ศรีลังกาเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจใหม่จากสงครามตะวันออกกลางและภัยพิบัติ

ศรีลังกากำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหม่ในการป้องกันการล่มสลายทางเศรษฐกิจซ้ำรอยปี 2022 เมื่อสงครามที่ยืดเยื้อในตะวันออกกลางส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานพลังงานโลก ประกอบกับความเสียหายจากพายุไซโคลนร้ายแรงที่เกิดขึ้นในเดือนพฤศจิกายน 2024

ประธานาธิบดีอนุรา กุมารา ดิสสานายาเกะได้ประกาศมาตรการจำกัดน้ำมันเชื้อเพลิง เพิ่มราคาขึ้นหนึ่งในสาม และเพิ่มค่าไฟฟ้าสูงสุด 40 เปอร์เซ็นต์นับตั้งแต่สงครามเริ่มส่งผลกระทบต่อการจัดหาพลังงานทั่วโลก

ความกังวลจากการซื้อตุนน้ำมัน

สถานการณ์การซื้อตุนน้ำมันเชื้อเพลิงอย่างตื่นตระหนกในศรีลังกาทำให้นึกถึงเหตุการณ์ปี 2022 เมื่อเศรษฐกิจประเทศพังทลาย อัตราเงินเฟ้อพุ่งสูงถึง 70 เปอร์เซ็นต์ หลังจากโคลอมโบผิดนัดชำระหนี้ต่างประเทศมูลค่า 46 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่การประท้วงขนาดใหญ่ที่เรียกว่า “อารากาลายา” (การต่อสู้) ซึ่งโค่นล้มประธานาธิบดีโกตะบายะ ราชปักษะ ผู้ซึ่งถูกกล่าวหาว่าบริหารประเทศผิดพลาดและคอร์รัปชัน

แรงกดดันทางการเมือง

พรรคสังคมนิยมแนวหน้า (FSP) ผู้นำการประท้วงครั้งก่อนได้เตือนว่ารัฐบาลดิสสานายาเกะอาจเผชิญกับการล่มสลาย ดุมินดา นาคามูวา สมาชิกพอลิตบิวโร FSP กล่าวว่า “เราเชื่อว่าการตอบสนองต่อวิกฤตเศรษฐกิจครั้งนี้จะมาในรูปแบบทางการเมือง”

ขณะเดียวกัน พรรค JVP หรือแนวร่วมปลดปล่อยประชาชนของดิสสานายาเกะได้รับชัยชนะด้วยคะแนนเสียงสองในสามในการเลือกตั้งรัฐสภาเดือนพฤศจิกายน 2024 หลังจากชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีสองเดือนก่อนหน้า

ปฏิกิริยาของประชาชน

วาสันทา จายาลาธ พ่อค้าวัย 55 ปีที่ตลาดกลางคืนเปตตาห์ในโคลอมโบ เผยว่าลงคะแนนให้ดิสสานายาเกะในปี 2024 ด้วยความหวังว่าจะมีช่วงเวลาที่ดีกว่า แต่รู้สึกว่าสถานการณ์กำลังแย่ลง “เราโหวตด้วยความคิดว่ายุคที่ดีและพอเพียงจะมาถึงประเทศเรา แต่ไม่มีสถานการณ์เช่นนั้น แต่สิ่งที่เรารู้คือประเทศกำลังตกลงไปในเหวลึกมากขึ้น” เขากล่าว

สถานการณ์ฉุกเฉินและข้อกังวลด้านสิทธิมนุษยชน

ภาวนี ฟอนเซกา ทนายความด้านสิทธิมนุษยชนระบุว่าการประท้วงลดลงเนื่องจากประชาชนต้องมุ่งเน้นไปที่ความท้าทายในการหาเสบียงอาหารและเชื้อเพลิงในชีวิตประจำวัน รัฐบาลยังเริ่มจำกัดการจ่ายน้ำเพื่ออนุรักษ์ปริมาณสำรองและลดต้นทุนการสูบน้ำ

เธอเตือนว่าอำนาจกว้างขวางที่กฎหมายสถานการณ์ฉุกเฉินมอบให้เจ้าหน้าที่ในการจับกุมและควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยอาจถูกใช้เพื่อปราบปรามการประท้วงของประชาชน

ผลกระทบจากพายุไซโคลน

พายุไซโคลนดิตวาห์ ภัยพิบัติที่เลวร้ายที่สุดนับตั้งแต่สึนามิเอเชียปี 2004 คร่าชีวิตผู้คนไป 641 คน และส่งผลกระทบต่อเกือบทั้งประเทศเมื่อปลายปีที่แล้ว พายุดังกล่าวก่อให้เกิดน้ำท่วมและดินถลม่ม สร้างความเสียหายประมาณ 4.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐตามการประเมินของธนาคารโลก

โคลอมโบยังได้รับเงินช่วยเหลือฉุกเฉิน 206 ล้านดอลลาร์สหรัฐจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ในเดือนธันวาคมเพื่อจัดการกับผลที่ตามมาจากภัยพิบัติ ขณะนี้คณะผู้แทน IMF อยู่ในศรีลังกาเพื่อทบทวนเงินกู้ช่วยเหลือ 4 ปี มูลค่า 2.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐก่อนปล่อยเงินงวดต่อไป 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ