pricing) จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการจูงใจให้ภาคอุตสาหกรรมลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ เพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน และยกระดับมาตรฐานด้านพลังงานของอาคาร เครื่องจักร และเครื่องใช้ไฟฟ้า

• ภาคการขนส่ง: เปลี่ยนผ่านสู่ระบบขนส่งพลังงานสะอาด

การเติบโตทางเศรษฐกิจทำให้ความต้องการเดินทางของประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ภาคการขนส่งยังคงพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นหลัก รายงาน CCDR จึงชี้ว่า ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) จะเป็นกลไกสำคัญในการลดการปล่อยคาร์บอนในภาคการขนส่ง การเปลี่ยนผ่านดังกล่าวจะมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น หากไฟฟ้าที่ใช้มาจากพลังงานหมุนเวียน ควบคู่กับการพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพสำหรับยานพาหนะขนาดใหญ่ ทั้งนี้ การเร่งเปลี่ยนผ่านสู่ระบบขนส่งพลังงานสะอาดจำเป็นต้องมาพร้อมกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เช่น การขยายเครือข่ายสถานีชาร์จไฟฟ้า รวมถึงมาตรการจูงใจเชิงนโยบาย เพื่อสนับสนุนการใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าและระบบขนส่งสาธารณะไฟฟ้าในวงกว้าง

• ภาคเกษตรกรรม: นำเทคโนโลยียกระดับสู่เกษตรคาร์บอนต่ำ

ภาคเกษตรกรรมของประเทศไทยมีสัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 18% ของการปล่อยทั้งหมด โดยแหล่งสำคัญมาจากการทำนาข้าว การเผาวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร และการเลี้ยงปศุสัตว์

รายงานจึงเสนอให้ประเทศไทยนำแนวทาง Climate-Smart Agriculture มาใช้มากขึ้น เช่น การจัดการน้ำในนาข้าวด้วยวิธี Alternate Wetting and Drying (AWD) เพื่อลดการปล่อยก๊าซมีเทน การนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาผลิตพลังงานชีวมวล การพัฒนาระบบก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ และการจัดการธาตุอาหารในดินอย่างเหมาะสม

ขณะเดียวกัน การขับเคลื่อนเกษตรคาร์บอนต่ำยังต้องอาศัยการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เกษตรกร การพัฒนาเทคโนโลยีเกษตรสมัยใหม่ และการสร้างความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจและเกษตรกรรายย่อย เพื่อเชื่อมโยงสู่ตลาดสินค้าที่ให้ความสำคัญกับการลดคาร์บอน

• ภาคการใช้ที่ดินและป่าไม้ : เพิ่มศักยภาพการดูดซับคาร์บอนของระบบนิเวศ

ภาคการใช้ที่ดินและป่าไม้มีบทบาทสำคัญในการดูดซับคาร์บอนของประเทศ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ป่ายังคงเผชิญแรงกดดันจากการใช้ประโยชน์ที่ดิน เช่น การขยายพื้นที่เกษตรกรรม การพัฒนาเมือง และการตัดไม้ผิดกฎหมาย รายงานจึงเสนอให้เร่งฟื้นฟูและเพิ่มพื้นที่ป่า โดยเน้นการฟื้นฟูระบบนิเวศในพื้นที่เปราะบาง การใช้พันธุ์ไม้ท้องถิ่นในการปลูกป่า การส่งเสริมบทบาทของชุมชนในการจัดการทรัพยากร และการบูรณาการการฟื้นฟูป่าเข้ากับการวางแผนการใช้ที่ดินและการพัฒนาเมืองในระยะยาว

ด้วยเหตุนี้ ประเทศไทย จึงต้องเร่งเปลี่ยนวิกฤตจากแรงกดดันจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ให้เป็นโอกาสในการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว ที่ไม่ใช่เพียงทางเลือก แต่เป็นโอกาสสำคัญของการพัฒนา เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ ให้เกิดขึ้นในประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม

ไม่ตกเทรนด์การพัฒนาเศรษฐกิจตอบโจทย์ความยั่งยืน

เปิด 5 ความจริงเรื่อง “น้ำ” ที่คนไทยอาจไม่เคยรู้

“…เมืองไทยมีบ่อน้ำมันแหล่งแก๊สทุกจังหวัด…” ปลดล็อควิกฤติพลังงาน ปลดแอกประเทศไทย

เดินหน้าสู่เป้าหมาย Net zero ด้วย ‘เทคโนโลยีอวกาศและดาวเทียม’ ยกระดับการประเมินก๊าซเรือนกระจกภาคเกษตรและป่าไม้ให้ “แม่นยำ โปร่งใส ตรวจสอบได้”

Post Views: 182

เหยื่อสงครามที่แท้จริง

ผลกระทบที่เลวร้ายที่สุด คือชีวิตของผู้คนที่ตกเป็นเหยื่อการโจมตี ที่ตอนนี้มีรายงานผู้เสียชีวิตจากทั้งภูมิภาค รวมกว่า 2,691 ราย โดยเฉพาะในอิหร่าน มีผู้เสียชีวิตมากที่สุด ราว 1,500 ราย และผู้บาดเจ็บอีกกว่า 18,551 คน

ขณะที่ยูนิเซฟ รายงานว่า มีเด็กอย่างน้อย 324 คน ที่ต้องสังเวยชีวิตในสงครามครั้งนี้ โดยเป็นเด็กในอิหร่าน 206 คน เด็กในเลบานอน 118 คน เด็กในอิสราเอล 4 คน และในคูเวตอีก 1 คน และหากนับรวมทั้งภูมิภาคจะพบว่ามีเด็กๆ ที่ได้รับบาดเจ็บจากสงครามอีกกว่า 2,100 คน 

ความหวัง ‘เจรจาสันติภาพ’

แม้การโจมตีตอบโต้ระหว่างกันจะยังคงดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง แต่ทั่วโลกก็ลังจับตาความเป็นไปได้ที่สหรัฐฯ และอิหร่าน จะเริ่มต้นการเจรจาสันติภาพ หลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ได้ประกาศเลื่อนการโจมตีแหล่งพลังงานของอิหร่านที่เคยข่มขู่ไว้ โดยอ้างถึงการหารือระหว่างตัวแทนสองประเทศที่กำลังเป็นไปได้ด้วยดี พร้อมเผยแผน 15 ข้อเพื่อยุติความขัดแย้ง ซึ่งรวมถึงการการรื้อถอนโรงงานนิวเคลียร์และเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างถาวร

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลอิหร่านได้ปฏิเสธแผนการยุติสงครามของประธานาธิบดีทรัมป์ และให้คำมั่นว่าจะสู้ต่อไปจนกว่าอิหร่านจะบรรลุข้อเรียกร้องของตน ซึ่งรวมถึงการชดเชยค่าเสียหายจากสงครามและการยอมรับอธิปไตยของอิหร่านเหนือช่องแคบฮอร์มุซด้วย

ขณะที่มีรายงานว่าสหรัฐฯ กำลังส่งเจ้าหน้าที่ทหารราว 2,000 นาย เพื่อเข้าไปเสริมกำลังในตะวันออกกลาง ซึ่งอาจนำไปสู่ปฏิบัติการภาคพื้นดินในอิหร่านที่สวนทางกับความต้องการในการยุติสงครามอย่างสิ้นเชิง

สงครามในอิหร่านและความกังวลเกี่ยวกับราคาน้ำมันที่สูงขึ้นได้ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคชาวเยอรมัน ส่วนใหญ่คาดการณ์ว่าราคาน้ำมันและก๊าซจะยังคงสูงต่อไป

สงครามในอิหร่าน ความกังวลต่อสถานการณ์เศรษฐกิจ และความคาดหวังต่อรายได้ที่ลดลง ส่งผลให้ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคชาวเยอรมันลดลงตามไปด้วย จากรายงานของสถาบันวิจัยตลาด GfK และสถาบันการตัดสินใจทางการตลาดนูเรมเบิร์ก (Nuremberg Institute for Market Decisions: NIM) ที่มาจากการสำรวจผู้บริโภคเยอรมันประมาณ 2,000 คน ระหว่างวันที่ 5-16 มีนาคม 2569 พบว่า ดัชนีความเชื่อมั่นของผู้บริโภคลดลง 3.2 จุด เมื่อเทียบกับเดือนมีนาคม (-24.8 จุด) มาอยู่ที่ -28.0 จุด ในเดือนเมษายน สงครามในอิหร่านส่งผลกระทบอย่างชัดเจนต่อมุมมองทางเศรษฐกิจของผู้บริโภคในช่วง 12 เดือนข้างหน้า ดัชนีลดลง 11.2 จุด เหลือ -6.9 จุด ซึ่งถือว่าต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนธันวาคม 2565 ซึ่งอยู่ที่ -10.3 จุด ผู้บริโภคจำนวนมากแสดงความกังวลอย่างชัดเจนว่า การฟื้นตัวของเศรษฐกิจเยอรมนีอาจประสบกับความถดถอยอย่างรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากสงครามในอิหร่านยืดเยื้อเป็นเวลานาน

ตารางแสดงค่าของตัวชี้วัดผู้บริโภคเยอรมัน เดือนมีนาคม 2569 เมื่อเทียบกับเดือนก่อนหน้าและปี 2568

แผนภาพแสดงตัวชี้วัดบรรยากาศผู้บริโภคเยอรมันในช่วงปี 2566-2569

สมาคมการค้าคาดการณ์ยอดขายช่วงเทศกาลอีสเตอร์ลดลงในปีนี้

สมาคมการค้าคาดการณ์ยอดขายช่วงเทศกาลอีสเตอร์จะลดลงในปีนี้ แม้ว่าสงครามจะยังไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้จ่ายและการออมของชาวเยอรมนีอย่างชัดเจน แต่จากข้อมูลของนักวิจัย พบว่าความคาดหวังด้านรายได้ของผู้บริโภคที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งก่อนหน้านี้อยู่ในระดับที่ดีเนื่องจากข้อตกลงค่าจ้างที่ดีขึ้น โดยมีสาเหตุมาจากความกังวลเกี่ยวกับภาวะเงินเฟ้ออันเนื่องมาจากราคาพลังงานที่เพิ่มสูงขึ้น กว่าร้อยละ 90 ของผู้ตอบแบบสอบถามคาดการณ์ว่าสถานการณ์รายได้ในครัวเรือนจะแย่ลงอย่างมาก และเชื่อว่าผลกระทบของสงครามจะทำให้เศรษฐกิจโลกมีความไม่แน่นอนมากขึ้นในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ทำให้ต้องเตรียมรับมือกับราคาน้ำมันที่สูงขึ้นจากผลกระทบของสงครามในอิหร่าน

Mr. Rolf Bürkl ผู้เชี่ยวชาญด้านตลาดผู้บริโภคในเยอรมนีจากสถาบัน NIM ระบุว่า ชาวเยอรมันร้อยละ 60 คาดการณ์ว่าราคาน้ำมัน ก๊าซ และน้ำมันเบนซินจะยังคงอยู่ในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภค นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังมีความกังวลว่าการฟื้นตัวของเศรษฐกิจเยอรมนีจะประสบกับความถดถอยอย่างรุนแรง ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากกำลังซื้อของผู้บริโภคที่ลดลง ส่งผลให้ดัชนีความเชื่อมั่นของผู้บริโภคต่อเศรษฐกิจลดลงสู่ระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนธันวาคม 2565 นอกจากนี้ สมาคมค้าปลีกแห่งเยอรมนีคาดการณ์ว่ายอดขายปลีกในช่วงเทศกาลอีสเตอร์ปีนี้จะอยู่ที่มูลค่า 2.1 พันล้านยูโร ลดลงร้อยละ 6.5 เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว 

สถานการณ์เงินเฟ้อกำลังก่อตัวสูงขึ้นในเยอรมนี

นับตั้งแต่เริ่มสงครามในอิหร่าน ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์ในเยอรมนีได้ออกมาเตือนถึงภาวะเงินเฟ้อที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยราคาน้ำมันจะสูงขึ้นก่อน จากนั้นทุกอย่างก็จะค่อยๆ แพงขึ้นตามไปด้วย ซึ่งได้คาดการณ์ไว้อย่างชัดเจนว่า ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นอย่างมากในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า ถึงแม้ว่าราคาสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ตยังไม่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แต่สถานการณ์ปัจจุบันอาจทำให้ราคาอาหารเปลี่ยนแปลงในเร็วๆ นี้ 

สมาคมอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มแห่งสหพันธสาธารณรัฐเยอรมนี (Bundesvereinigung der deutschen Ernährungsindustrie e.V. : BVE) กำลังส่งสัญญาณเตือนว่าบริษัทในอุตสาหกรรมอาหารยังต้องเตรียมรับมือกับราคาบรรจุภัณฑ์และการขนส่งที่สูงขึ้น ซึ่งส่งผลต่อต้นทุนสินค้าตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทาน นอกจากนี้ สมาคมผู้ค้าปลีกแห่งเยอรมนี (Handelsverband Deutschland: HDE) ระบุว่า บริษัทค้าปลีกยังไม่ได้รับผลกระทบรุนแรงจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นในด้านการขนส่งเพราะมีสัญญาระยะยาวกับผู้ให้บริการน้ำมัน หรือกับบริษัทพันธมิตรด้านโลจิสติกส์ อย่างไรก็ตาม หากต้นทุนที่พุ่งสูงขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้นทุนด้านพลังงาน ยังคงยืดเยื้อเป็นเวลานานและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ อาจจะส่งผลกระทบต่อราคาสินค้าโดยตรง

ข้อคิดเห็น /ข้อเสนอแนะของ สคต. 

         ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคเยอรมันที่ลดลงจากความกังวลต่อสถานการณ์เศรษฐกิจในปัจจุบันซึ่งได้รับผลกระทบจากสงครามในอิหร่าน อาจส่งผลให้พฤติกรรมผู้บริโภคชาวเยอรมันใช้จ่ายอย่างประหยัดมากขึ้น และมีแนวโน้มเลือกบริโภคสินค้า House Brand หรือสินค้าที่เป็นแบรนด์ของร้านค้าที่มีราคาถูกกว่าสินค้าแบรนด์ปกติเพิ่มขึ้น เพื่อความคุ้มค่า คุ้มราคา ผู้ส่งออกไทยควรติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจโลกอย่างใกล้ชิด เพื่อจะได้ปรับกลยุทธ์ของบริษัทให้ทันต่อสถานการณ์ปัจจุบัน อีกทั้ง อาจพิจารณาในการผลิตสินค้า OEM สำหรับซูเปอร์มาร์เก็ต และลดขนาดบรรจุภัณฑ์ให้มีราคาประหยัดมากขึ้น

*******************************************************************

ที่มา : 

Nuremberg Institute for Market Decisions

Tagesschau

Photo by Tara Clark on Unsplash