พิษสงครามตะวันออกกลาง กระทบสินค้าหัตถกรรมในเชียงใหม่ การส่งออกหยุดชะงัก

เครื่องปั้นดินเผาศิลาดล หรือเครื่องสังคโลก คือหนึ่งในสินค้าหัตถกรรมส่งออกที่มีชื่อเสียงของจังหวัดเชียงใหม่ และเป็นหนึ่งในสินค้าหัตถกรรมสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์หรือ GI ของจังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันกำลังได้รับผลกระทบจากวิกฤตภัยสงครามจากกลุ่มประเทศตะวันออกกลาง ทำให้สินค้าหัตถกรรมส่งออกโดยเฉพาะเครื่องปั้นดินเผาศิลาดลที่มักจะถูกส่งไปยังกลุ่มประเทศตะวันออก อเมริกา และยุโรป ลดปริมาณการสั่งซื้อลง จำนวนมาก

เพ็ญพรรณ วังวิวัฒน์ ผอ.สยามศิลาดล พอตเทอรี่ จำกัด เปิดเผยว่า การผลิตชิ้นงานเครื่องปั้นดินเผาศิลาดล  ที่จะต้องนำเข้าเตาเผาถึงสองครั้ง โดยครั้งแรกจะต้องเผาในอุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส เพื่อให้ดินแข็งตัวและโครงรูปเพื่อให้ดูดซึม น้ำเคลือบได้ดีก่อนจะเคลือบน้ำยา จากนั้นก็เข้าเตาเผาครั้งที่สอง ใช้อุณหภูมิที่ 1230 องศาเซลเซียส เพื่อให้เครื่องปั้นดินเผาทำปฏิกิริยาเคมีจนกลายเป็น ชิ้นงานที่มีสีเขียวใสเหมือนหยก

นอกจากนี้เครื่องปั้นดินเผาศิลาดลถือว่าเป็นสินค้าหัตถกรรมที่มีเอกลักษณ์ของจังหวัดเชียงใหม่และเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์  เป็นงานศิลปะที่ผสมผสานระหว่างฝีมือช่างและภูมิปัญญาการผสมผสานเคมีทางธรรมชาติ แต่ที่ผ่านมาได้รับผลกระทบจากปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาการแพร่ระบาดของไวรัส โควิด-19 และสงครามตะวันออกกลางก็ได้รับผลกระทบในขณะนี้ โดยเฉพาะเรื่องของการขนส่งแก๊ส LPG ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่เพิ่มสูงขึ้น ก็ทำให้ต้นทุนการผลิตเครื่องปั้นดินเผาศิลาดลเพิ่มสูงขึ้นเช่นกัน 

“ทำให้ปัจจุบันจะต้องมีการพิจารณาลดต้นทุนและหาทางออกให้กับตัวเอง ประหยัดตรงไหนได้ก็ต้องประหยัดวัตถุดิบอันไหนที่เราเอามาใช้แล้ว อย่างเช่นดินดำเราก็เก็บทุกก้อนเพื่อเอามารีไซเคิล ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ผลิตต้องปรับตัว ให้เข้ากับสถานการณ์ โดยเฉพาะเรื่องของการวางแผนการผลิต วางแผนการตลาด และเรื่องสต๊อก ที่ไม่ต้องผลิตเกินความต้องการ”

วิกรณ์ พรหมชนะ นายกสมาคมผู้ผลิตและผู้ส่งออกสินค้าหัตถกรรมภาคเหนือ เปิดเผยว่า สถานการณ์การส่งออกสินค้าหัตถกรรมในพื้นที่ภาคเหนือนั้นมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง มาจากทั้งปัญหาเศรษฐกิจ และสินค้าลอกเลียนแบบ และที่หนักก็คือปัจจุบันจากสถานการณ์สงครามในกลุ่มประเทศตะวันออกกลางก็ทำให้ลูกค้าที่มาจากกลุ่มประเทศตะวันออกกลางนั้นหดหาย และสินค้าหัตถกรรมที่ส่งออกไปทั้งอเมริกาและยุโรปก็ลดจำนวนการสั่งซื้ออย่างมาก บางรายก็ชะลอคำสั่งซื้อเพราะกังวลเรื่องความปลอดภัยและปัญหาเศรษฐกิจในอนาคต จึงทำให้ผู้ประกอบการต้องเร่งหาลูกค้าใหม่เข้ามาทดแทน

“สิ่งที่ผู้ประกอบการต้องทำเพื่อช่วยเหลือตัวเองก็คือการไปออกงานที่มี กลุ่มลูกค้าขนาดใหญ่ อย่างเช่นงานเมกกะที่จะมีกลุ่มลูกค้าเข้ามาจำนวนมาก เพราะถือเป็นโอกาสที่เราจะเจอกลุ่มลูกค้าและตัวแทนผู้ขายสินค้าเพื่อนำไปจำหน่าย ซึ่งถือว่าเป็นการสร้างโอกาสให้ตัวเองและเปิดการมองเห็น ซึ่งผู้ประกอบการก็จะได้ลูกค้า จากตรงนั้น ถือว่าเป็นสิ่งที่เรารอไม่ได้ถ้าเราอยู่ แต่ในเชียงใหม่เราก็จะไม่มีกลุ่มลูกค้าใหม่เข้ามา ควบคู่ไปกับการพัฒนาสินค้าของเราให้ตอบโจทย์และเป็นที่ต้องการของตลาด”

สำหรับมูลค่าการค้าของสินค้าหัตถกรรมเชียงใหม่ทั้งค้าขายในประเทศและส่งออกอยู่ที่ประมาณ จากเดิมอยู่ที่ประมาณ 10,000 ล้านบาท ปัจจุบันลดลงเหลือประมาณ 7,000 – 8,000 ล้านบาท

แม้จะเจอปัญหาเศรษฐกิจและสงครามตะวันออกกลาง  แต่ผู้ผลิตสินค้าหัตถกรรมภาคเหนือ ยังคงเชื่อมั่นในสินค้าหัตถกรรม ที่มีคุณภาพ แต่อยากให้ภาครัฐ พัฒนาผู้ประกอบการทั้งการส่งเสริมด้านการ ออกแบบ การพัฒนาการบริหาร และการตลาดให้ครอบคลุมทั้งประเทศ

ปัจจุบัน สินค้าหัตถกรรมส่งออกของจังหวัดเชียงใหม่ กำลังได้รับผลกระทบจากสงครามตะวันออกกลาง ส่งผลให้ต้นทุนค่าขนส่งและเบี้ยประกันภัยสูงขึ้น จากปัญหาการเดินเรือในทะเลแดงและราคาพลังงานที่ผันผวน ทำให้ ต้นทุนโลจิสติกส์เพิ่มขึ้น อัตราค่าระวางเรือปรับตัวสูงขึ้นอย่างมาก ส่งผลต่อต้นทุนสินค้า ความล่าช้าในการจัดส่ง การเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือเพื่อเลี่ยงจุดเสี่ยง ทำให้การขนส่งล่าช้า คำสั่งซื้อชะลอตัว

ความไม่แน่นอนของสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางทำให้ผู้นำเข้าชะลอคำสั่งซื้อ โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้าที่ไม่ได้เป็นสินค้าจำเป็น เช่น ของแต่งบ้าน หัตถกรรมและมี ความเสี่ยงด้านการชำระเงิน ความไม่สงบเพิ่มความเสี่ยงในกระบวนการชำระเงินระหว่างประเทศ