เปิดราคาอาหาร “ย่านสีลม-สุรวงศ์” 14 ปี ยุค 5 รัฐบาลเปลี่ยนไปแค่ไหน

จากอาหารจานละ 31 บาทเมื่อ 14 ปีก่อน วันนี้การจะหาอาหารสักมื้อในราคาเท่าเดิมแทบเป็นไปไม่ได้แล้ว เพราะราคาอาหารตามสั่งและข้าวแกงทั่วไปปรับตัวขึ้นมาอยู่ในระดับ 60-70 บาทต่อจานเป็นอย่างน้อย โดยเฉพาะในย่านใจกลางเมือง

หรือแม้แต่ห้างสรรพสินค้า หรือสนามบิน ที่ต้องแบกรับต้นทุนทั้งค่าเช่า ค่าแรง และค่าวัตถุดิบที่สูงกว่า ส่งผลให้เมนูธรรมดาในชีวิตประจำวันราคาสูงลิ่ว บ้างถึงหลักร้อยกว่า 

ศูนย์ข้อมูลวิจัยและประเมินค่าอสังหาริมทรัพย์ไทย (AREA) ได้สำรวจราคาอาหารในย่าน “สีลม-สุรวงศ์” ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์กลางธุรกิจสำคัญของไทย หรือย่าน CBD มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2555 ซึ่งสมมติฐานว่าราคาอาหารในย่านนี้น่าจะเป็นราคามาตรฐานเพราะเป็นในใจกลางเมือง ในบริเวณอื่นน่าจะถูกกว่านี้ ยกเว้นในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวที่มีผู้ไปท่องเที่ยวเป็นครั้งคราว  การสำรวจพื้นที่สีลม จึงถือเป็นตัวแทนสำคัญสำหรับกรุงเทพมหานครและประเทศไทยโดยรวม

และการสำรวจพบว่า ราคาอาหารเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 31 บาทต่อจานในปี 2555 เป็น 65.3 บาทต่อจานในปี 2569 หรือเพิ่มขึ้นกว่า 110% ภายในระยะเวลา 14 ปี

หากคิดเป็นอัตราเฉลี่ย ราคาอาหารปรับเพิ่มขึ้นปีละ 5.5% ซึ่งสูงกว่าอัตราเงินเฟ้อทางการในหลายช่วงเวลา สะท้อนภาระค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องของคนเมือง โดยเฉพาะกลุ่มพนักงานออฟฟิศที่ใช้ชีวิตในย่านธุรกิจใจกลางกรุงเทพฯ

โดยรายละเอียดผลสำรวจราคาอาหารในช่วงปี’ 55-69 แยกตามรายปี พบว่า

• พ.ค. 55 ราคาเฉลี่ย 31 บาท/จาน
• พ.ค. 56 ราคาเฉลี่ย 31.8 บาท/จาน
• พ.ค. 57 ราคาเฉลี่ย 34.3 บาท/จาน
• พ.ค. 58 ราคาเฉลี่ย 38.4 บาท/จาน
• พ.ค. 59 ราคาเฉลี่ย 41.7 บาท/จาน
• พ.ค. 60 ราคาเฉลี่ย 45.7 บาท/จาน
• พ.ค. 61 ราคาเฉลี่ย 48.1 บาท/จาน
• พ.ค. 62 ราคาเฉลี่ย 50.2 บาท/จาน
• พ.ค. 63 ราคาเฉลี่ย 51.4 บาท/จาน
• มิ.ย. 64 (เลื่อนสำรวจช่วงโควิด) ราคาเฉลี่ย 53.5 บาท/จาน
• พ.ค. 65 ราคาเฉลี่ย 57 บาท/จาน
• พ.ค. 67 ราคาเฉลี่ย 62.8 บาท/จาน
• มิ.ย. 68 ราคาเฉลี่ย 64 บาท/จาน
• พ.ค. 69 ราคาเฉลี่ย 65.3 บาท/จาน

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่าจับตาไม่ใช่เพียงการที่ราคาอาหารยังคงปรับตัวสูงขึ้น แต่เป็นการที่อัตราการขึ้นราคาเริ่มชะลอลงในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา แม้ผู้ประกอบการยังต้องเผชิญต้นทุนที่สูงขึ้น ทั้งค่าวัตถุดิบ ค่าไฟฟ้า ค่าแรง และค่าเช่าพื้นที่

ปรากฏการณ์ดังกล่าวสะท้อนภาพเศรษฐกิจอีกด้านหนึ่ง คือกำลังซื้อของผู้บริโภคที่ยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ จนทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถปรับขึ้นราคาได้มากเหมือนในอดีต เพราะยิ่งราคาสูงขึ้น ความเสี่ยงที่ผู้บริโภคจะลดการใช้จ่ายหรือหันไปเลือกร้านที่ราคาถูกกว่าก็ยิ่งเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

เปรียบเทียบราคาอาหารแต่ละรัฐบาล 

เมื่อย้อนดูการเปลี่ยนแปลงของราคาอาหารในแต่ละยุครัฐบาล ตั้งแต่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ,พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา, เศรษฐา ทวีสิน, แพทองธาร ชินวัตร จนถึงรัฐบาลปัจจุบัน จะพบว่าตัวเลขบนป้ายราคาอาหารไม่ได้สะท้อนแค่ค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้นเท่านั้น แต่ยังเป็นอีกหนึ่งภาพสะท้อนของภาวะเศรษฐกิจและกำลังซื้อของคนไทยในแต่ละช่วงเวลาอีกด้วย

• ในยุครัฐบาลยิ่งลักษณ์ ราคาอาหารเพิ่มขึ้นปีละ 5.2%
• ในยุครัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หลังรัฐประหาร 9 ปี (พฤษภาคม 2557-2566) ราคาอาหารเพิ่มขึ้น 77% หรือเท่ากับเพิ่มขึ้นปีละ 6.6% ซึ่งสูงกว่าตัวเลขเงินเฟ้อของทางราชการ แสดงว่าการแก้ปัญหาเศรษฐกิจของทางราชการไม่ได้ผลเท่าที่ควร 
• มาถึงยุครัฐบาล เศรษฐา ราคาอาหารเพิ่มขึ้นเป็น 3.3%
• และในยุครัฐบาลแพทองธาร ในรอบ 1 ปีที่ผ่านมาเพิ่มขึ้น 2.0% 

ทั้งนี้คงเป็นเพราะภาวะเศรษฐกิจที่ดูเงินฝืด ทำให้ราคาสินค้าไม่สามารถขึ้นได้มาก ถ้าขึ้นราคามากก็คงไม่มีความสามารถในการซื้อ เช่นเดียวกับในยุครัฐบาลอนุทินที่ราคาอาหารในรอบปีที่ผ่านมาก็เพิ่มขึ้นเพียง 2.0% เช่นกัน

สรุปการเปลี่ยนแปลงราคาอาหาร สีลม สุรวงศ์ สาทร 2555-2569

• ราคาอาหารต่อจาน พฤษภาคม 2555 ประมาณ 31 บาท
• ราคาอาหารต่อจาน พฤษภาคม 2569 ประมาณ 65.3 บาท
• ปรับเพิ่ม 2555-2569 ราว 110.5%
• ราคาอาหารปีล่าสุด (2568-2569) 2.0%
• ราคาอาหารยุครัฐบาล ยิ่งลักษณ์ (2555-2557) เพิ่มปีละ 5.2%
• ราคาอาหารยุครัฐบาล ประยุทธ์ (2557-2566) เพิ่มปีละ 6.6%
• ราคาอาหารยุครัฐบาล เศรษฐา (2557-2567) เพิ่มปีละ 3.3%
• ราคาอาหารรัฐบาล แพรทองธาร (2567-2568) เพิ่มปีละ 2.0%
• ราคาอาหารยุครัฐบาล อนุทิน (2568-2569) เพิ่มขึ้นปีละ 2.0%

ทั้งนี้ AREA ระบุว่า มีผู้ค้าบางรายไม่สามารถขึ้นราคาอาหารได้ เพราะคนซื้อไม่มีกำลังซื้อเท่าที่ควร ทั้งที่วัตถุดิบในการทำอาหารเพิ่มขึ้นก็ตาม จะสังเกตได้ว่าร้านที่ยังพยายามยืนราคาอาหารไว้ หรือไม่ขึ้นราคา จะมีผู้เข้าคิวอุดหนุนมากเป็นพิเศษ จากการสัมภาษณ์ผู้ค้าพบว่า สิ่งที่ส่งผลที่เด่นชัดกว่าก็คือ “ค่าเช่า” พื้นที่ค้าปลีกเพื่อการขายอาหาร หากค่าเช่าแพงขึ้นมาก จะทำให้ราคาอาหารเพิ่มมากขึ้น บางแห่งเช่าพื้นที่ขนาดประมาณ 18 ตารางเมตร เป็นเงินถึง 60,000 บาทต่อเดือน หรือ ตรม.ละ 3,333 บาท

จากการที่ค่าเช่าพื้นที่ขายแพง เลยมีร้านอาหารประเภท “อาหารกล่อง” คือให้ผู้ซื้อ ๆ กลับไปรับประทานที่อื่น จึงประหยัดค่าเช่าได้มาก ถือเป็นการปรับตัวครั้งสำคัญ และตามศูนย์อาหารต่าง ๆ ยังพบว่าร้านค้าหลายแห่งหายไปบางแห่งปิดร้านไปตั้งแต่ช่วงโควิดเมื่อ 1-2 ปีก่อน ปี 2563-2564

อย่างไรก็ตาม ร้านค้าที่ปิดไปส่วนมาก เพิ่งปิดในช่วงปี 2564-2565 นี้เอง แต่ในการสำรวจครั้งล่าสุดเมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 ร้านค้าต่าง ๆ กระเตื้องขึ้นแล้ว