Author: ข่าวกรุงเทพฯ

“ผลการตรวจสอบการกักตุนน้ำมันดังกล่าวถือว่าเป็นผลงานรัฐบาลที่ได้ดำเนินการอย่างจริงจัง แต่ต้องจับตาต่อไปว่าจะสามารถดำเนินคดีเอาผิดตามกฎหมายได้มากน้อยแค่ไหน”

เทศกาลสงกรานต์ 2569 ผ่านพ้นไปแล้ว คนไทยกลับภูมิลำเนาและท่องเที่ยวกันคึกคัก รัฐบาลภูมิใจที่คนไทยร่วมกับสืบสานประเพณีอันดีงาม และมีเงินสะพัดทั่วประเทศ กระจายรายได้ถึงชุมชน

แต่หลังจากนี้จะเข้าสู่โหมดของโลกความจริง ซึ่งได้รับแรงกระแทกจากสงครามตะวันออกกลาง ส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจของโลก รวมทั้งประเทศไทยทุกทุกมิติและทุกระดับ

โดยเฉพาะ วิกฤตพลังงานโลก ส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ที่่จะวิกฤตมากกว่าน้ำมันแพงคือ น้ำมันขาดแคลน แม้กระทรวงพลังงานยืนยันว่าไทยยังมีน้ำมันสำรองอีก 109 วัน

ขณะที่ นายภาณุรัช ดำรงไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานและการขุดเจาะระดับโลก มองว่า จากสงครามที่ลุกลามไปสู่โครงสร้างพื้นฐานของพลังงาน ทำให้ซัพพลายน้ำมันโลกหายไป 20% ในเดือนเดียว ต่อให้มีการบรรลุข้อตกลงหยุดยิง โลกก็ยังขาดพลังงานอีกอย่างน้อย 2-3 เดือน ส่วนการซ่อมแซมโครงสร้างที่เสียหายใช้เวลา 3-5 ปี และเมื่อซัพพลายหายไป ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจะกระทบสินค้าแทบทุกชนิด

ทางด้าน นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.พาณิชย์ เปิดเผยภายหลังสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำกระทรวงพาณิชย์ว่า “การกลับมารับตำแหน่งครั้งนี้ สถานการณ์ต่างๆ ไม่เหมือนเดิม โดยไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตซ้อนวิกฤต โดยวิกฤตแรกคือปัญหาเศรษฐกิจที่ยังขยายตัวไม่มากนัก และยังมาเกิดความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์ ที่ก่อให้เกิดวิกฤตราคาพลังงานเข้ามาซ้ำเติมอีก”

นางศุภจียอมรับว่า ปุ๋ยเคมีมีใช้เพียงพอถึงกลางเดือน พ.ค.นี้ ปุ๋ยที่นำเข้าใหม่มีต้นทุนนำเข้าสูงขึ้น และจะต้องปรับราคาใหม่ ส่วนสินค้าที่ยื่นเรื่องต่อกรมการค้าภายในเพื่อขอปรับขึ้นราคา ทั้งน้ำมันปาล์มบรรจุขวด แชมพู สบู่ อยู่ระหว่างการพิจารณา และยอมรับว่าสินค้าจะเริ่มแพงขึ้น เพราะต้องดูต้นทุนวัตถุดิบใหม่ที่เข้ามา

นั่นหมายความว่า ประชาชนต้องแบกรับค่าครองชีพที่สูงขึ้น ส่วนผู้ประกอบการก็มีต้นทุนที่เพิ่มขึ้นกว่า 10% หากแบกรับไม่ไหวก็ต้องล้มเลิกกิจการและจะกระทบเป็นลูกโซ่

ขณะเดียวกัน กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ส่งสัญญาณเตือนว่า เศรษฐกิจโลกกำลังเคลื่อนเข้าสู่ “ช่วงเปราะบาง” (Fragile Phase) อีกครั้ง ภายใต้แรงกดดัน 3 ด้านพร้อมกัน ได้แก่ ระดับหนี้ที่สูงเป็นประวัติการณ์ ต้นทุนการกู้ยืมที่เพิ่มขึ้น และความไม่แน่นอนจากภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะสงครามในตะวันออกกลางที่กำลังสั่นคลอนเสถียรภาพพลังงานและการเงินโลก

ฉากทัศน์ที่เลวร้ายที่สุดหากการสู้รบขัดแย้งมีความรุนแรงขึ้นและยืดเยื้อยาวนาน อัตราการเติบโตของโลกจะลดเหลือ 2% จ่อเข้าสู่ภาวะถดถอย อัตราเงินเฟ้อทั่วโลกอาจพุ่งจาก 3% เป็น 4.7% สำหรับประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่นำเข้าน้ำมันและก๊าซสูงมาก ส่งผลให้เศรษฐกิจไทยมีความเปราะบางสูง โดย IMF ปรับลดคาดการณ์ GDP ปี 2569 เหลือเพียง 1.5% ต่ำสุดในกลุ่มอาเซียน

อย่างไรก็ตาม ในภาวะวิกฤต ประชาชนก็คาดหวังว่ารัฐบาลจะดูแลพวกเขาอย่างไรให้อยู่รอดได้ โดยเฉพาะคณะรัฐมนตรี (ครม.) ชุดใหม่ที่มี นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีคนเดิม

KPI Poll สถาบันพระปกเกล้า ได้เปิดเผยผลสำรวจเรื่อง “ความนิยมและความคาดหวังต่อคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ในสายตาประชาชน” พบว่า รัฐมนตรีชุดใหม่กลุ่มใดเป็น “ความหวัง” มากที่สุด? 50.8% มองว่ายังไม่มีกลุ่มใดที่เป็นความหวังอย่างชัดเจน รองลงมา 37.2% มีความหวังกับกลุ่มรัฐมนตรีคนนอกซึ่งมีประสบการณ์การบริหารทั้งภาครัฐและภาคเอกชน, 6.8% มีความหวังกับกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่เพิ่งเข้ามาเป็นรัฐมนตรีครั้งแรก

สำหรับความชื่นชอบ “เจ้ากระทรวง” พบว่า 24.2% ระบุ ยังไม่มี “รัฐมนตรีว่าการ” ที่ชื่นชอบ/ไม่รู้จัก/ไม่มีความเห็น รองลงมา 14.4% ชื่นชอบนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกฯ และ รมว.พาณิชย์, 11.5% ชื่นชอบนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกฯ และ รมว.การอุดมศึกษาฯ, 9.5% ชื่นชอบนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกฯ และ รมว.การต่างประเทศ และ 8.0% ชื่นชอบนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย

บทสรุปจาก KPI Poll ระบุว่า ประชาชนจำนวนไม่น้อยยังอยู่ในโหมด “รอดู” การทำงานของ ครม.ชุดใหม่ โดยยังไม่ได้มอบความเชื่อมั่นอย่างเต็มที่ล่วงหน้า สะท้อนว่าไม่ได้ถูกประเมินจากภาพลักษณ์หรือสถานะตำแหน่งเพียงอย่างเดียว หากแต่ถูกจับตาว่าจะสามารถแสดงผลลัพธ์เชิงรูปธรรมได้เร็วเพียงใด

ที่น่าสนใจ ความชื่นชอบของ นายกฯ อนุทิน รั้งท้ายอยู่ที่ 4 ได้แค่ 8% เท่านั้น ทั้งนี้ในฐานะผู้นำประเทศ ประชาชนอาจจะคาดหวังมากที่สุด และอาจทำให้ผิดหวังมากที่่สุดได้เช่นกัน

ในช่วงรัฐบาลประกาศขึ้นราคาน้ำมันลิตรละ 6 บาท ประชาชนแห่ไปเติมน้ำมันไว้ล่วงหน้า แต่ปรากฏว่าปั๊มไม่มีน้ำมันให้เติม ทำให้เกิดความสงสัยว่ามีการกักตุนน้ำมัน (ล็อตเก่า) เพื่อขายในราคาใหม่ หวังค้ากำไรจากส่วนต่างหรือไม่

แต่ นายอนุทิน การันตีว่าตรวจเช็กแล้วไม่มีน้ำมันหาย ไม่มี “ไอ้โม่ง” กักตุนน้ำมัน แล้วโทษประชาชนตื่นตระหนกไปกักตุนน้ำมัน แต่ภายหลังมีการตั้งชุดเฉพาะกิจตรวจคลังน้ำมันทั่วประเทศ และพบพิรุธมีการกักตุนน้ำมันจริง นายอนุทินจึงได้ออกมาแก้เกี้ยวว่าที่เงียบเรื่อง “ไอ้โม่ง” กักตุนน้ำมัน เพราะไม่อยากให้ข่าวรั่ว?

ล่าสุด ที่กระทรวงยุติธรรม พล.ต.ท.รุทธพล เนาวรัตน์ รมว.ยุติธรรม พร้อมด้วย นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รมว.พลังงาน, นายประเสริฐ สินสุขประเสริฐ ปลัดกระทรวงพลังงาน, พล.ต.อ.ธัชชัย ปิตะนีละบุตร รอง ผบ.ตร., พ.ต.ต.ยุทธนา แพรดำ อธิบดีกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ), พล.ร.อ.ธาดาวุธ ทัดพิทักษ์กุล เสนาธิการทหารเรือ และเลขาธิการศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล (ศรชล.) และ พล.ต.ท.นพศิลป์ พูลสวัสดิ์ ผู้บัญชาการประจำสำนักงานผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ตร.) ร่วมแถลงผลการแก้ไขปัญหาและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงอันเนื่องมาจากผลกระทบของความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรี ที่ 3/2569

โดยพบว่ามีความผิดปกติ 3 ส่วน คือ 1.คลังน้ำมันผู้ประกอบการน้ำมันที่มีปริมาณน้ำมันจำนวนมาก แต่ไม่ได้มีการจ่ายออกไป 2.การขนส่งน้ำมันจากโรงกลั่นทางเรือมีความล่าช้ากว่าปกติ มีเรือหลายลำมีพฤติการณ์ไปจอดลอยลำเพื่อรอเวลาให้ราคาน้ำมันขึ้น ก่อนส่งให้คลังน้ำมันจุดหมายปลายทาง และ 3.การขนส่งน้ำมันทางบกจากคลังไปปั๊มน้ำมัน ไม่ระบุจุดหมายปลายทาง และยังพบมีการลักลอบส่งไม่ตรงเป้าหมายปลายทางที่กำหนดไว้ 

เบื้องต้นคณะพนักงานสอบสวนคดีพิเศษที่ 59/2569 จะสอบสวนการกักตุนน้ำมัน 3 กรณี คือ 1.บริษัทคลังน้ำมันในจังหวัดสุราษฎร์ธานี 2.บริษัทคลังน้ำมันแห่งหนึ่งใน จ.อ่างทอง (บริษัท ทริลเลี่ยนปิโตรเทรดดิ้ง จำกัด) และ 3.กรณีมีเรือวิ่งรับน้ำมันจากโรงกลั่นในพื้นที่ภาคตะวันออกไปยังคลังน้ำมันใน จ.สุราษฎร์ธานี ซึ่งมีน้ำมันล่องหนกลางทะเล 57-60 ล้านลิตร พบมี 10 บริษัทเกี่ยวข้อง

ผลการตรวจสอบการกักตุนน้ำมันดังกล่าวถือว่าเป็นผลงานรัฐบาลที่ได้ดำเนินการอย่างจริงจัง แต่ต้องจับตาต่อไปว่าจะสามารถดำเนินคดีเอาผิดตามกฎหมายได้มากน้อยแค่ไหน และก็สวนทางกับนายอนุทินที่เคยการันตีว่าไม่มี “ไอ้โม่ง” จึงน่าสงสัยว่านายกฯ ไม่รู้จริงๆ หรือว่าถูกข้าราชการชงข้อมูลเท็จให้กันแน่?

เช่นเดียวกับการเรียกร้องให้เก็บ “ภาษีลาภลอย” (Windfall Tax) จากโรงกลั่นน้ำมัน แม้ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายบังคับใช้ แต่ในสมัย พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ และ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกฯ ก็เคยใช้การขอความร่วมมือคืนกำไรมาแล้ว

โดยแกนนำรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอ้าง “กลไกเสรี” นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกฯ และ รมว.คมนาคม ผอ.ศูนย์บริหารและติดตามสถานการณ์การสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง (ศบก.) ถึงกับอ้างว่าต้องเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง?

แต่ภายหลัง นายเอกนัฐ พร้อมพันธุ์ เข้าปฏิบัติหน้าที่ที่กระทรวงพลังงาน เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ก็มีมติลดราคาหน้าโรงกลั่น “ดีเซล-B7-B20” ลง 2 บาทได้ แต่ภาคประชาชนยังมองว่าสามารถลดราคาได้มากกว่านั้น เพราะยังมี “ต้นทุนทิพย์” ที่มากเกินไป

 ในการแถลงข่าวที่กระทรวงยุติธรรม นายเอกนัฏ ระบุว่า “ในช่วงเดือน มี.ค.ที่เกิดวิกฤต มีการกลั่นน้ำมัน มีการซื้อน้ำมันในราคาเก่าที่ถูกเพื่อเก็บและไปรอขายในราคาใหม่ที่แพงกว่า โดยในช่วงเดือน มี.ค.ได้ใช้เงินกองทุนน้ำมันไปชดเชยกว่า 60,000 ล้านบาท เพื่อให้ประชาชนได้ใช้ในราคาถูก แต่เงินชดเชยจำนวนนี้กลับไปชดเชยให้ผู้ค้าให้ได้รับกำไรมากกว่าที่ควร ทำให้กองทุนเสียหายแทนที่ 60,000 ล้านบาท ทางกองทุนจะเรียกค่าเสียหายกลับคืนมา”

แสดงว่า “กลไกเสรี” เป็นช่องว่างให้เกิดการแสวงหาผลประโยชน์ให้กลุ่มทุนมากกว่า และในภาวะวิกฤต รัฐบาลต้องใช้กลไกทุกอย่าง เช่น พ.ร.ก.แก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2516 เข้ามาบริหารจัดการ ให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ

วิกฤตพลังงานครั้งนี้เป็นที่ชัดเจนว่ามีกลุ่มทุนที่เห็นแก่ตัวซ้ำเติมความเดือดร้อนของประชาชน มีผู้นำประเทศที่ยังเดินหลงทางและฝืนความรู้สึกประชาชน แต่ก็ยังมีรัฐมนตรีที่รักษาผลประโยชน์คนส่วนใหญ่ และมีภาคประชาชนติดตามตรวจสอบอย่างเข้มข้น

ความเสียหาย 6 หมื่นล้านบาทที่ รมว.พลังงาน ตามทวงคืน จะทำได้หรือไม่ อย่างไร นายกฯ อนุทิน จะซัพพอร์ตแนวทาง รมว.พลังงานแค่ไหน จะรื้อโครงสร้างพลังงานไทยให้เกิดความเป็นธรรม และยั่งยืนได้อย่างไร คงต้องรอวัดใจ!      

อย่างไรก็ดี นายกฯ อนุทิน ยอมรับว่า ตนเองเป็นคนไม่ดื้อ พร้อมรับฟังความคิดเห็นจากทุกฝ่าย บทเรียนครั้งนี้คงต้องจัดทัพตั้งหลักใหม่ให้รู้เท่าทันสถานการณ์ และเป็นผู้นำทางความคิดนำพาสังคมเดินไปข้างหน้า

เพราะวิกฤตซ้อนวิกฤตขนาดนี้ หากไม่ได้รับความเชื่อถือจากพลังทางสังคม ก็จะไม่ได้รับความร่วมมือ และจะไม่สามารถนำพาคนในชาติร่วมฝ่าวิกฤตไปได้!.

ธนาคารไทยพาณิชย์ จัดกิจกรรมการแข่งขันกอล์ฟ SCB SME Golf Club Executive 2026 พร้อมมอบประสบการณ์ไลฟ์สไตล์สุดพิเศษ เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างธนาคารและลูกค้าเอสเอ็มอีกลุ่มธุรกิจนำเข้า-ส่งออกจำนวน 28 บริษัทในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) พร้อมกับแลกเปลี่ยนมุมมองเศรษฐกิจและการดำเนินธุรกิจภายใต้ความท้าทายจากความผันผวนของเศรษฐกิจโลก

นอกจากนี้ ธนาคารได้จัดทีมที่ปรึกษาเชิงลึกด้านการค้าระหว่างประเทศแนะนำโซลูชันการเงิน และแพลตฟอร์มออนไลน์ในการบริหารต้นทุนและสภาพคล่อง เพื่อขยายการเข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการเพื่อการค้าระหว่างประเทศและอัตราแลกเปลี่ยน เพื่อให้ธุรกิจเดินหน้าไม่สะดุดควบคู่กับการบริหารความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยกิจกรรมครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งความสำคัญที่ช่วยตอกย้ำความมุ่งมั่นของธนาคารฯ ในการเป็นพันธมิตรการเงินเดินเคียงข้างภาคธุรกิจในทุกสถานการณ์โดยมีนายศุภฤทธิ์ เมฆอรุณกมล ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ ผู้บริหารสายงาน Business Banking L1 นายมนูญ ทองคำ ผู้อำนวยการอาวุโส Business Banking EEC 1 และนายชุติ สวาสดิ์ธรรม ผู้อำนวยการ Business Banking EEC 2 ร่วมงานและให้การต้อนรับ

“คนละครึ่งพลัส-ไทยช่วยไทย” กรมการปกครอง สั่งทั่วประเทศช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ให้เข้าถึงมาตรการลดค่าครองชีพ

นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ อธิบดีกรมการปกครอง ออกหนังสือด่วนที่สุดถึงปลัดจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อขับเคลื่อนนโยบายเร่งด่วนของรัฐบาลในการคืนความเชื่อมั่นและยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชน โดยเน้นการกระตุ้นเศรษฐกิจระดับฐานรากและลดค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน

สั่งการ 3 ข้อด่วน! ทุกอำเภอต้องทำทันที

เพื่อให้มาตรการช่วยเหลือถึงมือประชาชนอย่างรวดเร็ว กรมการปกครองกำชับนายอำเภอทั่วประเทศดำเนินการดังนี้:

1. ตั้ง “ปลัดอำเภอ” รับผิดชอบหลัก: ทุกอำเภอต้องมีปลัดอำเภอ 1 คน คอยมอนิเตอร์และประสานงานมาตรการลดค่าครองชีพโดยตรง เพื่อให้การช่วยเหลือในพื้นที่ทันท่วงที

2. ปูพรมสำรวจข้อมูลเศรษฐกิจชุมชน: สั่งสำรวจข้อมูลเชิงลึกในพื้นที่ ประกอบด้วย

• รถพุ่มพวง: ข้อมูลรถขายสินค้าอุปโภค-บริโภคเคลื่อนที่

• แหล่งจับจ่าย: ตลาดสด ตลาดนัด และร้านค้าสวัสดิการชุมชน

• ของดีในพื้นที่: ผลิตภัณฑ์ชุมชนที่ขึ้นทะเบียนไว้ เพื่อเตรียมสนับสนุนการขาย

3. เตรียมพร้อมรับ “โครงการใหญ่” ในระยะต่อไป: สั่งการให้อำเภอเตรียมสนับสนุนโครงการรัฐที่จะตามมา เช่น

• โครงการคนละครึ่งพลัส

• โครงการไทยช่วยไทย

• โครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

อนึ่ง ให้ปลัดจังหวัด และนายอำเภอให้ความสำคัญกับการดำเนินการดังกล่าว เนื่องจากเป็นนโยบายเร่งด่วน ของรัฐบาล และเป็นการช่วยเหลือพี่น้องประชาชนในพื้นที่ กรณีมีปัญหาอุปสรรค ให้รายงานกรมการปกครองทราบ 

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รมว.พลังงาน ระบุถึงความคืบหน้ามาตรการดูแลราคาน้ำมันในประเทศ โดยเน้นย้ำถึงการเร่งดำเนินการปรับลดค่าการกลั่นระลอกที่ 2 เพื่อบรรเทาภาระค่าครองชีพของประชาชน หลังจากที่ระลอกแรกในช่วงเดือนมีนาคมสามารถลดราคาน้ำมันหน้าปั๊มลงได้ 2.14 บาทต่อลิตร

ขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างการประมวลผลข้อมูลต้นทุนที่แท้จริงเพื่อกำหนดค่าการกลั่นรอบใหม่ เนื่องจากพบว่าในช่วงวันที่ 1-15 เมษายนที่ผ่านมา ค่าการกลั่นพุ่งสูงขึ้นเฉลี่ยถึง 15 บาทต่อลิตร ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับเดือนมีนาคมที่มีค่าเฉลี่ยเพียง 7 บาทกว่า ถือเป็นระดับที่ผิดปกติมาก

โดยเตรียมนัดประชุมคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) เพื่อหารือพิจารณาต้นทุนใหม่อีกครั้ง ภายในวันที่ 21 เม.ย.นี้  (มีผล 23 เม.ย.) ซึ่งจะพิจารณาหักลบต้นทุนส่วนเพิ่มต่างๆ เช่น ค่าความเสี่ยงสงคราม (War Premium) ค่าขนส่ง และค่าประกันภัย ตามความเป็นจริง เพื่อกำหนดค่าการกลั่นใหม่โดยใช้ฐานข้อมูลของวันที่ 1-15 เมษายน คาดการณ์ว่าจะสามารถปรับลดค่าการกลั่นลงมาได้มากกว่า 2 บาทต่อลิตร

สำหรับประเด็นที่ประชาชนตั้งข้อสังเกตว่าราคาน้ำมันในตลาดสิงคโปร์ปรับลดลงถึง 20% แต่ราคาหน้าปั๊มในประเทศกลับลดลงเพียงเล็กน้อยนั้น เกี่ยวข้องกับสถานะของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เนื่องจากในช่วงที่ราคาน้ำมันโลกพุ่งสูง กองทุนฯ ได้เข้ามาพยุงราคาจนปัจจุบันมีภาระหนี้สะสมเกินกว่า 60,000 ล้านบาท

แม้ปัจจุบันสถานการณ์จะดีขึ้นโดยมีภาระจ่ายออกลดลงเหลือวันละ 100 ล้านบาท จากเดิมวันละกว่า 2,000 ล้านบาท แต่การบริหารจัดการราคาหน้าปั๊มยังคงต้องทำแบบ “ค่อยเป็นค่อยไป” เพื่อรักษาเสถียรภาพของกองทุนฯ

มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ เดินหน้าปรับยุทธศาสตร์รับความเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยวางแนวทางให้การพัฒนาไม่ใช่แค่ภารกิจเพื่อสังคม แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยกลไกตลาด ควบคู่การฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ โดยมีคนเป็นศูนย์กลาง

การปรับครั้งนี้เชื่อม 4 สายงานหลักเข้าด้วยกัน ได้แก่ ธุรกิจเพื่อสังคม การแก้ปัญหาโดยใช้ธรรมชาติเป็นฐาน หรือ เนเจอร์เบสด์ โซลูชันส์ (Nature-based Solutions) การให้คำปรึกษาด้านความยั่งยืน และการพัฒนาเชิงพื้นที่ เพื่อสร้างระบบที่เชื่อมทั้งองค์ความรู้ การขยายผล และรายได้อย่างต่อเนื่อง พร้อมใช้แนวคิด ‘ระบบคู่ขนาน’ (Parallel System) พัฒนาโครงสร้างใหม่ควบคู่ระบบเดิม เพื่อลดข้อจำกัดและเร่งการเปลี่ยนผ่าน

‘หม่อมหลวงดิศปนัดดา ดิศกุล’ เลขาธิการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กล่าวว่า แนวทางนี้เป็นการต่อยอดหลัก ‘ปลูกป่าต้องปลูกคน’ ให้เชื่อมกับเศรษฐกิจมากขึ้น โดยขยายไปสู่ตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศอย่างเป็นรูปธรรม มูลนิธิฯ ขยายงานหัตถกรรมจากพื้นที่ดอยตุงไปยังพื้นที่อื่น เพื่อสร้างรายได้และเพิ่มทักษะให้ชุมชน โดยทำหน้าที่ดูแลตั้งแต่การฝึกอบรม การผลิต ไปจนถึงการควบคุมคุณภาพ ปัจจุบันในพื้นที่ปางมะหัน ปูนะ และบ้านห้วยส้าน สามารถสร้างรายได้รวมระดับหลายล้านบาท และช่วยให้หลายครัวเรือน โดยเฉพาะกลุ่มสตรี มีรายได้เสริมอย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน โครงการพัฒนาดอยตุงฯ ถูกยกระดับเป็นแพลตฟอร์มสร้างผู้ประกอบการในพื้นที่ ผ่านการรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ปัจจุบันมี 15 กลุ่ม สมาชิกกว่า 1,030 คน และสร้างรายได้รวม 38.2 ล้านบาทในปี 2568 ครอบคลุมทั้งภาคเกษตร การแปรรูป และสินค้ามูลค่าสูง อย่าง ‘หมูดำดอยตุง’ ที่พัฒนาจากการขายเนื้อสดไปสู่สินค้าแปรรูป เช่น ไส้กรอกและแฮม ช่วยเพิ่มมูลค่าสินค้าจากหลักร้อยเป็นหลักพันบาทต่อกิโลกรัม ขณะที่สินค้าเกษตรหลักอย่างกาแฟและแมคคาเดเมียยังเติบโตต่อเนื่อง โดยมีความร่วมมือกับภาคเอกชน เช่น การบินไทย ที่นำกาแฟดอยตุงไปให้บริการบนเที่ยวบิน

ขยายโมเดล ‘ป่า-คน-รายได้’ ผ่านคาร์บอนเครดิต

อีกกลไกหลักคือการพัฒนาคาร์บอนเครดิต โดยใช้เครือข่ายป่าชุมชนกว่า 300 แห่งเป็นฐาน และเน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วมและได้รับประโยชน์โดยตรง แตกต่างจากแนวทางที่มุ่งเน้นเฉพาะการซื้อขายคาร์บอน

ปัจจุบัน โครงการครอบคลุมพื้นที่ 287,914 ไร่ ใน 12 จังหวัด มีชุมชนเข้าร่วม 303 ชุมชน และมีผู้ได้รับประโยชน์มากกว่า 1.6แสนคน พร้อมตั้งเป้าขยายพื้นที่เพิ่มอีก 1-1.5 แสนไร่ในปี 2569 และสู่ 1 ล้านไร่ภายในปี 2572

ด้านผลลัพธ์ มีป่าชุมชน 12 แห่ง พื้นที่รวม 12,840 ไร่ ที่ได้รับการรับรองคาร์บอนเครดิต คิดเป็น 58,824 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ครอบคลุมระบบนิเวศหลากหลาย ทั้งป่าดิบเขา ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าชายเลน

เชื่อมทุนโลก สู่เศรษฐกิจชุมชนรูปแบบใหม่

มูลนิธิฯ เร่งสร้างความร่วมมือกับภาครัฐ เอกชน และต่างประเทศ เพื่อพัฒนาฐานข้อมูลและกลไกทางการเงิน รองรับตลาดคาร์บอนเครดิต และช่วยให้เงินทุนไหลลงสู่ชุมชนโดยตรง ลดการกระจุกตัวในโครงการขนาดใหญ่

ทั้งนี้ แนวทางนี้ถูกวางให้เป็นเศรษฐกิจชุมชนรูปแบบใหม่ที่เชื่อมทรัพยากรธรรมชาติเข้ากับระบบเศรษฐกิจโลกอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมขยายบทบาทสู่ระดับนานาชาติ โดยต่อยอดประสบการณ์จากการดำเนินงานในประเทศและต่างประเทศ เช่น เมียนมา และอินโดนีเซีย